Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.56

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

9.56.1

रामसान्निध्यमागम्य पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
योद्धुकामो महाबाहुः समहृष्यत वीर्यवान्
प्रीत्या परमया युक्ताः समभ्यर्च्य यथाविधि ।
आसनं च ददौ तस्मै पर्यपृच्छदनामयम् ॥ ९.५६.१ ॥

ବଳରାମଙ୍କ ସମୀପକୁ ଆସି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛାରେ, ମହାବାହୁ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ପରମ ପ୍ରୀତିରେ ଯଥାବିଧି ସତ୍କାର କରି ଆସନ ଦେଲେ ଓ କୁଶଳ ପଚାରିଲେ।

9.56.2

दृष्ट्वा लाङ्गलिनं राजा प्रत्युत्थाय च भारत ।
प्रीत्या परमया युक्तो युधिष्ठिरमथाब्रवीत्
ततो युधिष्ठिरं रामो वाक्यमेतदुवाच ह ।
मधुरं धर्मसंयुक्तं शूराणां हितमेव च ॥ ९.५६.२ ॥

ଲାଙ୍ଗଳୀ (ବଳରାମ)ଙ୍କୁ ଦେଖି, ହେ ଭାରତ, ରାଜା ଉଠି ଠିଆ ହୋଇ ପରମ ପ୍ରୀତିରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ। ତା'ପରେ ରାମ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଏହି ମଧୁର, ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ଓ ବୀରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହିତକର ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

9.56.3

समन्तपञ्चकं पुण्यमितो याम विशाम्पते ।
प्रथितोत्तरवेदी सा देवलोके प्रजापतेः
मया श्रुतं कथयतामृषीणां राजसत्तम ।
कुरुक्षेत्रं परं पुण्यं पावनं स्वर्ग्यमेव च ॥ ९.५६.३ ॥

ଏଠାରୁ ପୁଣ୍ୟ ସମନ୍ତପଞ୍ଚକକୁ ଯିବା, ହେ ବିଶାମ୍ପତି। ସେହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଉତ୍ତରବେଦୀ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଦେବଲୋକରେ ଅଛି। ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଋଷିମାନଙ୍କ କଥନରେ ମୁଁ ଶୁଣିଛି: କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ପରମ ପୁଣ୍ୟ, ପାବନ ଓ ସ୍ୱର୍ଗଦାୟକ।

9.56.4

तस्मिन्महापुण्यतमे त्रैलोक्यस्य सनातने ।
सङ्ग्रामे निधनं प्राप्य ध्रुवं स्वर्गं गमिष्यसि
देवतैर्ऋषिभिर्जुष्टं ब्राह्मणैश्च महात्मभिः ।
तत्र वै योत्स्यमाना ये देहं त्यक्ष्यन्ति मानवाः ॥ ९.५६.४ ॥

ତ୍ରିଲୋକର ସନାତନ ସେହି ଅତି ପବିତ୍ର ରଣଭୂମିରେ ମୃତ୍ୟୁ ଲାଭ କରି ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବ। ଦେବତା, ଋଷି ଓ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ସେଠାରେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରିବେ, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇବେ।

9.56.5

तथेत्युक्त्वा महाराज कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
समन्तपञ्चकं वीरः प्रायादभिमुखः प्रभुः
तेषां स्वर्गे ध्रुवो वासः शक्रेण सह मारिष ।
तस्मात्समन्तपञ्चकमितो याम द्रुतं नृप ॥ ९.५६.५ ॥

ମହାରାଜ, 'ତଥାସ୍ତୁ' ବୋଲି କହି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ବୀର ପ୍ରଭୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମନ୍ତପଞ୍ଚକ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇ ଗଲେ। ହେ ମାରିଷ, ସେମାନଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସ୍ଥାୟୀ ବାସ ଅଛି। ତେଣୁ ହେ ରାଜନ, ଆମେ ଏଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ସମନ୍ତପଞ୍ଚକକୁ ଯିବା।

9.56.6

ततो दुर्योधनो राजा प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
पद्ध्याममर्षी द्युतिमानगच्छत्पाण्डवैः सह ॥ ९.५६.६ ॥

ତା'ପରେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ବଡ଼ ଗଦା ଧରି, କ୍ରୋଧ ଓ ତେଜ ସହିତ ପାଦରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଗଲେ।

9.56.7

तथा यान्तं गदाहस्तं वर्मणा चापि दंशितम् ।
अन्तरिक्षचरा देवाः साधुसाध्वित्यपूजयन् ॥ ९.५६.७ ॥

ଗଦା ହାତରେ, କବଚ ପିନ୍ଧି ଏପରି ଯାଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ଆକାଶଚାରୀ ଦେବତାମାନେ 'ସାଧୁ, ସାଧୁ' କହି ପୂଜା କଲେ।

9.56.8

वादकाश्च नरास्तत्र दृष्ट्वा ते हर्षमागताः ॥ ९.५६.८ ॥

ସେଠାରେ ଥିବା ବାଦକ ଓ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ହର୍ଷିତ ହେଲେ।

9.56.9

स पाण्डवैः परिवृतः कुरुराजस्तवात्मजः ।
मत्तस्येव गजेन्द्रस्य गतिमास्थाय सोऽव्रजत् ॥ ९.५६.९ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ସେ କୁରୁରାଜ, ତୁମ ପୁତ୍ର, ମତ୍ତ ଗଜରାଜଙ୍କ ଗତି ଧରି ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

9.56.10

ततः शङ्खनिनादैश्च भेरीणां च महास्वनैः ।
सिंहनादैश्च शूराणां दिशः सर्वाः प्रपूरिताः ॥ ९.५६.१० ॥

ତା'ପରେ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି, ଭେରୀର ମହାନାଦ ଓ ବୀରମାନଙ୍କ ସିଂହନାଦରେ ସବୁ ଦିଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।

9.56.11

ततस्ते तु कुरुक्षेत्रं प्राप्ता नरवरोत्तमाः ।
प्रतीच्यभिमुखं देशं यथोद्दिष्टं सुतेन ते।
दक्षिणेन सरस्वत्याः स्वयनं तीर्थमुत्तमम् ॥ ९.५६.११ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ପହଞ୍ଚିଲେ; ତୁମ ପୁତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଥିବା ପରି ପଶ୍ଚିମାଭିମୁଖ ଅଞ୍ଚଳରେ, ସରସ୍ୱତୀର ଦକ୍ଷିଣରେ ଥିବା ସ୍ୱୟନ ନାମକ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥ ନିକଟରେ।

9.56.12

तस्मिन्देशे त्वनिरिणे ते तु युद्धमरोचयन् ॥ ९.५६.१२ ॥

ସେହି ଋଣରହିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଚାହିଁଲେ।

9.56.13

ततो भीमो महाकोटिं गदां गृह्याथ वर्मभृत् ।
बिभ्रद्रूपं महाराज सदृशं हि गरुत्मतः ॥ ९.५६.१३ ॥

ତା'ପରେ ବର୍ମଧାରୀ ଭୀମ ବଡ଼ ଅଗ୍ରଭାଗ ଥିବା ଗଦା ଧରିଲେ; ହେ ମହାରାଜ, ସେ ଗରୁଡ଼ ସଦୃଶ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ।

9.56.14

अवबद्धशिरस्त्राणः शुद्धकाञ्चनवर्मभृत् ।
रराज राजन्पुत्रस्ते काञ्चनः शैलराडिव ॥ ९.५६.१४ ॥

ଶିରସ୍ତ୍ରାଣ ବନ୍ଧା, ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା ବର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା ତୁମ ପୁତ୍ର, ହେ ରାଜନ, ସୁନାମୟ ପର୍ବତରାଜ ପରି ଶୋଭିଲେ।

9.56.15

तौ तथा सङ्गतौ वीरौ भीमदुर्योधनावुभौ ।
संयुगे सम्प्रकाशेते संरब्धाविव कुञ्जरौ ॥ ९.५६.१५ ॥

ସେହି ଦୁଇ ବୀର, ଭୀମ ଓ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ଏହିପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ, କ୍ରୋଧିତ ଦୁଇ ହାତୀ ପରି ଚମକି ଉଠିଲେ।

9.56.16

रथमण्डलमध्यस्थौ भ्रातरौ तौ नरर्षभौ ।
अशोभेतां महाराज चन्द्रसूर्याविवोदितौ ॥ ९.५६.१६ ॥

ରଥମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେହି ଦୁଇ ଭାଇ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ମହାରାଜ, ଉଦିତ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଶୋଭିଲେ।

9.56.17

तावन्योन्यं निरीक्षेतां क्रुद्धाविव महोरगौ ।
दहन्तौ लोचनै राजन्परस्परवधैषिणौ ॥ ९.५६.१७ ॥

ସେମାନେ କ୍ରୋଧିତ ଦୁଇ ମହାସର୍ପ ପରି ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖିଲେ। ହେ ରାଜା, ଆଖିରେ ଦହନ କରି, ପରସ୍ପରର ବଧ ଇଚ୍ଛା କରି।

9.56.18

संप्रहृष्टमना राजन्गदामादाय कौरवः ।
सृक्विणी संलिहन्राजन्क्रोधरक्तेक्षणः श्वसन् ॥ ९.५६.१८ ॥

ହର୍ଷିତ ମନରେ, ହେ ରାଜା, କୌରବ ଗଦା ଧରି, ହେ ରାଜା, ଓଠର କୋଣ ଚାଟି, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଆଖିରେ, ନିଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲେ।

9.56.19

ततो दुर्योधनो राजन्गदामादाय वीर्यवान् ।
भीमसेनमभिप्रेक्ष्य गजो गजमिवाह्वयत् ॥ ९.५६.१९ ॥

ତା'ପରେ ହେ ରାଜା, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଗଦା ଧରି, ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଗୋଟିଏ ହାତୀ ଅନ୍ୟ ହାତୀକୁ ଡାକିବା ପରି ଆହ୍ୱାନ କଲେ।

9.56.20

अद्रिसारमयीं भीमस्तथैवादाय वीर्यवान् ।
आह्वयामास नृपतिं सिंहः सिंहं यथा वने ॥ ९.५६.२० ॥

ସେହିପରି ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଭୀମ ମଧ୍ୟ ଲୌହମୟ ଗଦା ଧରି, ବନରେ ଗୋଟିଏ ସିଂହ ଅନ୍ୟ ସିଂହକୁ ଡାକିବା ପରି ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ।

9.56.21

तावुद्यतगदापाणी दुर्योधनवृकोदरौ ।
संयुगे सम्प्रकाशेतां गिरी सशिखराविव ॥ ९.५६.२१ ॥

ଉଠାଯାଇଥିବା ଗଦା ହାତରେ ଧରି ସେମାନେ ଦୁଇ ଜଣ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ବୃକୋଦର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶିଖର ସହିତ ଦୁଇ ପର୍ବତ ପରି ଚମକିଲେ।

9.56.22

तावुभौ समतिक्रुद्धावुभौ भीमपराक्रमौ ।
उभौ शिष्यौ गदायुद्धे रौहिणेयस्य धीमतः ॥ ९.५६.२२ ॥

ସେମାନେ ଦୁଇ ଜଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ଥିଲେ; ଦୁଇ ଜଣ ଭୀମ ପରି ପରାକ୍ରମୀ ଥିଲେ; ଗଦାଯୁଦ୍ଧରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରୌହିଣେୟ (ବଳରାମ)ଙ୍କ ଦୁଇ ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ।

9.56.23

उभौ सदृशकर्माणौ वरुणस्य महाबलौ ।
वासुदेवस्य रामस्य तथा वैश्रवणस्य च ॥ ९.५६.२३ ॥

ସେମାନେ ଦୁଇ ଜଣ ବରୁଣଙ୍କ ପରି ସମାନ କର୍ମର ମହାବଳୀ; ବାସୁଦେବ (କୃଷ୍ଣ), ରାମ ଓ ବୈଶ୍ରବଣ (କୁବେର) ଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ସମାନ।

9.56.24

सदृशौ तौ महाराज मधुकैटभयोरपि ।
उभौ सदृशकर्माणौ तथा सुन्दोपसुन्दयोः ॥ ९.५६.२४ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ସେମାନେ ଦୁଇ ଜଣ ମଧୁ ଓ କୈଟଭଙ୍କ ସମାନ ଥିଲେ; ଦୁଇ ଜଣ ସୁନ୍ଦ ଓ ଉପସୁନ୍ଦଙ୍କ ପରି ସମାନ କର୍ମର ଥିଲେ।

9.56.25

रामरावणयोश्चैव वालिसुग्रीवयोस्तथा ।
तथैव कालस्य समौ मृत्योश्चैव परन्तपौ ॥ ९.५६.२५ ॥

ରାମ ଓ ରାବଣ, ବାଳି ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସମାନ; ସେହିପରି କାଳ ଓ ମୃତ୍ୟୁଙ୍କ ସମାନ, ଶତ୍ରୁ ତାପକାରୀ ସେହି ଦୁଇ ଜଣ।

9.56.26

अन्योन्यमभिधावन्तौ मत्ताविव महाद्विपौ ।
वासितासङ्गमे दृप्तौ शरदीव मदोत्कटौ ॥ ९.५६.२६ ॥

ପରସ୍ପର ଉପରକୁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ସେ ଦୁଇ ଜଣ, ବାସିତା (ହସ୍ତିନୀ)ର ସଙ୍ଗମରେ ମତ୍ତ ହୋଇଥିବା ମହାଗଜ ପରି, ଶରତ ଋତୁରେ ମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ଥିଲେ।

9.56.27

उभौ क्रोधविषं दीप्तं वमन्तावुरगाविव ।
अन्योन्यमभिसंरब्धौ प्रेक्षमाणावरिन्दमौ ॥ ९.५६.२७ ॥

ଜଳୁଥିବା କ୍ରୋଧବିଷ ଉଦ୍ଗାରୁଥିବା ଦୁଇ ସାପ ପରି, ପରସ୍ପରକୁ ଅତି କ୍ରୋଧରେ ଚାହୁଁଥିବା ଶତ୍ରୁଦମନ ଦୁହେଁ।

9.56.28

उभौ भरतशार्दूलौ विक्रमेण समन्वितौ ।
सिंहाविव दुराधर्षौ गदायुद्धविशारदौ ॥ ९.५६.२८ ॥

ଭରତବଂଶର ଦୁଇ ବାଘ, ପରାକ୍ରମରେ ଯୁକ୍ତ, ସିଂହ ପରି ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ, ଗଦାଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ।

9.56.29

नखदंष्ट्रायुधौ वीरौ व्याघ्राविव दुरुत्सहौ ।
प्रजासंहरणे क्षुब्धौ समुद्राविव दुस्तरौ ॥ ९.५६.२९ ॥

ନଖ ଓ ଦାଢ଼ ଯାହାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର, ସେହି ଦୁଇ ବୀର, ବାଘ ପରି ଅସହ୍ୟ, ପ୍ରଜାସଂହାରରେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ଦୁଇ ସମୁଦ୍ର ପରି ଦୁସ୍ତର।

9.56.30

लोहिताङ्गाविव क्रुद्धौ प्रतपन्तौ महारथौ ।
पूर्वपश्चिमजौ मेघौ प्रेक्षमाणावरिन्दमौ ॥ ९.५६.३० ॥

ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ (ମଙ୍ଗଳ) ଗ୍ରହ ପରି କ୍ରୁଦ୍ଧ, ତପୁଥିବା ଦୁଇ ମହାରଥୀ; ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମରେ ଜନ୍ମିତ ଦୁଇ ମେଘ ପରି, ଶତ୍ରୁଦମନ ଦୁହେଁ ଚାହୁଁଥିଲେ।

9.56.31

गर्जमानौ सुविषमं क्षरन्तौ प्रावृषीव हि ।
रश्मियुक्तौ महात्मानौ दीप्तिमन्तौ महाबलौ ॥ ९.५६.३१ ॥

ବର୍ଷାଋତୁର ମେଘ ପରି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, କିରଣଯୁକ୍ତ, ମହାତ୍ମା, ଦୀପ୍ତିମାନ, ମହାବଳୀ ଦୁହେଁ।

9.56.32

ददृशाते कुरुश्रेष्ठौ कालसूर्याविवोदितौ ।
व्याघ्राविव सुसंरब्धौ गर्जन्ताविवतोयदौ ॥ ९.५६.३२ ॥

କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁହେଁ ଉଦିତ କାଳସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ଅତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ବାଘ ପରି, ଗର୍ଜୁଥିବା ଜଳଦାତା ମେଘ ପରି ଦେଖାଗଲେ।

9.56.33

जहृषाते महाबाहु सिंहकेसरिणाविव ।
गजाविव सुसंरब्धौ ज्वलिताविव पावकौ ॥ ९.५६.३३ ॥

ମହାବାହୁ ସେହି ଦୁଇଜଣ ସିଂହ ଓ କେଶରୀ ସିଂହ ପରି ହର୍ଷିତ ହେଲେ; କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁଇ ହାତୀ ପରି, ଜଳୁଥିବା ଦୁଇ ଅଗ୍ନି ପରି।

9.56.34

ददृशाते महात्मानौ सशृङ्गाविव पर्वतौ ।
रोषात्प्रस्फुरमाणोष्ठौ निरीक्षन्तौ परस्परम् ॥ ९.५६.३४ ॥

ମହାତ୍ମା ସେହି ଦୁଇଜଣ ଶିଖରଯୁକ୍ତ ଦୁଇ ପର୍ବତ ପରି ଦେଖାଗଲେ; କ୍ରୋଧରେ ଓଠ କମ୍ପୁଥିବା, ପରସ୍ପରକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ।

9.56.35

तौ समेतौ महात्मानौ गदाहस्तौ नरोत्तमौ ।
उभौ परमसंहृष्टावुभौ परमसम्मतौ ॥ ९.५६.३५ ॥

ସେହି ମହାତ୍ମା, ହାତରେ ଗଦା ଧରିଥିବା ନରୋତ୍ତମ ଦୁଇଜଣ ଏକତ୍ର ହେଲେ; ଦୁଇଜଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ, ଦୁଇଜଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନିତ।

9.56.36

सदश्वाविव हेषन्तौ बृंहन्ताविव कुञ्जरौ ।
वृषभाविव गर्जन्तौ दुर्योधनवृकोदरौ।
दैत्याविव बलोन्मत्तौ रेजतुस्तौ नरोत्तमौ ॥ ९.५६.३६ ॥

ଭଲ ଘୋଡାଙ୍କ ପରି ହେଷାରବ କରି, ହାତୀଙ୍କ ପରି ବୃଂହଣ କରି, ଷାଣ୍ଢଙ୍କ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ବୃକୋଦର; ବଳରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ଦୁଇ ଦୈତ୍ୟ ପରି ସେହି ଦୁଇଜଣ ନରୋତ୍ତମ କମ୍ପିତ ହେଲେ।

9.56.37

ततो दुर्योधनो राजन्निदमाह युधिष्ठिरम् ।
सृञ्जयैः सह तिष्ठन्तं तपन्तमिव भास्करम् ॥ ९.५६.३७ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ, ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ସହ ଛିଡ଼ା ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତପୁଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଏହା କହିଲେ।

9.56.38

इदं व्यवसितं युद्धं मम भीमस्य चोभयोः ।
उपोपविष्टाः पश्यध्वं विमर्दं नृपसत्तमाः ॥ ९.५६.३८ ॥

ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ମୋ ଓ ଭୀମଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଦୁହିଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି; ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ପାଖରେ ବସି ଏହି ସଂଘର୍ଷ ଦେଖନ୍ତୁ।

9.56.39

ततः समुपविष्टं तत्सुमहद्राजमण्डलम् ।
विराजमानं ददृशे दिवीवादित्यमण्डलम् ॥ ९.५६.३९ ॥

ତା'ପରେ ବସିଥିବା ସେହି ବିଶାଳ ରାଜମଣ୍ଡଳୀ ଆକାଶରେ ଦୀପ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ଭଳି ଦେଖାଗଲା।

9.56.40

तेषां मध्ये महाबाहुः श्रीमान्केशवपूर्वजः ।
उपविष्टो महाराज पूज्यमानः समन्ततः ॥ ९.५६.४० ॥

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାବାହୁ, ଶ୍ରୀମାନ୍, କେଶବଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ବସିଥିଲେ, ହେ ମହାରାଜ; ସେ ଚାରିଆଡ଼ୁ ସମ୍ମାନିତ ହେଉଥିଲେ।

9.56.41

शुशुभे राजमध्यस्थो नीलवासाः सितप्रभः ।
नक्षत्रैरिव सम्पूर्णो वृतो निशि निशाकरः ॥ ९.५६.४१ ॥

ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ, ନୀଳ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଶ୍ୱେତ ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ ସେ ରାତ୍ରିରେ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଘେରାଯାଇଥିବା ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଶୋଭିଲେ।

9.56.42

तौ तथा तु महाराज गदाहस्तौ सुदुःसहौ ।
अन्योन्यं वाग्भिरुग्राभिस्तक्षमाणौ व्यवस्थितौ ॥ ९.५६.४२ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ହାତରେ ଗଦା ଧରିଥିବା ସେହି ଦୁଇ ଜଣ, ଅତି ଦୁଃସହ, ପରସ୍ପରକୁ କଠୋର ବାକ୍ୟରେ ବିଦ୍ଧ କରି ସେଠାରେ ଠିଆ ହେଲେ।

9.56.43

अप्रियाणि ततोऽन्योन्यमुक्त्वा तौ कुरुसत्तमौ ।
उदीक्षन्तौ स्थितौ तत्र वृत्रशक्रौ यथाऽऽहवे ॥ ९.५६.४३ ॥

ତା'ପରେ ପରସ୍ପରକୁ ଅପ୍ରିୟ କଥା କହି, ସେହି ଦୁଇ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବୃତ୍ର ଓ ଶକ୍ରଙ୍କ ପରି ପରସ୍ପର ଆଡ଼େ ଚାହିଁ ସେଠାରେ ଠିଆ ହେଲେ।