มหาภารตะ · อัธยายะ 9.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.56.1
रामसान्निध्यमागम्य पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
योद्धुकामो महाबाहुः समहृष्यत वीर्यवान्
प्रीत्या परमया युक्ताः समभ्यर्च्य यथाविधि ।
आसनं च ददौ तस्मै पर्यपृच्छदनामयम् ॥ ९.५६.१ ॥
เมื่อเข้าไปใกล้พระราม ทุรโยธน์บุตรของท่าน ผู้มีแขนทรงพลังและปรารถนาจะรบ ก็เปี่ยมด้วยความยินดี เขาต้อนรับท่านตามพิธีด้วยความรักอย่างยิ่ง จัดที่นั่งถวาย และถามไถ่ถึงความสุขสบายของท่าน
9.56.2
दृष्ट्वा लाङ्गलिनं राजा प्रत्युत्थाय च भारत ।
प्रीत्या परमया युक्तो युधिष्ठिरमथाब्रवीत्
ततो युधिष्ठिरं रामो वाक्यमेतदुवाच ह ।
मधुरं धर्मसंयुक्तं शूराणां हितमेव च ॥ ९.५६.२ ॥
โอ้ภารตะ เมื่อเห็นพระผู้ทรงคันไถ พระราชาก็ลุกขึ้นยืนรับ เปี่ยมด้วยความรักอย่างยิ่ง จึงตรัสกับยุธิษฐิระ ลำดับนั้นพระรามก็กล่าวถ้อยคำนี้กับยุธิษฐิระ ไพเราะ ประกอบด้วยธรรม และเป็นประโยชน์แก่นักรบทั้งหลาย
9.56.3
समन्तपञ्चकं पुण्यमितो याम विशाम्पते ।
प्रथितोत्तरवेदी सा देवलोके प्रजापतेः
मया श्रुतं कथयतामृषीणां राजसत्तम ।
कुरुक्षेत्रं परं पुण्यं पावनं स्वर्ग्यमेव च ॥ ९.५६.३ ॥
โอ้เจ้าแห่งประชา ขอให้เราไปจากที่นี่สู่สมันตปัญจกอันศักดิ์สิทธิ์ ที่ซึ่งแท่นบูชาทิศเหนืออันโด่งดังอยู่ในสวรรค์ของประชาบดี โอ้ราชาผู้ประเสริฐที่สุด ข้าพเจ้าได้ฟังจากฤๅษีผู้เล่าขานว่า กุรุเกษตรนั้นศักดิ์สิทธิ์ยิ่ง ชำระล้างบาป และนำไปสู่สวรรค์
9.56.4
तस्मिन्महापुण्यतमे त्रैलोक्यस्य सनातने ।
सङ्ग्रामे निधनं प्राप्य ध्रुवं स्वर्गं गमिष्यसि
देवतैर्ऋषिभिर्जुष्टं ब्राह्मणैश्च महात्मभिः ।
तत्र वै योत्स्यमाना ये देहं त्यक्ष्यन्ति मानवाः ॥ ९.५६.४ ॥
ในสนามรบอันศักดิ์สิทธิ์ยิ่งนั้น ซึ่งเป็นนิรันดร์ในสามโลก เมื่อท่านพบความตายในการสงคราม ท่านจะไปสู่สวรรค์อย่างแน่นอน ที่นั่นเหล่าชนผู้สละร่างกายขณะต่อสู้ ซึ่งเป็นที่ที่เทวดา ฤๅษี และพราหมณ์ผู้ยิ่งใหญ่เสด็จมาเยือน จะได้บรรลุสวรรค์
9.56.5
तथेत्युक्त्वा महाराज कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
समन्तपञ्चकं वीरः प्रायादभिमुखः प्रभुः
तेषां स्वर्गे ध्रुवो वासः शक्रेण सह मारिष ।
तस्मात्समन्तपञ्चकमितो याम द्रुतं नृप ॥ ९.५६.५ ॥
เมื่อกล่าวว่า “เป็นเช่นนั้น” แล้ว โอ้มหาราช ยุธิษฐิระบุตรของกุนตี ผู้กล้าหาญและเป็นใหญ่ ก็เสด็จไปสู่สมันตปัญจกโดยหันหน้าตรงไป โอ้ผู้ประเสริฐ พวกเขามีที่พำนักอันมั่นคงในสวรรค์ร่วมกับพระอินทร์ ดังนั้น โอ้กษัตริย์ ขอให้เรารีบไปจากที่นี่สู่สมันตปัญจกเถิด
9.56.6
ततो दुर्योधनो राजा प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
पद्ध्याममर्षी द्युतिमानगच्छत्पाण्डवैः सह ॥ ९.५६.६ ॥
ลำดับนั้น พระราชาทุรโยธน์ถือคทาใหญ่ ทั้งโกรธและรุ่งเรือง ก็เดินเท้าไปพร้อมกับปาณฑพทั้งหลาย
9.56.7
तथा यान्तं गदाहस्तं वर्मणा चापि दंशितम् ।
अन्तरिक्षचरा देवाः साधुसाध्वित्यपूजयन् ॥ ९.५६.७ ॥
ขณะที่เขาเดินไปเช่นนั้น ถือคทาในมือและสวมเกราะ เหล่าเทวดาผู้เคลื่อนไปในท้องฟ้าก็สรรเสริญเขาว่า “ดีแล้ว ดีแล้ว”
9.56.8
वादकाश्च नरास्तत्र दृष्ट्वा ते हर्षमागताः ॥ ९.५६.८ ॥
เหล่านักดนตรีและผู้คนที่อยู่ที่นั่น เมื่อเห็นเขาแล้วก็เปี่ยมด้วยความยินดี
9.56.9
स पाण्डवैः परिवृतः कुरुराजस्तवात्मजः ।
मत्तस्येव गजेन्द्रस्य गतिमास्थाय सोऽव्रजत् ॥ ९.५६.९ ॥
กุรุราชบุตรของท่านนั้น ล้อมรอบด้วยปาณฑพ ได้ก้าวเดินไปด้วยท่วงท่าของช้างใหญ่ผู้มึนเมา
9.56.10
ततः शङ्खनिनादैश्च भेरीणां च महास्वनैः ।
सिंहनादैश्च शूराणां दिशः सर्वाः प्रपूरिताः ॥ ९.५६.१० ॥
ลำดับนั้น ทิศทั้งปวงก็เต็มไปด้วยเสียงสังข์ เสียงกลองใหญ่กึกก้อง และเสียงคำรามดุจสิงห์ของเหล่านักรบ
9.56.11
ततस्ते तु कुरुक्षेत्रं प्राप्ता नरवरोत्तमाः ।
प्रतीच्यभिमुखं देशं यथोद्दिष्टं सुतेन ते।
दक्षिणेन सरस्वत्याः स्वयनं तीर्थमुत्तमम् ॥ ९.५६.११ ॥
ลำดับนั้น เหล่าผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์ก็มาถึงกุรุเกษตร ไปยังภูมิภาคที่หันหน้าสู่ทิศตะวันตกตามที่บุตรของท่านได้กำหนดไว้ ทางทิศใต้ของแม่น้ำสรัสวดี ใกล้ท่าศักดิ์สิทธิ์สูงสุดที่เรียกว่าสวยนะ
9.56.12
तस्मिन्देशे त्वनिरिणे ते तु युद्धमरोचयन् ॥ ९.५६.१२ ॥
ในภูมิภาคนั้นซึ่งปราศจากหนี้สิน พวกเขาปรารถนาการรบ
9.56.13
ततो भीमो महाकोटिं गदां गृह्याथ वर्मभृत् ।
बिभ्रद्रूपं महाराज सदृशं हि गरुत्मतः ॥ ९.५६.१३ ॥
ลำดับนั้น ภีมะผู้สวมเกราะ ถือคทาหัวใหญ่ โอ้มหาราช ได้แสดงรูปร่างเหมือนของครุฑ
9.56.14
अवबद्धशिरस्त्राणः शुद्धकाञ्चनवर्मभृत् ।
रराज राजन्पुत्रस्ते काञ्चनः शैलराडिव ॥ ९.५६.१४ ॥
โอ้พระราชา บุตรของท่านสวมหมวกเกราะที่รัดแน่น และสวมเกราะทองบริสุทธิ์ ก็รุ่งโรจน์ดุจเจ้าแห่งขุนเขาสีทอง
9.56.15
तौ तथा सङ्गतौ वीरौ भीमदुर्योधनावुभौ ।
संयुगे सम्प्रकाशेते संरब्धाविव कुञ्जरौ ॥ ९.५६.१५ ॥
วีรบุรุษทั้งสองคือภีมะและทุรโยธน์ เมื่อพบกันเช่นนั้นในการรบ ก็รุ่งเรืองดุจช้างสองเชือกที่โกรธเกรี้ยว
9.56.16
रथमण्डलमध्यस्थौ भ्रातरौ तौ नरर्षभौ ।
अशोभेतां महाराज चन्द्रसूर्याविवोदितौ ॥ ९.५६.१६ ॥
โอ้มหาราช พี่น้องสองคนผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์นั้น ยืนอยู่กลางวงล้อมของรถศึก ก็รุ่งเรืองดุจดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ที่ขึ้นแล้ว
9.56.17
तावन्योन्यं निरीक्षेतां क्रुद्धाविव महोरगौ ।
दहन्तौ लोचनै राजन्परस्परवधैषिणौ ॥ ९.५६.१७ ॥
ทั้งสองจ้องมองกันดุจงูใหญ่สองตัวที่โกรธเกรี้ยว โอ้พระราชา เผาผลาญด้วยดวงตา ปรารถนาความตายของกันและกัน
9.56.18
संप्रहृष्टमना राजन्गदामादाय कौरवः ।
सृक्विणी संलिहन्राजन्क्रोधरक्तेक्षणः श्वसन् ॥ ९.५६.१८ ॥
โอ้พระราชา ด้วยใจที่ปีติยินดี กุรุผู้นั้นถือคทาขึ้น โอ้พระราชา เลียมุมปาก ดวงตาแดงด้วยความโกรธ หายใจหอบแรง
9.56.19
ततो दुर्योधनो राजन्गदामादाय वीर्यवान् ।
भीमसेनमभिप्रेक्ष्य गजो गजमिवाह्वयत् ॥ ९.५६.१९ ॥
ลำดับนั้น โอ้พระราชา ทุรโยธน์ผู้มีกำลัง ถือคทาขึ้น จ้องมองภีมเสน แล้วท้าทายเขาดุจช้างท้าช้างอีกเชือกหนึ่ง
9.56.20
अद्रिसारमयीं भीमस्तथैवादाय वीर्यवान् ।
आह्वयामास नृपतिं सिंहः सिंहं यथा वने ॥ ९.५६.२० ॥
ภีมะผู้ทรงพลังก็ถือคทาที่ทำด้วยเหล็กเช่นกัน แล้วท้าทายพระราชาดุจสิงห์ในป่าท้าสิงห์อีกตัวหนึ่ง
9.56.21
तावुद्यतगदापाणी दुर्योधनवृकोदरौ ।
संयुगे सम्प्रकाशेतां गिरी सशिखराविव ॥ ९.५६.२१ ॥
ทั้งสองถือกระบองยกขึ้นในมือ ดุรโยธน์และวฤโกทร ส่องแสงในการรบเหมือนภูเขาสองลูกที่มียอด
9.56.22
तावुभौ समतिक्रुद्धावुभौ भीमपराक्रमौ ।
उभौ शिष्यौ गदायुद्धे रौहिणेयस्य धीमतः ॥ ९.५६.२२ ॥
ทั้งสองโกรธจัดยิ่งนัก ทั้งสองมีความกล้าหาญเช่นภีมะ ทั้งสองเป็นศิษย์ของเราหินียะผู้ฉลาด (พลราม) ในการต่อสู้ด้วยกระบอง
9.56.23
उभौ सदृशकर्माणौ वरुणस्य महाबलौ ।
वासुदेवस्य रामस्य तथा वैश्रवणस्य च ॥ ९.५६.२३ ॥
ทั้งสองมีกำลังมหาศาล มีการกระทำเสมอด้วยพระวรุณ และเสมอด้วยพาสุเทพ (พระกฤษณะ) พระราม และพระไวศรวณะ (พระกุเวร) ด้วย
9.56.24
सदृशौ तौ महाराज मधुकैटभयोरपि ।
उभौ सदृशकर्माणौ तथा सुन्दोपसुन्दयोः ॥ ९.५६.२४ ॥
มหาราชเอ๋ย ทั้งสองนั้นเสมอด้วยมธุและไกฏภะ ทั้งสองมีการกระทำเสมอด้วยสุนทและอุปสุนท
9.56.25
रामरावणयोश्चैव वालिसुग्रीवयोस्तथा ।
तथैव कालस्य समौ मृत्योश्चैव परन्तपौ ॥ ९.५६.२५ ॥
เสมอด้วยพระรามและราวณะ และเสมอด้วยพาลีและสุครีพ เช่นเดียวกัน ทั้งสองยังเสมอด้วยกาลเวลาและความตาย เป็นผู้เผาผลาญศัตรู
9.56.26
अन्योन्यमभिधावन्तौ मत्ताविव महाद्विपौ ।
वासितासङ्गमे दृप्तौ शरदीव मदोत्कटौ ॥ ९.५६.२६ ॥
ทั้งสองพุ่งเข้าหากันเหมือนช้างป่าใหญ่สองเชือกที่คลั่งมัน ในเวลาพบนางช้าง ทั้งสองทะนงและดุร้ายด้วยความเมามันเหมือนในฤดูใบไม้ร่วง
9.56.27
उभौ क्रोधविषं दीप्तं वमन्तावुरगाविव ।
अन्योन्यमभिसंरब्धौ प्रेक्षमाणावरिन्दमौ ॥ ९.५६.२७ ॥
ทั้งสองเหมือนงูสองตัวที่พ่นพิษแห่งความโกรธอันลุกโชน จ้องมองกันด้วยความโกรธเกรี้ยว ทั้งสองเป็นผู้ปราบศัตรู
9.56.28
उभौ भरतशार्दूलौ विक्रमेण समन्वितौ ।
सिंहाविव दुराधर्षौ गदायुद्धविशारदौ ॥ ९.५६.२८ ॥
ทั้งสองเป็นดั่งราชสีห์ของวงศ์ภรตะ ประกอบด้วยความกล้าหาญ ไม่มีผู้ใดต่อกรได้ เชี่ยวชาญในการต่อสู้ด้วยกระบอง
9.56.29
नखदंष्ट्रायुधौ वीरौ व्याघ्राविव दुरुत्सहौ ।
प्रजासंहरणे क्षुब्धौ समुद्राविव दुस्तरौ ॥ ९.५६.२९ ॥
ทั้งสองเป็นวีรบุรุษที่มีอาวุธคือเล็บและเขี้ยว ไม่อาจทนทานได้เหมือนเสือ ข้ามได้ยากเหมือนมหาสมุทรสองแห่งที่ปั่นป่วนในเวลาทำลายสรรพสัตว์
9.56.30
लोहिताङ्गाविव क्रुद्धौ प्रतपन्तौ महारथौ ।
पूर्वपश्चिमजौ मेघौ प्रेक्षमाणावरिन्दमौ ॥ ९.५६.३० ॥
เป็นมหารถีสองคนที่โกรธเกรี้ยวเหมือนดาวเคราะห์กายแดง ลุกโชนอยู่ เหมือนเมฆสองก้อนที่เกิดจากทิศตะวันออกและตะวันตก ผู้ปราบศัตรูทั้งสองจ้องมอง
9.56.31
गर्जमानौ सुविषमं क्षरन्तौ प्रावृषीव हि ।
रश्मियुक्तौ महात्मानौ दीप्तिमन्तौ महाबलौ ॥ ९.५६.३१ ॥
คำรามอย่างน่ากลัวยิ่ง หลั่งไหลเหมือนเมฆในฤดูฝน มีรัศมี มีจิตใจยิ่งใหญ่ สว่างไสว มีกำลังมหาศาล
9.56.32
ददृशाते कुरुश्रेष्ठौ कालसूर्याविवोदितौ ।
व्याघ्राविव सुसंरब्धौ गर्जन्ताविवतोयदौ ॥ ९.५६.३२ ॥
ทั้งสองแห่งกุรุผู้ประเสริฐปรากฏเหมือนดวงอาทิตย์แห่งความพินาศที่ขึ้นมา เหมือนเสือที่โกรธจัด เหมือนเมฆฝนที่คำรามให้ฝนตก
9.56.33
जहृषाते महाबाहु सिंहकेसरिणाविव ।
गजाविव सुसंरब्धौ ज्वलिताविव पावकौ ॥ ९.५६.३३ ॥
ทั้งสองผู้มีแขนใหญ่ยินดีเหมือนราชสีห์ที่มีแผงคอ เหมือนช้างสองเชือกที่โกรธจัดเต็มที่ เหมือนไฟสองกองที่ลุกโชน
9.56.34
ददृशाते महात्मानौ सशृङ्गाविव पर्वतौ ।
रोषात्प्रस्फुरमाणोष्ठौ निरीक्षन्तौ परस्परम् ॥ ९.५६.३४ ॥
ทั้งสองผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ปรากฏเหมือนภูเขาสองลูกที่มียอด ริมฝีปากสั่นด้วยความโกรธ จ้องมองกันและกัน
9.56.35
तौ समेतौ महात्मानौ गदाहस्तौ नरोत्तमौ ।
उभौ परमसंहृष्टावुभौ परमसम्मतौ ॥ ९.५६.३५ ॥
ทั้งสองผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ เป็นยอดของมนุษย์ ถือกระบองในมือ มาประจันหน้ากัน ทั้งสองปีติยินดียิ่งนัก และได้รับการยกย่องยิ่งนัก
9.56.36
सदश्वाविव हेषन्तौ बृंहन्ताविव कुञ्जरौ ।
वृषभाविव गर्जन्तौ दुर्योधनवृकोदरौ।
दैत्याविव बलोन्मत्तौ रेजतुस्तौ नरोत्तमौ ॥ ९.५६.३६ ॥
ดุรโยธน์และวฤโกทร ร้องเหมือนม้าชั้นดี ส่งเสียงเหมือนช้าง คำรามเหมือนโคตัวผู้ ทั้งสองยอดของมนุษย์นั้นสั่นสะเทือนเหมือนอสูรสองตนที่เมาด้วยกำลัง
9.56.37
ततो दुर्योधनो राजन्निदमाह युधिष्ठिरम् ।
सृञ्जयैः सह तिष्ठन्तं तपन्तमिव भास्करम् ॥ ९.५६.३७ ॥
ครั้นแล้ว มหาราชเอ๋ย ดุรโยธน์จึงกล่าวถ้อยคำนี้แก่ยุธิษฐิระ ผู้ยืนอยู่กับพวกสฤญชัย ส่องแสงเหมือนพระอาทิตย์
9.56.38
इदं व्यवसितं युद्धं मम भीमस्य चोभयोः ।
उपोपविष्टाः पश्यध्वं विमर्दं नृपसत्तमाः ॥ ९.५६.३८ ॥
การรบระหว่างข้ากับภีมะ ระหว่างเราทั้งสองนี้ได้ตัดสินใจแล้ว ขอเชิญท่านทั้งหลายนั่งใกล้ ๆ แล้วดูการปะทะกันเถิด ท่านผู้เลิศในหมู่กษัตริย์
9.56.39
ततः समुपविष्टं तत्सुमहद्राजमण्डलम् ।
विराजमानं ददृशे दिवीवादित्यमण्डलम् ॥ ९.५६.३९ ॥
ครั้นแล้ว ที่ประชุมกษัตริย์อันยิ่งใหญ่นั้นนั่งรวมกันอยู่ ปรากฏรุ่งเรืองเหมือนดวงอาทิตย์บนท้องฟ้า
9.56.40
तेषां मध्ये महाबाहुः श्रीमान्केशवपूर्वजः ।
उपविष्टो महाराज पूज्यमानः समन्ततः ॥ ९.५६.४० ॥
ท่ามกลางพวกเขานั้น ผู้มีแขนใหญ่ ผู้รุ่งเรือง พี่ชายคนโตของเกศวะ ประทับนั่งอยู่ มหาราชเอ๋ย ได้รับการเคารพยกย่องจากทุกทิศ
9.56.41
शुशुभे राजमध्यस्थो नीलवासाः सितप्रभः ।
नक्षत्रैरिव सम्पूर्णो वृतो निशि निशाकरः ॥ ९.५६.४१ ॥
เขายืนอยู่กลางบรรดากษัตริย์ นุ่งห่มผ้าสีคราม มีรัศมีขาวสว่าง ส่องแสงงามเหมือนพระจันทร์เต็มดวงในยามค่ำคืน ล้อมรอบด้วยดาวนักษัตรทั้งหลาย
9.56.42
तौ तथा तु महाराज गदाहस्तौ सुदुःसहौ ।
अन्योन्यं वाग्भिरुग्राभिस्तक्षमाणौ व्यवस्थितौ ॥ ९.५६.४२ ॥
ทั้งสองคนนั้น ข้าแต่มหาราช ถือกระบองอยู่ในมือ ทั้งคู่ยากนักที่ใครจะต้านทานได้ ยืนอยู่ตรงนั้น ต่างฝ่ายต่างกล่าวถ้อยคำรุนแรงทิ่มแทงกัน
9.56.43
अप्रियाणि ततोऽन्योन्यमुक्त्वा तौ कुरुसत्तमौ ।
उदीक्षन्तौ स्थितौ तत्र वृत्रशक्रौ यथाऽऽहवे ॥ ९.५६.४३ ॥
ครั้นแล้ว ทั้งสองผู้เลิศแห่งเผ่ากุรุ กล่าวถ้อยคำที่ไม่น่าฟังใส่กัน แล้วยืนจ้องมองกันอยู่ตรงนั้น เหมือนท้าวฤตรกับท้าวศักระในการรบ