મહાભારત · અધ્યાય 9.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.59.1
समुदीर्णं ततो दृष्ट्वा सङ्ग्रामं कुरुमुख्ययोः ।
अब्रवीदर्जुनस्तत्र वासुदेवं यशस्विनम् ॥ ९.५९.१ ॥
કુરુશ્રેષ્ઠ બંને વચ્ચે ભડકી ઊઠેલું એ યુદ્ધ જોઈને અર્જુને ત્યારે યશસ્વી વાસુદેવને કહ્યું.
9.59.2
अनयोर्वीरयोर्युद्धे को ज्यायान्भवतो मतः ।
कस्य वा को गुणो ज्यायानेतद्वद जनार्दन ॥ ९.५९.२ ॥
આ બે વીરોના યુદ્ધમાં તમારા મતે કોણ શ્રેષ્ઠ છે? કોનો કયો ગુણ મોટો છે? હે જનાર્દન, એ કહો.
9.59.3
उपदेशोऽनयोस्तुल्यो भीमस्तु बलवत्तरः ।
कृती यत्नपरस्त्वेष धार्तराष्ट्रो वृकोदरात् ॥ ९.५९.३ ॥
આ બંનેનું શિક્ષણ સમાન છે; પણ ભીમ વધુ બળવાન છે. છતાં આ ધૃતરાષ્ટ્ર-પુત્ર કુશળ અને પ્રયત્નશીલ છે, વૃકોદરથી પણ.
9.59.4
भीमसेनस्तु धर्मेण युध्यमानो न जेष्यति ।
अन्यायेन तु युध्यन्वै हन्यादेव सुयोधनम् ॥ ९.५९.४ ॥
પણ ભીમસેન ધર્મપૂર્વક યુદ્ધ કરે તો તેને જીતી નહીં શકે. અન્યાયથી યુદ્ધ કરે તો સુયોધનને અવશ્ય મારશે.
9.59.5
मायया निर्जिता देवैरसुरा इति नः श्रुतम् ।
विरोचनस्तु शक्रेण मायया निर्जितः स वै ॥ ९.५९.५ ॥
દેવોએ માયાથી અસુરોને જીત્યા હતા એવું આપણે સાંભળ્યું છે. વિરોચનને તો શક્ર (ઇન્દ્ર) માયાથી જ જીત્યો હતો.
9.59.6
मायया चाक्षिपत्तेजो वृत्रस्य बलसूदनः ।
तस्मान्मायामयं वीर आतिष्ठतु वृकोदरः ॥ ९.५९.६ ॥
બલસૂદન (ઇન્દ્ર) માયાથી વૃત્રનું તેજ હરી લાવ્યા હતા. તેથી વીર વૃકોદર માયાનો આશ્રય લે.
9.59.7
प्रतिज्ञातं च भीमेन द्यूतकाले धनञ्जय ।
ऊरू भेत्स्यामि ते सङ्ख्ये गदयेति सुयोधनम् ॥ ९.५९.७ ॥
હે ધનંજય! દ્યૂતના સમયે ભીમે પ્રતિજ્ઞા કરી હતી કે યુદ્ધમાં ગદાથી તારી જાંઘો તોડીશ — એમ સુયોધનને કહ્યું હતું.
9.59.8
सोऽयं प्रतिज्ञां तां चापि पारयत्वरिकर्शनः ।
मायाविनं तु राजानं माययैव निकृन्ततु ॥ ९.५९.८ ॥
શત્રુઓને પીડનારો તે પ્રતિજ્ઞા પણ પૂર્ણ કરે; તે માયાવી રાજાને માયાથી જ કાપી નાખે.
9.59.9
यद्येष बलमास्थाय न्यायेन प्रहरिष्यति ।
विषमस्थस्ततो राजा भविष्यति युधिष्ठिरः ॥ ९.५९.९ ॥
જો એ બળ પર આધાર રાખીને ન્યાયથી પ્રહાર કરશે, તો રાજા યુધિષ્ઠિર વિષમ સ્થિતિમાં મૂકાશે.
9.59.10
पुनरेव तु वक्ष्यामि पाण्डवेय निबोध मे ।
धर्मराजापराधेन भयं नः पुनरागतम् ॥ ९.५९.१० ॥
હે પાંડવ! ફરી કહું છું, મારું સાંભળ: ધર્મરાજના અપરાધથી અમારા પર ફરી ભય આવ્યો છે.
9.59.11
कृत्वा हि सुमहत्कर्म हत्वा भीष्ममुखान्कुरून् ।
जयः प्राप्तो यशः प्राग्र्यं वैरं च प्रतियातितम्।
तदेवं विजयः प्राप्तः पुनः संशयितः कृतः ॥ ९.५९.११ ॥
મહાન કર્મ કરીને, ભીષ્મને આગળ રાખનારા કૌરવોને મારીને વિજય અને શ્રેષ્ઠ યશ મેળવ્યો, અને વૈરનો બદલો પણ વાળ્યો; આ રીતે વિજય મળ્યા છતાં તે ફરી સંશયમાં મૂકાયો છે.
9.59.12
अबुद्धिरेषां महती धर्मराजस्य पाण्डव ।
यदेकविजये वीर पणितं कृतमीदृशम् ॥ ९.५९.१२ ॥
હે પાંડવ! ધર્મરાજની આ મોટી મૂર્ખતા છે; હે વીર, એક જ વિજય પર આવો દાવ તેમણે લગાડ્યો.
9.59.13
सुयोधनः कृती वीर एकायनगतस्तथा ॥ ९.५९.१३ ॥
હે વીર, સુયોધન કુશળ યોદ્ધો છે; અને એ રીતે તે એકાયનને (અંતિમ આશ્રયને) પહોંચ્યો છે.
9.59.14
अपि चोशनसा गीतः श्रूयतेऽयं पुरातनः ।
श्लोकस्तत्त्वार्थसहितस्तन्मे निगदतः शृणु ॥ ९.५९.१४ ॥
ઉશનસે ગાયેલો આ પ્રાચીન શ્લોક પણ સંભળાય છે, જેમાં તત્ત્વાર્થ છે; હું કહું છું તે સાંભળ.
9.59.15
पुनरावर्तमानानां भग्नानां जीवितैषिणाम् ।
भेतव्यमरिशेषाणामेकायनगता हि ते ॥ ९.५९.१५ ॥
ફરી પાછા ફરનારાઓથી, ભાંગી પડ્યા છતાં જીવવા ઇચ્છનારાઓથી, શત્રુઓના બચેલાઓથી ભય રાખવો જોઈએ; કારણ કે તમે એકાયનને પહોંચ્યા છો.
9.59.16
साहसोत्पतितानां च निराशानां च जीविते ।
न शक्यमग्रतः स्थातुं शक्रेणापि धनञ्जय ॥ ९.५९.१६ ॥
હે ધનંજય, સાહસથી ધસી આવેલા અને જીવન પ્રત્યે નિરાશ થયેલાઓની સામે ઇન્દ્ર પણ ઊભો રહી શકતો નથી.
9.59.17
सुयोधनमिमं भग्नं हतसैन्यं हदं गतम् ।
पराजितं वनप्रेप्सुं निराशं राज्यलम्भने।
कोऽन्विष्य संयुगे प्राज्ञः पुनर्द्वन्द्वे समाह्वयेत् ॥ ९.५९.१७ ॥
સેના નાશ પામીને સરોવરમાં સંતાઈ ગયેલા, પરાજિત, વનની ઇચ્છા રાખનારા, રાજ્ય મેળવવામાં નિરાશ આ સુયોધનને યુદ્ધમાં શોધીને ફરી દ્વંદ્વ માટે કયો બુદ્ધિમાન પડકારે?
9.59.18
अपि नो निर्जितं राज्यं न हरेत सुयोधनः ।
यस्त्रयोदशवर्षाणि गदया कृतनिश्रमः।
चरत्यूर्ध्वं च तिर्यक्व भीमसेनिघांसया ॥ ९.५९.१८ ॥
આપણે જીતેલું રાજ્ય સુયોધન શું નહીં છીનવી લે? જેણે તેર વર્ષ ગદામાં કઠોર અભ્યાસ કર્યો છે અને ભીમસેનને મારવાની ઇચ્છાથી ઉપર અને આડો ફરે છે.
9.59.19
एनं चेन्न महाबाहुरन्यायेन हनिष्यति ।
एष वः कौरवो राजा धार्तराष्ट्रो भविष्यति ॥ ९.५९.१९ ॥
મહાબાહુ જો એને અન્યાયથી નહીં મારે, તો આ જ તમારો કૌરવ રાજા, ધૃતરાષ્ટ્રનો પુત્ર થશે.
9.59.20
धनञ्जयस्तु श्रुत्वैतत्केशवस्य महात्मनः ।
प्रेक्षतो भीमसेनस्य सव्यमूरुमताडयत् ॥ ९.५९.२० ॥
મહાત્મા કેશવની આ વાત સાંભળી, ભીમસેન જોતા હતા ત્યારે ધનંજયે પોતાની ડાબી જાંઘ પર પ્રહાર કર્યો.
9.59.21
गृह्य संज्ञां ततो भीमो गदया व्यचरद्रणे ।
मण्डलानि विचित्राणि यमकानीतराणि च ॥ ९.५९.२१ ॥
પછી ભીમે સંકેત ગ્રહણ કરીને ગદા સાથે યુદ્ધમાં વિચિત્ર મંડળ-ચાલ, જોડી-ચાલ અને બીજી ચાલ ચલાવી.
9.59.22
दक्षिणं मण्डलं सव्यं गोमूत्रिकमथापि च ।
व्यचरत्पाण्डवो राजन्नरिं सम्मोहयन्निव ॥ ९.५९.२२ ॥
હે રાજન, પાંડવે જમણું મંડળ, ડાબું મંડળ અને ગોમૂત્રિકા ચાલ ચાલીને શત્રુને જાણે મોહિત કરતા હોય તેમ ફર્યા.
9.59.23
तथैव तव पुत्रोऽपि गदामार्गविशारदः ।
व्यचरल्लघु चित्रं च भीमसेनजिघांसया ॥ ९.५९.२३ ॥
એ જ રીતે તમારો પુત્ર પણ ગદા-માર્ગોમાં નિપુણ થઈને, ભીમસેનને મારવાની ઇચ્છાથી ઝડપથી અને વિચિત્ર રીતે ફરવા લાગ્યો.
9.59.24
आधुन्वन्तौ गदे घोरे चन्दनागरुरूषिते ।
वैरस्यान्तं परीप्सन्तौ रणे क्रुद्धाविवान्तकौ ॥ ९.५९.२४ ॥
ચંદન અને અગરુથી લેપાયેલી બે ભયંકર ગદાઓ ઘુમાવતા, વેરનો અંત શોધતા, રણમાં ક્રોધિત બે યમ જેવા તેઓ બંને હતા.
9.59.25
अन्योन्यं तौ जिघांसन्तौ प्रवीरौ पुरुषर्षभौ ।
युयुधाते गरुत्मन्तौ यथा नागामिषैषिणौ ॥ ९.५९.२५ ॥
એકબીજાને મારવાની ઇચ્છા ધરાવતા એ બે વીરો, પુરુષોમાં વૃષભ સમાન, નાગનું માંસ શોધતા ગરુડો જેવા લડ્યા.
9.59.26
मण्डलानि बिचित्राणि चरतोर्नृपभीमयोः ।
गदासम्पातजास्तत्र प्रजज्ञुः पावकार्चिषः ॥ ९.५९.२६ ॥
હે રાજા, ભયંકર એ બંને વિચિત્ર મંડળાકારે ફરતા હતા ત્યારે, ગદાના પ્રહારથી ત્યાં અગ્નિની જ્વાળાઓ પ્રગટી.
9.59.27
समं प्रहरतोस्तत्र शूरयोर्बलिनोर्मृधे ।
क्षुब्धयोर्वायुना राजन्द्वयोरिव समुद्रयोः ॥ ९.५९.२७ ॥
હે રાજા, યુદ્ધમાં સમાન પ્રહાર કરતા એ બે શૂર અને બળવાન વીરો પવનથી ખળભળેલા બે સમુદ્ર જેવા હતા.
9.59.28
तयोः प्रहरतोस्तुल्यं मत्तकुञ्जरयोरिव ।
गदानिर्घातसं हादः प्रहाराणामजायत ॥ ९.५९.२८ ॥
એ બંને મદમત્ત બે હાથીઓની જેમ સમાન પ્રહાર કરતા હતા; ગદાના ભયંકર આઘાતનો ગર્જનાનાદ એ પ્રહારોમાંથી ઊઠ્યો.
9.59.29
तस्मिंस्तदा सम्प्रहारे दारुणे सङ्कुले भृशम् ।
उभावपि परिश्रान्तौ युध्यमानावरिन्दमौ ॥ ९.५९.२९ ॥
ત્યારે એ ભયંકર, અત્યંત ગૂંચવણભર્યા પ્રહાર-યુદ્ધમાં લડતા એ બંને શત્રુદમનો પણ ઘણા થાકી ગયા.
9.59.30
तौ मुहूर्ते समाश्वस्य पुनरेव परन्तप ।
अभ्यहारयतां क्रुद्धौ प्रगृह्य महती गदे ॥ ९.५९.३० ॥
હે પરંતપ, એ બંને એક ક્ષણ પછી ફરી સ્વસ્થ થઈને, ક્રોધે ભરાઈને મોટી ગદાઓ ઉપાડીને ફરી પ્રહાર કરવા લાગ્યા.
9.59.31
तयोः समभवद्युद्धं घोररूपमसंवृतम् ।
गदानिपातै राजेन्द्र तक्षतोर्वै परस्परम् ॥ ९.५९.३१ ॥
હે રાજેન્દ્ર, તે બંને વચ્ચે ગદાના પ્રહારોથી ભયંકર અને બેફામ યુદ્ધ થયું; તેઓ એકબીજા પર પ્રહાર કરી રહ્યા હતા.
9.59.32
समरे प्रद्रुतौ तौ तु वृषभाक्षौ तरस्विनौ ।
अन्योन्यं जघ्नतुर्वीरौ पङ्कस्थौ महिषाविव ॥ ९.५९.३२ ॥
યુદ્ધમાં દોડીને આવેલા તે બે વીરો, વૃષભાક્ષ અને વેગવાન, કીચડમાં ઊભેલા બે પાડા જેવા એકબીજાને પ્રહાર કરવા લાગ્યા.
9.59.33
जर्झरीकृतसर्वाङ्गौ रुधिरेणाभिसंप्लुतौ ।
ददृशाते हिमवति पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ ९.५९.३३ ॥
સર્વ અંગો ઘાયલ, લોહીથી ભીંજાયેલા તે બંને હિમાલય પર ખીલેલા બે ખાખરા વૃક્ષો જેવા દેખાતા હતા.
9.59.34
दुर्योधनस्तु पार्थेन विवरे सम्प्रदर्शिते ।
ईषदुत्स्मयमानस्तु सहसा प्रससार ह ॥ ९.५९.३४ ॥
પરંતુ પાર્થે એક ખુલ્લી જગ્યા બતાવી ત્યારે દુર્યોધન થોડું હસીને અચાનક આગળ ધસી ગયો.
9.59.35
तमभ्याशगतं प्राज्ञः क्षणे प्रेक्ष्य वृकोदरः ।
अवाक्षिपद्गदां तस्मिन्वेगेन महता बती ॥ ९.५९.३५ ॥
તેને નજીક આવતો જોઈ બુદ્ધિમાન વૃકોદરે તે જ ક્ષણે મહાવેગે પોતાની ગદા તેના પર ફેંકી.
9.59.36
अवक्षेपं तु तं दृष्ट्वा पुत्रस्तव विशाम्पते ।
अपासर्पत्ततः स्थानात्सा मोघा न्यपतद्भुवि ॥ ९.५९.३६ ॥
હે વિશાંપતિ, તે ફેંકને જોઈ તમારો પુત્ર પોતાની જગ્યા પરથી પાછળ ખસી ગયો; તે ગદા વ્યર્થ થઈ ભૂમિ પર પડી.
9.59.37
मोक्षयित्वा प्रहारं तं सुतस्तव सुसम्भ्रमात् ।
भीमसेनं च गदया प्राहरत्कुरुसत्तम ॥ ९.५९.३७ ॥
તે પ્રહારથી છૂટીને તમારા પુત્રે અત્યંત ઉતાવળમાં ગદાથી ભીમસેન પર પ્રહાર કર્યો, હે કુરુશ્રેષ્ઠ.
9.59.38
तस्य विस्यन्दमानेन रुधिरेणामितौजसः ।
प्रहारगुरुपाताच मूर्छेव समजायत ॥ ९.५९.३८ ॥
તે અમિત પરાક્રમીનું લોહી વહેવા લાગ્યું; તે પ્રહારના ભારે પતનથી તેને જાણે મૂર્છા આવી ગઈ.
9.59.39
तन्नावुध्यत पुत्रस्ते पीडितं पाण्डवं रणे ।
धारयामास भीमोऽपि शरीरमतिपीडितम् ॥ ९.५९.३९ ॥
યુદ્ધમાં પીડિત પાંડવની તે દશા તમારા પુત્રે જાણી નહીં; ભીમે પણ અતિ પીડિત શરીરને ટેકવી રાખ્યું.
9.59.40
अमन्यत स्थितं ह्येनं प्रहरिष्यन्तमाहवे ।
अतो न प्राहरत्तस्मै पुनरेव तवात्मजः ॥ ९.५९.४० ॥
આ ઊભો રહીને યુદ્ધમાં પ્રહાર કરવાનો છે એમ તેણે માન્યું; તેથી તમારા પુત્રે તેના પર ફરી પ્રહાર ન કર્યો.
9.59.41
ततो मुहूर्तनाश्वस्य दुर्योधनमुपस्थितम् ।
देगेनाभ्ययतद्राजन्गदामादाय पाण्डवः ॥ ९.५९.४१ ॥
પછી ક્ષણભરમાં સ્વસ્થ થઈને, હે રાજન, ગદા ઉપાડીને પાંડવે નજીક ઊભેલા દુર્યોધન પર વેગથી ધસી આવ્યો.
9.59.42
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य संरब्धगमितौजसम् ।
मोधमस्य प्रहारं तं चिकीर्षुर्भरतर्षभ ॥ ९.५९.४२ ॥
ક્રોધથી બળ જાગેલા તેને ધસી આવતો જોઈને, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તેના તે પ્રહારને નિષ્ફળ કરવાની તેની ઇચ્છા થઈ.
9.59.43
अवस्याने मतिं कृत्वा पुत्रन्तव महामनाः ।
इयेषोत्पतितुं राजञ्छलयिष्यन्वृकोदरम् ॥ ९.५९.४३ ॥
હે રાજન, મહામના તમારા પુત્રે સ્થિર રહેવાનો નિશ્ચય કરીને, વૃકોદર (ભીમ)ને છેતરવા ઊછળીને ઊભા થવાની ઇચ્છા કરી.
9.59.44
अबुध्यद्भीमसेनस्तु राज्ञस्तस्य चिकीर्षितम् ।
अचास्य सममिद्रुत्य समुत्पत्य च सिंहवत् ॥ ९.५९.४४ ॥
પરંતુ ભીમસેને રાજાનો એ હેતુ સમજી લીધો; તરત જ તેની તરફ દોડીને સિંહની જેમ કૂદકો માર્યો.
9.59.45
सत्या वञ्चवतो राजन्पुनरेवोत्पतिष्यतः ।
ऊरुभ्यां प्राहिणोद्राजन्गदां वेगेन पाण्डवः ॥ ९.५९.४५ ॥
હે રાજન, એ છેતરનાર ફરીથી કૂદવાનો હતો ત્યારે, પાંડવે વેગથી પોતાની ગદા તેની જાંઘો પર ફેંકી.
9.59.46
सा वज्रनिष्पेषसमा प्रहिता भीमकर्मणा ।
ऊरू दुर्योधनस्याथ बभञ्ज प्रियदर्शनौ ॥ ९.५९.४६ ॥
ભીમકર્માએ ફેંકેલી તે ગદાએ વજ્રના આઘાત સમાન દુર્યોધનની બંને સુંદર જાંઘો ભાંગી નાખી.
9.59.47
स पपात नरव्याघ्रो वसुधामनुनादयन् ।
भग्नोरुर्भीमसेनेन पुत्रस्तव महीपते ॥ ९.५९.४७ ॥
હે મહીપતિ, ભીમસેન દ્વારા જાંઘો ભાંગી જતાં તમારો એ નરવ્યાઘ્ર પુત્ર પૃથ્વીને ગજાવતો પડી ગયો.
9.59.48
ववुर्वाताः सनिर्घाताः पांसुवर्षं पपात च ।
चचाल पृथिवी चापि सवृक्षक्षुपपर्वता ॥ ९.५९.४८ ॥
ગડગડાટ સાથે પવનો વાયા, ધૂળનો વરસાદ પડ્યો; વૃક્ષો, ઝાડી અને પર્વતો સહિત પૃથ્વી પણ ધ્રૂજી ઊઠી.
9.59.49
तस्मिन्निपतिते वीरे पत्यौ सर्वमहीक्षिताम् ।
महास्वना पुनर्दीप्ता सनिर्घाता भयङ्करी।
पपात चोल्का महती पतिते पृथिवीपतौ ॥ ९.५९.४९ ॥
તે વીર, સર્વ પૃથ્વીપાલકોના સ્વામી, પડ્યા ત્યારે, ફરી મહાન અવાજ સાથે, ભડકતા વજ્રપાત સાથે ભયંકર મોટી ઉલ્કા પડી; પૃથ્વીપતિ પડ્યે.
9.59.50
तथा शोणितवर्षं च पांसुवर्षं च भारत ।
ववर्ष मघवांस्तत्र तव पुत्रे निपातिते ॥ ९.५९.५० ॥
હે ભારત, એ જ રીતે લોહીનો વરસાદ અને ધૂળનો વરસાદ થયો; તમારો પુત્ર પડ્યો ત્યારે ત્યાં ઇન્દ્રે વર્ષા કરી.
9.59.51
यक्षाणां राक्षसानां च पिशाचानां तथैव च ।
अन्तरिक्षे महान्नादस्तत्र भारत शुश्रुवे ॥ ९.५९.५१ ॥
યક્ષો, રાક્ષસો અને પિશાચોનો મહાન અવાજ એ જ રીતે આકાશમાં ત્યાં સંભળાયો, હે ભારત.
9.59.52
तेन शब्देन घोरेण मृगाणामथ पक्षिणाम् ।
जज्ञे घोरतरः शब्दो बहूनां सर्वतोदिशम् ॥ ९.५९.५२ ॥
તે ભયંકર અવાજથી મૃગો અને પક્ષીઓનો વધુ ભયંકર અવાજ ઉઠ્યો; બધી દિશાઓમાં ઘણાનો અવાજ બનીને.
9.59.53
ये तत्र वाजिनः शेषा गजाश्च मनुजैः सह ।
मुमुचुस्ते महानादं तव पुत्रे निपातिते ॥ ९.५९.५३ ॥
ત્યાં બાકી રહેલા ઘોડા અને હાથીઓએ માણસો સાથે તમારો પુત્ર પડ્યો ત્યારે મોટો ચીત્કાર કર્યો.
9.59.54
बेरीशङ्खमृदङ्गानामभवच्च स्वनो महान् ।
अन्तर्भूमिगतश्चैव तव पुत्रे निपातिते ॥ ९.५९.५४ ॥
ભેરી, શંખ અને મૃદંગોનો મહાન અવાજ થયો; તમારો પુત્ર પડ્યો ત્યારે એ અવાજ ભૂમિની અંદર પણ ગયો.
9.59.55
बहुपादैर्बहुभुजैः कबन्धैर्घोरदर्शनैः ।
नृत्यद्भिर्भयदैर्व्याप्ता दिशस्तत्राभवन्नृप ॥ ९.५९.५५ ॥
હે રાજા, ત્યાં દિશાઓ અનેક પગ અને અનેક ભુજાવાળા, ભયાનક દેખાતા, નાચતા, ભય ઉપજાવતા કબંધોથી ભરાઈ ગઈ.
9.59.56
ध्वजवन्तोऽस्त्रवन्तश्च शस्त्रवन्तस्तथैव च ।
प्राकम्पन्त ततो राजंस्तव पुत्रे निपातिते ॥ ९.५९.५६ ॥
હે રાજા, તમારો પુત્ર પડાયો ત્યારે ધ્વજવાળા, અસ્ત્રવાળા અને શસ્ત્રવાળા બધા કંપી ઊઠ્યા.
9.59.57
हदाः कूपाश्च रुधिरमुद्वेमुर्नृपसत्तम ।
नद्यश्च सुमहावेगाः प्रतिस्रोतोवहाऽभवन् ॥ ९.५९.५७ ॥
હે નૃપશ્રેષ્ઠ, સરોવરો અને કૂવાઓ લોહી ઓકવા લાગ્યા; અતિ વેગવાન નદીઓ ઊલટા પ્રવાહે વહેવા લાગી.
9.59.58
पुल्लिङ्गा इव नार्यस्तु स्त्रीलिङ्गाः पुरुषाऽभवन् ।
दुर्योधने तदा राजन्पतिते तनये तव ॥ ९.५९.५८ ॥
હે રાજા, તમારો પુત્ર દુર્યોધન પડ્યો ત્યારે સ્ત્રીઓ પુલ્લિંગ જેવી અને પુરુષો સ્ત્રીલિંગ જેવા થઈ ગયા.
9.59.59
दृष्ट्वा तानद्भुतोत्पातान्पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ।
आविग्नमनसः सर्वे बभूवुर्भरतर्षभ ॥ ९.५९.५९ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, એ અદ્ભુત અપશુકનો જોઈને પાંચાલો અને પાંડવો બધા વ્યાકુળ મનના થઈ ગયા.
9.59.60
ययुर्देवा यथाकामं गन्धर्वाप्सरसस्तथा ।
कथयन्तोऽद्भुतं युद्धं सुतयोस्तव भारत ॥ ९.५९.६० ॥
હે ભારત, દેવો ઇચ્છા મુજબ ગયા; ગંધર્વો અને અપ્સરાઓ પણ તમારા બંને પુત્રોના અદ્ભુત યુદ્ધની વાત કરતા ગયા.
9.59.61
तथैव सिद्धा राजेन्द्र तथा वातिकचारणाः ।
नरसिंहौ प्रशंसन्तौ विप्रजग्मुर्यथागतम् ॥ ९.५९.६१ ॥
હે રાજેન્દ્ર, એ જ રીતે સિદ્ધો અને વાતિક ચારણો પણ એ બે નરસિંહોની પ્રશંસા કરતાં જેમ આવ્યા હતા તેમ પાછા ગયા.