Vedyatra वेदयात्रा
ಹುಡುಕಿ

ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 9.61

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಓದಿ

9.61.1

अधर्मेण हतं दृष्ट्वा राजानं माधवोत्तमः ।
किमब्रवीत्तदा सूत बलदेवो महाबलः ॥ ९.६१.१ ॥

ಸೂತನೇ, ಅಧರ್ಮದಿಂದ ರಾಜನು ಹತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಮಾಧವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಮಹಾಬಲ ಬಲದೇವನು ಏನು ಹೇಳಿದನು?

9.61.2

गदायुद्धविशेषज्ञो गदायुद्धविशारदः ।
कृतवान्रौहिणेयो यत्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ९.६१.२ ॥

ಗದಾಯುದ್ಧದ ವಿಶೇಷ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲ, ಗದಾಯುದ್ಧ ನಿಪುಣನಾದ ರೌಹಿಣೇಯನು ಮಾಡಿದುದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ಸಂಜಯ.

9.61.3

शिरस्यभिहतं दृष्ट्वा भीमसेनेन ते सुतम् ।
रामः प्रहरतां श्रेष्ठश्चुक्रोध बलवद्बली ॥ ९.६१.३ ॥

ಭೀಮಸೇನನು ನಿನ್ನ ಮಗನ ತಲೆಗೆ ಹೊಡೆದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಬಲಶಾಲಿ ರಾಮನು ಬಹಳ ಕೋಪಗೊಂಡನು.

9.61.4

ततो मध्ये नरेन्द्राणामूर्ध्वबाहुर्हलायुधः ।
कुर्वन्नार्तस्वरं घोरं धिग्धिग्भीमेत्युवाच ह ॥ ९.६१.४ ॥

ಆಗ ರಾಜರ ನಡುವೆ, ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿ, ನೇಗಿಲಾಯುಧನಾದ ಬಲರಾಮನು ಭಯಂಕರ ಆರ್ತಸ್ವರದಿಂದ "ಧಿಕ್ಕಾರ, ಧಿಕ್ಕಾರ ಭೀಮ!" ಎಂದನು.

9.61.5

अहो धिग्यदधो नाभेः प्रहृतं धर्मविग्रहे ।
नैतद्दृष्टं गदायुद्धे कृतवान्यद्वृकोदरः ॥ ९.६१.५ ॥

ಅಯ್ಯೋ, ಧಿಕ್ಕಾರ! ಧರ್ಮಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾಭಿಯ ಕೆಳಗೆ ಹೊಡೆಯಲಾಯಿತು! ಗದಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇದು ಎಂದೂ ಕಂಡಿಲ್ಲ — ವೃಕೋದರನು ಮಾಡಿದುದು ಇದನ್ನೇ.

9.61.6

अधो नाभ्या न हन्तव्यमिति शास्त्रस्य निश्चयः ।
अयं तु शास्त्रमुत्सृज्य स्वच्छन्दात्सम्प्रवर्तते ॥ ९.६१.६ ॥

ನಾಭಿಯ ಕೆಳಗೆ ಹೊಡೆಯಬಾರದು ಎಂಬುದು ಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಶ್ಚಿತ ನಿಯಮ. ಆದರೆ ಇವನು ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ತನ್ನಿಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

9.61.7

तस्य तत्तद्ब्रुवाणस्य रोषः समभवन्महान् ।
ततो राजानमालोक्य रोषसंरक्तलोचनः।
बलदेवो महाराज ततो वचनमब्रवीत् ॥ ९.६१.७ ॥

ಅವನು ಹಾಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನಿಗೆ ಮಹಾ ಕ್ರೋಧ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆಗ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡಿ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳ ಬಲದೇವನು, ಮಹಾರಾಜ, ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

9.61.8

न चैष पतितः कृष्ण केवलं मत्समोऽसमः ।
आश्रितस्य तु दौर्बल्यादाश्रयः परिभर्त्स्यते ॥ ९.६१.८ ॥

ಕೃಷ್ಣ, ಇವನು ಕೇವಲ ಪತಿತನಲ್ಲ; ಇವನು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಮನೂ ಅಲ್ಲ, ಅಸಮನೂ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆಶ್ರಿತನ ದೌರ್ಬಲ್ಯದಿಂದ ಆಶ್ರಯದಾತನೇ ನಿಂದಿಸಲ್ಪಡುವನು.

9.61.9

ततो लाङ्गलमुद्यम्य भीममभ्यद्रवद्बली ॥ ९.६१.९ ॥

ಆಗ ಬಲಶಾಲಿಯು ನೇಗಿಲನ್ನು ಎತ್ತಿ ಭೀಮನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು.

9.61.10

तस्योर्ध्वबाहोः सदृशं रूपमासीन्महात्मनः ।
बहुधातुविचित्रस्य श्वेतस्येव महागिरेः ॥ ९.६१.१० ॥

ಮೇಲೆತ್ತಿದ ತೋಳುಗಳ ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ರೂಪವು ಅನೇಕ ಧಾತುಗಳಿಂದ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಬಿಳಿಯ ಮಹಾಪರ್ವತದಂತೆ ಇತ್ತು.

9.61.11

भ्रातृभिः सहितो वीरैः सार्जुनैरस्त्रकोविदैः ।
न विव्यथे महाराज दृष्ट्वा हलधरं बली ॥ ९.६१.११ ॥

ಮಹಾರಾಜ, ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ, ಅರ್ಜುನನೊಂದಿಗೆ, ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ವೀರರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ ಬಲಶಾಲಿಯು ನೇಗಿಲಧಾರಿಯನ್ನು ನೋಡಿಯೂ ವ್ಯಥೆಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.

9.61.12

अथ रामं निजग्राह केशवो विनयान्वितः ।
बाहुभ्यां पीनवृत्ताभ्यां प्रयत्नाद्बलवद्बली ॥ ९.६१.१२ ॥

ಆಗ ವಿನಯಶೀಲನಾದ ಕೇಶವನು, ತನ್ನ ದಪ್ಪವಾದ ದುಂಡನೆಯ ತೋಳುಗಳಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಲರಾಮನನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು.

9.61.13

सितासितौ यदुवरौ शुशुभातेऽधिकं तदा ।
सङ्गताविव राजेन्द्र कैलासाञ्जनपर्वतौ।
नभोगतौ यथा राजंश्चन्द्रसूर्यौ दिनक्षये ॥ ९.६१.१३ ॥

ರಾಜೇಂದ್ರ, ಆಗ ಬಿಳಿಯವನೂ ಕಪ್ಪಾದವನೂ ಆದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಯದುಶ್ರೇಷ್ಠರು ಅತ್ಯಂತ ಹೊಳೆದರು; ಕೈಲಾಸ ಮತ್ತು ಅಂಜನ ಪರ್ವತಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿದಂತೆ, ರಾಜನೇ, ದಿನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯರು ಸಂಚರಿಸುವಂತೆ.

9.61.14

उवाच चैनं संरब्धं शमयन्निव केशवः ॥ ९.६१.१४ ॥

ಕೇಶವನು ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ, ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

9.61.15

आत्मवृद्धिर्मित्रवृद्धिर्मित्रमित्रोदयस्तथा ।
विपरीतं द्विषत्स्वेतत्षड्विधा वृद्धिरात्मनः ॥ ९.६१.१५ ॥

ತನ್ನ ಏಳಿಗೆ, ಮಿತ್ರರ ಏಳಿಗೆ, ಮಿತ್ರನ ಮಿತ್ರನ ಉದಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಇವುಗಳ ವಿರುದ್ಧವು ಶತ್ರುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ; ತನ್ನ ಏಳಿಗೆ ಆರು ವಿಧ.

9.61.16

आत्मन्यपि च मित्रे च विपरीतं यदा भवेत् ।
तदा विद्यान्मनोग्लानिमाशु शान्तिकरो भवेत् ॥ ९.६१.१६ ॥

ತನ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಮಿತ್ರರಲ್ಲಿಯೂ ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದದ್ದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಮನಸ್ಸಿನ ಕುಂದು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಆಗ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ತರುವವನಾಗಿರಬೇಕು.

9.61.17

अस्माकं सहजं मित्रं पाण्डवाः शुद्धपौरुषाः ।
स्वकाः पितृष्वसुः पुत्रास्ते परैर्निकृता भृशम् ॥ ९.६१.१७ ॥

ಶುದ್ಧ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ಪಾಂಡವರು ನಮ್ಮ ಸಹಜ ಮಿತ್ರರು; ಅವರು ನಮ್ಮ ಅತ್ತೆಯ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳು, ಇತರರಿಂದ ಬಹಳ ವಂಚಿತರಾದವರು.

9.61.18

प्रतिज्ञापालनं धर्मः क्षत्रियस्येति वेत्थ तत् ॥ ९.६१.१८ ॥

ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ಧರ್ಮ ಎಂಬುದನ್ನು ನೀನು ಬಲ್ಲೆ.

9.61.19

सुयोधनस्य गदया भक्ताऽस्म्यूरू महाहवे ।
इति पूर्वं प्रतिज्ञातं भीमेन हि सभातले ॥ ९.६१.१९ ॥

ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗದೆಯಿಂದ ಸುಯೋಧನನ ತೊಡೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತೇನೆ — ಈ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಭೀಮನು ಮೊದಲೇ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದನು.

9.61.20

मैत्रेयेणाभिशप्तश्च पूर्वमेव महार्षिणा ।
ऊरू ते भेत्स्यते भीमो गदयेति परन्तप।
अतो दोषं न पश्यामि मा क्रुध्यस्व प्रलम्बहन् ॥ ९.६१.२० ॥

ಮೈತ್ರೇಯ ಮಹರ್ಷಿ ಮೊದಲೇ ನಿನಗೆ ಶಾಪ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ: ಭೀಮನು ಗದೆಯಿಂದ ನಿನ್ನ ತೊಡೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುವನು. ಶತ್ರುತಾಪಕನೇ, ಇದರಲ್ಲಿ ನಾನು ದೋಷ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಪ್ರಲಂಬಹಂತನೇ, ಕೋಪಿಸಬೇಡ.

9.61.21

यौनः स्वैः सुखहार्दैश्च सम्बन्धः सह पाण्डवैः ।
तेषां वृद्ध्या हि वृद्धिर्नो मा क्रुधः पुरुषर्षभ ॥ ९.६१.२१ ॥

ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗಿನ ನಮ್ಮ ಸಂಬಂಧ ಬಂಧುಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸುಖದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಅವರ ಏಳಿಗೆಯಲ್ಲೇ ನಮ್ಮ ಏಳಿಗೆ ಇದೆ; ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಕೋಪಿಸಬೇಡ.

9.61.22

वासुदेववचः श्रुत्वा सीरभृत्प्राह धर्मवित् ॥ ९.६१.२२ ॥

ವಾಸುದೇವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ನೇಗಿಲು ಹಿಡಿದ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲ ಬಲರಾಮನು ಹೇಳಿದನು.

9.61.23

धर्मश्च धारितः सद्भिः स च द्वाभ्यां नियच्छति ।
अर्थश्चाप्यतिलुब्धस्य कामश्चातिप्रसङ्गिणः ॥ ९.६१.२३ ॥

ಸಜ್ಜನರಿಂದ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಧರ್ಮವೇ ಅವೆರಡನ್ನೂ (ಅರ್ಥ-ಕಾಮ) ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅತಿ ಲೋಭಿಯ ಅರ್ಥವೂ, ಅತಿ ಆಸಕ್ತನ ಕಾಮವೂ ಧರ್ಮದಿಂದಲೇ ನಿಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

9.61.24

धर्मार्थौ धर्मकामौ च कामार्थौ चाप्यपीडयन् ।
धर्मार्थकामान्योऽभ्येति सोत्यन्तं सुखमश्नुते ॥ ९.६१.२४ ॥

ಧರ್ಮ-ಅರ್ಥ, ಧರ್ಮ-ಕಾಮ, ಕಾಮ-ಅರ್ಥ ಇವು ಒಂದನ್ನೊಂದು ಕೆಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋಗುವವನು ಪರಮ ಸುಖವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

9.61.25

तदिदं व्याकुलं सर्वं कृतं धर्मस्य पीडनात् ।
भीमसेनेन गोविन्द कामं त्वं तु यथाऽऽत्थ माम् ॥ ९.६१.२५ ॥

ಗೋವಿಂದ, ಭೀಮಸೇನನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಪೀಡಿಸಿ ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳಿಸಿದನು; ನೀನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಆಗಲಿ.

9.61.26

अरोषणो हि धर्मात्मा सततं धर्मवत्सलः ।
भवान्प्रख्यायते लोके तस्मात्संशाम्य मा क्रुधः ॥ ९.६१.२६ ॥

ನೀನು ಕೋಪರಹಿತನು, ಧರ್ಮಾತ್ಮನು, ಸದಾ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವನು ಎಂದು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಶಾಂತನಾಗು, ಕೋಪಿಸಬೇಡ.

9.61.27

प्राप्तं कलियुगं विद्वि प्रतिज्ञां पाण्डवस्य च ।
आनृण्यं यातु वैरस्य प्रतिज्ञायाश्च पाण्डवः।
ततः पुरुषशार्दूलो हत्वा नैकृतिकं रणे ॥ ९.६१.२७ ॥

ಕಲಿಯುಗ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿ; ಪಾಂಡವನು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ವೈರದ ಋಣದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಲಿ. ಆಗ ಪುರುಷಶಾರ್ದೂಲನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ವಂಚಕನನ್ನು ಕೊಂದು...

9.61.28

निकृत्या निकृतिप्रज्ञं यो हन्याद्वैरिणं रणे ।
अधर्मो विद्यते नात्र यद्भीमो हतवान्रिपुम् ॥ ९.६१.२८ ॥

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಂಚನೆಯಿಂದ ವಂಚಕ ಬುದ್ಧಿಯ ವೈರಿಯನ್ನು ವಂಚನೆಯಿಂದ ಕೊಲ್ಲುವವನಿಗೆ ಅಧರ್ಮವಿಲ್ಲ; ಭೀಮನು ಶತ್ರುವನ್ನು ಕೊಂದನು.

9.61.29

युध्यमानं रणे वीरं कुरुवृष्णियशस्करम् ।
अनेन कर्णः सन्दिष्टः पृष्ठतो धनुरच्छिनत् ॥ ९.६१.२९ ॥

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದ, ಕುರು-ವೃಷ್ಣಿ ವಂಶಗಳಿಗೆ ಯಶಸ್ಸು ತಂದ ವೀರನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು, ಇವನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಕರ್ಣನು ಹಿಂದಿನಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.

9.61.30

ततः सञ्छिन्नधन्वानं विरथं पौरुषे स्थितम् ।
व्यायुधीकृत्य बहवः सौभद्रमपलायिनम् ॥ ९.६१.३० ॥

ಆಮೇಲೆ ಬಿಲ್ಲು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ರಥವಿಲ್ಲದೆ, ಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ, ಓಡದ ಸೌಭದ್ರನನ್ನು ಹಲವರು ಶಸ್ತ್ರರಹಿತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.

9.61.31

जन्मप्रभृति लुब्धश्च पापात्मा चैष दुर्मतिः ।
निहतो भीमसेनेन दुर्बुद्धिः कुलपांसनः ॥ ९.६१.३१ ॥

ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಲೋಭಿಯೂ ಪಾಪಸ್ವಭಾವದವನೂ ಆದ ಈ ದುರ್ಮತಿ, ಕುಲಕಳಂಕನಾದ ದುರ್ಬುದ್ಧಿ ಭೀಮಸೇನನಿಂದ ಹತನಾದನು.

9.61.32

प्रतिज्ञां भीमसेनेन त्रयोदशसमार्जिताम् ।
किमर्थं नाभिजानाति युध्यमानो हि शत्रुभिः ॥ ९.६१.३२ ॥

ಭೀಮಸೇನನು ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪೋಷಿಸಿದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು, ಶತ್ರುಗಳೊಡನೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವ ಇವನು ಏಕೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ?

9.61.33

ऊर्ध्वमाक्रम्य वेगेन जिघांसन्तं वृकोदरः ।
बिभेद गदया चोरू न स्थाने न च मण्डले ॥ ९.६१.३३ ॥

ಮೇಲಕ್ಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹಾರಿ ಕೊಲ್ಲಲು ಬಯಸಿದ ವೃಕೋದರನು ಗದೆಯಿಂದ ಅವನ ತೊಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದನು; ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಯುದ್ಧಮಂಡಲದಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಲ್ಲ.

9.61.34

धर्मच्छलमिमं श्रुत्वा केशवात्स विशाम्पते ।
नैव प्रीतमाना रामो वचनं प्राह संसदि ॥ ९.६१.३४ ॥

ಓ ರಾಜನೇ! ಕೇಶವನಿಂದ ಈ ಧರ್ಮದ ಛಲದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಮನು ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳದೆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

9.61.35

हत्वाऽधर्मेण राजानं धर्मात्मानं सुयोधनम् ।
जिह्मयोधीति लोकेऽस्मिन्ख्यातिं यास्यति पाण्डवः ॥ ९.६१.३५ ॥

ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ರಾಜ ಸುಯೋಧನನನ್ನು ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಕೊಂದು, ಈ ಪಾಂಡವನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ 'ಕುಟಿಲ ಯೋಧ' ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.

9.61.36

दुर्योधनोऽपि धर्मात्मा गतिं यास्यति शाश्वतीम् ।
ऋजुयोधी हतो राजा धर्मराष्ट्रो नराधिपः ॥ ९.६१.३६ ॥

ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ದುರ್ಯೋಧನನೂ ಶಾಶ್ವತ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವನು; ನೇರವಾಗಿ ಯುದ್ಧಮಾಡಿದ ಈ ರಾಜ, ಧರ್ಮರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಧಿಪತಿ, ನರಾಧಿಪ, ಹತನಾದನು.

9.61.37

युद्धदीक्षां प्रविश्याजौ रणयज्ञं वितत्य च ।
हुत्वाऽऽत्मानममित्राग्नौ प्राप चावभृथं यशः।
स्वर्गं गन्ता महाराजः ससुहृज्ज्ञातिबान्धवः ॥ ९.६१.३७ ॥

ಯುದ್ಧದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ರಣಯಜ್ಞವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಶತ್ರುಗಳೆಂಬ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನೇ ಆಹುತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಅವಭೃಥ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಮಹಾರಾಜನು ಮಿತ್ರರು, ಜ್ಞಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವನು.

9.61.38

इत्युक्त्वा रथमास्थाय रौहिणेयः प्रतापवान् ।
श्वेताभ्रशिखराकारः प्रययौ द्वारकां प्रति ॥ ९.६१.३८ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ರಥವನ್ನೇರಿ, ಬಿಳಿಯ ಮೇಘಶಿಖರದಂತಿದ್ದ ಪ್ರತಾಪಿ ರೌಹಿಣೇಯನು ದ್ವಾರಕೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.

9.61.39

पाञ्चालाश्च सवार्ष्णेयाः पाण्डवाश्च विशाम्पते ।
रामे द्वारवतीं याते नातिप्रमनसोऽभवन् ॥ ९.६१.३९ ॥

ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ! ರಾಮನು ದ್ವಾರವತಿಗೆ ಹೋದ ನಂತರ, ಪಾಂಚಾಲರು, ವೃಷ್ಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇರಲಿಲ್ಲ.

9.61.40

ततो युधिष्ठिरं दीनं चिन्तापरमधोमुखम् ।
शोकोपहतसङ्कल्पं वासुदेवोऽब्रवीदिदम् ॥ ९.६१.४० ॥

ನಂತರ ಶೋಕದಿಂದ ಸಂಕಲ್ಪ ಕುಗ್ಗಿ, ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ತಲೆ ಬಾಗಿದ ದೀನ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ವಾಸುದೇವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

9.61.41

धर्मराज किमर्थं त्वमधर्ममनुमन्यसे ।
हतबन्धोर्यदेतस्य पतितस्य विचेतसः ॥ ९.६१.४१ ॥

ಧರ್ಮರಾಜನೇ! ಬಂಧುಗಳು ಹತರಾದ, ಬಿದ್ದ, ವಿವೇಕ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಇವನ ಬಗ್ಗೆ ನೀನು ಏಕೆ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತಿರುವೆ?

9.61.42

दुर्योधनस्य भीमेन मृद्यमानं शिरः पदा ।
उपप्रेक्षसि कस्मात्त्वं धर्मज्ञः सन्नराधिप ॥ ९.६१.४२ ॥

ಭೀಮನ ಕಾಲಿನಿಂದ ದುರ್ಯೋಧನನ ತಲೆ ತುಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ನರಾಧಿಪನೇ, ಧರ್ಮಜ್ಞನಾಗಿರುವ ನೀನು ಏಕೆ ನೋಡುತ್ತಿರುವೆ?

9.61.43

न ममैतत्प्रियं कृष्ण यद्राजानं वृकोदरः ।
पदा मूर्ध्न्यस्पृशत्क्रोधान्न च हृष्ये कुलक्षये ॥ ९.६१.४३ ॥

ಕೃಷ್ಣ, ಭೀಮನು ಕೋಪದಿಂದ ರಾಜನ ತಲೆಯನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ಮುಟ್ಟಿದ್ದು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಲ್ಲ; ಕುಲನಾಶದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸಂತೋಷಪಡುವುದಿಲ್ಲ.

9.61.44

निकृत्या निकृता नित्यं धृतराष्ट्रसुतैर्वयम् ।
बहूनि परुषाण्युक्त्वा वनं प्रस्थापिता वयम् ॥ ९.६१.४४ ॥

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳು ವಂಚನೆಯಿಂದ ಸದಾ ನಮ್ಮನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸಿದರು; ಹಲವು ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು.

9.61.45

भीमसेनस्य तद्दुःखमतीव हृदि वर्तते ।
इति सञ्चिन्त्य वार्ष्णेय मयैतत्समुपेक्षितम् ॥ ९.६१.४५ ॥

ಭೀಮಸೇನನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆ ದುಃಖ ಅತಿಯಾಗಿದೆ; ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ, ಇದನ್ನು ಯೋಚಿಸಿ ನಾನು ಅದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದೆ.

9.61.46

तस्माद्धत्वाऽकृतप्रज्ञं लुब्धं कामवशानुगम् ।
लभतां पाण्डवः कामं धर्मोऽधर्मोऽथवा कृतः ॥ ९.६१.४६ ॥

ಆದ್ದರಿಂದ, ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದ, ಲೋಭಿ, ಕಾಮವಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವನನ್ನು ಕೊಂದು ಪಾಂಡವನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ; ಅದು ಧರ್ಮವಾಗಲಿ ಅಧರ್ಮವಾಗಲಿ.

9.61.47

इत्युक्तवति कौन्तेये धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
वासुदेवो महाबाहुर्युधिष्ठिरमभाषत।
काममस्त्वेतदिति वै कृच्छ्राद्यदुकुलोद्वहः ॥ ९.६१.४७ ॥

ಕುಂತಿಯ ಮಗ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಮಹಾಬಾಹು ವಾಸುದೇವನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು; ಯದುಕುಲವನ್ನು ಹೊತ್ತವನು ಕಷ್ಟದಿಂದ, 'ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದನು.

9.61.48

इत्युक्त्वा वासुदेवोऽपि वायुपुत्रप्रियेप्सया ।
अन्वमोदत तत्सर्वं यद्भीमेन कृतं युधि ॥ ९.६१.४८ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ವಾಯುಪುತ್ರ ಭೀಮನ ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಬಯಸಿ, ವಾಸುದೇವನೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮನು ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅನುಮೋದಿಸಿದನು.

9.61.49

अर्जुनोऽपि महाबाहुरप्रीतेनान्तरात्मना ।
नोवाच किञ्चिद्वचनं भ्रातरं साध्वसाधु वा ॥ ९.६१.४९ ॥

ಮಹಾಬಾಹು ಅರ್ಜುನನೂ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ತನ್ನ ಸಹೋದರನಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲೀ ಕೆಟ್ಟದಾಗಲೀ ಯಾವುದೇ ಮಾತನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.

9.61.50

भीमसेनोऽपि हत्वाऽऽजौ तव पुत्रममर्षणः ।
अभिवाद्याग्रतः स्थित्वा सम्प्रहृष्टः कृताञ्जलिः ॥ ९.६१.५० ॥

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕೊಂದ ಭೀಮಸೇನನೂ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದಿದ್ದರೂ, ಮುಂದೆ ನಿಂತು ವಂದಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೈಮುಗಿದನು.

9.61.51

प्रोवाच सुमहातेजा धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
हर्षादुत्फुल्लनयनो जितकाशी विशाम्पते ॥ ९.६१.५१ ॥

ಅತಿ ತೇಜಸ್ವಿಯು ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು — ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಡನೆ, ಜಯಗಳಿಸಿದವನಾಗಿ, ಓ ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ.

9.61.52

तवाद्य पृथिवी सर्वा क्षेमा निहतकण्टका ।
तां प्रशाधि महाराज स्वधर्ममनुपालय ॥ ९.६१.५२ ॥

ಇಂದು ನಿನ್ನ ಈ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿ ಕಂಟಕರಹಿತವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ. ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಇದನ್ನು ಆಳು; ನಿನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸು.

9.61.53

यस्तु कर्ताऽस्य वैरस्य निकृत्या निकृतिप्रियः ।
सोऽयं विनिहतः शेते पृथिव्यं पृथिवीपते ॥ ९.६१.५३ ॥

ಈ ವೈರಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದವನು, ವಂಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದವನು, ಅವನೇ ಇಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದಾನೆ, ಓ ಭೂಪತಿಯೇ.

9.61.54

दुःशासनप्रभृतयः सर्वे ते चोग्रवादिनः ।
राधेयः शकुनिश्चैव हताश्च तव शत्रवः ॥ ९.६१.५४ ॥

ದುಃಶಾಸನನೇ ಮೊದಲಾದ ಕಠೋರ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದವರೆಲ್ಲರೂ, ರಾಧೇಯ (ಕರ್ಣ) ಮತ್ತು ಶಕುನಿಯೂ, ನಿನ್ನ ಶತ್ರುಗಳೆಲ್ಲರೂ ಹತರಾದರು.

9.61.55

सेयं रत्नसमाकीर्णा मही सवनपर्वता ।
उपावृत्ता महाराज त्वामद्य निहतद्विषम् ॥ ९.६१.५५ ॥

ಮಹಾರಾಜನೇ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಈ ಭೂಮಿ, ಕಾಡು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳೊಂದಿಗೆ, ಇಂದು ನಿನ್ನ ಶತ್ರುಗಳು ಹತರಾದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದೆ.

9.61.56

गतो वैरस्य निधनं हतो राजा सुयोधनः ।
कृष्णस्य मतमास्थाय विजितेयं वसुन्धरा ॥ ९.६१.५६ ॥

ವೈರಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯವಾಯಿತು; ರಾಜ ಸುಯೋಧನ ಹತನಾದ; ಕೃಷ್ಣನ ಮತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಈ ಭೂಮಿ ಗೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

9.61.57

दिष्ट्या गतस्त्वमानृण्यं मातुः कोपस्य चोभयोः ।
दिष्ट्या जयसि दुर्धर्ष दिष्ट्या शत्रुर्निपातितः ॥ ९.६१.५७ ॥

ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ನೀನು ತಾಯಿಯ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರ ಕೋಪದ ಋಣದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದೆ; ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಓ ದುರ್ಧರ್ಷನೇ, ನೀನು ಜಯಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯ; ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಶತ್ರು ಉರುಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ.