മഹാഭാരതം · അധ്യായം 9.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.55.1
कुरुक्षेत्रं ततो दृष्ट्वा दत्त्वा देयांश्च सात्वतः ।
आश्रमं सुमहत्पुण्यमगमज्जनमेजय ॥ ९.५५.१ ॥
ജനമേജയാ, കുരുക്ഷേത്രം കണ്ട് ദാനങ്ങൾ നൽകിയ ശേഷം സാത്വതൻ (ബലരാമൻ) അതിമഹത്തായ പുണ്യാശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.
9.55.2
मधूकाम्रवणोपेतं प्लुक्षन्यग्रोधसङ्कुलम् ।
चिरबिल्वयुतं पुण्यं पनसार्जुनसङ्कुलम् ॥ ९.५५.२ ॥
മധൂക, മാവിൻതോപ്പുകളാൽ സമൃദ്ധമായ, പ്ലക്ഷ, ആൽമരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, ചിരബില്വ വൃക്ഷങ്ങളോടു കൂടിയ, പ്ലാവും അർജുനവൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞ പുണ്യസ്ഥലം.
9.55.3
तं दृष्ट्वा यादवश्रेष्ठः प्रवरं पुण्यलक्षणम् ।
पप्रच्छ तानृषीन्सर्वान्कस्याश्रमवरस्त्वयम् ॥ ९.५५.३ ॥
ആ ശ്രേഷ്ഠവും പുണ്യലക്ഷണങ്ങളുള്ളതുമായ ആശ്രമം കണ്ട യാദവശ്രേഷ്ഠൻ എല്ലാ ഋഷിമാരോടും ചോദിച്ചു: "ഈ ശ്രേഷ്ഠ ആശ്രമം ആരുടേതാണ്?"
9.55.4
ते तु सर्वे महात्मानमूचू राजन्हलायुधम् ।
शृणु विस्तरशो राम यस्यायं पूर्वमाश्रमः ॥ ९.५५.४ ॥
അവരെല്ലാവരും മഹാത്മാവായ ഹലായുധനോട് (ബലരാമനോട്) പറഞ്ഞു: "ഹേ രാജാവേ, രാമാ! ഈ ആശ്രമം പണ്ട് ആരുടേതായിരുന്നു എന്ന് വിസ്തരിച്ച് കേൾക്കുക."
9.55.5
अत्र विष्णुः पुरा देवस्तप्तवांस्तप उत्तमम् ।
अत्रास्य विधिवद्यज्ञाः सर्वे वृत्ताः सनातनाः ॥ ९.५५.५ ॥
ഇവിടെ മുൻപ് ദേവനായ വിഷ്ണു ഉത്തമമായ തപസ്സ് ചെയ്തു. ഇവിടെത്തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സനാതന യജ്ഞങ്ങളെല്ലാം വിധിപ്രകാരം നടന്നു.
9.55.6
अत्रैव ब्राह्मणी वृद्वा कौमारब्रह्मचारिणी ।
योगयुक्ता दिवं याता तपोयुक्ता विशाम्पते ॥ ९.५५.६ ॥
ഇവിടെത്തന്നെ വൃദ്ധയായ ഒരു ബ്രാഹ്മണി ഉണ്ടായിരുന്നു. ബാല്യം മുതൽ ബ്രഹ്മചാരിണിയായ അവൾ യോഗത്തിലും തപസ്സിലും മുഴുകി, ഹേ പ്രജാധിപതേ, സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
9.55.7
बभूव श्रीमती राजञ्शाण्डिल्यस्य महात्मनः ।
सुता धृतव्रता साध्वी नियता ब्रह्मचारिणी ॥ ९.५५.७ ॥
രാജാവേ, മഹാത്മാവായ ശാണ്ഡില്യന് ഒരു തേജസ്വിനിയായ പുത്രി ജനിച്ചു; വ്രതനിഷ്ഠയുള്ള, സാധ്വിയായ, നിയന്ത്രിതയായ, ബ്രഹ്മചാരിണിയായിരുന്നു അവൾ.
9.55.8
साऽपि प्राप्य परं योगं गता स्वर्गमनुत्तमम् ।
भुक्त्वाऽश्रमेऽश्वमेधस्य फलं फलवतः शुभम् ॥ ९.५५.८ ॥
അവളും പരമയോഗം നേടി, അത്യുത്തമമായ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി; ഫലസമൃദ്ധമായ ആശ്രമത്തിൽ അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെ ശുഭഫലം അനുഭവിച്ചു.
9.55.9
गता स्वर्गं महाराज पूजिता च महात्मभिः ।
अभिगम्याश्रमं पुण्यं स दृष्ट्वा यदुनन्दनः ॥ ९.५५.९ ॥
മഹാരാജാവേ, മഹാത്മാക്കളാൽ പൂജിതയായി അവൾ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു. പിന്നീട് യദുനന്ദനൻ ആ പുണ്യാശ്രമത്തിൽ എത്തി അതിനെ കണ്ടു.
9.55.10
ऋषींस्तानभिवाद्याथ पार्श्वे हिमवतोऽच्युतः ।
सन्ध्याकार्याणि सर्वाणि निर्वर्त्यारुरुहेऽचलम् ॥ ९.५५.१० ॥
പിന്നീട് അച്യുതൻ ആ ഋഷിമാരെ വന്ദിച്ചു, ഹിമാലയത്തിന്റെ അരികിൽ സന്ധ്യാകർമ്മങ്ങളെല്ലാം നിർവ്വഹിച്ച് പർവതത്തിൽ കയറി.
9.55.11
नातिदूरं ततो गत्वा नगं तालध्वजो बली ।
पुण्ये तीर्थवरे स्नात्वा विस्मयं परमं गतः ॥ ९.५५.११ ॥
പിന്നീട് ബലവാനായ താലധ്വജൻ (ബലരാമൻ) പർവതത്തിനടുത്തേക്കു ചെന്ന്, പുണ്യമായ ശ്രേഷ്ഠതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് അത്യധികം വിസ്മയിച്ചു.
9.55.12
प्रभवं च सरस्वत्याः प्लक्षप्रस्रवणं बलः ।
सम्प्राप्तः कारपचनं तीर्थप्रवरमुत्तमम् ॥ ९.५५.१२ ॥
ബലരാമൻ സരസ്വതിയുടെ ഉദ്ഭവസ്ഥാനമായ പ്ലക്ഷപ്രസ്രവണത്തിൽ എത്തി; പിന്നെ കാരപചനം എന്ന അത്യുത്തമ തീർത്ഥത്തിൽ എത്തി.
9.55.13
हलायुधस्तु तत्रापि दत्त्वा दानं महाबलः ।
आप्लुतः सलिले पुण्ये सुशीते विमले शुचौ।
सन्तर्पयामास पितॄन्देवांश्च रणदुर्मदः ॥ ९.५५.१३ ॥
അവിടെയും മഹാബലനായ ഹലായുധൻ ദാനം ചെയ്ത്, പുണ്യവും അതിശീതളവും നിർമ്മലവും ശുദ്ധവുമായ ജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, യുദ്ധമദത്താൽ ഉന്മത്തനായി പിതൃക്കളെയും ദേവന്മാരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.
9.55.14
तत्रोष्यैकां तु रजनीं यतिभिर्ब्राह्मणैः सह ।
मित्रावरुणयोः पुण्यं जगामाश्रममच्युतः ॥ ९.५५.१४ ॥
അവിടെ ഒരു രാത്രി താമസിച്ച്, യതികളോടും ബ്രാഹ്മണരോടും ഒപ്പം, അച്യുതൻ മിത്രാവരുണന്മാരുടെ പുണ്യാശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.
9.55.15
इन्द्रोऽग्निरर्यमा चैव यत्र प्राक् प्रीतिमाप्नुवम् ।
तं देशं कारपचनात्स तस्मादाजगामह ॥ ९.५५.१५ ॥
മുമ്പ് ഇന്ദ്രൻ, അഗ്നി, അര്യമാവ് എന്നിവരാൽ എനിക്ക് പ്രീതി ലഭിച്ച ആ ദേശത്തേക്ക്, കാരപചനത്തിൽ നിന്ന് അവൻ അവിടെ നിന്ന് വന്നു.
9.55.16
स्नात्वा तत्र च धर्मात्मा परां प्रीतिमवाप्य च ।
ऋषिभिश्चैव सिद्धैश्च सहितो वै महाबलः।
उपविष्टः कथाः शुभ्राः शुश्राव यदुपुङ्गवः ॥ ९.५५.१६ ॥
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, ധർമ്മാത്മാവായ അവൻ പരമമായ പ്രീതി നേടി, ഋഷികളോടും സിദ്ധന്മാരോടും ഒപ്പം ഇരുന്ന്, യദുശ്രേഷ്ഠനായ മഹാബലൻ ശുഭകഥകൾ കേട്ടു.
9.55.17
तथा तु तिष्ठतां तेषां नारदो भगवानृषिः ।
आजगामाथ तं देशं यत्र रामो व्यवस्थितः ॥ ९.५५.१७ ॥
അവർ ഇങ്ങനെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ഭഗവാനായ നാരദ മുനി രാമൻ സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്ന ആ ദേശത്ത് എത്തി.
9.55.18
जटामण्डलसंवीतः कुशचीरी महातपाः ।
हेमदण्डधरो राजन्कमण्डलुधरस्तथा ॥ ९.५५.१८ ॥
ജടാമണ്ഡലത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി, കുശപ്പുല്ലുകൊണ്ടുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച മഹാതപസ്വി, ഹേ രാജാവേ, സ്വർണ്ണദണ്ഡവും കമണ്ഡലുവും ധരിച്ചവനായി.
9.55.19
महतीं सुखशब्दां तां गृह्य वीणां मनोरमाम् ।
नृत्ये गीते च कुशलो देवब्राह्मणपूजितः ॥ ९.५५.१९ ॥
ആ വലുതും മധുരശബ്ദമുള്ളതും മനോഹരവുമായ വീണ എടുത്ത്, നൃത്തത്തിലും ഗാനത്തിലും നിപുണനും ദേവന്മാരാലും ബ്രാഹ്മണരാലും പൂജിതനുമായവൻ...
9.55.20
प्रभवः कलहानं च नित्यं च कलहप्रियः ।
तं देशमगमद्यत्र श्रीमान्रामो व्यवस्थितः ॥ ९.५५.२० ॥
കലഹങ്ങളുടെ ഉറവിടവും നിത്യം കലഹപ്രിയനുമായ (നാരദൻ) ശ്രീമാനായ രാമൻ താമസിച്ചിരുന്ന ആ ദേശത്തേക്ക് പോയി.
9.55.21
प्रत्युत्थाय च तं रामः पूजयित्वा यतव्रतम् ।
देवर्षिं पर्यपृच्छत्स यथावृत्तं कुरून्प्रति ॥ ९.५५.२१ ॥
രാമൻ എഴുന്നേറ്റ് വ്രതനിഷ്ഠനായ അവനെ വന്ദിച്ചു; കുരുക്കളെക്കുറിച്ച് യഥാർത്ഥമായി സംഭവിച്ചത് ദേവർഷിയോട് ചോദിച്ചു.
9.55.22
तदाऽस्याकथयद्राजन्नारदः सर्ववेदवित् ।
सर्वमेतद्यथावृत्तमतीतं कुरुसंक्षयम् ॥ ९.५५.२२ ॥
അപ്പോൾ, രാജാവേ, സർവവേദജ്ഞനായ നാരദൻ അവനോട് കുരുക്കളുടെ നാശം, കഴിഞ്ഞുപോയതെല്ലാം യഥാർത്ഥമായി പറഞ്ഞു.
9.55.23
ततोऽब्रवीद्रौहिणेयो नारदं दीनया गिरा ।
किमवस्थं तु तत्क्षत्रं ये तु तत्राभवन्नृपाः ॥ ९.५५.२३ ॥
അപ്പോൾ രൗഹിണേയൻ (ബലരാമൻ) ദീനമായ സ്വരത്തിൽ നാരദനോട് പറഞ്ഞു: 'ആ ക്ഷത്രിയവംശം ഏത് അവസ്ഥയിലാണ്, അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന രാജാക്കന്മാർ എങ്ങനെയാണ്?'
9.55.24
श्रुतमेतन्मया पूर्वं सर्वमेव तपोधन ।
विस्तरश्रवणे जातं कौतूहलमतीव मे ॥ ९.५५.२४ ॥
'തപോധനാ, ഇതെല്ലാം ഞാൻ മുമ്പേ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; എങ്കിലും വിശദമായി കേൾക്കാനുള്ള കൗതുകം എനിക്ക് വളരെ ഏറെയുണ്ട്.'
9.55.25
पूर्वमेव हतो भीष्मो द्रोणः सिन्धुपतिस्तथा ।
हतो वैकर्तनः कर्णः पुत्राश्चास्य महारथाः ॥ ९.५५.२५ ॥
മുമ്പുതന്നെ ഭീഷ്മർ വധിക്കപ്പെട്ടു; ദ്രോണരും സിന്ധുപതിയും അതുപോലെ വധിക്കപ്പെട്ടു. വികർത്തനന്റെ പുത്രൻ കർണൻ വധിക്കപ്പെട്ടു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മഹാരഥപുത്രന്മാരും.
9.55.26
भूरिश्रवा रौहिणेय मद्रराजश्च वीर्यवान् ।
एते चान्ये च बहवो हतास्तत्र महाबलाः ॥ ९.५५.२६ ॥
രോഹിണീപുത്രാ! ഭൂരിശ്രവസ്സും വീര്യവാനായ മദ്രരാജാവും (ശല്യൻ) ഉൾപ്പെടെ ഇവരും മറ്റു പലരും മഹാബലരായ അനേകരും അവിടെ വധിക്കപ്പെട്ടു.
9.55.27
प्रियान्प्राणान्परित्यज्य प्रियार्थं कौरवस्य वै ।
राजानो राजपुत्राश्च समरेष्वनिवर्तिनः ॥ ९.५५.२७ ॥
കൗരവന്റെ (ദുര്യോധനന്റെ) പ്രിയത്തിനായി പ്രിയപ്രാണങ്ങൾ ത്യജിച്ച്, യുദ്ധങ്ങളിൽ പിന്തിരിയാത്ത രാജാക്കന്മാരും രാജപുത്രന്മാരും.
9.55.28
अहतांस्तु महाबाहो शृणु मे तत्र माधव ॥ ९.५५.२८ ॥
എന്നാൽ മഹാബാഹോ, മാധവാ! അവിടെ വധിക്കപ്പെടാതെ ശേഷിച്ചവരെക്കുറിച്ച് എന്നെ കേൾക്കൂ.
9.55.29
धार्तराष्ट्रबले शेषास्त्रयः समितिमर्दनाः ।
कृपश्च कृतवर्मा च द्रोणपुत्रश्च वीर्यवान्।
तेऽपि वै विद्रुता राम दिशो दश भयात्तदा ॥ ९.५५.२९ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരുടെ സേനയിൽ ശേഷിച്ച മൂന്നു സമിതിമർദ്ദനന്മാർ—കൃപൻ, കൃതവർമ്മാവ്, വീര്യവാനായ ദ്രോണപുത്രൻ—ഹേ രാമാ! അവരും അന്ന് ഭയത്താൽ പത്തു ദിക്കിലേക്കും ഓടിപ്പോയി.
9.55.30
दुर्योधनो हते सैन्ये विद्रुतेषु पदातिषु ।
हदं द्वैपायनं नाम विवेश भृशदुःखितः ॥ ९.५५.३० ॥
സേന വധിക്കപ്പെടുകയും കാലാൾപ്പട ഓടിപ്പോവുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, അത്യന്തം ദുഃഖിതനായ ദുര്യോധനൻ ദ്വൈപായനം എന്ന ഹ്രദത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
9.55.31
शयानं धार्तराष्ट्रं तु सलिले स्तम्भिते तदा ।
पाण्डवाः सह कृष्णेन वाग्भिरुग्राभिरार्दयन् ॥ ९.५५.३१ ॥
അപ്പോൾ വെള്ളത്തിൽ തടഞ്ഞുകിടന്ന ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനെ കൃഷ്ണനോടുകൂടിയ പാണ്ഡവർ കഠിനവാക്കുകളാൽ പീഡിപ്പിച്ചു.
9.55.32
स तुद्यमानो बलवान्वाग्भी राम समन्ततः ।
उत्थितः स हदाद्वीरः प्रगृह्य महतीं गदाम् ॥ ९.५५.३२ ॥
രാമാ, എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും വാക്കുകളാൽ പീഡിതനായ ആ ബലവാനായ വീരൻ ആ തടാകത്തിൽനിന്ന് എഴുന്നേറ്റ് വലിയ ഗദ കൈയിലെടുത്തു.
9.55.33
स चाप्युपागतो योद्धुं भीमेन सह साम्प्रतम् ।
भविष्यति तयोरद्य युद्धं राम सुदारुणम् ॥ ९.५५.३३ ॥
അവൻ ഇപ്പോൾ ഭീമനോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യാൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു. രാമാ, ഇന്ന് ആ ഇരുവർക്കുമിടയിൽ അതിഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടക്കും.
9.55.34
यदि कौतूहलं तेऽस्ति व्रज माधव मा चिरम् ।
पश्य युद्धं महाघोरं शिष्ययोर्यदि मन्यसे ॥ ९.५५.३४ ॥
നിനക്ക് കൗതുകമുണ്ടെങ്കിൽ, മാധവാ, താമസിക്കരുത്; നിനക്ക് ശരിയെന്ന് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ ആ രണ്ടു ശിഷ്യരുടെ അതിഘോരമായ യുദ്ധം കാണുക.
9.55.35
नारदस्य वचः श्रुत्वा तानभ्यर्च्य द्विजर्षभान् ।
सर्वान्विसर्जयामास ये तेनाभ्यागताः सह।
गम्यतां द्वारकां चेति सोऽन्वशादनुयायिनः ॥ ९.५५.३५ ॥
നാരദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠരെ എല്ലാവരെയും ആദരിച്ച് അവരോടൊപ്പം വന്നവരെയെല്ലാം യാത്രയാക്കി. 'ദ്വാരകയിലേക്ക് പോകുവിൻ' എന്ന് അനുയായികളോട് കല്പിച്ചു.
9.55.36
सोऽवतीर्याचलश्रेष्ठात्प्लक्षप्रस्रवणाच्छुभात् ।
ततः प्रीतमनाः रामः श्रुता तीर्थफलं महत्।
विप्राणां सन्निधौ श्लोकमगायदिममच्युतः ॥ ९.५५.३६ ॥
ആ ശ്രേഷ്ഠപർവതത്തിൽനിന്നും പ്ലക്ഷത്തിലെ ശുഭമായ ഉറവയിൽനിന്നും അവൻ ഇറങ്ങി. പിന്നെ സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ തീർഥത്തിന്റെ മഹാഫലം കേട്ട്, അച്യുതൻ ബ്രാഹ്മണരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഈ ശ്ലോകം പാടി.
9.55.37
सरस्वतीवाससमा कुतो रतिः ।
सरस्वतीवाससमाः कुतो गुणाः।
सरस्वतीं प्राप्य दिवं गता जनाः ।
सदा स्मरिष्यन्ति नदीं सरस्वतीम् ॥ ९.५५.३७ ॥
സരസ്വതീതീരവാസത്തിന് തുല്യമായ സുഖം എവിടെ, സരസ്വതീതീരവാസത്തിന് തുല്യമായ ഗുണങ്ങൾ എവിടെ? സരസ്വതിയെ പ്രാപിച്ച് ജനങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോയി; അവർ എപ്പോഴും സരസ്വതീനദിയെ സ്മരിക്കും.
9.55.38
सरस्वती सर्वनदीषु पुण्या ।
सरस्वती लोकशुभावहा सदा।
सरस्वतीं प्राप्य जनाः सुदुष्कृतं ।
सदा न शोचन्ति परत्र चेह च ॥ ९.५५.३८ ॥
സരസ്വതി എല്ലാ നദികളിലും പുണ്യയാണ്; സരസ്വതി എപ്പോഴും ലോകത്തിന് ശുഭം നൽകുന്നു. സരസ്വതിയെ പ്രാപിച്ച ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ വലിയ പാപത്തിനായി എപ്പോഴും ദുഃഖിക്കുന്നില്ല, ഇഹത്തിലും പരത്തിലും.
9.55.39
ततो मुहुर्मुहुः प्रीत्या प्रेक्षमाणः सरस्वतीम् ।
हयैर्युक्तं रथं शुभ्रमारुरोह परन्तपः ॥ ९.५५.३९ ॥
പിന്നെ സ്നേഹത്തോടെ സരസ്വതിയെ വീണ്ടും വീണ്ടും നോക്കി, ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവൻ കുതിരകൾ പൂട്ടിയ ശുഭ്രമായ രഥത്തിൽ കയറി.
9.55.40
स शीघ्रगामिना तेन रथेन यदुपुङ्गवः ।
दिदृक्षुरभिसम्प्राप्तः शिष्ययुद्वमुपस्थितम् ॥ ९.५५.४० ॥
ആ വേഗമേറിയ രഥത്തിൽ യാദവശ്രേഷ്ഠൻ നടക്കുന്ന ശിഷ്യയുദ്ധം കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അവിടെയെത്തി.
9.55.41
एवं तदभवद्युद्वं तुमुलं जनमेजयं ।
यत्र दुःखान्वितो राजा धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम् ॥ ९.५५.४१ ॥
ജനമേജയാ, ഇങ്ങനെ ആ തുമുലയുദ്ധം നടന്നു; ദുഃഖിതനായ രാജാവ് ധൃതരാഷ്ട്രൻ അപ്പോൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
9.55.42
राम सन्निहितं श्रुत्वा गदायुद्ध उपस्थिते ।
मम पुत्रः कथं भीमं प्रत्ययुध्यत सञ्जय ॥ ९.५५.४२ ॥
സഞ്ജയാ, ഗദായുദ്ധം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ രാമൻ (ബലരാമൻ) സമീപത്തുണ്ടെന്ന് കേട്ടിട്ടും എന്റെ പുത്രൻ ഭീമനോട് എങ്ങനെ യുദ്ധം ചെയ്തു?