మహాభారతం · అధ్యాయం 9.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.61.1
अधर्मेण हतं दृष्ट्वा राजानं माधवोत्तमः ।
किमब्रवीत्तदा सूत बलदेवो महाबलः ॥ ९.६१.१ ॥
సూతా, అధర్మంగా రాజు హతమవడాన్ని చూసినప్పుడు, మాధవులలో ఉత్తముడు, మహాబలుడైన బలదేవుడు ఏమన్నాడు?
9.61.2
गदायुद्धविशेषज्ञो गदायुद्धविशारदः ।
कृतवान्रौहिणेयो यत्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ९.६१.२ ॥
గదాయుద్ధ విశేషాలు తెలిసినవాడు, గదాయుద్ధంలో నిపుణుడైన రౌహిణేయుడు చేసినది నాకు చెప్పు, సంజయా.
9.61.3
शिरस्यभिहतं दृष्ट्वा भीमसेनेन ते सुतम् ।
रामः प्रहरतां श्रेष्ठश्चुक्रोध बलवद्बली ॥ ९.६१.३ ॥
భీమసేనుడు నీ కుమారుని తలపై కొట్టడం చూసి, ప్రహరించువారిలో శ్రేష్ఠుడైన బలవంతుడు రాముడు మిక్కిలి కోపించాడు.
9.61.4
ततो मध्ये नरेन्द्राणामूर्ध्वबाहुर्हलायुधः ।
कुर्वन्नार्तस्वरं घोरं धिग्धिग्भीमेत्युवाच ह ॥ ९.६१.४ ॥
అప్పుడు రాజుల మధ్య, చేతులు పైకెత్తి, హలాయుధుడైన బలరాముడు భయంకరమైన ఆర్తస్వరంతో "ధిక్కారం, ధిక్కారం భీమా!" అన్నాడు.
9.61.5
अहो धिग्यदधो नाभेः प्रहृतं धर्मविग्रहे ।
नैतद्दृष्टं गदायुद्धे कृतवान्यद्वृकोदरः ॥ ९.६१.५ ॥
అయ్యో, ధిక్కారం! ధర్మయుద్ధంలో నాభికి క్రింద కొట్టబడింది! గదాయుద్ధంలో ఇది ఎన్నడూ చూడలేదు, వృకోదరుడు చేసినది ఇదే.
9.61.6
अधो नाभ्या न हन्तव्यमिति शास्त्रस्य निश्चयः ।
अयं तु शास्त्रमुत्सृज्य स्वच्छन्दात्सम्प्रवर्तते ॥ ९.६१.६ ॥
నాభికి క్రింద కొట్టకూడదు అని శాస్త్రం నిశ్చయంగా నిర్ణయించింది. కానీ ఇతడు శాస్త్రాన్ని విడిచిపెట్టి తన ఇష్టానుసారం ప్రవర్తిస్తున్నాడు.
9.61.7
तस्य तत्तद्ब्रुवाणस्य रोषः समभवन्महान् ।
ततो राजानमालोक्य रोषसंरक्तलोचनः।
बलदेवो महाराज ततो वचनमब्रवीत् ॥ ९.६१.७ ॥
అతడు అలా మాట్లాడుతుండగా అతనికి గొప్ప కోపం కలిగింది. అప్పుడు రాజును చూసి, కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్లతో బలదేవుడు, మహారాజా, ఈ మాటలు అన్నాడు.
9.61.8
न चैष पतितः कृष्ण केवलं मत्समोऽसमः ।
आश्रितस्य तु दौर्बल्यादाश्रयः परिभर्त्स्यते ॥ ९.६१.८ ॥
కృష్ణా, ఇతడు కేవలం పతితుడు కాడు; ఇతడు నాతో సమానుడూ కాడు, అసమానుడూ కాడు. కానీ ఆశ్రయించిన వాని బలహీనత వల్ల ఆశ్రయమిచ్చినవాడే నిందింపబడతాడు.
9.61.9
ततो लाङ्गलमुद्यम्य भीममभ्यद्रवद्बली ॥ ९.६१.९ ॥
అప్పుడు బలవంతుడు నాగలిని ఎత్తి భీముడిపై దూకాడు.
9.61.10
तस्योर्ध्वबाहोः सदृशं रूपमासीन्महात्मनः ।
बहुधातुविचित्रस्य श्वेतस्येव महागिरेः ॥ ९.६१.१० ॥
పైకెత్తిన బాహువులు గల ఆ మహాత్ముని రూపం అనేక ధాతువులతో విచిత్రమైన తెల్లని మహాపర్వతం లాగా ఉంది.
9.61.11
भ्रातृभिः सहितो वीरैः सार्जुनैरस्त्रकोविदैः ।
न विव्यथे महाराज दृष्ट्वा हलधरं बली ॥ ९.६१.११ ॥
మహారాజా, సోదరులతో, అర్జునుడితో కూడి, అస్త్రవిద్యలో నిపుణులైన వీరులతో ఉన్న బలవంతుడు, నాగలి ధరించిన బలరాముణ్ణి చూసినా చలించలేదు.
9.61.12
अथ रामं निजग्राह केशवो विनयान्वितः ।
बाहुभ्यां पीनवृत्ताभ्यां प्रयत्नाद्बलवद्बली ॥ ९.६१.१२ ॥
అప్పుడు వినయసంపన్నుడైన కేశవుడు, బలిష్టమైన గుండ్రని తన బాహువులతో ప్రయత్నంగా బలవంతంగా రాముణ్ణి పట్టుకున్నాడు.
9.61.13
सितासितौ यदुवरौ शुशुभातेऽधिकं तदा ।
सङ्गताविव राजेन्द्र कैलासाञ्जनपर्वतौ।
नभोगतौ यथा राजंश्चन्द्रसूर्यौ दिनक्षये ॥ ९.६१.१३ ॥
రాజేంద్రా, అప్పుడు తెల్లనివాడు, నల్లనివాడు అయిన ఆ ఇద్దరు యాదవ శ్రేష్ఠులు మిక్కిలిగా ప్రకాశించారు; కైలాస, అంజన పర్వతాలు కలిసినట్లుగా, రాజా, దినాంత సమయాన ఆకాశంలో చంద్ర సూర్యులు సంచరించినట్లుగా.
9.61.14
उवाच चैनं संरब्धं शमयन्निव केशवः ॥ ९.६१.१४ ॥
కేశవుడు కోపంతో ఉన్న అతనితో, అతనిని శాంతింపజేస్తున్నట్లుగా ఇలా చెప్పాడు.
9.61.15
आत्मवृद्धिर्मित्रवृद्धिर्मित्रमित्रोदयस्तथा ।
विपरीतं द्विषत्स्वेतत्षड्विधा वृद्धिरात्मनः ॥ ९.६१.१५ ॥
తన వృద్ధి, మిత్రుల వృద్ధి, మిత్రుని మిత్రుని ఉదయం, అలాగే వీటికి విరుద్ధం శత్రువులలో ఉంటుంది; తన వృద్ధి ఆరు విధాలు.
9.61.16
आत्मन्यपि च मित्रे च विपरीतं यदा भवेत् ।
तदा विद्यान्मनोग्लानिमाशु शान्तिकरो भवेत् ॥ ९.६१.१६ ॥
తనలో, మిత్రులలో కూడా దానికి విరుద్ధం జరిగినప్పుడు మనస్సులో కుంగుబాటు కలుగుతుందని తెలుసుకోవాలి; అప్పుడు త్వరగా శాంతిని కలిగించేవాడు కావాలి.
9.61.17
अस्माकं सहजं मित्रं पाण्डवाः शुद्धपौरुषाः ।
स्वकाः पितृष्वसुः पुत्रास्ते परैर्निकृता भृशम् ॥ ९.६१.१७ ॥
శుద్ధ పరాక్రమం గల పాండవులు మా సహజ మిత్రులు; వారు మా మేనత్త కుమారులు, ఇతరులచే ఎంతో వంచింపబడినవారు.
9.61.18
प्रतिज्ञापालनं धर्मः क्षत्रियस्येति वेत्थ तत् ॥ ९.६१.१८ ॥
ప్రతిజ్ఞను నిలబెట్టుకోవడం క్షత్రియుని ధర్మం అని నీకు తెలుసు.
9.61.19
सुयोधनस्य गदया भक्ताऽस्म्यूरू महाहवे ।
इति पूर्वं प्रतिज्ञातं भीमेन हि सभातले ॥ ९.६१.१९ ॥
మహాయుద్ధంలో గదతో సుయోధనుని తొడలను విరుస్తాను — ఈ ప్రతిజ్ఞను భీముడు ముందే సభలో చేశాడు.
9.61.20
मैत्रेयेणाभिशप्तश्च पूर्वमेव महार्षिणा ।
ऊरू ते भेत्स्यते भीमो गदयेति परन्तप।
अतो दोषं न पश्यामि मा क्रुध्यस्व प्रलम्बहन् ॥ ९.६१.२० ॥
మైత్రేయ మహర్షి ముందే నిన్ను శపించాడు: భీముడు గదతో నీ తొడలు విరుస్తాడు. శత్రుతాపకా, అందువల్ల నేను దోషం చూడను; ప్రలంబుని చంపినవాడా, కోపించకు.
9.61.21
यौनः स्वैः सुखहार्दैश्च सम्बन्धः सह पाण्डवैः ।
तेषां वृद्ध्या हि वृद्धिर्नो मा क्रुधः पुरुषर्षभ ॥ ९.६१.२१ ॥
పాండవులతో మనకున్న బంధం బంధుజనుల మధ్య అనురాగంతో, సుఖంతో కూడినది. వారి అభివృద్ధిలోనే మన అభివృద్ధి ఉంది; పురుషశ్రేష్ఠా, కోపించకు.
9.61.22
वासुदेववचः श्रुत्वा सीरभृत्प्राह धर्मवित् ॥ ९.६१.२२ ॥
వాసుదేవుని మాటలు విని, నాగలి ధరించిన ధర్మజ్ఞుడైన బలరాముడు ఇలా అన్నాడు.
9.61.23
धर्मश्च धारितः सद्भिः स च द्वाभ्यां नियच्छति ।
अर्थश्चाप्यतिलुब्धस्य कामश्चातिप्रसङ्गिणः ॥ ९.६१.२३ ॥
సజ్జనులచే ధరించబడిన ధర్మమే ఆ రెంటినీ (అర్థ-కామాలను) నియంత్రిస్తుంది. అతి లోభికి అర్థం, అతి ఆసక్తుడికి కామం కూడా ధర్మంతోనే నిగ్రహించబడతాయి.
9.61.24
धर्मार्थौ धर्मकामौ च कामार्थौ चाप्यपीडयन् ।
धर्मार्थकामान्योऽभ्येति सोत्यन्तं सुखमश्नुते ॥ ९.६१.२४ ॥
ధర్మం-అర్థం, ధర్మం-కామం, కామం-అర్థం కూడా ఒకదానికొకటి బాధించవు. ధర్మ, అర్థ, కామాలను దాటి వెళ్ళేవాడు పరమ సుఖాన్ని పొందుతాడు.
9.61.25
तदिदं व्याकुलं सर्वं कृतं धर्मस्य पीडनात् ।
भीमसेनेन गोविन्द कामं त्वं तु यथाऽऽत्थ माम् ॥ ९.६१.२५ ॥
గోవిందా, భీమసేనుడు ధర్మాన్ని హింసించి ఇదంతా అస్తవ్యస్తం చేశాడు; నీవు నాతో చెప్పినట్లే జరుగుగాక.
9.61.26
अरोषणो हि धर्मात्मा सततं धर्मवत्सलः ।
भवान्प्रख्यायते लोके तस्मात्संशाम्य मा क्रुधः ॥ ९.६१.२६ ॥
మీరు కోపం లేనివారు, ధర్మాత్ములు, ఎల్లప్పుడూ ధర్మాన్ని ప్రేమించేవారని లోకంలో ప్రసిద్ధులు; కాబట్టి శాంతించండి, కోపించకండి.
9.61.27
प्राप्तं कलियुगं विद्वि प्रतिज्ञां पाण्डवस्य च ।
आनृण्यं यातु वैरस्य प्रतिज्ञायाश्च पाण्डवः।
ततः पुरुषशार्दूलो हत्वा नैकृतिकं रणे ॥ ९.६१.२७ ॥
కలియుగం వచ్చిందని తెలుసుకో; పాండవుడు తన ప్రతిజ్ఞను, వైరానికి ఋణాన్ని తీర్చుకొనుగాక. అప్పుడు పురుషశార్దూలుడు యుద్ధంలో ఆ కపటిని చంపి...
9.61.28
निकृत्या निकृतिप्रज्ञं यो हन्याद्वैरिणं रणे ।
अधर्मो विद्यते नात्र यद्भीमो हतवान्रिपुम् ॥ ९.६१.२८ ॥
యుద్ధంలో కపటంతో కపటబుద్ధిగల శత్రువును కపటంతో చంపేవానికి అధర్మం లేదు; భీముడు శత్రువును చంపాడు.
9.61.29
युध्यमानं रणे वीरं कुरुवृष्णियशस्करम् ।
अनेन कर्णः सन्दिष्टः पृष्ठतो धनुरच्छिनत् ॥ ९.६१.२९ ॥
యుద్ధంలో పోరాడుతున్న, కురు-వృష్ణి వంశాలకు కీర్తి తెచ్చిన వీరుని విల్లును, ఇతనిచే ప్రేరేపించబడిన కర్ణుడు వెనుక నుండి ఖండించాడు.
9.61.30
ततः सञ्छिन्नधन्वानं विरथं पौरुषे स्थितम् ।
व्यायुधीकृत्य बहवः सौभद्रमपलायिनम् ॥ ९.६१.३० ॥
తరువాత, విల్లు తెగి, రథం లేకుండా, పౌరుషంలో నిలిచి, పారిపోని సౌభద్రుడిని అనేకులు ఆయుధరహితుని చేశారు.
9.61.31
जन्मप्रभृति लुब्धश्च पापात्मा चैष दुर्मतिः ।
निहतो भीमसेनेन दुर्बुद्धिः कुलपांसनः ॥ ९.६१.३१ ॥
పుట్టుక నుండే లోభియు పాపస్వభావుడును దుర్బుద్ధియునైన ఈ దుర్మార్గుడు, కులకళంకుడు, భీమసేనునిచే చంపబడ్డాడు.
9.61.32
प्रतिज्ञां भीमसेनेन त्रयोदशसमार्जिताम् ।
किमर्थं नाभिजानाति युध्यमानो हि शत्रुभिः ॥ ९.६१.३२ ॥
భీమసేనుడు పదమూడు సంవత్సరాలుగా పెంచుకున్న ప్రతిజ్ఞను, శత్రువులతో పోరాడుతున్న ఇతడు ఎందుకు గుర్తుంచుకోవడం లేదు?
9.61.33
ऊर्ध्वमाक्रम्य वेगेन जिघांसन्तं वृकोदरः ।
बिभेद गदया चोरू न स्थाने न च मण्डले ॥ ९.६१.३३ ॥
పైకి వేగంగా ఎగిరి చంపాలనుకున్న వృకోదరుడు, గదతో అతని తొడలను కొట్టాడు; తగిన స్థానంలోనూ కాదు, మండలంలోనూ కాదు.
9.61.34
धर्मच्छलमिमं श्रुत्वा केशवात्स विशाम्पते ।
नैव प्रीतमाना रामो वचनं प्राह संसदि ॥ ९.६१.३४ ॥
ఓ రాజా! కేశవుని నుండి ఈ ధర్మచ్ఛలం గురించి విని, రాముడు సంతోషించక సభలో ఇలా పలికాడు.
9.61.35
हत्वाऽधर्मेण राजानं धर्मात्मानं सुयोधनम् ।
जिह्मयोधीति लोकेऽस्मिन्ख्यातिं यास्यति पाण्डवः ॥ ९.६१.३५ ॥
ధర్మాత్ముడైన రాజు సుయోధనుని అధర్మంగా చంపి, ఈ పాండవుడు ఈ లోకంలో 'కుటిల యోధుడు' అనే కీర్తిని పొందుతాడు.
9.61.36
दुर्योधनोऽपि धर्मात्मा गतिं यास्यति शाश्वतीम् ।
ऋजुयोधी हतो राजा धर्मराष्ट्रो नराधिपः ॥ ९.६१.३६ ॥
ధర్మాత్ముడైన దుర్యోధనుడు కూడా శాశ్వత గతిని పొందుతాడు; ధర్మరాష్ట్రానికి అధిపతి, నరాధిపతి, నేరుగా పోరాడిన ఈ రాజు చంపబడ్డాడు.
9.61.37
युद्धदीक्षां प्रविश्याजौ रणयज्ञं वितत्य च ।
हुत्वाऽऽत्मानममित्राग्नौ प्राप चावभृथं यशः।
स्वर्गं गन्ता महाराजः ससुहृज्ज्ञातिबान्धवः ॥ ९.६१.३७ ॥
యుద్ధదీక్షను స్వీకరించి, రణయజ్ఞాన్ని విస్తరించి, శత్రువులనే అగ్నిలో తనను తానే ఆహుతిగా సమర్పించి, కీర్తిని మరియు అవభృథస్నానాన్ని పొందాడు; మహారాజు మిత్రులు, జ్ఞాతులు, బంధువులతో కలిసి స్వర్గానికి వెళ్తాడు.
9.61.38
इत्युक्त्वा रथमास्थाय रौहिणेयः प्रतापवान् ।
श्वेताभ्रशिखराकारः प्रययौ द्वारकां प्रति ॥ ९.६१.३८ ॥
ఇలా చెప్పి, రథమెక్కి, తెల్లని మేఘశిఖరం వంటి ఆకారంగల ప్రతాపవంతుడైన రౌహిణేయుడు ద్వారకవైపు బయలుదేరాడు.
9.61.39
पाञ्चालाश्च सवार्ष्णेयाः पाण्डवाश्च विशाम्पते ।
रामे द्वारवतीं याते नातिप्रमनसोऽभवन् ॥ ९.६१.३९ ॥
ప్రజాపతీ! రాముడు ద్వారవతికి వెళ్ళిన తర్వాత, పాంచాలురు, వృష్ణివంశీయులు, పాండవులు అత్యంత సంతోషంగా లేరు.
9.61.40
ततो युधिष्ठिरं दीनं चिन्तापरमधोमुखम् ।
शोकोपहतसङ्कल्पं वासुदेवोऽब्रवीदिदम् ॥ ९.६१.४० ॥
అప్పుడు శోకంతో సంకల్పం దెబ్బతిని, చింతలో మునిగి, తల వంచుకుని దీనుడైన యుధిష్ఠిరునితో వాసుదేవుడు ఇలా అన్నాడు.
9.61.41
धर्मराज किमर्थं त्वमधर्ममनुमन्यसे ।
हतबन्धोर्यदेतस्य पतितस्य विचेतसः ॥ ९.६१.४१ ॥
ధర్మరాజా! బంధువులు హతమైన, పడిపోయిన, విచక్షణ కోల్పోయిన ఇతనిపట్ల నువ్వు ఎందుకు అధర్మాన్ని అనుమోదిస్తున్నావు?
9.61.42
दुर्योधनस्य भीमेन मृद्यमानं शिरः पदा ।
उपप्रेक्षसि कस्मात्त्वं धर्मज्ञः सन्नराधिप ॥ ९.६१.४२ ॥
భీముని పాదంతో దుర్యోధనుని తల నలిపివేయబడుతుండగా, నరాధిపా, ధర్మజ్ఞుడవైన నువ్వు ఎందుకు దానిని చూస్తున్నావు?
9.61.43
न ममैतत्प्रियं कृष्ण यद्राजानं वृकोदरः ।
पदा मूर्ध्न्यस्पृशत्क्रोधान्न च हृष्ये कुलक्षये ॥ ९.६१.४३ ॥
కృష్ణా, భీముడు కోపంతో రాజు తలను కాలితో తాకడం నాకు ప్రియం కాదు; కులక్షయంలో నేను సంతోషించను.
9.61.44
निकृत्या निकृता नित्यं धृतराष्ट्रसुतैर्वयम् ।
बहूनि परुषाण्युक्त्वा वनं प्रस्थापिता वयम् ॥ ९.६१.४४ ॥
ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు మోసంతో ఎల్లప్పుడూ మమ్మల్ని వంచించారు; ఎన్నో కఠిన మాటలు పలికి మమ్మల్ని అడవికి పంపారు.
9.61.45
भीमसेनस्य तद्दुःखमतीव हृदि वर्तते ।
इति सञ्चिन्त्य वार्ष्णेय मयैतत्समुपेक्षितम् ॥ ९.६१.४५ ॥
భీమసేనుని హృదయంలో ఆ దుఃఖం అత్యధికంగా ఉంది; వార్ష్ణేయా, ఇది ఆలోచించి నేను దానిని ఉపేక్షించాను.
9.61.46
तस्माद्धत्वाऽकृतप्रज्ञं लुब्धं कामवशानुगम् ।
लभतां पाण्डवः कामं धर्मोऽधर्मोऽथवा कृतः ॥ ९.६१.४६ ॥
అందువల్ల, వివేకం లేని, లోభియైన, కామానికి లోబడి నడిచేవాడిని చంపి, పాండవుడు తన కోరికను పొందుగాక; అది ధర్మమైనా అధర్మమైనా.
9.61.47
इत्युक्तवति कौन्तेये धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
वासुदेवो महाबाहुर्युधिष्ठिरमभाषत।
काममस्त्वेतदिति वै कृच्छ्राद्यदुकुलोद्वहः ॥ ९.६१.४७ ॥
కుంతీ కుమారుడు ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు ఇలా పలికిన తర్వాత, మహాబాహువైన వాసుదేవుడు యుధిష్ఠిరునితో మాట్లాడాడు; యదుకులాన్ని మోసేవాడు కష్టంగా, 'అలాగే కానివ్వు' అన్నాడు.
9.61.48
इत्युक्त्वा वासुदेवोऽपि वायुपुत्रप्रियेप्सया ।
अन्वमोदत तत्सर्वं यद्भीमेन कृतं युधि ॥ ९.६१.४८ ॥
ఇలా చెప్పి, వాయుపుత్రుడైన భీముని ప్రియాన్ని కోరి, వాసుదేవుడు కూడా యుద్ధంలో భీముడు చేసిన దాన్నంతటినీ ఆమోదించాడు.
9.61.49
अर्जुनोऽपि महाबाहुरप्रीतेनान्तरात्मना ।
नोवाच किञ्चिद्वचनं भ्रातरं साध्वसाधु वा ॥ ९.६१.४९ ॥
మహాబాహువైన అర్జునుడు కూడా అసంతృప్తి చెందిన అంతరాత్మతో తన సోదరునితో మంచిదో చెడ్డదో ఏమీ మాట్లాడలేదు.
9.61.50
भीमसेनोऽपि हत्वाऽऽजौ तव पुत्रममर्षणः ।
अभिवाद्याग्रतः स्थित्वा सम्प्रहृष्टः कृताञ्जलिः ॥ ९.६१.५० ॥
యుద్ధంలో మీ కుమారుడిని చంపిన భీమసేనుడు కూడా, కోపంతో ఉన్నప్పటికీ, ముందు నిలబడి నమస్కరించి, అత్యంత సంతోషంతో చేతులు జోడించాడు.
9.61.51
प्रोवाच सुमहातेजा धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
हर्षादुत्फुल्लनयनो जितकाशी विशाम्पते ॥ ९.६१.५१ ॥
అత్యంత తేజోవంతుడు ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరునితో చెప్పాడు — ఆనందంతో విప్పారిన కన్నులతో, విజయం పొందినవాడిగా, ఓ ప్రజాధిపతీ.
9.61.52
तवाद्य पृथिवी सर्वा क्षेमा निहतकण्टका ।
तां प्रशाधि महाराज स्वधर्ममनुपालय ॥ ९.६१.५२ ॥
ఈనాడు మీ ఈ సమస్త భూమి కంటకాలు నశించి క్షేమంగా ఉంది. ఓ మహారాజా, దీనిని పాలించండి; మీ స్వధర్మాన్ని పాటించండి.
9.61.53
यस्तु कर्ताऽस्य वैरस्य निकृत्या निकृतिप्रियः ।
सोऽयं विनिहतः शेते पृथिव्यं पृथिवीपते ॥ ९.६१.५३ ॥
ఈ వైరానికి కారకుడైనవాడు, మోసాన్ని ప్రేమించినవాడు, అతడే ఇక్కడ చంపబడి భూమిపై పడి ఉన్నాడు, ఓ భూపతీ.
9.61.54
दुःशासनप्रभृतयः सर्वे ते चोग्रवादिनः ।
राधेयः शकुनिश्चैव हताश्च तव शत्रवः ॥ ९.६१.५४ ॥
దుఃశాసనుడు మొదలైన కఠోర వాక్కులు పలికిన వారందరూ, రాధేయుడు (కర్ణుడు), శకుని కూడా, మీ శత్రువులందరూ చంపబడ్డారు.
9.61.55
सेयं रत्नसमाकीर्णा मही सवनपर्वता ।
उपावृत्ता महाराज त्वामद्य निहतद्विषम् ॥ ९.६१.५५ ॥
మహారాజా, రత్నాలతో నిండిన ఈ భూమి, వనాలు పర్వతాలతో సహా, ఈ రోజు శత్రువులు హతమైనందున నీ వైపు తిరిగింది.
9.61.56
गतो वैरस्य निधनं हतो राजा सुयोधनः ।
कृष्णस्य मतमास्थाय विजितेयं वसुन्धरा ॥ ९.६१.५६ ॥
వైరానికి అంతం వచ్చింది; రాజు సుయోధనుడు హతమయ్యాడు; కృష్ణుని మతాన్ని అనుసరించి ఈ భూమి జయించబడింది.
9.61.57
दिष्ट्या गतस्त्वमानृण्यं मातुः कोपस्य चोभयोः ।
दिष्ट्या जयसि दुर्धर्ष दिष्ट्या शत्रुर्निपातितः ॥ ९.६१.५७ ॥
అదృష్టవశాత్తు నీవు తల్లి మరియు ఇద్దరి కోపపు ఋణం నుండి విముక్తుడవయ్యావు; అదృష్టవశాత్తు, ఓ దుర్ధర్షా, నీవు జయిస్తున్నావు; అదృష్టవశాత్తు శత్రువు పడగొట్టబడ్డాడు.