മഹാഭാരതം · അധ്യായം 9.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.56.1
रामसान्निध्यमागम्य पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
योद्धुकामो महाबाहुः समहृष्यत वीर्यवान्
प्रीत्या परमया युक्ताः समभ्यर्च्य यथाविधि ।
आसनं च ददौ तस्मै पर्यपृच्छदनामयम् ॥ ९.५६.१ ॥
ബലരാമന്റെ സമീപത്തെത്തിയ നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ ദുര്യോധനൻ, യുദ്ധമോഹിയായി, മഹാബാഹുവായ വീര്യവാൻ ആനന്ദിച്ചു. അത്യന്ത പ്രീതിയോടെ യഥാവിധി അദ്ദേഹത്തെ പൂജിച്ച്, ആസനം നൽകി, ക്ഷേമം അന്വേഷിച്ചു.
9.56.2
दृष्ट्वा लाङ्गलिनं राजा प्रत्युत्थाय च भारत ।
प्रीत्या परमया युक्तो युधिष्ठिरमथाब्रवीत्
ततो युधिष्ठिरं रामो वाक्यमेतदुवाच ह ।
मधुरं धर्मसंयुक्तं शूराणां हितमेव च ॥ ९.५६.२ ॥
ലാംഗലിയെ (ബലരാമനെ) കണ്ട്, ഭാരതാ, രാജാവ് എഴുന്നേറ്റ് പരമ പ്രീതിയോടെ യുധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ രാമൻ യുധിഷ്ഠിരനോട് ഈ മധുരവും ധർമ്മസംയുക്തവും വീരന്മാർക്ക് ഹിതകരവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
9.56.3
समन्तपञ्चकं पुण्यमितो याम विशाम्पते ।
प्रथितोत्तरवेदी सा देवलोके प्रजापतेः
मया श्रुतं कथयतामृषीणां राजसत्तम ।
कुरुक्षेत्रं परं पुण्यं पावनं स्वर्ग्यमेव च ॥ ९.५६.३ ॥
ഇവിടെനിന്ന് പുണ്യമായ സമന്തപഞ്ചകത്തിലേക്ക് പോകാം, ജനപതേ. പ്രസിദ്ധമായ ഉത്തരവേദി പ്രജാപതിയുടെ ദേവലോകത്തിലാണ്. രാജശ്രേഷ്ഠാ, ഋഷിമാർ പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്: കുരുക്ഷേത്രം അത്യന്തം പുണ്യവും പാവനവും സ്വർഗ്ഗദായകവുമാണ്.
9.56.4
तस्मिन्महापुण्यतमे त्रैलोक्यस्य सनातने ।
सङ्ग्रामे निधनं प्राप्य ध्रुवं स्वर्गं गमिष्यसि
देवतैर्ऋषिभिर्जुष्टं ब्राह्मणैश्च महात्मभिः ।
तत्र वै योत्स्यमाना ये देहं त्यक्ष्यन्ति मानवाः ॥ ९.५६.४ ॥
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ശാശ്വതമായ ആ അതിപുണ്യഭൂമിയിൽ മരണം വരിച്ച് നീ തീർച്ചയായും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോകും. ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും മഹാത്മാക്കളായ ബ്രാഹ്മണരും സേവിക്കുന്ന ആ സ്ഥലത്ത് യുദ്ധം ചെയ്ത് ശരീരം ത്യജിക്കുന്ന മനുഷ്യർ സ്വർഗ്ഗം നേടും.
9.56.5
तथेत्युक्त्वा महाराज कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
समन्तपञ्चकं वीरः प्रायादभिमुखः प्रभुः
तेषां स्वर्गे ध्रुवो वासः शक्रेण सह मारिष ।
तस्मात्समन्तपञ्चकमितो याम द्रुतं नृप ॥ ९.५६.५ ॥
മഹാരാജാവേ, അങ്ങനെയാകട്ടെ എന്നു പറഞ്ഞ് കുന്തീപുത്രനും വീരനും പ്രഭുവുമായ യുധിഷ്ഠിരൻ സമന്തപഞ്ചകത്തിലേക്ക് മുന്നോട്ടു നടന്നു. മാരിഷേ, അവർക്ക് ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ സ്ഥിരമായ വാസമുണ്ട്. അതിനാൽ രാജാവേ, നമുക്ക് ഇവിടെനിന്ന് വേഗം സമന്തപഞ്ചകത്തിലേക്ക് പോകാം.
9.56.6
ततो दुर्योधनो राजा प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
पद्ध्याममर्षी द्युतिमानगच्छत्पाण्डवैः सह ॥ ९.५६.६ ॥
പിന്നെ രാജാവായ ദുര്യോധനൻ വലിയ ഗദ കൈയിലെടുത്ത് ക്രോധത്തോടും തേജസ്സോടും കൂടി കാൽനടയായി പാണ്ഡവരോടൊപ്പം നടന്നു.
9.56.7
तथा यान्तं गदाहस्तं वर्मणा चापि दंशितम् ।
अन्तरिक्षचरा देवाः साधुसाध्वित्यपूजयन् ॥ ९.५६.७ ॥
ഗദ കൈയിലേന്തി, കവചം ധരിച്ച് അങ്ങനെ പോകുന്ന അവനെ ആകാശചാരികളായ ദേവന്മാർ 'സാധു, സാധു' എന്നു പൂജിച്ചു.
9.56.8
वादकाश्च नरास्तत्र दृष्ट्वा ते हर्षमागताः ॥ ९.५६.८ ॥
അവിടെയുള്ള വാദ്യക്കാരും മനുഷ്യരും അവനെ കണ്ട് സന്തോഷിച്ചു.
9.56.9
स पाण्डवैः परिवृतः कुरुराजस्तवात्मजः ।
मत्तस्येव गजेन्द्रस्य गतिमास्थाय सोऽव्रजत् ॥ ९.५६.९ ॥
പാണ്ഡവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ആ കുരുരാജാവ്, നിന്റെ പുത്രൻ, മദിച്ച ഗജേന്ദ്രന്റെ നടത്തം സ്വീകരിച്ച് മുന്നോട്ടു നീങ്ങി.
9.56.10
ततः शङ्खनिनादैश्च भेरीणां च महास्वनैः ।
सिंहनादैश्च शूराणां दिशः सर्वाः प्रपूरिताः ॥ ९.५६.१० ॥
അപ്പോൾ ശംഖനാദങ്ങളാലും ഭേരികളുടെ മഹാനാദങ്ങളാലും ശൂരന്മാരുടെ സിംഹനാദങ്ങളാലും എല്ലാ ദിക്കുകളും നിറഞ്ഞു.
9.56.11
ततस्ते तु कुरुक्षेत्रं प्राप्ता नरवरोत्तमाः ।
प्रतीच्यभिमुखं देशं यथोद्दिष्टं सुतेन ते।
दक्षिणेन सरस्वत्याः स्वयनं तीर्थमुत्तमम् ॥ ९.५६.११ ॥
അപ്പോൾ ആ നരശ്രേഷ്ഠന്മാർ കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തി; നിന്റെ പുത്രൻ നിർദ്ദേശിച്ചതുപോലെ പടിഞ്ഞാറോട്ടു തിരിഞ്ഞ ദേശത്ത്, സരസ്വതിയുടെ തെക്കുഭാഗത്തുള്ള സ്വയനം എന്ന ഉത്തമ തീർത്ഥത്തിന് സമീപം.
9.56.12
तस्मिन्देशे त्वनिरिणे ते तु युद्धमरोचयन् ॥ ९.५६.१२ ॥
ആ ഋണരഹിതമായ ദേശത്ത് അവർ യുദ്ധം ആഗ്രഹിച്ചു.
9.56.13
ततो भीमो महाकोटिं गदां गृह्याथ वर्मभृत् ।
बिभ्रद्रूपं महाराज सदृशं हि गरुत्मतः ॥ ९.५६.१३ ॥
അപ്പോൾ കവചധാരിയായ ഭീമൻ വലിയ അറ്റമുള്ള ഗദ എടുത്തു; മഹാരാജാവേ, അവൻ ഗരുഡനു സമമായ രൂപം ധരിച്ചു.
9.56.14
अवबद्धशिरस्त्राणः शुद्धकाञ्चनवर्मभृत् ।
रराज राजन्पुत्रस्ते काञ्चनः शैलराडिव ॥ ९.५६.१४ ॥
ശിരസ്ത്രം കെട്ടി, ശുദ്ധ സ്വർണ്ണ കവചം ധരിച്ച നിന്റെ പുത്രൻ, രാജാവേ, സ്വർണ്ണ പർവതരാജനെപ്പോലെ ശോഭിച്ചു.
9.56.15
तौ तथा सङ्गतौ वीरौ भीमदुर्योधनावुभौ ।
संयुगे सम्प्रकाशेते संरब्धाविव कुञ्जरौ ॥ ९.५६.१५ ॥
ആ രണ്ടു വീരന്മാരായ ഭീമനും ദുര്യോധനനും ഇങ്ങനെ യുദ്ധത്തിൽ ഏറ്റുമുട്ടി, കോപിച്ച രണ്ടു ആനകളെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
9.56.16
रथमण्डलमध्यस्थौ भ्रातरौ तौ नरर्षभौ ।
अशोभेतां महाराज चन्द्रसूर्याविवोदितौ ॥ ९.५६.१६ ॥
രഥവൃത്തത്തിന്റെ നടുവിൽ നിന്ന ആ രണ്ടു സഹോദരന്മാരും, നരശ്രേഷ്ഠന്മാരും, മഹാരാജാവേ, ഉദിച്ചുയർന്ന ചന്ദ്രനെയും സൂര്യനെയും പോലെ ശോഭിച്ചു.
9.56.17
तावन्योन्यं निरीक्षेतां क्रुद्धाविव महोरगौ ।
दहन्तौ लोचनै राजन्परस्परवधैषिणौ ॥ ९.५६.१७ ॥
ആ രണ്ടുപേരും കോപിച്ച രണ്ടു മഹാസർപ്പങ്ങളെപ്പോലെ പരസ്പരം നോക്കി. രാജാവേ, കണ്ണുകളാൽ ദഹിപ്പിച്ചും, പരസ്പരം വധം ആഗ്രഹിച്ചും.
9.56.18
संप्रहृष्टमना राजन्गदामादाय कौरवः ।
सृक्विणी संलिहन्राजन्क्रोधरक्तेक्षणः श्वसन् ॥ ९.५६.१८ ॥
സന്തോഷം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ, രാജാവേ, കൗരവൻ ഗദയെടുത്ത്, രാജാവേ, ചുണ്ടിന്റെ കോണുകൾ നക്കി, കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ, നെടുവീർപ്പിട്ടുകൊണ്ട്.
9.56.19
ततो दुर्योधनो राजन्गदामादाय वीर्यवान् ।
भीमसेनमभिप्रेक्ष्य गजो गजमिवाह्वयत् ॥ ९.५६.१९ ॥
അപ്പോൾ രാജാവേ, വീര്യവാനായ ദുര്യോധനൻ ഗദയെടുത്ത്, ഭീമസേനനെ നോക്കി, ഒരു ആന മറ്റൊരു ആനയെ വിളിക്കുന്നതുപോലെ വിളിച്ചു.
9.56.20
अद्रिसारमयीं भीमस्तथैवादाय वीर्यवान् ।
आह्वयामास नृपतिं सिंहः सिंहं यथा वने ॥ ९.५६.२० ॥
അതുപോലെ വീര്യവാനായ ഭീമനും, ഉരുക്കിന്റെ സാരമയിയായ ഗദയെടുത്ത്, കാട്ടിൽ ഒരു സിംഹം മറ്റൊരു സിംഹത്തെ വിളിക്കുന്നതുപോലെ ആ രാജാവിനെ വിളിച്ചു.
9.56.21
तावुद्यतगदापाणी दुर्योधनवृकोदरौ ।
संयुगे सम्प्रकाशेतां गिरी सशिखराविव ॥ ९.५६.२१ ॥
ഉയർത്തിയ ഗദകൾ കയ്യിലേന്തിയ ആ ഇരുവരും, ദുര്യോധനനും വൃകോദരനും, യുദ്ധത്തിൽ ശിഖരങ്ങളോടു കൂടിയ രണ്ടു പർവതങ്ങളെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
9.56.22
तावुभौ समतिक्रुद्धावुभौ भीमपराक्रमौ ।
उभौ शिष्यौ गदायुद्धे रौहिणेयस्य धीमतः ॥ ९.५६.२२ ॥
ആ ഇരുവരും അത്യന്തം കോപിച്ചവർ; ഇരുവരും ഭീമനു തുല്യപരാക്രമികൾ; ഗദായുദ്ധത്തിൽ ബുദ്ധിമാനായ രൗഹിണേയന്റെ (ബലരാമന്റെ) ശിഷ്യരായ ഇരുവരും.
9.56.23
उभौ सदृशकर्माणौ वरुणस्य महाबलौ ।
वासुदेवस्य रामस्य तथा वैश्रवणस्य च ॥ ९.५६.२३ ॥
ഇരുവരും വരുണനു തുല്യകർമ്മികളായ മഹാബലന്മാർ; വാസുദേവനും (കൃഷ്ണനും), രാമനും, വൈശ്രവണനും (കുബേരനും) തുല്യരാണ്.
9.56.24
सदृशौ तौ महाराज मधुकैटभयोरपि ।
उभौ सदृशकर्माणौ तथा सुन्दोपसुन्दयोः ॥ ९.५६.२४ ॥
മഹാരാജാവേ, ആ ഇരുവരും മധുവിനും കൈടഭനും തുല്യരാണ്; ഇരുവരും സുന്ദനും ഉപസുന്ദനും തുല്യകർമ്മികളാണ്.
9.56.25
रामरावणयोश्चैव वालिसुग्रीवयोस्तथा ।
तथैव कालस्य समौ मृत्योश्चैव परन्तपौ ॥ ९.५६.२५ ॥
രാമനും രാവണനും, വാലിയും സുഗ്രീവനും തുല്യർ; അതുപോലെ കാലത്തിനും മൃത്യുവിനും തുല്യരായ ശത്രുനാശകരായ ഇരുവരും.
9.56.26
अन्योन्यमभिधावन्तौ मत्ताविव महाद्विपौ ।
वासितासङ्गमे दृप्तौ शरदीव मदोत्कटौ ॥ ९.५६.२६ ॥
പരസ്പരം പാഞ്ഞടുത്ത ആ ഇരുവരും, പിടിയാനയുടെ സംഗമത്തിൽ മദിച്ച മഹാഗജങ്ങളെപ്പോലെ, ശരത്കാലത്തിൽ മദോന്മത്തരായ ആനകളെപ്പോലെ ആയിരുന്നു.
9.56.27
उभौ क्रोधविषं दीप्तं वमन्तावुरगाविव ।
अन्योन्यमभिसंरब्धौ प्रेक्षमाणावरिन्दमौ ॥ ९.५६.२७ ॥
ജ്വലിക്കുന്ന ക്രോധവിഷം ഛർദ്ദിക്കുന്ന രണ്ടു സർപ്പങ്ങളെപ്പോലെ, പരസ്പരം അതിതീവ്ര കോപത്തോടെ നോക്കുന്ന ശത്രുനിഗ്രഹികളായ ഇരുവരും.
9.56.28
उभौ भरतशार्दूलौ विक्रमेण समन्वितौ ।
सिंहाविव दुराधर्षौ गदायुद्धविशारदौ ॥ ९.५६.२८ ॥
ഭരതവംശത്തിലെ രണ്ടു വ്യാഘ്രങ്ങൾ, വീര്യമുള്ളവർ, സിംഹങ്ങളെപ്പോലെ എതിർക്കാനാകാത്തവർ, ഗദായുദ്ധത്തിൽ വിദഗ്ധർ.
9.56.29
नखदंष्ट्रायुधौ वीरौ व्याघ्राविव दुरुत्सहौ ।
प्रजासंहरणे क्षुब्धौ समुद्राविव दुस्तरौ ॥ ९.५६.२९ ॥
നഖങ്ങളും കോമ്പല്ലുകളും ആയുധമായ രണ്ടു വീരന്മാർ, വ്യാഘ്രങ്ങളെപ്പോലെ അസഹനീയർ; ജനസംഹാരത്തിൽ ഇളകിമറിയുന്ന രണ്ടു സമുദ്രങ്ങൾപോലെ കടക്കാനാകാത്തവർ.
9.56.30
लोहिताङ्गाविव क्रुद्धौ प्रतपन्तौ महारथौ ।
पूर्वपश्चिमजौ मेघौ प्रेक्षमाणावरिन्दमौ ॥ ९.५६.३० ॥
ചുവന്ന അംഗങ്ങളുള്ള (ചൊവ്വ) ഗ്രഹങ്ങളെപ്പോലെ കോപിച്ചു ജ്വലിക്കുന്ന രണ്ടു മഹാരഥന്മാർ; കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ജനിച്ച രണ്ടു മേഘങ്ങൾ പോലെ, ശത്രുനിഗ്രഹികളായ ഇരുവരും നോക്കിനിൽക്കുന്നു.
9.56.31
गर्जमानौ सुविषमं क्षरन्तौ प्रावृषीव हि ।
रश्मियुक्तौ महात्मानौ दीप्तिमन्तौ महाबलौ ॥ ९.५६.३१ ॥
മഴക്കാലത്തെ മേഘങ്ങൾപോലെ അതിഭീകരമായി ഗർജ്ജിച്ചു ചൊരിയുന്ന, രശ്മികളോടുകൂടിയ, മഹാത്മാക്കളായ, തേജസ്വികളായ, മഹാബലന്മാരായ ഇരുവർ.
9.56.32
ददृशाते कुरुश्रेष्ठौ कालसूर्याविवोदितौ ।
व्याघ्राविव सुसंरब्धौ गर्जन्ताविवतोयदौ ॥ ९.५६.३२ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠരായ ഇരുവരും ഉദിച്ചുയർന്ന കാലസൂര്യന്മാരെപ്പോലെയും, അതിക്രുദ്ധരായ വ്യാഘ്രങ്ങളെപ്പോലെയും, ഗർജ്ജിക്കുന്ന ജലദായക മേഘങ്ങളെപ്പോലെയും കാണപ്പെട്ടു.
9.56.33
जहृषाते महाबाहु सिंहकेसरिणाविव ।
गजाविव सुसंरब्धौ ज्वलिताविव पावकौ ॥ ९.५६.३३ ॥
മഹാബാഹുക്കളായ ആ ഇരുവരും സിംഹങ്ങളെപ്പോലെയും കേസരമുള്ള സിംഹങ്ങളെപ്പോലെയും സന്തോഷിച്ചു; പൂർണ്ണമായി കുപിതരായ രണ്ട് ആനകളെപ്പോലെയും ജ്വലിക്കുന്ന രണ്ട് അഗ്നികളെപ്പോലെയും.
9.56.34
ददृशाते महात्मानौ सशृङ्गाविव पर्वतौ ।
रोषात्प्रस्फुरमाणोष्ठौ निरीक्षन्तौ परस्परम् ॥ ९.५६.३४ ॥
മഹാത്മാക്കളായ ആ ഇരുവരും ശിഖരങ്ങളോടുകൂടിയ രണ്ടു പർവതങ്ങളെപ്പോലെ കാണപ്പെട്ടു; കോപത്താൽ ചുണ്ടുകൾ വിറച്ചുകൊണ്ട്, പരസ്പരം നോക്കിക്കൊണ്ട്.
9.56.35
तौ समेतौ महात्मानौ गदाहस्तौ नरोत्तमौ ।
उभौ परमसंहृष्टावुभौ परमसम्मतौ ॥ ९.५६.३५ ॥
ആ മഹാത്മാക്കളും കൈയിൽ ഗദയേന്തിയ നരോത്തമന്മാരും ഒന്നിച്ചുകൂടി; ഇരുവരും അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചവർ, ഇരുവരും അത്യന്തം ആദരിക്കപ്പെട്ടവർ.
9.56.36
सदश्वाविव हेषन्तौ बृंहन्ताविव कुञ्जरौ ।
वृषभाविव गर्जन्तौ दुर्योधनवृकोदरौ।
दैत्याविव बलोन्मत्तौ रेजतुस्तौ नरोत्तमौ ॥ ९.५६.३६ ॥
നല്ല കുതിരകളെപ്പോലെ ചിനച്ചും, ആനകളെപ്പോലെ ബൃഹിച്ചും, കാളകളെപ്പോലെ ഗർജിച്ചും നിന്ന ദുര്യോധനനും വൃകോദരനും; ബലോന്മത്തരായ രണ്ട് ദൈത്യന്മാരെപ്പോലെ ആ നരോത്തമന്മാർ ഇരുവരും വിറച്ചു.
9.56.37
ततो दुर्योधनो राजन्निदमाह युधिष्ठिरम् ।
सृञ्जयैः सह तिष्ठन्तं तपन्तमिव भास्करम् ॥ ९.५६.३७ ॥
അപ്പോൾ, രാജാവേ, സൃഞ്ജയന്മാരോടൊപ്പം നിന്ന് സൂര്യനെപ്പോലെ ജ്വലിച്ചുനിന്ന യുധിഷ്ഠിരനോട് ദുര്യോധനൻ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.
9.56.38
इदं व्यवसितं युद्धं मम भीमस्य चोभयोः ।
उपोपविष्टाः पश्यध्वं विमर्दं नृपसत्तमाः ॥ ९.५६.३८ ॥
ഈ യുദ്ധം എനിക്കും ഭീമനും ഇടയിൽ, ഇരുവർക്കുമിടയിൽ നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടു; നൃപശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അരികിലിരുന്ന് ഈ പോരാട്ടം കാണുവിൻ.
9.56.39
ततः समुपविष्टं तत्सुमहद्राजमण्डलम् ।
विराजमानं ददृशे दिवीवादित्यमण्डलम् ॥ ९.५६.३९ ॥
അപ്പോൾ ഇരുന്ന ആ മഹത്തായ രാജമണ്ഡലം ആകാശത്ത് പ്രകാശിക്കുന്ന സൂര്യമണ്ഡലം പോലെ കാണപ്പെട്ടു.
9.56.40
तेषां मध्ये महाबाहुः श्रीमान्केशवपूर्वजः ।
उपविष्टो महाराज पूज्यमानः समन्ततः ॥ ९.५६.४० ॥
അവരുടെ മധ്യത്തിൽ മഹാബാഹുവായ, ശ്രീമാനായ, കേശവന്റെ ജ്യേഷ്ഠൻ ഇരുന്നു, മഹാരാജാവേ; എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും അദ്ദേഹം ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
9.56.41
शुशुभे राजमध्यस्थो नीलवासाः सितप्रभः ।
नक्षत्रैरिव सम्पूर्णो वृतो निशि निशाकरः ॥ ९.५६.४१ ॥
രാജാക്കന്മാരുടെ മധ്യത്തിൽ നിന്നിരുന്ന, നീലവസ്ത്രം ധരിച്ച, വെൺപ്രഭയുള്ള അദ്ദേഹം രാത്രിയിൽ നക്ഷത്രങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട പൂർണചന്ദ്രനെപ്പോലെ ശോഭിച്ചു.
9.56.42
तौ तथा तु महाराज गदाहस्तौ सुदुःसहौ ।
अन्योन्यं वाग्भिरुग्राभिस्तक्षमाणौ व्यवस्थितौ ॥ ९.५६.४२ ॥
മഹാരാജാവേ, ഗദ കൈയിലേന്തിയ ആ ഇരുവരും, അതിദുസ്സഹരായി, പരസ്പരം കഠിനവാക്കുകളാൽ കുത്തിനോവിച്ചുകൊണ്ട് നിന്നു.
9.56.43
अप्रियाणि ततोऽन्योन्यमुक्त्वा तौ कुरुसत्तमौ ।
उदीक्षन्तौ स्थितौ तत्र वृत्रशक्रौ यथाऽऽहवे ॥ ९.५६.४३ ॥
പിന്നെ പരസ്പരം അപ്രിയവാക്കുകൾ പറഞ്ഞശേഷം, ആ കുരുശ്രേഷ്ഠരിരുവരും യുദ്ധത്തിൽ വൃത്രനും ശക്രനും പോലെ, പരസ്പരം നോക്കിക്കൊണ്ട് അവിടെ നിന്നു.