Mahābhārata · Adhyāya 9.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.60.1
तं पातितं ततो दृष्ट्वा महासालमिवोद्गतम् ।
प्रहृष्टमनसः सर्वे बभूवुस्तत्र पाण्डवाः ॥ ९.६०.१ ॥
Al verlo caído, como un gran árbol sāla arrancado, todos los Pāṇḍava allí se alegraron de corazón.
9.60.2
उन्मत्तमिव मातङ्गं सिंहेन विनिपातितम् ।
ददृशुर्हृष्टरोमाणः सर्वे ते चापि सोमकाः ॥ ९.६०.२ ॥
Al verlo derribado como un elefante enloquecido abatido por un león, todos los somakas también, con los pelos erizados de alegría.
9.60.3
ततो दुर्योधनं हत्वा भीमसेनः प्रतापवान् ।
पातितं कौरवेन्द्रं तमुपगम्येदमब्रवीत् ॥ ९.६०.३ ॥
Entonces Bhīmasena, el poderoso, tras matar a Duryodhana, se acercó al señor de los kauravas caído y habló estas palabras.
9.60.4
गौर्गौरिति पुरा मन्द द्रौपदीमेकवाससम् ।
यत्सभायां हसन्नस्मांस्तदा वदसि दुर्मते।
तस्यावहासस्य फलमद्य त्वं समवाप्नुहि ॥ ९.६०.४ ॥
"¡Necio! Antes, en la asamblea, riendo de nosotros, llamaste a Draupadī, vestida con una sola prenda, 'vaca, vaca'. Malvado, ahora recibe hoy el fruto de aquella burla."
9.60.5
एवमुक्त्वा स वामेन पदा मौलिमुपास्पृशत् ।
शिरश्च राजसिंहस्य पादेन समलोडयत् ॥ ९.६०.५ ॥
Dicho esto, tocó la diadema con su pie izquierdo y sacudió con el pie la cabeza del león entre los reyes.
9.60.6
तथैव क्रोधसंरक्तो भीमः परबलार्दनः ।
पुनरेवाब्रवीद्वाक्यं यत्तच्छृणु नराधिप ॥ ९.६०.६ ॥
Del mismo modo, Bhīma, enrojecido de ira, aplastador de las fuerzas enemigas, volvió a pronunciar aquellas palabras. Escúchalas, oh señor de los hombres.
9.60.7
येऽस्मान्पुरा प्रनृत्यन्ति मूढा गौरिति गौरिति ।
तान्वयं प्रतिनृत्यामः पुनर्गौरिति गौरिति ॥ ९.६०.७ ॥
Los necios que antes bailaban a nuestro alrededor gritando «¡vaca, vaca!», nosotros les devolveremos la danza, gritando otra vez «¡vaca, vaca!».
9.60.8
नास्माकं निकृतिर्वह्निर्नाक्षद्यूतं न वञ्चना ।
स्वबाहुबलमाश्रित्य प्रबाधामो वयं रिपून् ॥ ९.६०.८ ॥
Para nosotros no hay traición, ni incendio, ni juego de dados, ni engaño; confiando en la fuerza de nuestros propios brazos, venceremos a los enemigos.
9.60.9
सोऽवाप्य वैरस्य चिरस्य पारं ।
वृकोदरः प्राह शनैः प्रहस्य।
युधिष्ठिरं केशवसृञ्जयांश्च ।
धनञ्जयं माद्रवतीसुतौ च ॥ ९.६०.९ ॥
Habiendo alcanzado por fin el fin de la larga enemistad, Vṛkodara (Bhīma), sonriendo, habló lentamente a Yudhiṣṭhira, a Keśava, a los Sṛñjayas, a Dhanañjaya y a los dos hijos de Mādrī.
9.60.10
रजस्वला द्रौपदीमानयन्ते ।
ये चाप्यकुर्वन्त सदस्यवस्त्राम्।
रणे हतांस्तपसा याज्ञसेन्याः ॥ ९.६०.१० ॥
Los que arrastraron a Draupadī, que estaba menstruando, a la asamblea y le despojaron de sus vestiduras allí, han sido muertos en batalla por el poder de la austeridad de Yājñasenī.
9.60.11
ये नः पुरा षण्ढतिलानवोचन् ।
क्रूरा राज्ञो धृतराष्ट्रस्य पुत्राः।
ते नो हताः सगणाः सानुबन्धाः ।
कामं स्वर्गं नरकं वा व्रजामः ॥ ९.६०.११ ॥
Los crueles hijos del rey Dhṛtarāṣṭra, que antes nos llamaron eunucos, han sido muertos por nosotros junto con sus seguidores y parientes; ahora iremos al cielo o al infierno, como deseemos.
9.60.12
पुनश्च राज्ञः पतितस्य भूमौ ।
स तां गदां स्कन्धगतां प्रगृह्य।
वामेन पादेन शिरः प्रमृद्य ।
दुर्योधनं नैकृतिकेत्यवोचत् ॥ ९.६०.१२ ॥
De nuevo, acercándose al rey caído en el suelo, tomó la maza apoyada en su hombro, aplastó su cabeza con el pie izquierdo y dijo a Duryodhana: "¡Traidor!"
9.60.13
हृष्टेन राजन्कुरुपार्थिवस्य ।
क्षुद्रात्मना भीमसेनेन पादम्।
दृष्ट्वा कृतं मूर्धनि नाभ्यनन्दन् ।
धर्मात्मानः सोमकानां प्रबर्हाः ॥ ९.६०.१३ ॥
Oh rey, al ver el pie de Bhīmasena puesto sobre la cabeza del soberano de los Kuru, los héroes principales de los Somaka, de alma justa, no aprobaron aquel acto del de ánimo vil y satisfecho.
9.60.14
तव पुत्रं तथा हत्वा कत्थमानं वृकोदरम् ।
नृत्यमानं च बहुशो धर्मराजोऽब्रवीदिदम् ॥ ९.६०.१४ ॥
Tras haber matado a tu hijo, a Vṛkodara (Bhīma), que se jactaba y bailaba una y otra vez, el rey Dharma (Yudhiṣṭhira) le dijo estas palabras.
9.60.15
गतोऽसि वैरस्यानृण्यं प्रतिज्ञा पूरिता त्वया ।
शुभेनाथाशुभेनैव कर्मणा विरमाधुना ॥ ९.६०.१५ ॥
Te has liberado de la deuda de la enemistad; tu voto ha sido cumplido por ti. Ahora cesa de las acciones buenas y malas.
9.60.16
मा शिरोऽस्य पदाऽमर्दीर्मा धर्मस्तेऽतिगो भवेत् ।
राजा ज्ञातिर्हतश्चायं नैतन्न्याय्यं तवानघ ॥ ९.६०.१६ ॥
No aplastes su cabeza con el pie; que tu dharma no sea transgredido. Este rey, pariente tuyo, ha sido muerto; oh sin mancha, esto no es justo para ti.
9.60.17
एकादशचमूनाथं कुरूणामधिपं तथा ।
मास्प्राक्षीर्भीम पादेन राजानं ज्ञातिमेव च ॥ ९.६०.१७ ॥
Oh Bhīma, no toques con tu pie al rey, señor de las once divisiones y soberano de los Kuru, ni a tu propio pariente.
9.60.18
हतबन्धुर्हतामात्यो भ्रष्टसैन्यो हतो मृधे ।
सर्वाकारेण शोच्योऽयं नावहास्योऽयमीश्वरः ॥ ९.६०.१८ ॥
Con sus parientes muertos, sus ministros muertos, su ejército destruido y él mismo muerto en batalla, este señor merece compasión en todos los sentidos; no merece burla.
9.60.19
विध्वस्तोऽयं हतामात्यो हतबन्धुर्हतात्मजः ।
उत्सन्नपिण्डो भ्राता च नैतन्न्याय्यं कृतं त्वया ॥ ९.६०.१९ ॥
Está arruinado, sus ministros muertos, sus parientes muertos, sus hijos muertos, y cortadas las ofrendas fúnebres; también es tu hermano. No has hecho esto con justicia.
9.60.20
धार्मिको भीमसेनोऽसावित्याहुस्त्वां पुरा जनाः ।
स कस्माद्भीमसेन त्वं राजानमधितिष्ठसि ॥ ९.६०.२० ॥
La gente solía decirte: 'Bhīmasena es justo'. Entonces, ¿por qué, Bhīmasena, te sitúas sobre este rey?
9.60.21
इत्युक्त्वा भीमसेनं तु साश्रुकण्ठो युधिष्ठिरः ।
उपसृत्याब्रवीद्दीनो दुर्योधनमरिन्दमम् ॥ ९.६०.२१ ॥
Habiendo hablado así a Bhīmasena, Yudhiṣṭhira, con la voz quebrada por las lágrimas, se acercó afligido y habló a Duryodhana, domador de enemigos.
9.60.22
तात मन्युर्न ते कार्यो नात्मा शोच्यस्त्वया तथा ।
नूनं पूर्वकृतं कर्म सुघोरमनुभूयते ॥ ९.६०.२२ ॥
Querido, no debes dejarte llevar por la ira, ni debes lamentarte así por ti mismo. Sin duda se está experimentando el fruto muy terrible de una acción realizada antes.
9.60.23
धात्रोपदिष्टं विषमं नूनं फलमसंस्कृतम् ।
यद्वयं त्वां जिघांसामस्त्वं चास्मान्कुरुसत्तम ॥ ९.६०.२३ ॥
Este fruto desigual, ordenado por el Destino, es sin duda imperfecto: nosotros deseamos matarte y tú deseas matarnos, mejor de los Kurus.
9.60.24
आत्मनो ह्यपराधेन महद्व्यसनमीहशम् ।
प्राप्तवानसि यल्लोभान्मदाद्बाल्याच्च भारत ॥ ९.६०.२४ ॥
Descendiente de Bharata, por tu propia falta, y por codicia, embriaguez e infantilidad, has sufrido una calamidad tan grande.
9.60.25
घातयित्वा वयस्यांश्च भ्रातॄनथ पितॄंस्तथा ।
पुत्रान्पौत्रांस्तथा चान्यांस्ततोसि निधनं गतः ॥ ९.६०.२५ ॥
Habiendo hecho matar a compañeros, hermanos, padres, hijos, nietos y otros, tú mismo has encontrado la muerte.
9.60.26
तवापराधादस्माभिर्भ्रातरस्ते निपातिताः ।
निहता ज्ञातयश्चापि दिष्टं मन्ये दुरत्ययम् ॥ ९.६०.२६ ॥
Por tu falta derribamos a tus hermanos, y también fueron muertos parientes; considero esto un destino inevitable.
9.60.27
आत्मा न शोचनीयस्ते श्लाघ्यो मृत्युस्तवानघ ।
वयमेवाधुना शोच्याः सर्वावस्थासु कौरव ॥ ९.६०.२७ ॥
Oh sin mancha, no debes lamentarte por ti mismo; tu muerte es digna de elogio. Oh Kaurava, ahora somos nosotros quienes merecemos lamento en toda circunstancia.
9.60.28
कृपणं वर्तयिष्यामस्तैर्हीना बन्धुभिः प्रियैः ।
भ्रातॄणां चैव पुत्राणां तथा वै शोकविह्वलाः ॥ ९.६०.२८ ॥
Privados de nuestros queridos parientes, hermanos e hijos, abrumados de dolor, viviremos miserablemente.
9.60.29
कथं द्रक्ष्यामि विधवा वधूः शोकपरिप्लुताः ।
त्वमेकः सुस्थितो राजन्स्वर्गे ते निलयो ध्रुवः।
वयं नरकसंज्ञं वै दुःखं प्राप्स्याम दारुणम् ॥ ९.६०.२९ ॥
Oh rey, ¿cómo miraré a las nueras viudas, ahogadas en dolor? Tú solo estás a salvo, tu morada en el cielo es segura, mientras nosotros sufriremos el terrible dolor llamado infierno.
9.60.30
स्नुषाश्च प्रस्नुषाश्चैव धृतराष्ट्रस्य विह्वलाः ।
गर्हयिष्यन्ति नो नूनं विधवाः शोककर्शिताः ॥ ९.६०.३० ॥
Las nueras y las nietas políticas de Dhṛtarāṣṭra, angustiadas, viudas y consumidas por el dolor, sin duda nos reprocharán.
9.60.31
एवमुक्त्वा सुदुःखार्तो निशश्वास स पार्थिवः ।
विललाप चिरं चापि धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ९.६०.३१ ॥
Tras decir esto, el rey, atormentado por una gran aflicción, suspiró profundamente; y Yudhiṣṭhira, hijo de Dharma, se lamentó largo tiempo.