ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.60.1
तं पातितं ततो दृष्ट्वा महासालमिवोद्गतम् ।
प्रहृष्टमनसः सर्वे बभूवुस्तत्र पाण्डवाः ॥ ९.६०.१ ॥
ମହାସାଳ ଗଛ ଉପାଡ଼ି ପଡ଼ିଲା ପରି ତାକୁ ପଡ଼ିଥିବାର ଦେଖି ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ହର୍ଷିତ ମନ ହେଲେ।
9.60.2
उन्मत्तमिव मातङ्गं सिंहेन विनिपातितम् ।
ददृशुर्हृष्टरोमाणः सर्वे ते चापि सोमकाः ॥ ९.६०.२ ॥
ସିଂହ ଦ୍ୱାରା ପାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିବା ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ତାକୁ ଦେଖି, ଆନନ୍ଦରେ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହୋଇ ସେହି ସୋମକମାନେ ମଧ୍ୟ।
9.60.3
ततो दुर्योधनं हत्वा भीमसेनः प्रतापवान् ।
पातितं कौरवेन्द्रं तमुपगम्येदमब्रवीत् ॥ ९.६०.३ ॥
ତା'ପରେ ଦୁର୍ଯୋଧନକୁ ବଧ କରି ପ୍ରତାପୀ ଭୀମସେନ, ପଡ଼ିଥିବା କୌରବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଏହା କହିଲେ।
9.60.4
गौर्गौरिति पुरा मन्द द्रौपदीमेकवाससम् ।
यत्सभायां हसन्नस्मांस्तदा वदसि दुर्मते।
तस्यावहासस्य फलमद्य त्वं समवाप्नुहि ॥ ९.६०.४ ॥
"ଆରେ ମୂର୍ଖ! ପୂର୍ବେ ସଭାରେ ଆମକୁ ଦେଖି ହସି ହସି, ଏକବସ୍ତ୍ରା ଦ୍ରୌପଦୀକୁ 'ଗୌ, ଗୌ' ବୋଲି ତୁମେ କହିଥିଲ, ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, ସେହି ଉପହାସର ଫଳ ଆଜି ତୁମେ ପାଅ।"
9.60.5
एवमुक्त्वा स वामेन पदा मौलिमुपास्पृशत् ।
शिरश्च राजसिंहस्य पादेन समलोडयत् ॥ ९.६०.५ ॥
ଏହା କହି ସେ ବାମ ପାଦରେ ମୁକୁଟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ; ଏବଂ ରାଜସିଂହଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ପାଦରେ ଜୋରରେ ହଲାଇ ଦେଲେ।
9.60.6
तथैव क्रोधसंरक्तो भीमः परबलार्दनः ।
पुनरेवाब्रवीद्वाक्यं यत्तच्छृणु नराधिप ॥ ९.६०.६ ॥
ସେହିପରି କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ଶତ୍ରୁସେନା ମର୍ଦ୍ଦନକାରୀ ଭୀମ ପୁଣି ସେହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ; ହେ ନରାଧିପ, ତାହା ଶୁଣନ୍ତୁ।
9.60.7
येऽस्मान्पुरा प्रनृत्यन्ति मूढा गौरिति गौरिति ।
तान्वयं प्रतिनृत्यामः पुनर्गौरिति गौरिति ॥ ९.६०.७ ॥
ପୂର୍ବରୁ 'ଗୌ, ଗୌ' ବୋଲି ଆମକୁ ଉପହାସ କରି ନାଚୁଥିବା ମୂର୍ଖମାନଙ୍କ ସାମନାରେ ଆମେ ପୁଣି 'ଗୌ, ଗୌ' ବୋଲି ନାଚିବା।
9.60.8
नास्माकं निकृतिर्वह्निर्नाक्षद्यूतं न वञ्चना ।
स्वबाहुबलमाश्रित्य प्रबाधामो वयं रिपून् ॥ ९.६०.८ ॥
ଆମ ପାଇଁ ଛଳ ନାହିଁ, ଅଗ୍ନି ଲଗାଇବା ନାହିଁ, ପଶା ଖେଳ ନାହିଁ, ପ୍ରତାରଣା ନାହିଁ; ନିଜ ବାହୁବଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଆମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିବୁ।
9.60.9
सोऽवाप्य वैरस्य चिरस्य पारं ।
वृकोदरः प्राह शनैः प्रहस्य।
युधिष्ठिरं केशवसृञ्जयांश्च ।
धनञ्जयं माद्रवतीसुतौ च ॥ ९.६०.९ ॥
ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବୈରର ଅନ୍ତ ପାଇ ବୃକୋଦର (ଭୀମ) ହସି ହସି ଧୀରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, କେଶବ, ସୃଞ୍ଜୟଗଣ, ଧନଞ୍ଜୟ ଏବଂ ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
9.60.10
रजस्वला द्रौपदीमानयन्ते ।
ये चाप्यकुर्वन्त सदस्यवस्त्राम्।
रणे हतांस्तपसा याज्ञसेन्याः ॥ ९.६०.१० ॥
ରଜସ୍ଵଲା ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ସଭାକୁ ଟାଣି ଆଣିଥିବା ଏବଂ ସଭାରେ ତାଙ୍କ ବସ୍ତ୍ର ହରଣ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ, ଯାଜ୍ଞସେନୀଙ୍କ ତପୋବଳରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି।
9.60.11
ये नः पुरा षण्ढतिलानवोचन् ।
क्रूरा राज्ञो धृतराष्ट्रस्य पुत्राः।
ते नो हताः सगणाः सानुबन्धाः ।
कामं स्वर्गं नरकं वा व्रजामः ॥ ९.६०.११ ॥
ପୂର୍ବରୁ ଆମକୁ ନପୁଂସକ ବୋଲି ଉପହାସ କରିଥିବା କ୍ରୂର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ଗଣ ଓ ଅନୁଗାମୀଙ୍କ ସହିତ ଆମ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏବେ ଆମେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସ୍ୱର୍ଗ କିମ୍ବା ନରକକୁ ଯିବୁ।
9.60.12
पुनश्च राज्ञः पतितस्य भूमौ ।
स तां गदां स्कन्धगतां प्रगृह्य।
वामेन पादेन शिरः प्रमृद्य ।
दुर्योधनं नैकृतिकेत्यवोचत् ॥ ९.६०.१२ ॥
ପୁଣି ମାଟିରେ ପଡ଼ିଥିବା ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, କାନ୍ଧରେ ଥିବା ଗଦା ଧରି, ବାମ ପାଦରେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଚିପି ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କୁ କହିଲା, "ହେ ପ୍ରତାରକ!"
9.60.13
हृष्टेन राजन्कुरुपार्थिवस्य ।
क्षुद्रात्मना भीमसेनेन पादम्।
दृष्ट्वा कृतं मूर्धनि नाभ्यनन्दन् ।
धर्मात्मानः सोमकानां प्रबर्हाः ॥ ९.६०.१३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, କୁରୁରାଜଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ପାଦ ଦେଖି, ହର୍ଷିତ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ରମନା ତାଙ୍କର ସେହି କର୍ମକୁ ସୋମକଙ୍କ ଧର୍ମାତ୍ମା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନେ ଅନୁମୋଦନ କଲେ ନାହିଁ।
9.60.14
तव पुत्रं तथा हत्वा कत्थमानं वृकोदरम् ।
नृत्यमानं च बहुशो धर्मराजोऽब्रवीदिदम् ॥ ९.६०.१४ ॥
ତୁମ ପୁଅକୁ ବଧ କରି, ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସା କରି ବାରମ୍ବାର ନାଚୁଥିବା ବୃକୋଦରଙ୍କୁ ଧର୍ମରାଜ ଏହା କହିଲେ।
9.60.15
गतोऽसि वैरस्यानृण्यं प्रतिज्ञा पूरिता त्वया ।
शुभेनाथाशुभेनैव कर्मणा विरमाधुना ॥ ९.६०.१५ ॥
ତୁମେ ବୈରର ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲ; ତୁମ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ ହେଲା। ଏବେ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ କର୍ମରୁ ବିରତ ହୁଅ।
9.60.16
मा शिरोऽस्य पदाऽमर्दीर्मा धर्मस्तेऽतिगो भवेत् ।
राजा ज्ञातिर्हतश्चायं नैतन्न्याय्यं तवानघ ॥ ९.६०.१६ ॥
ତା ମୁଣ୍ଡକୁ ପାଦରେ ଚିପି ନାହିଁ; ତୁମ ଧର୍ମ ଲଙ୍ଘିତ ନ ହେଉ। ଏହି ରାଜା ଓ ତୁମ ଜ୍ଞାତି ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି; ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ନୁହେଁ।
9.60.17
एकादशचमूनाथं कुरूणामधिपं तथा ।
मास्प्राक्षीर्भीम पादेन राजानं ज्ञातिमेव च ॥ ९.६०.१७ ॥
ହେ ଭୀମ, ଏଗାର ସେନାର ଅଧିପତି ଓ କୁରୁମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ରାଜାଙ୍କୁ ଏବଂ ତୁମ ଜ୍ଞାତିଙ୍କୁ ପାଦରେ ସ୍ପର୍ଶ କର ନାହିଁ।
9.60.18
हतबन्धुर्हतामात्यो भ्रष्टसैन्यो हतो मृधे ।
सर्वाकारेण शोच्योऽयं नावहास्योऽयमीश्वरः ॥ ९.६०.१८ ॥
ବନ୍ଧୁମାନେ ହତ, ଅମାତ୍ୟମାନେ ହତ, ସୈନ୍ୟ ବିନଷ୍ଟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ଏହି ପ୍ରଭୁ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ଦୟାର ଯୋଗ୍ୟ; ଏ ଉପହାସର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
9.60.19
विध्वस्तोऽयं हतामात्यो हतबन्धुर्हतात्मजः ।
उत्सन्नपिण्डो भ्राता च नैतन्न्याय्यं कृतं त्वया ॥ ९.६०.१९ ॥
ଏ ବିନଷ୍ଟ, ଅମାତ୍ୟମାନେ ହତ, ବନ୍ଧୁମାନେ ହତ, ପୁତ୍ରମାନେ ହତ, ପିଣ୍ଡଦାନ ଛିନ୍ନ; ଏ ତୁମର ଭାଇ ମଧ୍ୟ। ତୁମେ ଏହା ନ୍ୟାୟ ଭାବେ କରିନାହଁ।
9.60.20
धार्मिको भीमसेनोऽसावित्याहुस्त्वां पुरा जनाः ।
स कस्माद्भीमसेन त्वं राजानमधितिष्ठसि ॥ ९.६०.२० ॥
'ଭୀମସେନ ଧାର୍ମିକ' ବୋଲି ଲୋକେ ପୂର୍ବେ ତୁମ ବିଷୟରେ କହୁଥିଲେ। ତେବେ ହେ ଭୀମସେନ, ତୁମେ ଏହି ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ କାହିଁକି ଠିଆ ହୋଇଛ?
9.60.21
इत्युक्त्वा भीमसेनं तु साश्रुकण्ठो युधिष्ठिरः ।
उपसृत्याब्रवीद्दीनो दुर्योधनमरिन्दमम् ॥ ९.६०.२१ ॥
ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଏହା କହି ଅଶ୍ରୁରୁଦ୍ଧକଣ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦୀନଭାବେ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଶତ୍ରୁଦମନ ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କୁ କହିଲେ।
9.60.22
तात मन्युर्न ते कार्यो नात्मा शोच्यस्त्वया तथा ।
नूनं पूर्वकृतं कर्म सुघोरमनुभूयते ॥ ९.६०.२२ ॥
ହେ ତାତ, ତୁମେ କ୍ରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏବଂ ନିଜ ପାଇଁ ଏହିପରି ଶୋକ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ନିଶ୍ଚୟ ପୂର୍ବକୃତ କର୍ମର ଅତି ଭୟଙ୍କର ଫଳ ଭୋଗ କରାଯାଉଛି।
9.60.23
धात्रोपदिष्टं विषमं नूनं फलमसंस्कृतम् ।
यद्वयं त्वां जिघांसामस्त्वं चास्मान्कुरुसत्तम ॥ ९.६०.२३ ॥
ବିଧାତା ନିୟୁକ୍ତ ଏହି ବିଷମ ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ଅସଂସ୍କୃତ; ଆମେ ତୁମକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ ଏବଂ ତୁମେ ଆମକୁ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ।
9.60.24
आत्मनो ह्यपराधेन महद्व्यसनमीहशम् ।
प्राप्तवानसि यल्लोभान्मदाद्बाल्याच्च भारत ॥ ९.६०.२४ ॥
ହେ ଭରତ, ତୁମ ନିଜ ଅପରାଧ, ଲୋଭ, ମଦ ଓ ବାଳସୁଲଭ ଅବିବେଚନାରୁ ତୁମେ ଏପରି ମହା ବିପଦ ପାଇଛ।
9.60.25
घातयित्वा वयस्यांश्च भ्रातॄनथ पितॄंस्तथा ।
पुत्रान्पौत्रांस्तथा चान्यांस्ततोसि निधनं गतः ॥ ९.६०.२५ ॥
ବନ୍ଧୁ, ଭାଇ, ପିତୃଗଣ, ପୁତ୍ର, ନାତି ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବଧ କରାଇ ପରେ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଲ।
9.60.26
तवापराधादस्माभिर्भ्रातरस्ते निपातिताः ।
निहता ज्ञातयश्चापि दिष्टं मन्ये दुरत्ययम् ॥ ९.६०.२६ ॥
ତୁମ ଅପରାଧରୁ ଆମେ ତୁମ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ପାଡ଼ିଦେଲୁ; ଆତ୍ମୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ନିହତ ହେଲେ। ମୁଁ ଏହାକୁ ଅତିକ୍ରମ ଅସମ୍ଭବ ଭାଗ୍ୟ ମନେ କରେ।
9.60.27
आत्मा न शोचनीयस्ते श्लाघ्यो मृत्युस्तवानघ ।
वयमेवाधुना शोच्याः सर्वावस्थासु कौरव ॥ ९.६०.२७ ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ, ତୁମ ପାଇଁ ନିଜେ ଶୋକ କରିବାର ନାହିଁ; ତୁମ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରଶଂସନୀୟ। ହେ କୌରବ, ଏବେ ଆମେ ହିଁ ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଶୋକ ଯୋଗ୍ୟ।
9.60.28
कृपणं वर्तयिष्यामस्तैर्हीना बन्धुभिः प्रियैः ।
भ्रातॄणां चैव पुत्राणां तथा वै शोकविह्वलाः ॥ ९.६०.२८ ॥
ଆମ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ଭାଇ ଓ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିନା, ଶୋକରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ଆମେ ଦୀନ ଭାବେ ବଞ୍ଚିବା।
9.60.29
कथं द्रक्ष्यामि विधवा वधूः शोकपरिप्लुताः ।
त्वमेकः सुस्थितो राजन्स्वर्गे ते निलयो ध्रुवः।
वयं नरकसंज्ञं वै दुःखं प्राप्स्याम दारुणम् ॥ ९.६०.२९ ॥
ହେ ରାଜା, ଶୋକରେ ବୁଡ଼ିଥିବା ବିଧବା ବୋହୂମାନଙ୍କୁ ମୁଁ କିପରି ଦେଖିବି? ତୁମେ ଏକା ସୁସ୍ଥିତ; ସ୍ୱର୍ଗରେ ତୁମର ଅଟଳ ବାସ। ଆମେ ନରକ ନାମକ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ପାଇବା।
9.60.30
स्नुषाश्च प्रस्नुषाश्चैव धृतराष्ट्रस्य विह्वलाः ।
गर्हयिष्यन्ति नो नूनं विधवाः शोककर्शिताः ॥ ९.६०.३० ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରବଧୂ ଓ ପୌତ୍ରବଧୂମାନେ, ବିହ୍ୱଳ, ବିଧବା ହୋଇ, ଶୋକରେ କୃଶ ହୋଇ, ନିଶ୍ଚୟ ଆମକୁ ନିନ୍ଦା କରିବେ।
9.60.31
एवमुक्त्वा सुदुःखार्तो निशश्वास स पार्थिवः ।
विललाप चिरं चापि धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ९.६०.३१ ॥
ଏହିପରି କହି, ଅତ୍ୟଧିକ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ସେ ରାଜା ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ; ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବହୁ ସମୟ ବିଳାପ କଲେ।