มหาภารตะ · อัธยายะ 9.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.60.1
तं पातितं ततो दृष्ट्वा महासालमिवोद्गतम् ।
प्रहृष्टमनसः सर्वे बभूवुस्तत्र पाण्डवाः ॥ ९.६०.१ ॥
เมื่อเห็นเขาล้มลง ดุจต้นสาละใหญ่ที่ถูกถอนรากขึ้น ปาณฑพทั้งปวงที่อยู่ที่นั่นก็มีใจยินดี
9.60.2
उन्मत्तमिव मातङ्गं सिंहेन विनिपातितम् ।
ददृशुर्हृष्टरोमाणः सर्वे ते चापि सोमकाः ॥ ९.६०.२ ॥
เมื่อเห็นเขาล้มลงดุจช้างบ้าที่ถูกสิงห์ล้มลง โสมกะทั้งปวงก็เห็นเช่นนั้นเช่นกัน ขนของทุกคนลุกชันด้วยความปีติ
9.60.3
ततो दुर्योधनं हत्वा भीमसेनः प्रतापवान् ।
पातितं कौरवेन्द्रं तमुपगम्येदमब्रवीत् ॥ ९.६०.३ ॥
ครั้งนั้น ภีมเสนผู้มีอำนาจ ฆ่าทุรโยธน์แล้ว เข้าไปใกล้เจ้าแห่งเการพผู้ล้มลงนั้น แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
9.60.4
गौर्गौरिति पुरा मन्द द्रौपदीमेकवाससम् ।
यत्सभायां हसन्नस्मांस्तदा वदसि दुर्मते।
तस्यावहासस्य फलमद्य त्वं समवाप्नुहि ॥ ९.६०.४ ॥
"เจ้าคนโง่เอ๋ย แต่ก่อนในที่ประชุม เจ้าหัวเราะเยาะพวกเรา แล้วเรียกเทราปทีผู้นุ่งผ้าเพียงผืนเดียวว่า 'วัว วัว' คนชั่วใจทราม วันนี้เจ้าจงรับผลแห่งการเยาะเย้ยนั้นเถิด"
9.60.5
एवमुक्त्वा स वामेन पदा मौलिमुपास्पृशत् ।
शिरश्च राजसिंहस्य पादेन समलोडयत् ॥ ९.६०.५ ॥
กล่าวดังนี้แล้ว เขาใช้เท้าซ้ายแตะมงกุฎ และใช้เท้ากดศีรษะของราชสีห์แห่งกษัตริย์นั้นจนเคลื่อนไหวไปมาอย่างทั่วถึง
9.60.6
तथैव क्रोधसंरक्तो भीमः परबलार्दनः ।
पुनरेवाब्रवीद्वाक्यं यत्तच्छृणु नराधिप ॥ ९.६०.६ ॥
ภีมะผู้แดงก่ำด้วยความโกรธเช่นนั้น ผู้บดขยี้กองทัพของศัตรู กล่าวถ้อยคำอีกครั้ง ขอพระองค์จงฟังถ้อยคำนั้น ข้าแต่จอมมนุษย์
9.60.7
येऽस्मान्पुरा प्रनृत्यन्ति मूढा गौरिति गौरिति ।
तान्वयं प्रतिनृत्यामः पुनर्गौरिति गौरिति ॥ ९.६०.७ ॥
คนโง่เหล่านั้นที่แต่ก่อนเต้นรำรอบตัวพวกเราพลางร้องว่า 'วัว วัว' พวกเราจะเต้นรำตอบโต้พวกเขา พลางร้องอีกครั้งว่า 'วัว วัว'
9.60.8
नास्माकं निकृतिर्वह्निर्नाक्षद्यूतं न वञ्चना ।
स्वबाहुबलमाश्रित्य प्रबाधामो वयं रिपून् ॥ ९.६०.८ ॥
สำหรับพวกเรา ไม่มีการทรยศ ไม่มีการวางเพลิง ไม่มีการเล่นพนัน ไม่มีการหลอกลวง พวกเราจะอาศัยกำลังแขนของตนเอง ปราบปรามศัตรู
9.60.9
सोऽवाप्य वैरस्य चिरस्य पारं ।
वृकोदरः प्राह शनैः प्रहस्य।
युधिष्ठिरं केशवसृञ्जयांश्च ।
धनञ्जयं माद्रवतीसुतौ च ॥ ९.६०.९ ॥
ภีมะผู้มีท้องดุจหมาป่า บรรลุถึงที่สุดของความแค้นอันยาวนานแล้ว กล่าวช้า ๆ พลางยิ้มกับยุธิษฐิระ พระเกศพ พวกสฤญชัย ธนัญชัย และบุตรทั้งสองของมาทรี
9.60.10
रजस्वला द्रौपदीमानयन्ते ।
ये चाप्यकुर्वन्त सदस्यवस्त्राम्।
रणे हतांस्तपसा याज्ञसेन्याः ॥ ९.६०.१० ॥
ผู้ที่ลากเทราปทีซึ่งมีระดูไปยังที่ประชุม และดึงผ้าของนางออกในที่นั้น ก็ถูกฆ่าในสงครามแล้ว ด้วยอำนาจตบะของพระนางยาชญเสนี
9.60.11
ये नः पुरा षण्ढतिलानवोचन् ।
क्रूरा राज्ञो धृतराष्ट्रस्य पुत्राः।
ते नो हताः सगणाः सानुबन्धाः ।
कामं स्वर्गं नरकं वा व्रजामः ॥ ९.६०.११ ॥
บรรดาบุตรผู้โหดร้ายของพระเจ้าธฤตราษฏร์ ผู้เคยเรียกพวกเราว่าขันที บัดนี้ถูกพวกเราฆ่าพร้อมกับบริวารและญาติ ต่อไปนี้ พวกเราจะไปสวรรค์หรือนรกก็ตามที่ต้องการ
9.60.12
पुनश्च राज्ञः पतितस्य भूमौ ।
स तां गदां स्कन्धगतां प्रगृह्य।
वामेन पादेन शिरः प्रमृद्य ।
दुर्योधनं नैकृतिकेत्यवोचत् ॥ ९.६०.१२ ॥
ครั้งนั้น เขาเข้าไปหากษัตริย์ผู้ล้มลงบนพื้นดินอีกครั้ง หยิบคทาที่พาดอยู่บนบ่าขึ้นมา ใช้เท้าซ้ายกดศีรษะ แล้วกล่าวกับทุรโยธน์ว่า "เจ้าคนมีเล่ห์!"
9.60.13
हृष्टेन राजन्कुरुपार्थिवस्य ।
क्षुद्रात्मना भीमसेनेन पादम्।
दृष्ट्वा कृतं मूर्धनि नाभ्यनन्दन् ।
धर्मात्मानः सोमकानां प्रबर्हाः ॥ ९.६०.१३ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อเห็นภีมเสนผู้มีใจต่ำช้าและยินดีวางเท้าไว้บนศีรษะของจอมกษัตริย์แห่งกุรุ บรรดาวีรบุรุษผู้ประเสริฐของโสมกะผู้มีธรรมะ มิได้เห็นด้วยกับการกระทำนั้น
9.60.14
तव पुत्रं तथा हत्वा कत्थमानं वृकोदरम् ।
नृत्यमानं च बहुशो धर्मराजोऽब्रवीदिदम् ॥ ९.६०.१४ ॥
ฝ่ายพระธรรมราชา เมื่อฆ่าบุตรของพระองค์แล้ว และเห็นภีมะผู้โอ้อวดและเต้นรำซ้ำแล้วซ้ำอีก จึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้
9.60.15
गतोऽसि वैरस्यानृण्यं प्रतिज्ञा पूरिता त्वया ।
शुभेनाथाशुभेनैव कर्मणा विरमाधुना ॥ ९.६०.१५ ॥
เจ้าพ้นจากหนี้แห่งการเป็นศัตรูแล้ว คำปฏิญาณของเจ้าก็สำเร็จแล้วด้วยมือเจ้า บัดนี้จงหยุดการกระทำทั้งดีและชั่วเสียเถิด
9.60.16
मा शिरोऽस्य पदाऽमर्दीर्मा धर्मस्तेऽतिगो भवेत् ।
राजा ज्ञातिर्हतश्चायं नैतन्न्याय्यं तवानघ ॥ ९.६०.१६ ॥
อย่าใช้เท้ากดศีรษะของเขา ขออย่าให้ธรรมะของเจ้าถูกละเมิด ผู้นี้เป็นกษัตริย์และญาติของเจ้า และถูกฆ่าแล้ว ข้าแต่ผู้ไร้บาป การกระทำเช่นนี้ไม่ชอบธรรมสำหรับเจ้า
9.60.17
एकादशचमूनाथं कुरूणामधिपं तथा ।
मास्प्राक्षीर्भीम पादेन राजानं ज्ञातिमेव च ॥ ९.६०.१७ ॥
ภีมะ อย่าใช้เท้าแตะต้องกษัตริย์ผู้เป็นนายแห่งกองทัพสิบเอ็ด และเป็นจ้าวแห่งกุรุ รวมทั้งญาติของเจ้าเอง
9.60.18
हतबन्धुर्हतामात्यो भ्रष्टसैन्यो हतो मृधे ।
सर्वाकारेण शोच्योऽयं नावहास्योऽयमीश्वरः ॥ ९.६०.१८ ॥
มีญาติถูกฆ่า มนตรีถูกฆ่า กองทัพพินาศ และตัวเองถูกฆ่าในสนามรบ ผู้เป็นเจ้านี้ควรได้รับความสงสารในทุกทาง มิใช่ควรถูกเยาะเย้ย
9.60.19
विध्वस्तोऽयं हतामात्यो हतबन्धुर्हतात्मजः ।
उत्सन्नपिण्डो भ्राता च नैतन्न्याय्यं कृतं त्वया ॥ ९.६०.१९ ॥
เขาถูกทำลาย มนตรีถูกฆ่า ญาติถูกฆ่า บุตรถูกฆ่า และการถวายปิณฑะถูกตัดขาด ทั้งเขายังเป็นพี่น้องของเจ้า สิ่งที่เจ้าทำนี้ไม่ชอบธรรม
9.60.20
धार्मिको भीमसेनोऽसावित्याहुस्त्वां पुरा जनाः ।
स कस्माद्भीमसेन त्वं राजानमधितिष्ठसि ॥ ९.६०.२० ॥
แต่ก่อนผู้คนเคยกล่าวถึงเจ้าว่า 'ภีมเสนเป็นผู้มีธรรม' เหตุใดเล่า ภีมเสน เจ้าจึงเหยียบย่ำกษัตริย์องค์นี้
9.60.21
इत्युक्त्वा भीमसेनं तु साश्रुकण्ठो युधिष्ठिरः ।
उपसृत्याब्रवीद्दीनो दुर्योधनमरिन्दमम् ॥ ९.६०.२१ ॥
ยุธิษฐิระกล่าวกับภีมเสนดังนี้แล้ว ด้วยลำคอที่สะอื้นน้ำตา จึงเข้าไปใกล้ด้วยท่าทางที่น่าสงสาร และกล่าวกับทุรโยธน์ ผู้ปราบศัตรู
9.60.22
तात मन्युर्न ते कार्यो नात्मा शोच्यस्त्वया तथा ।
नूनं पूर्वकृतं कर्म सुघोरमनुभूयते ॥ ९.६०.२२ ॥
ลูกรัก เจ้าไม่ควรโกรธแค้น และเจ้าก็ไม่ควรเศร้าโศกถึงตนเองเช่นนี้ อันผลอันน่าสะพรึงกลัวของกรรมที่ทำไว้ในอดีตนั้น แน่นอนว่ากำลังถูกเสวยอยู่
9.60.23
धात्रोपदिष्टं विषमं नूनं फलमसंस्कृतम् ।
यद्वयं त्वां जिघांसामस्त्वं चास्मान्कुरुसत्तम ॥ ९.६०.२३ ॥
ผลอันไม่เท่าเทียมที่พระธาตุกำหนดไว้นั้น แน่นอนว่ายังไม่ได้รับการขัดเกลา คือพวกเราปรารถนาจะฆ่าเจ้า และเจ้าก็ปรารถนาจะฆ่าพวกเรา ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดของกุรุ
9.60.24
आत्मनो ह्यपराधेन महद्व्यसनमीहशम् ।
प्राप्तवानसि यल्लोभान्मदाद्बाल्याच्च भारत ॥ ९.६०.२४ ॥
ลูกหลานของภรตะ เพราะความผิดของตนเอง และเพราะความโลภ ความหยิ่งยโส และความเป็นเด็กเขลา เจ้าจึงนำความพินาศอันยิ่งใหญ่เช่นนี้มาสู่ตนเอง
9.60.25
घातयित्वा वयस्यांश्च भ्रातॄनथ पितॄंस्तथा ।
पुत्रान्पौत्रांस्तथा चान्यांस्ततोसि निधनं गतः ॥ ९.६०.२५ ॥
เจ้าได้ทำให้เพื่อน พี่น้อง บิดา บุตร หลานชาย และคนอื่น ๆ ต้องถูกฆ่าตาย และในที่สุดตัวเจ้าเองก็ได้ถึงความตาย
9.60.26
तवापराधादस्माभिर्भ्रातरस्ते निपातिताः ।
निहता ज्ञातयश्चापि दिष्टं मन्ये दुरत्ययम् ॥ ९.६०.२६ ॥
เพราะความผิดของเจ้า พวกเราจึงได้สังหารพี่น้องของเจ้า ญาติพี่น้องก็ถูกฆ่าด้วยเช่นกัน ข้าพเจ้าเห็นว่านี่คือชะตากรรมที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้
9.60.27
आत्मा न शोचनीयस्ते श्लाघ्यो मृत्युस्तवानघ ।
वयमेवाधुना शोच्याः सर्वावस्थासु कौरव ॥ ९.६०.२७ ॥
ข้าแต่ผู้ไร้บาป เจ้าไม่จำเป็นต้องเศร้าโศกถึงตนเอง ความตายของเจ้าเป็นสิ่งที่ควรสรรเสริญ ข้าแต่กุรุ ตอนนี้พวกเรานั่นแหละที่ควรได้รับความเศร้าโศกในทุกสภาวะ
9.60.28
कृपणं वर्तयिष्यामस्तैर्हीना बन्धुभिः प्रियैः ।
भ्रातॄणां चैव पुत्राणां तथा वै शोकविह्वलाः ॥ ९.६०.२८ ॥
พวกเราจะต้องดำรงชีวิตอย่างน่าสงสาร เมื่อต้องขาดญาติพี่น้องที่รัก พี่น้องและบุตรชาย และเมื่อจิตใจถูกความเศร้าโศกถาโถม
9.60.29
कथं द्रक्ष्यामि विधवा वधूः शोकपरिप्लुताः ।
त्वमेकः सुस्थितो राजन्स्वर्गे ते निलयो ध्रुवः।
वयं नरकसंज्ञं वै दुःखं प्राप्स्याम दारुणम् ॥ ९.६०.२९ ॥
ข้าแต่พระราชา ข้าพเจ้าจะมองดูลูกสะใภ้ที่เป็นหม้ายของเรา ซึ่งจมอยู่ในความเศร้าโศกได้อย่างไร เพียงพระองค์เท่านั้นที่ยังมั่นคงอยู่ และที่อยู่ของพระองค์บนสวรรค์ย่อมแน่นอน ส่วนพวกเราจะต้องได้รับทุกข์อันน่าสะพรึงกลัวที่เรียกว่านรก
9.60.30
स्नुषाश्च प्रस्नुषाश्चैव धृतराष्ट्रस्य विह्वलाः ।
गर्हयिष्यन्ति नो नूनं विधवाः शोककर्शिताः ॥ ९.६०.३० ॥
ลูกสะใภ้และหลานสะใภ้ของธฤตราษฎร์ ซึ่งกระวนกระวายใจ เป็นหม้าย และถูกความเศร้าโศกบีบคั้น แน่นอนว่าจะต่อว่าพวกเรา
9.60.31
एवमुक्त्वा सुदुःखार्तो निशश्वास स पार्थिवः ।
विललाप चिरं चापि धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ९.६०.३१ ॥
ท้าวพระราชาผู้เศร้าโศกอย่างยิ่ง เมื่อกล่าวดังนี้แล้วก็ถอนใจยาว และยุธิษฐิระผู้เป็นโอรสของธรรมก็คร่ำครวญอยู่เป็นเวลานาน