Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.59

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

9.59.1

समुदीर्णं ततो दृष्ट्वा सङ्ग्रामं कुरुमुख्ययोः ।
अब्रवीदर्जुनस्तत्र वासुदेवं यशस्विनम् ॥ ९.५९.१ ॥

କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଳି ଉଠିଥିବା ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖି ଅର୍ଜୁନ ତେବେ ଯଶସ୍ବୀ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ।

9.59.2

अनयोर्वीरयोर्युद्धे को ज्यायान्भवतो मतः ।
कस्य वा को गुणो ज्यायानेतद्वद जनार्दन ॥ ९.५९.२ ॥

ଏହି ଦୁଇ ବୀରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କ ମତରେ କିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ? କାହାର କେଉଁ ଗୁଣ ବଡ଼? ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ତାହା କୁହନ୍ତୁ।

9.59.3

उपदेशोऽनयोस्तुल्यो भीमस्तु बलवत्तरः ।
कृती यत्नपरस्त्वेष धार्तराष्ट्रो वृकोदरात् ॥ ९.५९.३ ॥

ଏହି ଦୁଇଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ସମାନ; କିନ୍ତୁ ଭୀମ ଅଧିକ ବଳବାନ। ତଥାପି ଏହି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର-ପୁତ୍ର କୁଶଳୀ ଓ ଯତ୍ନଶୀଳ, ବୃକୋଦରଠାରୁ।

9.59.4

भीमसेनस्तु धर्मेण युध्यमानो न जेष्यति ।
अन्यायेन तु युध्यन्वै हन्यादेव सुयोधनम् ॥ ९.५९.४ ॥

କିନ୍ତୁ ଭୀମସେନ ଧର୍ମରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ତାହାକୁ ଜିତି ପାରିବେ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟାୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ସୁଯୋଧନକୁ ନିଶ୍ଚୟ ବଧ କରିବେ।

9.59.5

मायया निर्जिता देवैरसुरा इति नः श्रुतम् ।
विरोचनस्तु शक्रेण मायया निर्जितः स वै ॥ ९.५९.५ ॥

ଦେବତାମାନେ ମାୟାରେ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ। ବିରୋଚନଙ୍କୁ ତ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ମାୟାରେ ହିଁ ଜିତିଥିଲେ।

9.59.6

मायया चाक्षिपत्तेजो वृत्रस्य बलसूदनः ।
तस्मान्मायामयं वीर आतिष्ठतु वृकोदरः ॥ ९.५९.६ ॥

ବଳସୂଦନ (ଇନ୍ଦ୍ର) ମାୟାରେ ବୃତ୍ରଙ୍କ ତେଜ ହରଣ କରିଥିଲେ। ତେଣୁ ବୀର ବୃକୋଦର ମାୟାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତୁ।

9.59.7

प्रतिज्ञातं च भीमेन द्यूतकाले धनञ्जय ।
ऊरू भेत्स्यामि ते सङ्ख्ये गदयेति सुयोधनम् ॥ ९.५९.७ ॥

ହେ ଧନଞ୍ଜୟ! ଦ୍ୟୂତ ସମୟରେ ଭୀମ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲେ ଯେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ତୁମ ଊରୁ ଭାଙ୍ଗିବେ, ସେ ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ ଏହା କହିଥିଲେ।

9.59.8

सोऽयं प्रतिज्ञां तां चापि पारयत्वरिकर्शनः ।
मायाविनं तु राजानं माययैव निकृन्ततु ॥ ९.५९.८ ॥

ଶତ୍ରୁ ପୀଡ଼କ ସେ ସେହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ମଧ୍ୟ ପୂରଣ କରନ୍ତୁ; ସେ ମାୟାବୀ ରାଜାଙ୍କୁ ମାୟାଦ୍ୱାରା ହିଁ ଛେଦନ କରନ୍ତୁ।

9.59.9

यद्येष बलमास्थाय न्यायेन प्रहरिष्यति ।
विषमस्थस्ततो राजा भविष्यति युधिष्ठिरः ॥ ९.५९.९ ॥

ଯଦି ସେ ବଳ ଉପରେ ଭରସା କରି ନ୍ୟାୟରେ ପ୍ରହାର କରେ, ତେବେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବିଷମ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିବେ।

9.59.10

पुनरेव तु वक्ष्यामि पाण्डवेय निबोध मे ।
धर्मराजापराधेन भयं नः पुनरागतम् ॥ ९.५९.१० ॥

ହେ ପାଣ୍ଡବ! ପୁଣି କହୁଛି, ମୋ କଥା ଶୁଣ: ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଅପରାଧରୁ ଆମ ଉପରେ ପୁଣି ଭୟ ଆସିଛି।

9.59.11

कृत्वा हि सुमहत्कर्म हत्वा भीष्ममुखान्कुरून् ।
जयः प्राप्तो यशः प्राग्र्यं वैरं च प्रतियातितम्।
तदेवं विजयः प्राप्तः पुनः संशयितः कृतः ॥ ९.५९.११ ॥

ମହାନ କର୍ମ କରି, ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖିଥିବା କୌରବମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଜୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଶ ପାଇଲୁ, ଶତ୍ରୁତାର ପ୍ରତିଶୋଧ ମଧ୍ୟ ନେଲୁ; ଏହିପରି ଜୟ ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ପୁଣି ସନ୍ଦେହରେ ପକାଯାଇଛି।

9.59.12

अबुद्धिरेषां महती धर्मराजस्य पाण्डव ।
यदेकविजये वीर पणितं कृतमीदृशम् ॥ ९.५९.१२ ॥

ହେ ପାଣ୍ଡବ! ଧର୍ମରାଜଙ୍କର ଏହା ମହାନ ଅବିବେକ; ହେ ବୀର, ଗୋଟିଏ ଜୟ ଉପରେ ଏଭଳି ପଣ ରଖିଲେ।

9.59.13

सुयोधनः कृती वीर एकायनगतस्तथा ॥ ९.५९.१३ ॥

ହେ ବୀର, ସୁଯୋଧନ ନିପୁଣ ଯୋଦ୍ଧା; ଏବଂ ସେ ମଧ୍ୟ ଏକାୟନ (ଅନ୍ତିମ ଆଶ୍ରୟ) କୁ ଯାଇଛି।

9.59.14

अपि चोशनसा गीतः श्रूयतेऽयं पुरातनः ।
श्लोकस्तत्त्वार्थसहितस्तन्मे निगदतः शृणु ॥ ९.५९.१४ ॥

ଉଶନସ୍ ଗାଇଥିବା ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଶ୍ଳୋକ ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଯାଏ, ଯାହାର ତତ୍ତ୍ବାର୍ଥ ଅଛି; ମୁଁ କହୁଥିବା ଏହାକୁ ଶୁଣ।

9.59.15

पुनरावर्तमानानां भग्नानां जीवितैषिणाम् ।
भेतव्यमरिशेषाणामेकायनगता हि ते ॥ ९.५९.१५ ॥

ଫେରି ଆସୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ, ଭଗ୍ନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକଙ୍କୁ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଅବଶିଷ୍ଟଙ୍କୁ ଭୟ କରିବା ଉଚିତ; କାରଣ ତୁମେ ଏକାୟନକୁ ଯାଇଛ।

9.59.16

साहसोत्पतितानां च निराशानां च जीविते ।
न शक्यमग्रतः स्थातुं शक्रेणापि धनञ्जय ॥ ९.५९.१६ ॥

ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, ସାହସରେ ଝାସି ପଡ଼ିଥିବା ଓ ଜୀବନରେ ନିରାଶ ଲୋକଙ୍କ ସାମନାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଠିଆ ହୋଇ ପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

9.59.17

सुयोधनमिमं भग्नं हतसैन्यं हदं गतम् ।
पराजितं वनप्रेप्सुं निराशं राज्यलम्भने।
कोऽन्विष्य संयुगे प्राज्ञः पुनर्द्वन्द्वे समाह्वयेत् ॥ ९.५९.१७ ॥

ସେନା ନଷ୍ଟ ହୋଇ ସରୋବରରେ ଲୁଚିଥିବା, ପରାଜିତ, ବନ ଇଚ୍ଛୁକ, ରାଜ୍ୟ ପାଇବାରେ ନିରାଶ ଏହି ସୁଯୋଧନକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଖୋଜି କିଏ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁଣି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରିବ?

9.59.18

अपि नो निर्जितं राज्यं न हरेत सुयोधनः ।
यस्त्रयोदशवर्षाणि गदया कृतनिश्रमः।
चरत्यूर्ध्वं च तिर्यक्व भीमसेनिघांसया ॥ ९.५९.१८ ॥

ଆମେ ଜିତିଥିବା ରାଜ୍ୟ କ'ଣ ସୁଯୋଧନ ଛଡ଼ାଇ ନେବେ ନାହିଁ? ଯେ ତେର ବର୍ଷ ଗଦାରେ କଠୋର ଅଭ୍ୟାସ କରିଛି ଏବଂ ଭୀମସେନକୁ ମାରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଉପର ଓ ତୀର୍ଯ୍ୟକ ଭାବେ ବୁଲୁଛି।

9.59.19

एनं चेन्न महाबाहुरन्यायेन हनिष्यति ।
एष वः कौरवो राजा धार्तराष्ट्रो भविष्यति ॥ ९.५९.१९ ॥

ମହାବାହୁ ଯଦି ଏହାକୁ ଅନ୍ୟାୟରେ ବଧ ନ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏ ହିଁ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କର କୌରବ ରାଜା, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେବ।

9.59.20

धनञ्जयस्तु श्रुत्वैतत्केशवस्य महात्मनः ।
प्रेक्षतो भीमसेनस्य सव्यमूरुमताडयत् ॥ ९.५९.२० ॥

ମହାତ୍ମା କେଶବଙ୍କ ଏ କଥା ଶୁଣି, ଭୀମସେନ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ଧନଞ୍ଜୟ ନିଜ ବାମ ଊରୁରେ ଆଘାତ କଲେ।

9.59.21

गृह्य संज्ञां ततो भीमो गदया व्यचरद्रणे ।
मण्डलानि विचित्राणि यमकानीतराणि च ॥ ९.५९.२१ ॥

ତେବେ ଭୀମ ସଙ୍କେତ ଗ୍ରହଣ କରି ଗଦା ସହିତ ରଣରେ ବିଚିତ୍ର ମଣ୍ଡଳ ଚାଲି, ଯମକ ଚାଲି ଓ ଅନ୍ୟ ଚାଲି କଲେ।

9.59.22

दक्षिणं मण्डलं सव्यं गोमूत्रिकमथापि च ।
व्यचरत्पाण्डवो राजन्नरिं सम्मोहयन्निव ॥ ९.५९.२२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡବ ଦକ୍ଷିଣ ମଣ୍ଡଳ, ବାମ ମଣ୍ଡଳ ଓ ଗୋମୂତ୍ରିକା ଚାଲିରେ ବୁଲି ଶତ୍ରୁକୁ ଯେମିତି ମୋହିତ କରୁଥିଲେ।

9.59.23

तथैव तव पुत्रोऽपि गदामार्गविशारदः ।
व्यचरल्लघु चित्रं च भीमसेनजिघांसया ॥ ९.५९.२३ ॥

ସେହିପରି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ଗଦା-ମାର୍ଗରେ ନିପୁଣ ହୋଇ, ଭୀମସେନଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଶୀଘ୍ର ଓ ବିଚିତ୍ର ଭାବେ ବୁଲିଲେ।

9.59.24

आधुन्वन्तौ गदे घोरे चन्दनागरुरूषिते ।
वैरस्यान्तं परीप्सन्तौ रणे क्रुद्धाविवान्तकौ ॥ ९.५९.२४ ॥

ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗୁରୁରେ ଲିପ୍ତ ଦୁଇଟି ଭୟଙ୍କର ଗଦା ଘୂରାଇ, ବୈରର ଅନ୍ତ ଖୋଜି, ରଣରେ କ୍ରୋଧିତ ଦୁଇ ଯମ ପରି ସେମାନେ ଥିଲେ।

9.59.25

अन्योन्यं तौ जिघांसन्तौ प्रवीरौ पुरुषर्षभौ ।
युयुधाते गरुत्मन्तौ यथा नागामिषैषिणौ ॥ ९.५९.२५ ॥

ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେହି ଦୁଇ ବୀର, ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନାଗମାଂସ ଖୋଜୁଥିବା ଗରୁଡ଼ ପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

9.59.26

मण्डलानि बिचित्राणि चरतोर्नृपभीमयोः ।
गदासम्पातजास्तत्र प्रजज्ञुः पावकार्चिषः ॥ ९.५९.२६ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଭୟଙ୍କର ସେହି ଦୁଇଜଣ ବିଚିତ୍ର ମଣ୍ଡଳରେ ଘୂରୁଥିବାବେଳେ, ଗଦାର ଆଘାତରୁ ସେଠାରେ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଜନ୍ମିଲା।

9.59.27

समं प्रहरतोस्तत्र शूरयोर्बलिनोर्मृधे ।
क्षुब्धयोर्वायुना राजन्द्वयोरिव समुद्रयोः ॥ ९.५९.२७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ସମାନ ଭାବେ ପ୍ରହାର କରୁଥିବା ସେହି ଦୁଇ ଶୂର ଓ ବଳବାନ ବୀର ପବନରେ ଆଲୋଡ଼ିତ ଦୁଇ ସମୁଦ୍ର ପରି ଥିଲେ।

9.59.28

तयोः प्रहरतोस्तुल्यं मत्तकुञ्जरयोरिव ।
गदानिर्घातसं हादः प्रहाराणामजायत ॥ ९.५९.२८ ॥

ସେହି ଦୁଇଜଣ ମତ୍ତ ଦୁଇ ହାତୀ ପରି ସମାନ ଭାବେ ପ୍ରହାର କଲେ; ଗଦାର ଭୟଙ୍କର ଆଘାତର ଗର୍ଜନ ସେହି ପ୍ରହାରରୁ ଉଠିଲା।

9.59.29

तस्मिंस्तदा सम्प्रहारे दारुणे सङ्कुले भृशम् ।
उभावपि परिश्रान्तौ युध्यमानावरिन्दमौ ॥ ९.५९.२९ ॥

ସେତେବେଳେ ସେହି ଭୟଙ୍କର, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଟିଳ ପ୍ରହାର-ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ୁଥିବା ସେହି ଦୁଇ ଶତ୍ରୁଦମନ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲେ।

9.59.30

तौ मुहूर्ते समाश्वस्य पुनरेव परन्तप ।
अभ्यहारयतां क्रुद्धौ प्रगृह्य महती गदे ॥ ९.५९.३० ॥

ହେ ପରନ୍ତପ, ସେହି ଦୁଇଜଣ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପରେ ପୁନର୍ବାର ସୁସ୍ଥ ହୋଇ, କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ବଡ଼ ଗଦା ଧରି ପୁଣି ପ୍ରହାର କଲେ।

9.59.31

तयोः समभवद्युद्धं घोररूपमसंवृतम् ।
गदानिपातै राजेन्द्र तक्षतोर्वै परस्परम् ॥ ९.५९.३१ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେ ଦୁହିଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଦାର ଆଘାତରେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରୁଥିଲେ।

9.59.32

समरे प्रद्रुतौ तौ तु वृषभाक्षौ तरस्विनौ ।
अन्योन्यं जघ्नतुर्वीरौ पङ्कस्थौ महिषाविव ॥ ९.५९.३२ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଧାଇଁ ଆସିଥିବା ସେ ଦୁଇ ବୀର, ବୃଷଭାକ୍ଷ ଓ ବେଗଶାଳୀ, କାଦୁଅରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦୁଇ ମଇଁଷି ପରି ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ।

9.59.33

जर्झरीकृतसर्वाङ्गौ रुधिरेणाभिसंप्लुतौ ।
ददृशाते हिमवति पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ ९.५९.३३ ॥

ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ, ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିବା ସେ ଦୁହେଁ ହିମାଳୟରେ ଫୁଟିଥିବା ଦୁଇ ପଳାଶ ଗଛ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।

9.59.34

दुर्योधनस्तु पार्थेन विवरे सम्प्रदर्शिते ।
ईषदुत्स्मयमानस्तु सहसा प्रससार ह ॥ ९.५९.३४ ॥

କିନ୍ତୁ ପାର୍ଥ ଏକ ଫାଙ୍କ ଦେଖାଇବାରୁ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଈଷତ୍ ହସି ହଠାତ୍ ଆଗକୁ ଧାଇଁଗଲା।

9.59.35

तमभ्याशगतं प्राज्ञः क्षणे प्रेक्ष्य वृकोदरः ।
अवाक्षिपद्गदां तस्मिन्वेगेन महता बती ॥ ९.५९.३५ ॥

ତାକୁ ନିକଟକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ବୁଦ୍ଧିମାନ ବୃକୋଦର ସେହି କ୍ଷଣରେ ମହାବେଗରେ ନିଜର ଗଦା ତା ଉପରେ ଫିଙ୍ଗିଲେ।

9.59.36

अवक्षेपं तु तं दृष्ट्वा पुत्रस्तव विशाम्पते ।
अपासर्पत्ततः स्थानात्सा मोघा न्यपतद्भुवि ॥ ९.५९.३६ ॥

ହେ ବିଶାମ୍ପତି, ସେହି ଫିଙ୍ଗିବା ଦେଖି ତୁମ ପୁତ୍ର ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ପଛକୁ ସରିଗଲା; ସେହି ଗଦା ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।

9.59.37

मोक्षयित्वा प्रहारं तं सुतस्तव सुसम्भ्रमात् ।
भीमसेनं च गदया प्राहरत्कुरुसत्तम ॥ ९.५९.३७ ॥

ସେହି ଆଘାତରୁ ରକ୍ଷା ପାଇ ତୁମ ପୁଅ ଅତି ବ୍ୟସ୍ତତାରେ ଗଦାରେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲା, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ।

9.59.38

तस्य विस्यन्दमानेन रुधिरेणामितौजसः ।
प्रहारगुरुपाताच मूर्छेव समजायत ॥ ९.५९.३८ ॥

ସେହି ଅମିତବଳଙ୍କ ରକ୍ତ ବହିଲା; ସେହି ଆଘାତର ଭାରୀ ପତନରେ ତାଙ୍କୁ ଯେପରି ମୂର୍ଚ୍ଛା ଆସିଲା।

9.59.39

तन्नावुध्यत पुत्रस्ते पीडितं पाण्डवं रणे ।
धारयामास भीमोऽपि शरीरमतिपीडितम् ॥ ९.५९.३९ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ପୀଡ଼ିତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେହି ଅବସ୍ଥା ତୁମ ପୁଅ ଜାଣିପାରିଲା ନାହିଁ; ଭୀମ ମଧ୍ୟ ଅତି ପୀଡ଼ିତ ଶରୀରକୁ ଧରି ରଖିଲେ।

9.59.40

अमन्यत स्थितं ह्येनं प्रहरिष्यन्तमाहवे ।
अतो न प्राहरत्तस्मै पुनरेव तवात्मजः ॥ ९.५९.४० ॥

ସେ ଭାବିଲା ଏ ଠିଆ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରହାର କରିବାକୁ ଯାଉଛି; ତେଣୁ ତୁମ ପୁଅ ତାହା ଉପରେ ପୁଣି ପ୍ରହାର କଲା ନାହିଁ।

9.59.41

ततो मुहूर्तनाश्वस्य दुर्योधनमुपस्थितम् ।
देगेनाभ्ययतद्राजन्गदामादाय पाण्डवः ॥ ९.५९.४१ ॥

ତା'ପରେ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ସୁସ୍ଥ ହୋଇ, ହେ ରାଜନ୍, ଗଦା ଧରି ପାଣ୍ଡବ ନିକଟରେ ଥିବା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଉପରେ ବେଗରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ।

9.59.42

तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य संरब्धगमितौजसम् ।
मोधमस्य प्रहारं तं चिकीर्षुर्भरतर्षभ ॥ ९.५९.४२ ॥

କ୍ରୋଧରେ ବଳ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କୁ ଝାସି ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ତାଙ୍କ ସେହି ଆଘାତ ବିଫଳ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲା।

9.59.43

अवस्याने मतिं कृत्वा पुत्रन्तव महामनाः ।
इयेषोत्पतितुं राजञ्छलयिष्यन्वृकोदरम् ॥ ९.५९.४३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ମହାମନା ତୁମ ପୁତ୍ର ସ୍ଥିର ରହିବା ସଂକଳ୍ପ କରି, ବୃକୋଦର (ଭୀମ)ଙ୍କୁ ପ୍ରବଞ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଉଠି ଲମ୍ଫ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।

9.59.44

अबुध्यद्भीमसेनस्तु राज्ञस्तस्य चिकीर्षितम् ।
अचास्य सममिद्रुत्य समुत्पत्य च सिंहवत् ॥ ९.५९.४४ ॥

ମାତ୍ର ଭୀମସେନ ରାଜାଙ୍କ ସେହି ଇଚ୍ଛା ବୁଝିପାରିଲେ; ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁ ସିଂହ ପରି ଲମ୍ଫ ଦେଲେ।

9.59.45

सत्या वञ्चवतो राजन्पुनरेवोत्पतिष्यतः ।
ऊरुभ्यां प्राहिणोद्राजन्गदां वेगेन पाण्डवः ॥ ९.५९.४५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ପ୍ରବଞ୍ଚକ ପୁନର୍ବାର ଲମ୍ଫ ଦେବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ, ପାଣ୍ଡବ ବେଗରେ ତାଙ୍କର ଗଦା ତାଙ୍କ ଊରୁରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

9.59.46

सा वज्रनिष्पेषसमा प्रहिता भीमकर्मणा ।
ऊरू दुर्योधनस्याथ बभञ्ज प्रियदर्शनौ ॥ ९.५९.४६ ॥

ଭୀମକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିକ୍ଷିପ୍ତ ସେହି ଗଦା, ବଜ୍ରାଘାତ ସମାନ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ଦୁଇ ଊରୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା।

9.59.47

स पपात नरव्याघ्रो वसुधामनुनादयन् ।
भग्नोरुर्भीमसेनेन पुत्रस्तव महीपते ॥ ९.५९.४७ ॥

ହେ ମହୀପତି, ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଊରୁ ଭଗ୍ନ ହେବାରୁ ତୁମ ନରବ୍ୟାଘ୍ର ପୁତ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରି ପଡ଼ିଗଲେ।

9.59.48

ववुर्वाताः सनिर्घाताः पांसुवर्षं पपात च ।
चचाल पृथिवी चापि सवृक्षक्षुपपर्वता ॥ ९.५९.४८ ॥

ଗଡ଼ଗଡ଼ାଣି ସହ ପବନ ବହିଲା, ଧୂଳି ବର୍ଷା ପଡ଼ିଲା; ବୃକ୍ଷ, ଝାଡ଼ ଓ ପର୍ବତ ସହିତ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିଗଲା।

9.59.49

तस्मिन्निपतिते वीरे पत्यौ सर्वमहीक्षिताम् ।
महास्वना पुनर्दीप्ता सनिर्घाता भयङ्करी।
पपात चोल्का महती पतिते पृथिवीपतौ ॥ ९.५९.४९ ॥

ସେହି ବୀର, ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ପଡ଼ିଗଲେ, ପୁନର୍ବାର ମହା ଶବ୍ଦ ସହିତ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ବଜ୍ରପାତ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ଏକ ବଡ଼ ଉଲ୍କା ପଡ଼ିଲା; ପୃଥିବୀପତି ପଡ଼ିଗଲେ।

9.59.50

तथा शोणितवर्षं च पांसुवर्षं च भारत ।
ववर्ष मघवांस्तत्र तव पुत्रे निपातिते ॥ ९.५९.५० ॥

ହେ ଭାରତ, ସେହିପରି ରକ୍ତବର୍ଷା ଓ ଧୂଳିବର୍ଷା ହେଲା; ତୁମ ପୁଅ ପଡ଼ିଗଲେ ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷା କଲେ।

9.59.51

यक्षाणां राक्षसानां च पिशाचानां तथैव च ।
अन्तरिक्षे महान्नादस्तत्र भारत शुश्रुवे ॥ ९.५९.५१ ॥

ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ପିଶାଚମାନଙ୍କର ମହା ଶବ୍ଦ ସେହିପରି ଆକାଶରେ ସେଠାରେ ଶୁଣାଗଲା, ହେ ଭାରତ।

9.59.52

तेन शब्देन घोरेण मृगाणामथ पक्षिणाम् ।
जज्ञे घोरतरः शब्दो बहूनां सर्वतोदिशम् ॥ ९.५९.५२ ॥

ସେହି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦରେ ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଆହୁରି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା; ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅନେକଙ୍କ ଶବ୍ଦ ହୋଇ।

9.59.53

ये तत्र वाजिनः शेषा गजाश्च मनुजैः सह ।
मुमुचुस्ते महानादं तव पुत्रे निपातिते ॥ ९.५९.५३ ॥

ସେଠାରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଘୋଡା ଓ ହାତୀମାନେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ତୁମ ପୁଅ ପଡ଼ିଗଲେ ମହା ଚିତ୍କାର କଲେ।

9.59.54

बेरीशङ्खमृदङ्गानामभवच्च स्वनो महान् ।
अन्तर्भूमिगतश्चैव तव पुत्रे निपातिते ॥ ९.५९.५४ ॥

ଭେରୀ, ଶଙ୍ଖ ଓ ମୃଦଙ୍ଗର ମହା ଶବ୍ଦ ହେଲା; ତୁମ ପୁଅ ପଡ଼ିଗଲେ ସେ ଶବ୍ଦ ପୃଥିବୀ ଭିତରକୁ ମଧ୍ୟ ଗଲା।

9.59.55

बहुपादैर्बहुभुजैः कबन्धैर्घोरदर्शनैः ।
नृत्यद्भिर्भयदैर्व्याप्ता दिशस्तत्राभवन्नृप ॥ ९.५९.५५ ॥

ହେ ରାଜନ, ସେଠାରେ ଦିଗସବୁ ଅନେକ ପାଦ ଓ ଅନେକ ବାହୁ ଥିବା, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା, ନାଚୁଥିବା, ଭୟ ଦେଉଥିବା କବନ୍ଧମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।

9.59.56

ध्वजवन्तोऽस्त्रवन्तश्च शस्त्रवन्तस्तथैव च ।
प्राकम्पन्त ततो राजंस्तव पुत्रे निपातिते ॥ ९.५९.५६ ॥

ହେ ରାଜନ, ତୁମ ପୁତ୍ର ପତିତ ହେବାରୁ ଧ୍ୱଜାଧାରୀ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଓ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ସମସ୍ତେ କମ୍ପିତ ହେଲେ।

9.59.57

हदाः कूपाश्च रुधिरमुद्वेमुर्नृपसत्तम ।
नद्यश्च सुमहावेगाः प्रतिस्रोतोवहाऽभवन् ॥ ९.५९.५७ ॥

ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହ୍ରଦ ଓ କୂପମାନେ ରକ୍ତ ଉଦ୍ଗୀରଣ କଲେ; ଅତି ବେଗବତୀ ନଦୀମାନେ ପ୍ରତିସ୍ରୋତରେ ବହିଲେ।

9.59.58

पुल्लिङ्गा इव नार्यस्तु स्त्रीलिङ्गाः पुरुषाऽभवन् ।
दुर्योधने तदा राजन्पतिते तनये तव ॥ ९.५९.५८ ॥

ହେ ରାଜନ, ତୁମ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପତିତ ହେବାରୁ ନାରୀମାନେ ପୁଂଲିଙ୍ଗ ପରି ଓ ପୁରୁଷମାନେ ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗ ପରି ହୋଇଗଲେ।

9.59.59

दृष्ट्वा तानद्भुतोत्पातान्पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ।
आविग्नमनसः सर्वे बभूवुर्भरतर्षभ ॥ ९.५९.५९ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସମସ୍ତେ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ମନ ହେଲେ।

9.59.60

ययुर्देवा यथाकामं गन्धर्वाप्सरसस्तथा ।
कथयन्तोऽद्भुतं युद्धं सुतयोस्तव भारत ॥ ९.५९.६० ॥

ହେ ଭାରତ, ଦେବତାମାନେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଚାଲିଗଲେ; ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଯୁଦ୍ଧ ବିଷୟରେ କହି କହି ଚାଲିଗଲେ।

9.59.61

तथैव सिद्धा राजेन्द्र तथा वातिकचारणाः ।
नरसिंहौ प्रशंसन्तौ विप्रजग्मुर्यथागतम् ॥ ९.५९.६१ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେହିପରି ସିଦ୍ଧ ଓ ବାତିକ ଚାରଣମାନେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦୁଇ ନରସିଂହଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ଫେରି ଗଲେ।