Mahābhārata · Adhyāya 9.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.63.1
ततस्ते प्रययुः सर्वे निवासाय महीक्षितः ।
शङ्खान्प्रध्मापयन्तो वै हृष्टाः परिघबाहवः ॥ ९.६३.१ ॥
Entonces todos aquellos reyes marcharon a sus alojamientos, soplando sus caracolas, alegres, con brazos como mazas de hierro.
9.63.2
पाण्डवान्गच्छतश्चापि शिबिरं नो विशाम्पते ।
महेष्वासोऽन्वगात्पश्चाद्युयुत्सुः सात्यकिस्तथा ॥ ९.६३.२ ॥
Y mientras los Pāṇḍavas se dirigían a nuestro campamento, oh señor de los pueblos, el gran arquero Yuyutsu Sātyaki los siguió por detrás.
9.63.3
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च द्रौपदेयाश्च सर्वशः ।
सर्वे चान्ये महेष्वासा ययुः स्वशिबिराण्युत ॥ ९.६३.३ ॥
Dhṛṣṭadyumna, Śikhaṇḍin, todos los hijos de Draupadī y todos los demás grandes arqueros se dirigieron a sus propios campamentos.
9.63.4
ततस्ते प्राविशन्पार्था हतत्विट्कं हतेश्वरम् ।
दुर्योधनस्य शिबिरं रङ्गवन्निःसृते जने ॥ ९.६३.४ ॥
Entonces los Pārthas entraron en el campamento de Duryodhana, cuyo esplendor se había extinguido, cuyo señor había sido abatido, vacío como un escenario cuando la gente se ha marchado.
9.63.5
गतोत्सवं पुरमिव हृतनागमिव हदम् ।
स्त्रीवर्षवरभूयिष्ठं वृद्धामात्यैरधिष्ठितम् ॥ ९.६३.५ ॥
Aquel campamento era como una ciudad cuya fiesta ha terminado, o un lago del que se han llevado los elefantes; estaba habitado sobre todo por mujeres y eunucos, vigilado por ministros ancianos.
9.63.6
तत्रैतान्पर्युपातिष्ठन्दुर्योधन पुरःसराः ।
कृताञ्जलिपुटा राजन्काषायमलिनाम्बराः ॥ ९.६३.६ ॥
Allí, encabezados por Duryodhana, se presentaron ante ellos con las palmas juntas en saludo, oh rey, vestidos con ropas ocres sucias.
9.63.7
शिबिरं समनुप्राप्य कुरुराजस्य पाण्डवाः ।
अवतेरुर्महाराज रथेभ्यो रथसत्तमाः ॥ ९.६३.७ ॥
Tras llegar al campamento del rey de los Kuru, los Pāṇḍavas, los mejores aurigas, descendieron de sus carros, oh gran rey.
9.63.8
ततो गाण्डीवधन्वानमभ्यभाषत केशवः ।
स्थितः प्रियहिते नित्यमतीव भरतर्षभ ॥ ९.६३.८ ॥
Entonces Keśava habló al portador del arco Gāṇḍīva, que siempre había estado firmemente atento a su bienestar, oh toro de los Bharata.
9.63.9
अवरोपय गाण्डीवमक्षयौ च महेषुधी ।
अथाहमवरोक्ष्यामि पश्चाद्भरतसत्तम।
स्वयं चैवावरोह त्वमेतच्छ्रेयस्तवानघ ॥ ९.६३.९ ॥
Deja el Gāṇḍīva y las dos grandes aljabas inagotables. Luego yo descenderé; y después desciende tú mismo, mejor de los Bharata. Esto es mejor para ti, oh sin mancha.
9.63.10
तच्चाकरोत्तथा वीरः पाण्डुपुत्रो धनञ्जयः ॥ ९.६३.१० ॥
Y el héroe, hijo de Pāṇḍu, Dhanañjaya, hizo exactamente eso.
9.63.11
अथ पश्चात्ततः कृष्णो रश्मीनुत्सृज्य वाजिनाम् ।
अवारोहत मेधावी रथाद्गाण्डीवधन्वनः ॥ ९.६३.११ ॥
Luego, después, Kṛṣṇa, el sabio, soltó las riendas de los caballos y descendió del carro del portador del arco Gāṇḍīva.
9.63.12
अथावतीर्णे भूतानामीश्वरे सुमहात्मनि ।
कपिरप्याश्वपाक्रामत्सहदेवैर्ध्वजालयैः ॥ ९.६३.१२ ॥
Entonces, cuando aquel gran alma, señor de todos los seres, hubo descendido, el mono (Hanumān) también descendió junto con Sahadeva y los que moran en el estandarte, como haría un auriga.
9.63.13
स दग्धो द्रोणकर्णाभ्यां दिव्यैरस्त्रैर्महारथः ।
अथ दीप्तोऽग्निना ह्याशु प्रजज्वाल महीपते ॥ ९.६३.१३ ॥
Quemado por las armas divinas de Droṇa y Karṇa, aquel gran auriga ardió pronto con el fuego, oh señor de la tierra.
9.63.14
सोपासङ्गः सरश्मिश्च साश्वः सयुगबन्धनः ।
भस्मीभूतोऽपतद्भूमौ रथो गाण्डीवधन्वनः ॥ ९.६३.१४ ॥
Con su carcaj, riendas, caballos y ataduras del yugo, el carro del portador del Gāṇḍīva, reducido a cenizas, cayó al suelo.
9.63.15
तं तथा भस्मभूतं तु दृष्ट्वा पाण्डुसुताः प्रभो ।
अभवन्विस्मिता राजन्नर्जुनश्चेदमब्रवीत् ॥ ९.६३.१५ ॥
Al ver aquel carro reducido así a cenizas, oh señor, los hijos de Pāṇḍu quedaron asombrados; y Arjuna, oh rey, dijo esto.
9.63.16
कृताञ्जलिः सप्रणयं प्रणिपत्याभिवाद्य ह ।
गोवन्द कस्माद्भगवन्रथो दग्धोऽयमग्निना ॥ ९.६३.१६ ॥
Con las manos juntas, inclinándose con cariño y saludando, dijo: Govinda, bienaventurado señor, ¿por qué fue quemado este carro por el fuego?
9.63.17
किमेतन्महदाश्चर्यमभवद्यदुनन्दन ।
तन्मे ब्रूहि महाबाहो श्रोतव्यं यदि मन्यसे ॥ ९.६३.१७ ॥
¿Qué gran maravilla fue esta, oh delicia de los Yadus? Cuéntamelo, oh de brazos poderosos, si crees que debe ser oído.
9.63.18
द्रोणकर्णास्त्रनिर्दग्धः पूर्वमेवायमर्जुन ।
मदास्थितत्वात्समरे न विशीर्णः परन्तप ॥ ९.६३.१८ ॥
Arjuna, este carro ya había sido quemado por las armas de Droṇa y Karṇa; pero, oh abrasador de enemigos, como descansaba en mí, no fue destruido en la batalla.
9.63.19
इदानीं तु विशीर्णोऽयं दग्धो ब्रह्मास्त्रतेजसा ।
मया विमुक्तः कौन्तेय त्वय्यद्य कृतकर्मणि ॥ ९.६३.१९ ॥
Ahora está destrozado y quemado por el resplandor del arma brahma. Oh hijo de Kuntī, lanzada por mí hoy contra ti, que has cumplido la acción.
9.63.20
ईषदुत्स्मयमानस्तु भगवान्केशवोऽरिहा ।
परिष्वज्य च राजानं युधिष्ठिरमभाषत ॥ ९.६३.२० ॥
Sonriendo ligeramente, el bienaventurado Keśava, matador de enemigos, abrazó al rey Yudhiṣṭhira y habló.
9.63.21
दिष्ट्या जयसि कौन्तेय दिष्ट्या ते शत्रवो जिताः ।
दिष्ट्या गाण्डीवधन्वा च भीमसेनश्च पाण्डवः ॥ ९.६३.२१ ॥
Por fortuna vences, oh hijo de Kuntī; por fortuna tus enemigos han sido derrotados, y por fortuna el portador del Gāṇḍīva y Bhīmasena el Pāṇḍava.
9.63.22
त्वं चापि कुशली राजन्माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
मुक्ता वीरक्षयादिस्मात्सङ्ग्रामान्निहतद्विषः।
क्षिप्रमुत्तरकालानि कुरु कार्याणि भारत ॥ ९.६३.२२ ॥
Tú también estás bien, oh rey, y los dos Pāṇḍavas, hijos de Mādrī. Liberados de esta destrucción de héroes y de la batalla, habiendo abatido a los enemigos. Oh Bhārata, cumple pronto los deberes de los tiempos venideros.
9.63.23
उपयातमुपप्लाव्यं सह गाण्डीवधन्वना ।
आनीय मधुपर्कं मां यत्पुरा त्वमवोचथाः ॥ ९.६३.२३ ॥
He llegado a Upaplāvya junto con el portador del Gāṇḍīva. Trae el madhuparka, como antes me dijiste.
9.63.24
एष भ्राता सखा चैव तव कृष्ण धनञ्जयः ।
रक्षितव्यो महाबाहो सर्वास्वापत्स्विति प्रभो ॥ ९.६३.२४ ॥
Este Dhanañjaya es tu hermano y amigo, oh Kṛṣṇa. Debe ser protegido en todas las calamidades, oh señor de brazos poderosos.
9.63.25
तव चैव ब्रुवाणस्य तथेत्येवाहमब्रुवम् ॥ ९.६३.२५ ॥
Mientras tú hablabas, yo también dije: «Así es».
9.63.26
स सव्यसाची गुप्तस्ते विजयी च जनेश्वर ।
भ्रातृभिः सह राजेन्द्र शूरः सत्यपराक्रमः।
मुक्तो वीरक्षयादस्मात्सङ्ग्रामाद्रोमहर्षणात् ॥ ९.६३.२६ ॥
Aquel Savyasācin, protegido por ti y victorioso, oh señor de los hombres; junto con sus hermanos, oh señor de los reyes, aquel héroe de verdadero valor quedó libre de esta batalla que eriza los cabellos, con su matanza de héroes.
9.63.27
एवमुक्तस्तु कृष्णेन धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
हृष्टरोमा महाराज प्रत्युवाच जनार्दनम् ॥ ९.६३.२७ ॥
Así interpelado por Kṛṣṇa, oh gran rey, el rey Yudhiṣṭhira, señor del dharma, con los cabellos erizados de emoción, respondió a Janārdana.
9.63.28
प्रमुक्तं द्रोणकर्णाभ्यां ब्रह्मास्त्रमरिमर्दन ।
कस्त्वदन्यः सहेत्साक्षादपि वज्री पुरन्दरः ॥ ९.६३.२८ ॥
Oh aniquilador de enemigos, ¿quién, salvo tú, podría soportar el arma brahma lanzada por Droṇa y Karṇa? Ni siquiera Purandara, el portador del rayo en persona.
9.63.29
भवतस्तु प्रसादेन संग्रामे बहवो हताः ।
महारणगतः पार्थो यच्च नासीत्पराङ्मुखः ॥ ९.६३.२९ ॥
Por tu gracia muchos fueron muertos en la batalla, y Pārtha, al entrar en la gran guerra, jamás volvió la espalda.
9.63.30
तथा तव महाबाहो पर्यायैर्बहुभिर्मया ।
कर्मणआमनुसन्धानात्तेजस्वी जगति श्रुता ॥ ९.६३.३० ॥
Asimismo, oh de brazos poderosos, recordando por turno muchas de tus hazañas, lo he dicho: en el mundo eres célebre por tu esplendor.
9.63.31
उपप्लाव्ये महर्षिर्मे कृष्णद्वैपायनोऽब्रवीत् ।
यतो धर्मस्ततः कृष्णो यतः कृष्णस्ततो जयः ॥ ९.६३.३१ ॥
En Upaplāvya, el gran sabio Kṛṣṇa Dvaipāyana me dijo: donde está el dharma, allí está Kṛṣṇa; y donde está Kṛṣṇa, allí está la victoria.
9.63.32
एवमुक्तस्ततः कृष्णः प्रत्युवाच युधिष्ठिरम् ।
न तुल्याश्चार्जुनस्येह बलेन कुरुनन्दन ॥ ९.६३.३२ ॥
Así interpelado, Kṛṣṇa respondió a Yudhiṣṭhira: Oh alegría de los Kurus, aquí en fuerza nadie es igual a Arjuna.
9.63.33
स एष सर्वाण्यस्त्राणि दिव्यानि प्राप्य शङ्करात् ।
सत्समो वा विशिष्टो वा रणे त्वमिति पाण्डवः।
अनुज्ञातः पाण्डुसुतः पुनः प्रत्यागमन्महीम् ॥ ९.६३.३३ ॥
Aquel Pāṇḍava obtuvo de Śaṅkara todas las armas divinas. Tras ser dicho: "En la batalla eres igual a él o superior", el hijo de Pāṇḍu, con permiso, regresó de nuevo a la tierra.
9.63.34
भूतं भव्यं भविष्यच्च अनुज्ञातस्त्वया विभो ।
निमेषार्धान्नरव्याघ्रो नयेदिति मतिर्मम ॥ ९.६३.३४ ॥
Oh poderoso, con tu permiso él conoce lo pasado, lo futuro y lo presente. Mi opinión es que el tigre entre los hombres podría conducirlos en medio parpadeo.
9.63.35
द्रोणं भीष्मं कृपं कर्णं द्रोणपुत्रं जयद्रथम् ।
निहन्तुं शक्नुयात्क्रुद्धो निमेषार्धाद्धनञ्जयः ॥ ९.६३.३५ ॥
Enfurecido, Dhanañjaya (Arjuna) podría matar a Droṇa, Bhīṣma, Kṛpa, Karṇa, al hijo de Droṇa y a Jayadratha en medio parpadeo.
9.63.36
सदेवासुरगन्धर्वान्सयक्षोरगराक्षसान् ।
त्रीन्वा लोकान्विजेतुं स शक्तः किमिह मानुषान् ॥ ९.६३.३६ ॥
Con dioses, asuras, gandharvas, yakṣas, serpientes y rākṣasas, es capaz de conquistar los tres mundos; ¿qué decir entonces de simples hombres aquí?
9.63.37
विधिना विहितं चासौ मया सञ्चोदितोऽपि सन् ।
न चकार मतिं हन्तुं ततस्ते बलवत्तराः ॥ ९.६३.३७ ॥
Dispuesto por el destino, y aunque yo lo incité, él no se propuso matarlos; por eso ellos fueron aún más poderosos.
9.63.38
अत्र गीता मया सुष्ठु गिरः सत्या महीपते ।
दर्सितं मयि सर्वं च तेनासौ जितवान्रिपून् ॥ ९.६३.३८ ॥
Aquí yo expuse bien estas palabras verdaderas, oh señor de la tierra; con todo lo que me fue mostrado, él venció a los enemigos.
9.63.39
अर्जुनोऽपि महाबाहुर्मया तुल्यो महीपते ।
स महेश्वरलब्धास्त्रः किं न कुर्याद्विभुः प्रभो ॥ ९.६३.३९ ॥
También Arjuna, el de gran brazo, es igual a mí, oh señor de la tierra; aquel poderoso que obtuvo armas de Maheśvara, ¿qué no podría hacer, oh señor?
9.63.40
इत्येवमुक्ते ते वीराः शिबिरं तव भारत ।
प्रविश्य प्रत्यपद्यन्त कोशरत्नर्धिसञ्चयान् ॥ ९.६३.४० ॥
Dicho esto, oh Bhārata, aquellos héroes entraron en tu campamento y obtuvieron montones de tesoros, joyas y riquezas.
9.63.41
रजतं जातरूपं च मणीनथ च मौक्तिकान् ।
भूषणान्यथ मुख्यानि कम्बलान्यजिनानि च ॥ ९.६३.४१ ॥
Plata y oro, también gemas, perlas, los principales adornos, mantas y pieles.
9.63.42
गजानश्वान्रथांश्चैव महान्ति शयनानि च ।
दासीदासमसंख्येयं राज्योपकरणानि च ॥ ९.६३.४२ ॥
Elefantes, caballos y carros, grandes lechos, innumerables siervos y siervas y los enseres reales también.
9.63.43
ते प्राप्य धनमक्षय्यं त्वदीयं भरतर्षभ ।
उदक्रोशन्महाभागा नरेन्द्र विजितारयः ॥ ९.६३.४३ ॥
Habiendo obtenido tu riqueza inagotable, oh toro de los Bharatas, aquellos magnánimos afortunados clamaron. Oh señor de los hombres, ellos, que habían vencido a sus enemigos, rugieron en voz alta.
9.63.44
ते तु वीराः समाश्वस्य वाहनान्यवमुच्य च ।
अतिष्ठन्त मुहुः सर्वे पाण्डवा विगतज्वराः ॥ ९.६३.४४ ॥
Aquellos héroes, tras consolarse y desuncir sus vehículos, se mantuvieron de pie una y otra vez; todos los Pāṇḍavas, libres de la fiebre de la angustia, permanecieron de pie.
9.63.45
अथाब्रवीन्महाराज वासुदेवो महायशाः ।
अस्माभिर्मङ्गलार्थाय वस्तव्यं शिबिराद्बहिः ॥ ९.६३.४५ ॥
Entonces Vāsudeva, de gran renombre, habló, oh gran rey: 'Para asegurar la buena fortuna, debemos permanecer fuera del campamento.'
9.63.46
तथेत्युक्त्वा हि ते सर्वे पाण्डवाः सात्यकिस्तथा ।
वासुदेवेन सहिता मङ्गलार्थं बहिर्ययुः ॥ ९.६३.४६ ॥
Diciendo 'así sea', todos los Pāṇḍavas y también Sātyaki, acompañados por Vāsudeva, salieron fuera para asegurar la buena fortuna.
9.63.47
ते समासाद्य सरितं पुण्यामोघवतीं नृप ।
न्यवसन्नथ तां रात्रिं पाण्डवा हतशत्रवः ॥ ९.६३.४७ ॥
Habiendo llegado al sagrado río Oghavatī, oh rey, los Pāṇḍavas, con sus enemigos abatidos, pasaron esa noche allí.
9.63.48
युधिष्ठिरस्ततो राजा प्राप्तकालमचिन्तयन् ॥ ९.६३.४८ ॥
Entonces el rey Yudhiṣṭhira, llegado el momento oportuno, reflexionó.
9.63.49
तत्र ते गमनं माप्तं रोचते तव माधव ।
गान्धार्याः क्रोधदीप्तायाः प्रशमार्थमरिन्दम ॥ ९.६३.४९ ॥
Mādhava, tu ida allí me parece apropiada, oh domador de enemigos, para apaciguar a Gāndhārī, ardiente de ira.
9.63.50
हेतुकारणयुक्तैश्च वाक्यैः कालसमीरितैः ।
क्षिप्रमेव महाभाग गान्धारीं प्रशमिष्यसि।
पितामहश्च भगवान्व्यासस्तत्र भविष्यति ॥ ९.६३.५० ॥
Oh afortunado, con palabras unidas a razones y causas, pronunciadas en el momento oportuno, pronto apaciguarás a Gāndhārī; y allí estará el venerable abuelo Vyāsa.
9.63.51
ततः सम्प्रेषयामासुर्यादवं नागसाह्वयम् ॥ ९.६३.५१ ॥
Entonces enviaron al Yādava a Nāgasāhvaya (Hāstinapura).
9.63.52
स च प्रायाज्जवेनाशु वासुदेवः प्रतापवान् ।
दारुकं रथमारोप्य येन राजाऽम्बिकासुतः ॥ ९.६३.५२ ॥
Y el poderoso Vāsudeva, subiendo a Dāruka al carro, partió velozmente hacia donde estaba el rey, hijo de Ambikā.
9.63.53
तमूचुः सम्प्रयास्यन्तं शैब्यसुग्रीववाहनम् ।
प्रत्याश्वासय गान्धारीं हतपुत्रां यशस्विनीम् ॥ ९.६३.५३ ॥
A él, que partía y cuyos caballos eran Śaibya y Sugrīva, le dijeron: "Consuela de nuevo a la renombrada Gāndhārī, cuyos hijos han sido muertos."
9.63.54
स प्रायात्पाण्डवैरुक्तस्तत्पुरं सात्वतां वरः ।
आससाद ततः क्षिप्रं गान्धारीं निहतात्मजाम् ॥ ९.६३.५४ ॥
Fue, como le habían dicho los Pāṇḍavas, a aquella ciudad, el mejor de los Sātvatas; y luego llegó rápidamente a Gāndhārī, cuyos hijos habían sido muertos.