ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.62.1
हतं दुर्योधनं दृष्ट्वा भीमसेनेन संयुगे ।
पाण्डवाः सृञ्जयाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥ ९.६२.१ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ନିହତ ହେବାର ଦେଖି ପାଣ୍ଡବ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ କଣ କଲେ?
9.62.2
हतं दुर्योधनं दृष्ट्वा भीमसेनेन संयुगे ।
सिंहेनेव महाराज मत्तं वनगजं यथा ॥ ९.६२.२ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ନିହତ ହେବାର ଦେଖିଲେ; ସିଂହ ଯେପରି ମତ୍ତ ବନ୍ୟ ହାତୀକୁ ମାରେ ସେପରି।
9.62.3
प्रहृष्टमनसस्तत्र कृष्णेन सह पाण्डवाः ।
पाञ्चालाः सृञ्जयाश्चैव निहते कुरुनन्दने।
आविध्यन्नुत्तरीयाणि सिंहनादांश्च नेदिरे ॥ ९.६२.३ ॥
କୁରୁଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ନିହତ ହେଲେ କୃଷ୍ଣ ସହିତ ହର୍ଷିତ ମନ ପାଣ୍ଡବ, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ସେଠାରେ ଉତ୍ତରୀୟ ଦୋଳାଇଲେ ଓ ସିଂହନାଦ କଲେ।
9.62.4
नैतान्हर्षसमाविष्टानियं सेहे वसुन्धरा ॥ ९.६२.४ ॥
ଆନନ୍ଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏମାନଙ୍କୁ ଏହି ପୃଥିବୀ ସହିପାରିଲା ନାହିଁ।
9.62.5
धनूंष्येके व्याक्षिपन्त ज्याश्चाप्यन्ये तथाऽक्षिपन् ।
दध्मुरन्ये महाशङ्खानन्ये जघ्नुश्च दुन्दुभीन् ॥ ९.६२.५ ॥
କେହି ଧନୁ ଦୋଳାଇଲେ, କେହି ଧନୁଗୁଣ ଟାଣିଲେ, କେହି ମହାଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ, ଆଉ କେହି ଦୁନ୍ଦୁଭି ବଜାଇଲେ।
9.62.6
चिकीडुश्च तथैवान्ये जहसुश्च तवाहिताः ।
अब्रुवंश्चासकृद्वीरा भीमसेनमिदं वचः ॥ ९.६२.६ ॥
ଅନ୍ୟମାନେ ଖେଳିଲେ, ଓ ତୁମ ଶତ୍ରୁମାନେ ହସିଲେ; ବୀରମାନେ ବାରମ୍ବାର ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
9.62.7
दुष्करं भवता कर्म रणेऽद्य सुमहत्कृतम् ।
कौरवेयं रणे हत्वा गदयाऽतिकृतश्रमम् ॥ ९.६२.७ ॥
ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣ ଅତି ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରିଛନ୍ତି। ଗଦାରେ କୌରବଙ୍କୁ ବଧ କରି ଆପଣ ଅତ୍ୟଧିକ ପରିଶ୍ରମ କରିଛନ୍ତି।
9.62.8
इन्द्रेणेव हि वृत्रस्य वधं परमसंयुगे ।
त्वया कृतममन्यन्त शत्रोर्वधमिमं जनाः ॥ ९.६२.८ ॥
ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିଥିଲେ ପରି ଆପଣ କଲେ; ଶତ୍ରୁର ଏହି ବଧ ଆପଣ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଲୋକେ ଭାବିଲେ।
9.62.9
चरन्तं विविधान्मार्गान्मण्डलानि च सर्वशः ।
दुर्योधनमिमं शूरं कोऽन्यो हन्याद्वृकोदरात् ॥ ९.६२.९ ॥
ବିବିଧ ପଥରେ ଓ ସବୁଆଡ଼େ ବୁଲୁଥିବା ଏହି ବୀର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ବୃକୋଦର ଛଡ଼ା ଆଉ କିଏ ବଧ କରିପାରିଥାନ୍ତା?
9.62.10
वैरस्य च गतः पारं त्वमिहान्यैः सुदुर्गमम् ।
अशक्यमेतदन्येन सम्पादयितुमीदृशम् ॥ ९.६२.१० ॥
ବୈରର ଅପର କୂଳକୁ ଆପଣ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ଯାହା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଅତି ଦୁର୍ଗମ। ଏଭଳି କର୍ମ ଅନ୍ୟ କାହାରି ଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ ନଥିଲା।
9.62.11
कुञ्जरेणेव मत्तेन वीरसङ्ग्राममूर्धनि ।
दुर्योधपशिरो दिष्ट्या पादेन मृदितं त्वया ॥ ९.६२.११ ॥
ବୀରଙ୍କ ସଂଗ୍ରାମର ମୁଖ୍ୟଭାଗରେ ମତ୍ତ ହାତୀ ପରି, ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆପଣ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ପାଦରେ ଦଳିଦେଲେ।
9.62.12
सिंहेन महिषस्येव कृत्वा सङ्गरमुत्तमम् ।
दुःशासनस्य रुधिरं दिष्ट्या पीतं त्वयाऽनघ ॥ ९.६२.१२ ॥
ସିଂହ ମହିଷ ସହିତ ଉତ୍ତମ ସଂଗ୍ରାମ କଲା ପରି, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆପଣ ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ରକ୍ତ ପାନ କଲେ।
9.62.13
ये विप्रकुर्वन्राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
मूर्ध्नि तेषां कृतः पादो दिष्ट्या ते स्वेन कर्मणा ॥ ९.६२.१३ ॥
ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ତୁମର ପାଦ ରଖାଗଲା; ସୌଭାଗ୍ୟରୁ, ତୁମ ନିଜ କର୍ମରୁ ଏହା ହେଲା।
9.62.14
अमित्राणामधिष्ठानाद्वधाद्दुर्योधनस्य च ।
भीम दिष्ट्या पृथिव्यां ते प्रथितं सुमहद्यशः ॥ ९.६२.१४ ॥
ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ଧ୍ୱଂସ ଓ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ବଧ ହେତୁ, ହେ ଭୀମ! ସୌଭାଗ୍ୟରୁ ତୁମ ମହାନ ଯଶ ପୃଥିବୀରେ ବ୍ୟାପିଗଲା।
9.62.15
एवं नूनं हते वृत्रे शक्रं नन्दन्ति बन्दिनः ।
तथा त्वां निहतामित्रं वयं नन्दाम भारत ॥ ९.६२.१५ ॥
ବୃତ୍ର ନିହତ ହେଲେ ବନ୍ଦୀମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରନ୍ତି ପରି, ହେ ଭାରତ! ଶତ୍ରୁ ନିହତ କରିଥିବା ତୁମକୁ ଆମେ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଛୁ।
9.62.16
दुर्योधनवधे यानि रोमाणि हृषितानि नः ।
अद्यापि न विकृष्यन्ते तानि तद्विद्धि भारत।
इत्यब्रुन्भीमसेनं वातिकास्तत्र सङ्गताः ॥ ९.६२.१६ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ବଧରେ ଆମ ରୋମ ଉଠିଗଲା; ଆଜି ବି ସେଗୁଡ଼ିକ ଶାନ୍ତ ହୋଇନାହିଁ; ହେ ଭାରତ! ଏହା ଜାଣ। ସେଠାରେ ଏକାଠି ହୋଇଥିବା ଦୂତମାନେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଏପରି କହିଲେ।
9.62.17
तान्हृष्टान्पुरुषव्याघ्रान्पाञ्चालान्पाण्डवैः सह ।
ब्रुवतोऽसदृशं तत्र प्रोवाच मधुसूदनः ॥ ९.६२.१७ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ସେହି ହର୍ଷିତ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ସେଠାରେ ଅନୁଚିତ କଥା କହୁଥିଲେ, ମଧୁସୂଦନ କହିଲେ।
9.62.18
न न्याय्यं निहतं शत्रुं भूयो हन्तुं नराधिपाः ।
असकृद्वाग्भिरुग्राभिर्निहतो ह्येष मन्दधीः ॥ ९.६२.१८ ॥
ହେ ନରାଧିପଗଣ! ଯେଉଁ ଶତ୍ରୁ ପୂର୍ବରୁ ନିହତ ହୋଇସାରିଛି, ତାକୁ ପୁନର୍ବାର ବଧ କରିବା ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ନୁହେଁ; ଏହି ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧିକୁ କଠୋର କଥାରେ ବାରମ୍ବାର ପୂର୍ବରୁ ବଧ କରାଯାଇଛି।
9.62.19
तदैवैष हतः पापो यदैव निरपत्रपः ।
लुब्धः पापसहायश्च सुहृदां शासनातिगः ॥ ९.६२.१९ ॥
ନିର୍ଲଜ୍ଜ, ଲୋଭୀ, ପାପୀ ସହାୟକ ଏବଂ ସୁହୃଦମାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ଲଙ୍ଘନକାରୀ ଏହି ପାପୀ ଯେତେବେଳେ ସେପରି ହେଲା, ସେତେବେଳେ ହିଁ ସେ ହତ ହୋଇଥିଲା।
9.62.20
बहुशो विदुरद्रोणकृपगाङ्गेयसृञ्जयैः ।
पाण्डुभ्यः प्रार्थ्यमानोऽपि पित्र्यमंशं न दत्तवान् ॥ ९.६२.२० ॥
ବିଦୁର, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, ଗାଙ୍ଗେୟ (ଭୀଷ୍ମ) ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ବାରମ୍ବାର ମାଗିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ପୈତୃକ ଅଂଶ ଦେଇ ନ ଥିଲା।
9.62.21
नैव तेभ्योऽद्य मित्रं वा शत्रुर्वा पुरुषाधमः ।
किमनेन वितुन्नेन वाग्भिः काष्ठसधर्मणा ॥ ९.६२.२१ ॥
ସେହି ଅଧମ ପୁରୁଷ ଏବେ ସେମାନଙ୍କର ମିତ୍ର ବା ଶତ୍ରୁ ନୁହେଁ; ଏହି କାଠ ପରି ବିଦ୍ଧ ବାକ୍ୟରେ କଅଣ ଲାଭ?
9.62.22
रथेष्वारोहत क्षिप्रं गच्छामो वसुधाधिपाः ।
दिष्ट्या हतोऽयं पापात्मा सामात्यज्ञातिबान्धवः ॥ ९.६२.२२ ॥
ହେ ପୃଥିବୀପତିଗଣ, ଶୀଘ୍ର ରଥରେ ଆରୋହଣ କରନ୍ତୁ, ଆମେ ଯିବା। ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଏହି ପାପାତ୍ମା ଅମାତ୍ୟ, ଜ୍ଞାତି ଓ ବାନ୍ଧବ ସହିତ ହତ ହୋଇଛି।
9.62.23
इति श्रुत्वा त्वधिक्षेपं कृष्णाद्दुर्योधनो नृपः ।
अमर्षवशमापन्न उदतिष्ठद्विशाम्पते ॥ ९.६२.२३ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଠାରୁ ଆସିଥିବା ଏହି ଅପମାନ ଶୁଣି ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କ୍ରୋଧର ବଶ ହୋଇ ଉଠି ପଡ଼ିଲେ।
9.62.24
स्फिग्देशेनोपविष्टः स दोर्भ्यां विष्टभ्य मेदिनीम् ।
दृष्टिं भ्रूसङ्कटां कृत्वा वासुदेवे न्यपातयत् ॥ ९.६२.२४ ॥
ପାଶ୍ୱର୍ରେ ବସିଥିବା ସେ ଦୁଇ ବାହୁରେ ପୃଥିବୀକୁ ଚାପି ଧରି, ଭୁରୁ କୁଞ୍ଚିତ କରି ବାସୁଦେବଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟି ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
9.62.25
अर्धोन्नतशरीरस्य रूपमासीन्नृपस्य तु ।
क्रुद्धस्याशीविषस्येव च्छिन्नपुच्छस्य भोगिनः ॥ ९.६२.२५ ॥
ଅଧା ଉଠିଥିବା ଶରୀରର ସେ ରାଜାଙ୍କ ରୂପ, ଲାଞ୍ଜ କଟା ରାଗୀ ବିଷଧର ସାପ ପରି ଥିଲା।
9.62.26
प्राणान्तकरिणीं घोरां वेदनामप्यचिन्तयन् ।
दुर्योधनो वासुदेवं वाग्भिरुग्राभिरार्दयत् ॥ ९.६२.२६ ॥
ପ୍ରାଣନାଶକ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରାହ୍ୟ ନ କରି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ କଠୋର ବାକ୍ୟରେ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ।
9.62.27
कंसदासस्य दायाद न ते लज्जाऽस्त्यनेन वै ।
अधर्मेण गदायुद्धे यदर्हं विनिपातितः।
ऊरूभिन्धीति भीमस्य स्मृतिं मिथ्याप्रयच्छता ॥ ९.६२.२७ ॥
କଂସଦାସଙ୍କ ବଂଶଧର! ଏଥିପାଇଁ ତୁମର ଲଜ୍ଜା ନାହିଁ କି? ଗଦାଯୁଦ୍ଧରେ ଅଧର୍ମରେ, ଯୋଗ୍ୟ ନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ପାଡ଼ି ଦିଆଗଲା; ମିଥ୍ୟା ସ୍ମରଣ ଦେଇଥିବା ଲୋକ ଭୀମଙ୍କୁ 'ଜଙ୍ଘ ଭାଙ୍ଗ' କହିଲା।
9.62.28
किं न विज्ञातमेतन्मे यदर्जुनमवोचथाः ।
घातयित्वा महीपालानृजुयुद्धान्सहस्रशः।
जिह्मैरुपायैर्बहुभिर्न ते लज्जा न ते घृणा ॥ ९.६२.२८ ॥
ତୁମେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଯାହା କହିଥିଲ ତାହା ମୋତେ ଜଣା ନାହିଁ କି? ସିଧା ଯୁଦ୍ଧରେ ହଜାର ହଜାର ରାଜାଙ୍କୁ ମରାଇ, ଅନେକ କୁଟିଳ ଉପାୟରେ ତୁମର ଲଜ୍ଜା ନାହିଁ, ଦୟା ନାହିଁ।
9.62.29
अहन्यहनि शूराणां कुर्वाणः कदनं महत् ।
शिखण्डिनं पुरस्कृत्य घातितस्ते पितामहः ॥ ९.६२.२९ ॥
ପ୍ରତିଦିନ ବୀରମାନଙ୍କର ମହା ସଂହାର କରି, ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ତୁମ ପିତାମହ ନିହତ ହେଲେ।
9.62.30
अश्वत्थाम्नः सनामानं हत्वा नागं सुदुर्मते ।
आचार्यो न्यासितः शस्त्रं किं तन्न विदितं मया ॥ ९.६२.३० ॥
ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି! ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ନାମର ହାତୀକୁ ମାରି ଆଚାର୍ଯ୍ୟ (ଦ୍ରୋଣ) ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କଲେ; ତାହା ମୋତେ ଜଣା ନାହିଁ କି?
9.62.31
स चानेन नृशंसेन धृष्टद्युम्नेन वीर्यवान् ।
पात्यमानस्त्वया दृष्टो न चैनं त्वमवारयः ॥ ९.६२.३१ ॥
ସେହି ନୃଶଂସ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପତିତ ହେଉଥିବା ସେହି ବୀରକୁ ତୁମେ ଦେଖିଲ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ତାକୁ ରୋକିଲ ନାହିଁ।
9.62.32
वधार्थं पाण्डुपुत्रस्य याचितां शक्तिमेव च ।
घटोत्कचे व्यंसयतः कस्त्वत्तः पापकृत्तमः ॥ ९.६२.३२ ॥
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପାଇଁ ଯାଚିତ ଶକ୍ତିକୁ ଘଟୋତ୍କଚ ଉପରେ ନିକ୍ଷେପ କରିଥିବା ତୁମଠାରୁ ବଡ଼ ପାପୀ କିଏ?
9.62.33
छिन्नहस्तः प्रायगतस्तथा भूरिश्रवा बली ।
त्वयाऽभिसृष्टेन हतः शैनेयेन दुरात्मना ॥ ९.६२.३३ ॥
ହାତ କଟା ଯାଇ ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟରେ ପଡ଼ିଥିବା ବଳବାନ ଭୂରିଶ୍ରବାକୁ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ଦୁରାତ୍ମା ଶୈନେୟ ବଧ କଲା।
9.62.34
कुर्वाणश्चोत्तमं कर्म कर्णः पार्थजिगीषया ।
व्यंसनेनाश्वसेनस्य पन्नगेन्द्रस्य वै पुनः ॥ ९.६२.३४ ॥
ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଜିତିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଉତ୍ତମ କର୍ମ କରୁଥିବା କର୍ଣ୍ଣ, ନାଗରାଜ ଅଶ୍ୱସେନଙ୍କ ସଙ୍କଟରେ ପୁନର୍ବାର।
9.62.35
पुनश्च पतिते चक्रे व्यसनार्तः पराजितः ।
पापितः समरे कर्णश्चक्रव्याग्रोऽग्रणीर्नृणाम् ॥ ९.६२.३५ ॥
ପୁଣି ଚକ ବସିଗଲେ ସଙ୍କଟରେ ପୀଡ଼ିତ, ପରାଜିତ କର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ପତିତ ହେଲେ; ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାଘ୍ର, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଣୀ।
9.62.36
यदि मां चापि कर्णं च भीष्मद्रोणौ च संयुगे ।
ऋजुना प्रतियुध्येथा न ते स्याद्विजयो ध्रुवम् ॥ ९.६२.३६ ॥
ଯଦି ତୁମେ ମୋ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଭୀଷ୍ମ-ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସିଧାସଳଖ ବିରୋଧ କରିଥାନ୍ତ, ତେବେ ତୁମର ନିଶ୍ଚୟ ବିଜୟ ହୋଇନଥାନ୍ତା।
9.62.37
त्वया पुनरनार्येण जिह्ममार्गेण पार्थिवाः ।
स्वधर्ममनुतिष्ठन्तो वयं चान्ये च घातिताः ॥ ९.६२.३७ ॥
ତୁମେ ପୁଣି ଅନାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, ବକ୍ର ପଥରେ, ନିଜ ଧର୍ମ ପାଳନ କରୁଥିବା ରାଜାମାନଙ୍କୁ, ଆମକୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବଧ କରାଇଛ।
9.62.38
त्वया मायाविना कृष्ण मायां कर्मप्रमोषिणीम् ।
कृत्वा हतः सिन्धुपतिः किं तन्न विदितं मम ॥ ९.६२.३८ ॥
ହେ କୃଷ୍ଣ, ମାୟାବୀ ତୁମେ କର୍ମଫଳ ନଷ୍ଟକାରୀ ମାୟା ରଚି ସିନ୍ଧୁପତିଙ୍କୁ ବଧ କଲ। ତାହା କ'ଣ ମୋର ଅଜଣା?
9.62.39
हतस्त्वमसि गान्धारे सभ्रातृसुतबान्धवः ।
सगणः ससुहृच्चैव पापं मार्गमनुष्ठितः ॥ ९.६२.३९ ॥
ହେ ଗାନ୍ଧାର, ଭାଇ, ପୁତ୍ର, ବନ୍ଧୁ, ଅନୁଚର ଓ ମିତ୍ର ସହିତ ତୁମେ ହତ ହୋଇଛ; ପାପମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲ।
9.62.40
तवैव दुष्कृतैर्वीरौ भीष्मद्रोणौ निपातितौ ।
कर्णश्च निहतः सङ्ख्ये तव शीलानुवर्तकः ॥ ९.६२.४० ॥
ତୁମ ଦୁଷ୍କୃତ ଯୋଗୁଁ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ ପଡ଼ିଗଲେ; ତୁମ ଆଚରଣ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା କର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ହେଲେ।
9.62.41
याच्यमानं मया मूढ पित्र्यमंशं न दित्ससि ।
पाण्डवेभ्यः स्वराज्यं च लोभाच्छकुनिनिश्चयात् ॥ ९.६२.४१ ॥
ହେ ମୂର୍ଖ, ମୋ ମାଗିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ତୁମେ ପିତୃଭାଗ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁ ନାହଁ; ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦିଅ ନାହିଁ; ଲୋଭ ଓ ଶକୁନିଙ୍କ ନିଶ୍ଚୟରେ।
9.62.42
विषं ते भीमसेनाय दत्तं सर्वे च पाण्डवाः ।
प्रदीपिता जतुगृहे मात्रा सह सुदुर्मते ॥ ९.६२.४२ ॥
ତୁମେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ବିଷ ଦେଲ; ଜତୁଗୃହରେ ମାତା ସହିତ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ। ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି!
9.62.43
सभायां याज्ञसेनी च कृष्टा द्यूते रजस्वला ।
तदैव तावद्दुष्टात्मन्वध्यस्त्वं निरपत्रप ॥ ९.६२.४३ ॥
ସଭାରେ ପାଶାଖେଳ ସମୟରେ ରଜସ୍ୱଳା ଯାଜ୍ଞସେନୀକୁ ଟାଣି ନିଆଯାଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ହିଁ, ହେ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା, ନିର୍ଲଜ୍ଜ, ତୁମେ ବଧଯୋଗ୍ୟ ଥିଲ।
9.62.44
अनक्षज्ञं च धर्मज्ञं सौबलेनाक्षवेदिना ।
निकृत्या यत्पराजैषीस्तस्मादसि हतो रणे ॥ ९.६२.४४ ॥
ପାଶା ନ ଜାଣିଥିବା, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଯେ ସେ, ତାଙ୍କୁ ପାଶାଦକ୍ଷ ସୌବଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛଳରେ ତୁମେ ପରାଜିତ କଲ; ସେଥିପାଇଁ ତୁମେ ରଣରେ ହତ ହୋଇଛ।
9.62.45
जयद्रथेन पापेन यत्कृष्णा क्लेशिता वने ।
यातेषु मृगयां चैव तृणबिन्दोरथाश्रमम् ॥ ९.६२.४५ ॥
ପାପୀ ଜୟଦ୍ରଥ ବନରେ କୃଷ୍ଣାକୁ ଯେଉଁ କ୍ଲେଶ ଦେଲା, ଯେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମୃଗୟା ଓ ତୃଣବିନ୍ଦୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଥିଲେ।
9.62.46
अभिमन्युश्च यद्बाल एको बहुभिराहवे ।
त्वद्दोषैर्निहतः पाप तस्मादसि हतो रणे ॥ ९.६२.४६ ॥
ରଣରେ ଏକାକୀ ଥିବା ବାଳକ ଅଭିମନ୍ୟୁକୁ ଅନେକେ ଘେରି ତୁମ ଦୋଷରୁ ବଧ କଲେ; ହେ ପାପୀ, ସେଥିପାଇଁ ତୁମେ ରଣରେ ହତ ହୋଇଛ।
9.62.47
कुर्वाणं कर्म समरे पाण्डवानर्थकाङ्क्षिणम् ।
यच्छिखण्ड्यवधीद्भीष्मं मित्रार्थे न व्यतिक्रमः ॥ ९.६२.४७ ॥
ରଣରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଅହିତ ଇଚ୍ଛା କରି କର୍ମ କରୁଥିବା ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଶିଖଣ୍ଡୀ ବଧ କଲେ; ତାହା ମିତ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ କରାଯାଇଥିଲା, ତାହାରେ କୌଣସି ଉଲ୍ଲଂଘନ ନ ଥିଲା।
9.62.48
स्वधर्मं पृष्ठतः कृत्वा आचार्यस्त्वत्प्रियेप्सया ।
पार्षतेन हतः सङ्ख्ये वर्तमानोऽसतां पथि ॥ ९.६२.४८ ॥
ନିଜ ଧର୍ମ ପଛରେ ରଖି, ତୁମର ପ୍ରିୟ ଇଚ୍ଛାରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ (ଦ୍ରୋଣ) ଅସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ପଥରେ ଚାଲି ରଣରେ ପାର୍ଷତ (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ) ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲେ।
9.62.49
प्रतिज्ञामात्मनः सत्यां चिकीर्षन्समरे निपुम् ।
हतवान्सात्वतो विद्वान्सौमदत्तिं महारथम् ॥ ९.६२.४९ ॥
ନିଜର ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣତାର ସହ ସାତ୍ୱତ ମହାରଥୀ ସୌମଦତ୍ତିଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
9.62.50
अर्जुनः समरे राजन्युध्यमानः कदाचन ।
निन्दितं पुरुषव्याघ्रः करोति न कथञ्चन ॥ ९.६२.५० ॥
ହେ ରାଜନ, ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ସମୟରେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ଅର୍ଜୁନ କଦାପି କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ନିନ୍ଦିତ କର୍ମ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
9.62.51
लब्ध्वाऽपि बहुधा छिद्रं वीरवृत्तमनुस्मरन् ।
निजघान रणे कर्णं मैवं वोचः सुदुर्मते ॥ ९.६२.५१ ॥
ବହୁ ପ୍ରକାରେ ଛିଦ୍ର ପାଇ ମଧ୍ୟ ବୀରର ଆଚରଣ ସ୍ମରଣ କରି ସେ ରଣରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବଧ କଲେ। ହେ ଦୁର୍ମତି, ଏପରି କୁହ ନାହିଁ।
9.62.52
देवानां मतमाज्ञाय तेषां प्रियहितेप्सया ।
अर्जुनस्य महानागं मया व्यंसितमस्त्रजम् ॥ ९.६२.५२ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ମତ ଜାଣି, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ହିତ ଇଚ୍ଛା କରି, ମୁଁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି ମହାନାଗକୁ, ଅସ୍ତ୍ରରୁ ଜାତ ସର୍ପକୁ, ଦୂର କରିଥିଲି।
9.62.53
त्वं च भीष्मश्च कर्णश्च द्रोणो द्रौणायनिस्तथा ।
विराटनगरे तस्य ह्यानृशंस्येन जीविताः ॥ ९.६२.५३ ॥
ତୁମେ, ଭୀଷ୍ମ, କର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ଦ୍ରୌଣାୟନି ମଧ୍ୟ ବିରାଟନଗରରେ ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ହିଁ ଜୀବିତ ରହିଥିଲ।
9.62.54
स्मर पार्थस्य विक्रान्तं गन्धर्वेषु कृतं तथा ।
अधर्मं नात्र गान्धारे पाण्डवैर्यत्कृतं त्वयि ॥ ९.६२.५४ ॥
ପାର୍ଥଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ କୃତକର୍ମ ସ୍ମରଣ କର। ହେ ଗାନ୍ଧାରୀ ପୁତ୍ର, ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମ ପ୍ରତି ଯାହା କରିଥିଲେ, ତାହା ଏଠାରେ ଅଧର୍ମ ନୁହେଁ।
9.62.55
स्वबाहुबलमास्थाय स्वधर्मेण परन्तपाः ।
जितवन्तो रणे वीराः पापोसि निधनं गतः ॥ ९.६२.५५ ॥
ନିଜ ବାହୁବଳ ଉପରେ ଭରସା କରି, ନିଜ ଧର୍ମାନୁସାରେ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ତାପଦାୟୀ ବୀରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଲାଭ କଲେ। ପାପୀ, ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛ।
9.62.56
यान्यकार्याणि चास्माकं कृतानिति प्रभाषसे ।
वैगुण्येन तवात्यर्थं सर्वं हि तदनुष्ठितम् ॥ ९.६२.५६ ॥
ଆମେ କରିଥିବା ଅକାର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି ତୁମେ କହୁଛ; ସେସବୁ ତୁମ ଦୁଷ୍ଟତା ହେତୁ ତୁମେ ହିଁ ଅତ୍ୟଧିକ କରିଥିଲ।
9.62.57
बृहस्पतेरुशनसो नोपदेशः श्रुतस्त्वया ।
वृद्धा नोपासिताश्चैव हितं वाक्यं न ते श्रुतभ् ॥ ९.६२.५७ ॥
ବୃହସ୍ପତି ଓ ଉଶନସଙ୍କ ଉପଦେଶ ତୁମେ ଶୁଣି ନାହଁ; ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ ସେବା କରି ନାହଁ; ହିତକର ବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଶୁଣି ନାହଁ।
9.62.58
लोभेनातिबलेन त्वं तृष्णया च वशीकृतः ।
कृतवानस्यकार्याणि विपाकस्तस्य भुज्यताम् ॥ ९.६२.५८ ॥
ଲୋଭ, ଅତିବଳ ଓ ତୃଷ୍ଣାର ବଶୀଭୂତ ହୋଇ ତୁମେ ଅକାର୍ଯ୍ୟ କଲ; ଏବେ ତାହାର ଫଳ ଭୋଗ କର।
9.62.59
अधीतं विधिवद्दत्तं भूः प्रभुक्ता ससागरा ।
मूर्ध्नि स्थिममित्राणां को नु स्वन्ततरो मया ॥ ९.६२.५९ ॥
ବିଧିବତ୍ ଅଧ୍ୟୟନ କଲି, ଦାନ ଦେଲି, ସମୁଦ୍ର ସହିତ ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କଲି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମୋ ମସ୍ତକରେ ରଖିଲି। ମୋଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିଏ?
9.62.60
यदिष्टं क्षत्रबन्धूनां स्वधर्ममनुपश्यताम् ।
तदिदं निधनं प्राप्तं को नु स्वन्ततरो मया ॥ ९.६२.६० ॥
ନିଜ ଧର୍ମ ଦେଖୁଥିବା କ୍ଷତ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ଇଷ୍ଟ ଥିଲା, ସେହି ମୃତ୍ୟୁ ଆଜି ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ମୋଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିଏ?
9.62.61
देवार्हा मानुषा भोगाः प्राप्ता असुलभा नृपैः ।
ऐश्वर्यं चोत्तमं प्राप्तं को नु स्वन्ततरो मया ॥ ९.६२.६१ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ, ରାଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ମାନୁଷ ଭୋଗ ମୁଁ ପାଇଛି; ଉତ୍ତମ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପାଇଛି। ମୋ ଅପେକ୍ଷା ସୁଖୀ କିଏ?
9.62.62
ससुहृत्सानुबन्धस्च स्वर्गं गन्ताऽहमच्युत ।
यूयं गर्हितसङ्कल्पाः शोचन्तो वर्तयिष्यथ ॥ ९.६२.६२ ॥
ହେ ଅଚ୍ୟୁତ! ମୁଁ ମିତ୍ର ଓ ଜ୍ଞାତିବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବି; ଆଉ ତୁମେ ନିନ୍ଦିତ ସଙ୍କଳ୍ପ ନେଇ ଶୋକ କରି ଜୀବନ କଟାଇବ।
9.62.63
न मे विषादो भीमेन पादेन शिर आहतम् ।
काका वा कङ्कगृध्रा वा निधास्यन्ति पदं क्षणात् ॥ ९.६२.६३ ॥
ଭୀମ ପାଦରେ ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ଆଘାତ କଲା, ତାହାରେ ମୋର ଦୁଃଖ ନାହିଁ; କାଉ, କଙ୍କ ବା ଶାଗୁଣିଆ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ପାଦ ରଖିବେ।
9.62.64
अस्य वाक्यस्य निधने कुरुराजस्य धीमतः ।
अपतत्सुमहद्वर्षं पुष्पाणां पुण्यगन्धिनाम् ॥ ९.६२.६४ ॥
ଏହି ବାକ୍ୟ ଶେଷ ହେବା ବେଳେ ବୁଦ୍ଧିମାନ କୁରୁରାଜଙ୍କ ଉପରେ ପୁଣ୍ୟଗନ୍ଧୀ ଫୁଲର ବିପୁଳ ବର୍ଷା ପଡ଼ିଲା।
9.62.65
अवादयन्त गन्धर्वा वादित्रं सुमनोहरम् ॥ ९.६२.६५ ॥
ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଅତି ମନୋହର ବାଦ୍ୟ ବଜାଇଲେ।
9.62.66
जगुश्चाप्सरसो राज्ञो यशः सम्बद्धमेव च ।
सिद्धाश्च मुमुचुर्वाचः साधुसाध्विति पार्थिव ॥ ९.६२.६६ ॥
ଅପ୍ସରାମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଯଶ ଅନୁରୂପ ଗାନ କଲେ, ଏବଂ ସିଦ୍ଧମାନେ "ସାଧୁ, ସାଧୁ" ବୋଲି ବାକ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ହେ ରାଜନ୍!
9.62.67
ववौ च सुरभिर्वायुः पुण्यगन्धो मृदुःसुखः ।
व्यराजंश्च दिशः सर्वा नभो वैदूर्यसन्निभम् ॥ ९.६२.६७ ॥
ସୁଗନ୍ଧିତ, ପବିତ୍ର ସୁବାସର, କୋମଳ ଓ ସୁଖଦ ପବନ ବହିଲା; ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ଆକାଶ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା।
9.62.68
अत्यद्भुतानि ते दृष्ट्वा वासुदेवपुरोगमाः ।
दुर्योधनस्य पूजां तु दृष्ट्वा व्रीडामुपागमन् ॥ ९.६२.६८ ॥
ବାସୁଦେବ (କୃଷ୍ଣ) ଯାହାଙ୍କର ଅଗ୍ରଣୀ, ସେମାନେ ସେହି ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଏବଂ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସମ୍ମାନ ଦେଖି ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ।
9.62.69
हतांश्चाधर्मतः श्रुत्वा शोकार्ताः शुशुचुर्हि ते ।
भीष्मं द्रोणं तथा कर्णं भूरिश्रवसमेव च ॥ ९.६२.६९ ॥
ଅଧର୍ମରେ ନିହତ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଭୂରିଶ୍ରବାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେମାନେ ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଶୋକ କଲେ।
9.62.70
तांस्तु चिन्तापरान्दृष्ट्वा पाण्डवान्दीनचेतसः ।
प्रोवाचेदं वचः कृष्णो मेघदुन्दुभिनिस्वनः ॥ ९.६२.७० ॥
ଚିନ୍ତାରେ ମଗ୍ନ ଓ ଦୀନମନା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମେଘ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭି ପରି ସ୍ୱରର କୃଷ୍ଣ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
9.62.71
नैष शक्योऽतिशीघ्रास्त्रस्ते च सर्वे महारथाः ।
ऋजुयुद्धेन विक्रान्ता हन्तुं युष्माभिराहवे ॥ ९.६२.७१ ॥
ଅତି ଶୀଘ୍ର ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଏ ଏବଂ ସେହି ସମସ୍ତ ମହାରଥୀ ଧର୍ମଯୁଦ୍ଧରେ ବୀରତାପୂର୍ବକ ଲଢ଼ିଥିଲେ — ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ସମ୍ଭବ ନଥିଲା।
9.62.72
उपायान्निहता ह्येते मया तस्मान्नराधिपाः ।
अन्यथा पाण्डवेयानां नाभविष्यज्जयः क्वचित् ॥ ९.६२.७२ ॥
ଏମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଉପାୟରେ ବଧ କରିଛି; ତେଣୁ, ହେ ନରାଧିପଗଣ, ନହେଲେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କର ବିଜୟ କେବେ ହୋଇ ନ ଥାନ୍ତା।
9.62.73
ते हि सर्वे महेष्वासाश्चत्वारोऽतिरथा मुवि ।
अशक्या धर्मतो हन्तुं लोकपालैरपि स्वयम् ॥ ९.६२.७३ ॥
ସେହି ଚାରିଜଣ ମହାଧନୁର୍ଧର, ପୃଥିବୀର ଅତିରଥୀ, ଧର୍ମତଃ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରାମଧ୍ୟ ବଧ ଅସମ୍ଭବ।
9.62.74
तथैवायं गदापाणिर्धार्तराष्ट्रो गतश्रमः ।
अशक्यो धर्मतो हन्तुं कालेनापि दि दण्डिना ॥ ९.६२.७४ ॥
ସେହିପରି ଗଦାଧାରୀ ଏହି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର, ଶ୍ରମରହିତ, ଧର୍ମତଃ ବଧ ଅସମ୍ଭବ; ଦଣ୍ଡଧାରୀ କାଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରାମଧ୍ୟ…
9.62.75
नैतन्मनसि कर्तव्यं यदयं निहतो नृपः ।
मिथ्याचर्याच्छलोपायैर्बहवः शत्रवो हताः ॥ ९.६२.७५ ॥
ଏହି ରାଜା ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ମନରେ ଭାବିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ମିଥ୍ୟାଚରଣ ଓ ଛଳ-ଉପାୟରେ ଅନେକ ଶତ୍ରୁ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି।
9.62.76
पूर्वैरनुगतो मार्गो देवैरसुरघातिभिः ।
सद्भिश्चानुगतः पन्थाः सर्वैरनुगमिष्यते ॥ ९.६२.७६ ॥
ଅସୁରଘାତୀ ଦେବତାମାନେ, ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ଅନୁସରଣ କରିଥିବା ମାର୍ଗ, ସଜ୍ଜନମାନେ ଅନୁସରଣ କରିଥିବା ପଥ — ସମସ୍ତେ ତାକୁ ଅନୁସରଣ କରିବେ।
9.62.77
एवं विधात्रा विहितं स्वयमेषां महात्मनाम् ।
दैवं पुरुषकारेण न शक्यमतिवर्तितुम् ॥ ९.६२.७७ ॥
ଏହିପରି ବିଧାତା ନିଜେ ଏହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ବିଧାନ କରିଛନ୍ତି, ସେହି ଦୈବକୁ ପୁରୁଷକାରରେ ଅତିକ୍ରମ କରିହେବ ନାହିଁ।
9.62.78
भूतं भव्यं भविष्यच्च निमेषाद्यो हनिष्यति ।
कृतान्तमन्यथा कर्तुं नेच्छेत्सोऽयं धनञ्जय ॥ ९.६२.७८ ॥
ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ, ଭବ୍ୟ ଯିଏ କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ନଷ୍ଟ କରିପାରେ — ଏହି ଧନଞ୍ଜୟ କୃତାନ୍ତକୁ ଅନ୍ୟଥା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବେ ନାହିଁ।
9.62.79
कृतकृत्याः स्म सायाह्ने निवासं रोचयामहे ।
साश्वनागरथाः सर्वे विश्राम्यन्तु नराधिपाः ॥ ९.६२.७९ ॥
ଆମେ ଆମର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛୁ; ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନ ଇଚ୍ଛା କରୁ। ଅଶ୍ୱ, ହସ୍ତୀ, ରଥ ସହିତ ସମସ୍ତ ରାଜା ଏବେ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତୁ।
9.62.80
वासुदेववचः श्रुत्वा तदानीं पाण्डवैः सह ।
पाञ्चाला भृशसंहृष्टा विनेदुः सिंहसङ्घवत् ॥ ९.६२.८० ॥
ବାସୁଦେବଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସିଂହ ଦଳ ପରି ଗର୍ଜନ କଲେ।
9.62.81
ततः प्राध्मापयच्छङ्खं पाञ्चजन्यं जनार्दनः ।
देवदत्तं प्रहृष्टात्मा शङ्खप्रवरमर्जुनः ॥ ९.६२.८१ ॥
ତାପରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ; ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ଅର୍ଜୁନ ଶଙ୍ଖମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବଦତ୍ତ ବଜାଇଲେ।
9.62.82
अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
पोण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥ ९.६२.८२ ॥
ରାଜା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅନନ୍ତବିଜୟ ବଜାଇଲେ; ଭୀମକର୍ମା ବୃକୋଦର ପୌଣ୍ଡ୍ର ନାମକ ମହାଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।
9.62.83
नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ।
धृष्टद्युम्नस्तथा जैत्रं सात्यकिर्नन्दिवर्धनम् ॥ ९.६२.८३ ॥
ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ସୁଘୋଷ ଓ ମଣିପୁଷ୍ପକ ବଜାଇଲେ; ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଜୈତ୍ର ଓ ସାତ୍ୟକି ନନ୍ଦିବର୍ଧନ ବଜାଇଲେ।
9.62.84
तेषां नादेन महता शङ्खानां भरतर्षभ ।
आपुपूरे नभः सर्वं पृथिवी च चचाल ह ॥ ९.६२.८४ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସେହି ଶଙ୍ଖମାନଙ୍କ ମହାନାଦରେ ସମଗ୍ର ଆକାଶ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଏବଂ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିତ ହେଲା।
9.62.85
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
पाण्डुसैन्येष्ववाद्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥ ९.६२.८५ ॥
ଆରପରେ ପାଣ୍ଡବ ସେନାରେ ଶଙ୍ଖ, ଭେରୀ, ପଣବ, ଆନକ ଓ ଗୋମୁଖ ବାଜିଲା; ସେହି ଶବ୍ଦ ମହା କୋଳାହଳ ହୋଇଗଲା।
9.62.86
अस्तुवन्पाण्डवानन्ये निर्भीश्च स्तुतिमङ्गलैः ।
हृष्टा दुर्योधनं दृष्ट्वा निहतं पुरुषर्षभाः ॥ ९.६२.८६ ॥
ଅନ୍ୟ ନିର୍ଭୟ ବୀରମାନେ ସ୍ତୁତି ଓ ମଙ୍ଗଳ ବାଣୀରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ନିହତ ଦେଖି ସେହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।