మహాభారతం · అధ్యాయం 9.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.59.1
समुदीर्णं ततो दृष्ट्वा सङ्ग्रामं कुरुमुख्ययोः ।
अब्रवीदर्जुनस्तत्र वासुदेवं यशस्विनम् ॥ ९.५९.१ ॥
కురుశ్రేష్ఠులిద్దరి మధ్య చెలరేగిన ఆ యుద్ధాన్ని చూసి, అప్పుడు అర్జునుడు యశస్వి అయిన వాసుదేవునితో ఇలా అన్నాడు.
9.59.2
अनयोर्वीरयोर्युद्धे को ज्यायान्भवतो मतः ।
कस्य वा को गुणो ज्यायानेतद्वद जनार्दन ॥ ९.५९.२ ॥
ఈ ఇద్దరు వీరుల యుద్ధంలో మీ అభిప్రాయంలో ఎవరు శ్రేష్ఠులు? ఎవరి ఏ గుణం గొప్పది? ఓ జనార్దనా, ఇది చెప్పు.
9.59.3
उपदेशोऽनयोस्तुल्यो भीमस्तु बलवत्तरः ।
कृती यत्नपरस्त्वेष धार्तराष्ट्रो वृकोदरात् ॥ ९.५९.३ ॥
వీరిద్దరి శిక్షణ సమానం; అయితే భీముడు మరింత బలవంతుడు. కానీ ఈ ధృతరాష్ట్ర పుత్రుడు నైపుణ్యవంతుడు, ప్రయత్నశీలుడు, వృకోదరుని కంటే.
9.59.4
भीमसेनस्तु धर्मेण युध्यमानो न जेष्यति ।
अन्यायेन तु युध्यन्वै हन्यादेव सुयोधनम् ॥ ९.५९.४ ॥
కానీ భీమసేనుడు ధర్మంగా యుద్ధం చేస్తే అతన్ని జయించలేడు. అన్యాయంగా పోరాడితే సుయోధనుని తప్పక చంపుతాడు.
9.59.5
मायया निर्जिता देवैरसुरा इति नः श्रुतम् ।
विरोचनस्तु शक्रेण मायया निर्जितः स वै ॥ ९.५९.५ ॥
దేవతలు మాయతో అసురులను జయించారని మనం విన్నాం. విరోచనుని అయితే శక్రుడు (ఇంద్రుడు) మాయతోనే జయించాడు.
9.59.6
मायया चाक्षिपत्तेजो वृत्रस्य बलसूदनः ।
तस्मान्मायामयं वीर आतिष्ठतु वृकोदरः ॥ ९.५९.६ ॥
బలసూదనుడు (ఇంద్రుడు) మాయతో వృత్రుని తేజస్సును హరించాడు. కాబట్టి వీరుడైన వృకోదరుడు మాయను ఆశ్రయించుగాక.
9.59.7
प्रतिज्ञातं च भीमेन द्यूतकाले धनञ्जय ।
ऊरू भेत्स्यामि ते सङ्ख्ये गदयेति सुयोधनम् ॥ ९.५९.७ ॥
ధనంజయా! జూదం సమయంలో భీముడు ప్రతిజ్ఞ చేశాడు: యుద్ధంలో గదతో నీ తొడలను విరుస్తానని సుయోధనుడితో అన్నాడు.
9.59.8
सोऽयं प्रतिज्ञां तां चापि पारयत्वरिकर्शनः ।
मायाविनं तु राजानं माययैव निकृन्ततु ॥ ९.५९.८ ॥
శత్రువులను బాధించువాడు ఆ ప్రతిజ్ఞను కూడా నెరవేర్చుగాక; ఆ మాయావి రాజును మాయతోనే నరికివేయుగాక.
9.59.9
यद्येष बलमास्थाय न्यायेन प्रहरिष्यति ।
विषमस्थस्ततो राजा भविष्यति युधिष्ठिरः ॥ ९.५९.९ ॥
ఇతడు బలాన్ని నమ్ముకుని న్యాయంగా ప్రహరిస్తే, అప్పుడు రాజు యుధిష్ఠిరుడు విషమ స్థితిలో పడతాడు.
9.59.10
पुनरेव तु वक्ष्यामि पाण्डवेय निबोध मे ।
धर्मराजापराधेन भयं नः पुनरागतम् ॥ ९.५९.१० ॥
పాండవుడా! మరల చెబుతాను, నా మాట వినుము: ధర్మరాజు తప్పిదం వల్ల మనకు మళ్ళీ భయం వచ్చింది.
9.59.11
कृत्वा हि सुमहत्कर्म हत्वा भीष्ममुखान्कुरून् ।
जयः प्राप्तो यशः प्राग्र्यं वैरं च प्रतियातितम्।
तदेवं विजयः प्राप्तः पुनः संशयितः कृतः ॥ ९.५९.११ ॥
గొప్ప కార్యం చేసి, భీష్ముడు ముఖ్యులైన కౌరవులను చంపి, విజయాన్ని, ఉన్నతమైన కీర్తిని పొందాము; వైరానికి ప్రతీకారం కూడా జరిగింది. ఇలా విజయం పొంది కూడా అది మళ్ళీ సందేహంలో పడింది.
9.59.12
अबुद्धिरेषां महती धर्मराजस्य पाण्डव ।
यदेकविजये वीर पणितं कृतमीदृशम् ॥ ९.५९.१२ ॥
పాండవుడా! ధర్మరాజు యొక్క ఇది గొప్ప అవివేకం — వీరుడా, ఒకే విజయం మీద ఇలాంటి పందెం వేశాడు.
9.59.13
सुयोधनः कृती वीर एकायनगतस्तथा ॥ ९.५९.१३ ॥
వీరుడా, సుయోధనుడు నైపుణ్యం గలవాడు; అలాగే అతడు ఏకాయనమునకు (చివరి ఆశ్రయానికి) చేరాడు.
9.59.14
अपि चोशनसा गीतः श्रूयतेऽयं पुरातनः ।
श्लोकस्तत्त्वार्थसहितस्तन्मे निगदतः शृणु ॥ ९.५९.१४ ॥
ఉశనసుడు పాడిన ఈ పురాతన శ్లోకం కూడా వినబడుతోంది; అది తత్త్వార్థంతో కూడినది. నేను చెబుతుండగా దానిని విను.
9.59.15
पुनरावर्तमानानां भग्नानां जीवितैषिणाम् ।
भेतव्यमरिशेषाणामेकायनगता हि ते ॥ ९.५९.१५ ॥
మళ్లీ తిరిగివచ్చేవారికి, భగ్నులై జీవించగోరేవారికి, శత్రువుల మిగిలినవారికి భయపడాలి; ఎందుకంటే మీరు ఏకాయనమునకు చేరారు.
9.59.16
साहसोत्पतितानां च निराशानां च जीविते ।
न शक्यमग्रतः स्थातुं शक्रेणापि धनञ्जय ॥ ९.५९.१६ ॥
ధనంజయా, సాహసంతో ఉరికినవారికి, జీవితంపై ఆశ కోల్పోయినవారికి ఎదుట ఇంద్రుడైనా నిలవలేడు.
9.59.17
सुयोधनमिमं भग्नं हतसैन्यं हदं गतम् ।
पराजितं वनप्रेप्सुं निराशं राज्यलम्भने।
कोऽन्विष्य संयुगे प्राज्ञः पुनर्द्वन्द्वे समाह्वयेत् ॥ ९.५९.१७ ॥
సేన నశించి, సరస్సులో దాగిన, ఓడిపోయిన, అడవిని కోరుకునే, రాజ్యం పొందడంలో నిరాశచెందిన ఈ సుయోధనుని యుద్ధంలో వెతికి, మళ్లీ ద్వంద్వ యుద్ధానికి ఏ జ్ఞాని పిలుస్తాడు?
9.59.18
अपि नो निर्जितं राज्यं न हरेत सुयोधनः ।
यस्त्रयोदशवर्षाणि गदया कृतनिश्रमः।
चरत्यूर्ध्वं च तिर्यक्व भीमसेनिघांसया ॥ ९.५९.१८ ॥
మనం జయించిన రాజ్యాన్ని సుయోధనుడు లాగుకోడా? పదమూడు సంవత్సరాలు గదలో కఠిన అభ్యాసం చేసి, భీమసేనుని చంపాలనే కోరికతో పైకీ, అడ్డంగానూ తిరుగుతున్నవాడు అతడు.
9.59.19
एनं चेन्न महाबाहुरन्यायेन हनिष्यति ।
एष वः कौरवो राजा धार्तराष्ट्रो भविष्यति ॥ ९.५९.१९ ॥
మహాబాహుడు ఇతడిని అన్యాయంగా చంపకపోతే, ఇతడే మీకు కౌరవ రాజు, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు అవుతాడు.
9.59.20
धनञ्जयस्तु श्रुत्वैतत्केशवस्य महात्मनः ।
प्रेक्षतो भीमसेनस्य सव्यमूरुमताडयत् ॥ ९.५९.२० ॥
మహాత్ముడైన కేశవుని ఈ మాటను విని, భీమసేనుడు చూస్తుండగా ధనంజయుడు తన ఎడమ తొడను కొట్టుకున్నాడు.
9.59.21
गृह्य संज्ञां ततो भीमो गदया व्यचरद्रणे ।
मण्डलानि विचित्राणि यमकानीतराणि च ॥ ९.५९.२१ ॥
అప్పుడు భీముడు సంకేతాన్ని గ్రహించి, గదతో యుద్ధంలో విచిత్రమైన మండల గతులను, జంట గతులను, ఇతర గతులను చేశాడు.
9.59.22
दक्षिणं मण्डलं सव्यं गोमूत्रिकमथापि च ।
व्यचरत्पाण्डवो राजन्नरिं सम्मोहयन्निव ॥ ९.५९.२२ ॥
రాజా, పాండవుడు కుడి మండలం, ఎడమ మండలం, గోమూత్రిక గతులలో తిరిగాడు; శత్రువును మోహపరచినట్లుగా సంచరించాడు.
9.59.23
तथैव तव पुत्रोऽपि गदामार्गविशारदः ।
व्यचरल्लघु चित्रं च भीमसेनजिघांसया ॥ ९.५९.२३ ॥
అలాగే మీ కుమారుడు కూడా గదా మార్గాలలో నిపుణుడై, భీమసేనుని చంపాలనే కోరికతో చురుగ్గా, విచిత్రంగా తిరిగాడు.
9.59.24
आधुन्वन्तौ गदे घोरे चन्दनागरुरूषिते ।
वैरस्यान्तं परीप्सन्तौ रणे क्रुद्धाविवान्तकौ ॥ ९.५९.२४ ॥
చందనం, అగరుతో పూయబడిన రెండు భయంకర గదలను తిప్పుతూ, వైరానికి అంతం కోరుతూ, యుద్ధంలో కోపించిన ఇద్దరు యముల వలె వారు ఉన్నారు.
9.59.25
अन्योन्यं तौ जिघांसन्तौ प्रवीरौ पुरुषर्षभौ ।
युयुधाते गरुत्मन्तौ यथा नागामिषैषिणौ ॥ ९.५९.२५ ॥
ఒకరినొకరు చంపాలనే కోరికతో ఆ ఇద్దరు వీరులు, నరశ్రేష్ఠులు, నాగమాంసాన్ని వెతికే గరుడుల వలె పోరాడారు.
9.59.26
मण्डलानि बिचित्राणि चरतोर्नृपभीमयोः ।
गदासम्पातजास्तत्र प्रजज्ञुः पावकार्चिषः ॥ ९.५९.२६ ॥
రాజా, భయంకరులైన ఆ ఇద్దరు విచిత్ర మండలాలు తిరుగుతున్నప్పుడు, గదల ఘట్టనల నుండి అక్కడ అగ్ని జ్వాలలు పుట్టాయి.
9.59.27
समं प्रहरतोस्तत्र शूरयोर्बलिनोर्मृधे ।
क्षुब्धयोर्वायुना राजन्द्वयोरिव समुद्रयोः ॥ ९.५९.२७ ॥
రాజా, యుద్ధంలో సమానంగా ప్రహరిస్తున్న ఆ ఇద్దరు శూరులు, బలవంతులు, గాలికి కలతచెందిన రెండు సముద్రాల వలె ఉన్నారు.
9.59.28
तयोः प्रहरतोस्तुल्यं मत्तकुञ्जरयोरिव ।
गदानिर्घातसं हादः प्रहाराणामजायत ॥ ९.५९.२८ ॥
ఆ ఇద్దరు మదించిన రెండు ఏనుగుల వలె సమానంగా ప్రహరించారు; గదల భయంకర ఘట్టనల ధ్వని ప్రహారాల నుండి పుట్టింది.
9.59.29
तस्मिंस्तदा सम्प्रहारे दारुणे सङ्कुले भृशम् ।
उभावपि परिश्रान्तौ युध्यमानावरिन्दमौ ॥ ९.५९.२९ ॥
ఆ సమయంలో ఆ భయంకరమైన, అత్యంత కలకలమైన ప్రహార సంగ్రామంలో, పోరాడుతున్న ఆ ఇద్దరు శత్రుదమనులు కూడా అత్యంత అలసిపోయారు.
9.59.30
तौ मुहूर्ते समाश्वस्य पुनरेव परन्तप ।
अभ्यहारयतां क्रुद्धौ प्रगृह्य महती गदे ॥ ९.५९.३० ॥
పరంతపా, ఆ ఇద్దరు ఒక్క క్షణంలో మళ్ళీ కోలుకుని, కోపంతో పెద్ద గదలను పట్టుకుని మళ్ళీ ప్రహరించారు.
9.59.31
तयोः समभवद्युद्धं घोररूपमसंवृतम् ।
गदानिपातै राजेन्द्र तक्षतोर्वै परस्परम् ॥ ९.५९.३१ ॥
ఓ రాజేంద్రా, వారిద్దరి మధ్య గదల దెబ్బలతో భయంకరమైన, అదుపులేని యుద్ధం మొదలైంది; వారు ఒకరినొకరు కొట్టుకుంటున్నారు.
9.59.32
समरे प्रद्रुतौ तौ तु वृषभाक्षौ तरस्विनौ ।
अन्योन्यं जघ्नतुर्वीरौ पङ्कस्थौ महिषाविव ॥ ९.५९.३२ ॥
యుద్ధంలో దూకుతూ వచ్చిన ఆ ఇద్దరు వీరులు, ఎద్దు కళ్ళవారు, వేగవంతులు, బురదలో నిలిచిన రెండు దున్నపోతుల్లా ఒకరినొకరు కొట్టుకున్నారు.
9.59.33
जर्झरीकृतसर्वाङ्गौ रुधिरेणाभिसंप्लुतौ ।
ददृशाते हिमवति पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ ९.५९.३३ ॥
అన్ని అవయవాలూ గాయపడి, రక్తంలో తడిసి, హిమాలయాలపై పూసిన రెండు కింశుక వృక్షాల్లా వారు కనిపించారు.
9.59.34
दुर्योधनस्तु पार्थेन विवरे सम्प्रदर्शिते ।
ईषदुत्स्मयमानस्तु सहसा प्रससार ह ॥ ९.५९.३४ ॥
కానీ పార్థుడు ఒక సందును చూపించగా, దుర్యోధనుడు కొంచెం నవ్వుతూ అకస్మాత్తుగా ముందుకు దూకాడు.
9.59.35
तमभ्याशगतं प्राज्ञः क्षणे प्रेक्ष्य वृकोदरः ।
अवाक्षिपद्गदां तस्मिन्वेगेन महता बती ॥ ९.५९.३५ ॥
అతను దగ్గరకు వస్తుండగా చూసిన జ్ఞానియైన వృకోదరుడు ఆ క్షణంలోనే మహా వేగంతో తన గదను అతనిపై విసిరాడు.
9.59.36
अवक्षेपं तु तं दृष्ट्वा पुत्रस्तव विशाम्पते ।
अपासर्पत्ततः स्थानात्सा मोघा न्यपतद्भुवि ॥ ९.५९.३६ ॥
ఓ విశాంపతీ, ఆ విసురును చూసి నీ కుమారుడు తన స్థానం నుంచి వెనక్కి తప్పుకున్నాడు; ఆ గద వ్యర్థమై నేలపై పడింది.
9.59.37
मोक्षयित्वा प्रहारं तं सुतस्तव सुसम्भ्रमात् ।
भीमसेनं च गदया प्राहरत्कुरुसत्तम ॥ ९.५९.३७ ॥
ఆ దెబ్బ నుండి తప్పించుకున్న నీ కుమారుడు అత్యంత తొందరతో గదతో భీమసేనుని కొట్టాడు, కురుశ్రేష్ఠా.
9.59.38
तस्य विस्यन्दमानेन रुधिरेणामितौजसः ।
प्रहारगुरुपाताच मूर्छेव समजायत ॥ ९.५९.३८ ॥
అమితబలుని రక్తం కారింది; ఆ దెబ్బ వల్ల భారీగా పడిపోవడంతో అతనికి మూర్ఛ వచ్చినట్లయింది.
9.59.39
तन्नावुध्यत पुत्रस्ते पीडितं पाण्डवं रणे ।
धारयामास भीमोऽपि शरीरमतिपीडितम् ॥ ९.५९.३९ ॥
యుద్ధంలో బాధపడుతున్న పాండవుని ఆ స్థితిని నీ కుమారుడు గమనించలేదు; భీముడు కూడా అత్యంత బాధపడిన తన శరీరాన్ని నిలబెట్టుకున్నాడు.
9.59.40
अमन्यत स्थितं ह्येनं प्रहरिष्यन्तमाहवे ।
अतो न प्राहरत्तस्मै पुनरेव तवात्मजः ॥ ९.५९.४० ॥
ఇతడు నిలబడి యుద్ధంలో దెబ్బ కొట్టబోతున్నాడని అతడు భావించాడు; అందుచేత నీ కుమారుడు అతనిపై మళ్లీ కొట్టలేదు.
9.59.41
ततो मुहूर्तनाश्वस्य दुर्योधनमुपस्थितम् ।
देगेनाभ्ययतद्राजन्गदामादाय पाण्डवः ॥ ९.५९.४१ ॥
ఆ తర్వాత ఒక్క క్షణంలో తేరుకొని, రాజా, గదను ఎత్తుకొని పాండవుడు సమీపంలో ఉన్న దుర్యోధనునిపై వేగంగా దూకాడు.
9.59.42
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य संरब्धगमितौजसम् ।
मोधमस्य प्रहारं तं चिकीर्षुर्भरतर्षभ ॥ ९.५९.४२ ॥
కోపంతో బలం రేగిన అతడు దూకి రావడం చూసి, భరతశ్రేష్ఠా, అతని ఆ దెబ్బను వ్యర్థం చేయాలని అతడు కోరాడు.
9.59.43
अवस्याने मतिं कृत्वा पुत्रन्तव महामनाः ।
इयेषोत्पतितुं राजञ्छलयिष्यन्वृकोदरम् ॥ ९.५९.४३ ॥
రాజా, మహామనుడైన నీ కుమారుడు స్థిరంగా నిలబడాలని నిశ్చయించుకొని, వృకోదరుడిని (భీముడిని) మోసగించడానికి పైకి లేవాలనుకున్నాడు.
9.59.44
अबुध्यद्भीमसेनस्तु राज्ञस्तस्य चिकीर्षितम् ।
अचास्य सममिद्रुत्य समुत्पत्य च सिंहवत् ॥ ९.५९.४४ ॥
అయితే భీమసేనుడు రాజు ఆ ఉద్దేశాన్ని గ్రహించాడు; వెంటనే అతని వైపు పరుగెత్తి, సింహంలా దూకాడు.
9.59.45
सत्या वञ्चवतो राजन्पुनरेवोत्पतिष्यतः ।
ऊरुभ्यां प्राहिणोद्राजन्गदां वेगेन पाण्डवः ॥ ९.५९.४५ ॥
రాజా, ఆ మోసగాడు మళ్ళీ పైకి లేవబోతుండగా, పాండవుడు వేగంగా తన గదను అతని తొడలపై విసిరాడు.
9.59.46
सा वज्रनिष्पेषसमा प्रहिता भीमकर्मणा ।
ऊरू दुर्योधनस्याथ बभञ्ज प्रियदर्शनौ ॥ ९.५९.४६ ॥
భీమకర్ముడు విసిరిన ఆ గద, వజ్రపాతంతో సమానంగా, దుర్యోధనుని అందమైన రెండు తొడలను విరిచింది.
9.59.47
स पपात नरव्याघ्रो वसुधामनुनादयन् ।
भग्नोरुर्भीमसेनेन पुत्रस्तव महीपते ॥ ९.५९.४७ ॥
మహీపతీ, భీమసేనుని చేత తొడలు విరిగిన నీ నరవ్యాఘ్రుడైన కుమారుడు భూమిని కంపింపజేస్తూ పడిపోయాడు.
9.59.48
ववुर्वाताः सनिर्घाताः पांसुवर्षं पपात च ।
चचाल पृथिवी चापि सवृक्षक्षुपपर्वता ॥ ९.५९.४८ ॥
ఉరుముల ధ్వనితో గాలులు వీచాయి, ధూళివాన కురిసింది; చెట్లు, పొదలు, పర్వతాలతో భూమి కూడా కంపించింది.
9.59.49
तस्मिन्निपतिते वीरे पत्यौ सर्वमहीक्षिताम् ।
महास्वना पुनर्दीप्ता सनिर्घाता भयङ्करी।
पपात चोल्का महती पतिते पृथिवीपतौ ॥ ९.५९.४९ ॥
ఆ వీరుడు, భూమిపతులందరికీ ప్రభువు పడిపోయినప్పుడు, మళ్ళీ మహా ధ్వనితో, ప్రజ్వలించే ఉరుములతో భయంకరమైన ఒక పెద్ద ఉల్క పడింది; పృథ్వీపతి పడినప్పుడు.
9.59.50
तथा शोणितवर्षं च पांसुवर्षं च भारत ।
ववर्ष मघवांस्तत्र तव पुत्रे निपातिते ॥ ९.५९.५० ॥
భారతా, అలాగే రక్త వర్షమూ ధూళి వర్షమూ కురిసింది; నీ కుమారుడు కూలినపుడు అక్కడ ఇంద్రుడు వర్షించాడు.
9.59.51
यक्षाणां राक्षसानां च पिशाचानां तथैव च ।
अन्तरिक्षे महान्नादस्तत्र भारत शुश्रुवे ॥ ९.५९.५१ ॥
యక్షులు, రాక్షసులు, పిశాచుల గొప్ప ధ్వని అలాగే ఆకాశంలో అక్కడ వినిపించింది, భారతా.
9.59.52
तेन शब्देन घोरेण मृगाणामथ पक्षिणाम् ।
जज्ञे घोरतरः शब्दो बहूनां सर्वतोदिशम् ॥ ९.५९.५२ ॥
ఆ భయంకర ధ్వనితో మృగాలు, పక్షుల మరింత భయంకర ధ్వని పుట్టింది; అన్ని దిశలలో అనేకుల ధ్వనిగా.
9.59.53
ये तत्र वाजिनः शेषा गजाश्च मनुजैः सह ।
मुमुचुस्ते महानादं तव पुत्रे निपातिते ॥ ९.५९.५३ ॥
అక్కడ మిగిలిన గుర్రాలు, ఏనుగులు మనుషులతో కలిసి, నీ కుమారుడు కూలినపుడు, మహా ఆర్తనాదం చేశాయి.
9.59.54
बेरीशङ्खमृदङ्गानामभवच्च स्वनो महान् ।
अन्तर्भूमिगतश्चैव तव पुत्रे निपातिते ॥ ९.५९.५४ ॥
భేరీ, శంఖ, మృదంగాల మహా ధ్వని ఏర్పడింది; నీ కుమారుడు కూలినపుడు ఆ ధ్వని భూమిలోపలికీ చొచ్చుకుపోయింది.
9.59.55
बहुपादैर्बहुभुजैः कबन्धैर्घोरदर्शनैः ।
नृत्यद्भिर्भयदैर्व्याप्ता दिशस्तत्राभवन्नृप ॥ ९.५९.५५ ॥
ఓ రాజా, అక్కడ దిక్కులు అనేక పాదాలు, అనేక బాహువులు కలిగి, భయంకరంగా కనిపించే, నాట్యం చేస్తున్న, భయాన్ని కలిగించే కబంధాలతో నిండిపోయాయి.
9.59.56
ध्वजवन्तोऽस्त्रवन्तश्च शस्त्रवन्तस्तथैव च ।
प्राकम्पन्त ततो राजंस्तव पुत्रे निपातिते ॥ ९.५९.५६ ॥
ఓ రాజా, నీ కుమారుడు కూలిపోయినప్పుడు, ధ్వజాలు కలిగినవి, అస్త్రాలు కలిగినవి, శస్త్రాలు కలిగినవి అన్నీ వణికిపోయాయి.
9.59.57
हदाः कूपाश्च रुधिरमुद्वेमुर्नृपसत्तम ।
नद्यश्च सुमहावेगाः प्रतिस्रोतोवहाऽभवन् ॥ ९.५९.५७ ॥
ఓ రాజశ్రేష్ఠా, సరస్సులు, బావులు రక్తాన్ని వెలువరించాయి; అతి వేగంగా ప్రవహించే నదులు ఎదురు ప్రవాహంలో పారాయి.
9.59.58
पुल्लिङ्गा इव नार्यस्तु स्त्रीलिङ्गाः पुरुषाऽभवन् ।
दुर्योधने तदा राजन्पतिते तनये तव ॥ ९.५९.५८ ॥
ఓ రాజా, నీ కుమారుడు దుర్యోధనుడు కూలినప్పుడు, స్త్రీలు పురుష లింగంలా, పురుషులు స్త్రీ లింగంలా మారిపోయారు.
9.59.59
दृष्ट्वा तानद्भुतोत्पातान्पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ।
आविग्नमनसः सर्वे बभूवुर्भरतर्षभ ॥ ९.५९.५९ ॥
ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఆ అద్భుతమైన అపశకునాలను చూసి పాంచాలులు, పాండవులు అందరూ మనసు కలతచెందారు.
9.59.60
ययुर्देवा यथाकामं गन्धर्वाप्सरसस्तथा ।
कथयन्तोऽद्भुतं युद्धं सुतयोस्तव भारत ॥ ९.५९.६० ॥
ఓ భారతా, దేవతలు తమ ఇష్టానుసారం వెళ్లిపోయారు; గంధర్వులు, అప్సరసలు కూడా నీ ఇద్దరు కుమారుల అద్భుత యుద్ధాన్ని చెప్పుకుంటూ వెళ్లారు.
9.59.61
तथैव सिद्धा राजेन्द्र तथा वातिकचारणाः ।
नरसिंहौ प्रशंसन्तौ विप्रजग्मुर्यथागतम् ॥ ९.५९.६१ ॥
ఓ రాజేంద్రా, అలాగే సిద్ధులు, వాతిక చారణులు కూడా ఆ ఇద్దరు నరసింహులను ప్రశంసిస్తూ వచ్చిన దారినే తిరిగి వెళ్లిపోయారు.