ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 9.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.64.1
किमर्थं द्विजशार्दूल धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
गान्धार्याः प्रेषयामास वासुदेवं परन्तपम् ॥ ९.६४.१ ॥
ದ್ವಿಜಶಾರ್ದೂಲನೇ, ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಗಾಂಧಾರಿಯ ಬಳಿಗೆ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದನು?
9.64.2
यदा पूर्वं गतः कृष्णः शमार्थं कौरवान्प्रति ।
न च तं लब्धवान्कामं ततो युद्धमभूदिदम् ॥ ९.६४.२ ॥
ಹಿಂದೆ ಕೃಷ್ಣನು ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಕೌರವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಾಗ, ಅವನು ಬಯಸಿದ್ದನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಈ ಯುದ್ಧ ಸಂಭವಿಸಿತು.
9.64.3
निहतेषु तु योधेषु हते दुर्योधने तदा ।
पृथिव्यां पाण्डवेयस्य निःसपत्ने कृते युधि ॥ ९.६४.३ ॥
ಯೋಧರು ಹತರಾದಾಗ, ದುರ್ಯೋಧನನೂ ಹತನಾದಾಗ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಿಲ್ಲದವನಾದಾಗ,
9.64.4
विद्रुते शिबिरे शून्ये प्राप्ते यशसि चोत्तमे ।
किं तु तत्कारणं ब्रह्मन्येन कृष्णो गतः पुनः ॥ ९.६४.४ ॥
ಶಿಬಿರ ಓಡಿ ಬರಿದಾದಾಗ, ಉತ್ತಮ ಕೀರ್ತಿ ದೊರೆತಾಗಲೂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಕೃಷ್ಣನು ಮತ್ತೆ ಹೋದ ಕಾರಣವೇನು?
9.64.5
न चैतत्कारणं ब्रह्मन्नल्पं विप्रतिभाति मे ।
यत्रागमदमेयात्मा स्वयमेव जनार्दनः ॥ ९.६४.५ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಇದು ಸಣ್ಣ ಕಾರಣವೆಂದು ನನಗೆ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ; ಅಪರಿಮಿತಾತ್ಮನಾದ ಜನಾರ್ದನನು ಸ್ವತಃ ಬಂದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇದು ಅಲ್ಪವೆಂದು ತೋರುತ್ತಿಲ್ಲ.
9.64.6
तत्त्वतो वै समाचक्ष्व सर्वमध्वर्युसत्तम ।
यच्चात्र कारणं ब्रह्मन्कार्यस्यास्य विनिश्चये ॥ ९.६४.६ ॥
ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸತ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಈ ಕಾರ್ಯದ ನಿಶ್ಚಯಕ್ಕೆ ಇರುವ ಕಾರಣವನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಳು.
9.64.7
त्वद्युक्तोऽयमनुप्रश्नो यन्मां पृच्छसि पार्थिव ।
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि यथावद्भरतर्षभ ॥ ९.६४.७ ॥
ರಾಜನೇ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಪ್ರೇರಿತವಾದುದು. ಭರತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅದನ್ನು ನಿನಗೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
9.64.8
हतं दुर्योधनं दृष्ट्वा भीमसेनेन संयुगे ।
व्युत्क्रम्य समयं राजन्धार्तराष्ट्रं महाबलम् ॥ ९.६४.८ ॥
ರಾಜನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮಸೇನನಿಂದ ದುರ್ಯೋಧನನು ಹತನಾದುದನ್ನು ಕಂಡು, ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಆ ಮಹಾಬಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರನು...
9.64.9
अन्यायेन हतं दृष्ट्वा गदायुद्धेन भारत ।
युधिष्ठिरं महाराज महद्भयमथाविशत् ॥ ९.६४.९ ॥
ಭಾರತನೇ, ಗದಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ (ದುರ್ಯೋಧನನು) ಹತನಾದುದನ್ನು ಕಂಡು, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಮಹಾ ಭಯ ಆವರಿಸಿತು.
9.64.10
सोऽचिन्तयन्महाभागां गान्धारीं तपसान्विताम् ।
घोरेण तपसा युक्तां त्रैलोक्यमपि सा दहेत् ॥ ९.६४.१० ॥
ಅವನು ಘೋರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಗಾಂಧಾರಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಚಿಂತಿಸಿದನು; ಅವಳು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಸುಡಬಲ್ಲಳು.
9.64.11
तस्य चिन्तयमानस्य बुद्धिः समभवत्तदा ।
गान्धार्याः क्रोधदीप्तायाः पूर्वं प्रशमनं भवेत् ॥ ९.६४.११ ॥
ಅವನು ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಗಾಂಧಾರಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂಬ ಬುದ್ಧಿ ಅವನಿಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು.
9.64.12
सा हि पुत्रवधं श्रुत्वा कृतमस्माभिरीदृशम् ।
मानसेनाग्निना क्रुद्धा भस्मसान्नः करिष्यति ॥ ९.६४.१२ ॥
ಅವಳು ನಮ್ಮಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಇಂತಹ ಪುತ್ರರ ವಧೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೋಪಗೊಂಡು ತನ್ನ ಮಾನಸಿಕ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಭಸ್ಮಮಾಡುವಳು.
9.64.13
कथं दुःखमिदं तीव्रं गान्धारी सम्प्रशक्ष्यति ।
श्रुत्वा विनिहतं पुत्रं छलेनाजिह्मयोधिनम् ॥ ९.६४.१३ ॥
ಮೋಸದಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ, ನೇರ ಯೋಧನಾದ ತನ್ನ ಮಗನ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಗಾಂಧಾರಿ ಈ ತೀವ್ರ ದುಃಖವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಹಿಸುವಳು?
9.64.14
एवं विचिन्त्य बहुधा भयशोकसमन्वितः ।
वासुदेवमिदं वाक्यं धर्मराजोऽभ्यभाषत ॥ ९.६४.१४ ॥
ಹೀಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿ, ಭಯ ಮತ್ತು ಶೋಕದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಧರ್ಮರಾಜನು ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
9.64.15
तव प्रसादाद्गोविन्द राज्यं निहतकण्टकम् ।
अप्राप्यं मनसाऽपीदं प्राप्तमस्माभिरच्युत ॥ ९.६४.१५ ॥
ಗೋವಿಂದ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮುಳ್ಳುಗಳಿಲ್ಲದ ಈ ರಾಜ್ಯ ನಮಗೆ ದೊರೆಯಿತು. ಅಚ್ಯುತ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಪಡೆಯಲಾಗದ ಇದನ್ನು ನಾವು ಪಡೆದೆವು.
9.64.16
प्रत्यक्षं मे महाबाहो सङ्ग्रामे रोमहर्षणे ।
विमर्दः सुमहान्प्राप्तस्त्वया यादवनन्दन ॥ ९.६४.१६ ॥
ಮಹಾಬಾಹು, ಯಾದವರ ಆನಂದವೇ, ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿ ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕಣ್ಮುಂದೆಯೇ ನಿನ್ನಿಂದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿನಾಶ ಸಂಭವಿಸಿತು.
9.64.17
त्वया देवासुरे युद्धे वधार्थममरद्विषाम् ।
यथा साह्यं पुरा दत्तं हताश्च विबुधद्विषः ॥ ९.६४.१७ ॥
ದೇವ-ಅಸುರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ನೀನು ಹಿಂದೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದಂತೆ, ದೇವಶತ್ರುಗಳು ಹತರಾದರು.
9.64.18
साह्यं तथा महाबाहो दत्तमस्माकमच्युत ।
सारथ्येन च वार्ष्णेय भवता हि धृता वयम् ॥ ९.६४.१८ ॥
ಮಹಾಬಾಹು, ಅಚ್ಯುತ, ಹಾಗೆಯೇ ನೀನು ನಮಗೂ ಸಹಾಯ ನೀಡಿದೆ. ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ, ಸಾರಥಿಯಾಗಿ ನೀನೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಹೊತ್ತೆ.
9.64.19
यदि न त्वं भवेन्नाथः फल्गुनस्य महारणे ।
कथं शक्यो रणे जेतुं भवेदेष बलार्णवः ॥ ९.६४.१९ ॥
ನೀನು ಮಹಾರಣದಲ್ಲಿ ಫಲ್ಗುನನ ನಾಥನಾಗದಿದ್ದರೆ, ಈ ಬಲಸಾಗರವನ್ನು ರಣದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು?
9.64.20
गदाप्रहारा विपुलाः परिघैश्चापि ताडनम् ।
शक्तिभिर्भिण्डिपालैश्च तोमरैः सपरश्वथैः ॥ ९.६४.२० ॥
ಗದೆಗಳ ಅಸಂಖ್ಯ ಪ್ರಹಾರಗಳು, ಪರಿಘಗಳಿಂದಲೂ ಹೊಡೆತ, ಶಕ್ತಿ, ಭಿಂಡಿಪಾಲ, ತೋಮರ, ಪರಶುಗಳೊಂದಿಗೆ.
9.64.21
अस्मत्कृते त्वया कृष्ण वाचः सुपरुषाः श्रुताः ।
शस्त्राणां च निपाता वै वज्रस्पर्शोपमा रणे ॥ ९.६४.२१ ॥
ನಮಗಾಗಿ, ಕೃಷ್ಣ, ನೀನು ಅತ್ಯಂತ ಕಠೋರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದೆ; ರಣದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಪತನಗಳು ವಜ್ರಸ್ಪರ್ಶದಂತಿದ್ದವು.
9.64.22
ते च ते सफला जाता हते दुर्योधनेऽच्युत ।
तत्सर्वं न यथा नश्येत्पुनः कृष्ण तथा कुरु ॥ ९.६४.२२ ॥
ಅಚ್ಯುತ, ದುರ್ಯೋಧನನು ಹತನಾದ ಕಾರಣ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಫಲಪ್ರದವಾದವು; ಕೃಷ್ಣ, ಅವು ಮತ್ತೆ ನಾಶವಾಗದಂತೆ ಮಾಡು.
9.64.23
सन्देहडोलां प्राप्तं नश्चेतः कृष्ण जये सति ।
गान्धार्या हि महाबाहो क्रोधं शमय माधव ॥ ९.६४.२३ ॥
ಕೃಷ್ಣ, ಜಯ ಸಿಕ್ಕರೂ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಸಂದೇಹದ ಉಯ್ಯಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದೆ; ಮಹಾಬಾಹು ಮಾಧವ, ಗಾಂಧಾರಿಯ ಕೋಪವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸು.
9.64.24
सा हि नित्यं महाभागा तपसोग्रेण कर्शिता ।
पुत्रपौत्रवधं श्रुत्वा ध्रुवं नः सम्प्रधक्ष्यति।
तस्या प्रसादनं वीर प्राप्तकालं मतं मम ॥ ९.६४.२४ ॥
ಆ ಮಹಾಭಾಗೆ ಸದಾ ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೃಶಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಮಕ್ಕಳು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ವಧೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಖಂಡಿತ ದಹಿಸಿಬಿಡುವಳು. ವೀರ, ಅವಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುವುದು ಈಗ ಸೂಕ್ತ ಕಾಲ ಎಂದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
9.64.25
कश्च तां क्रोधसन्दीप्तां पुत्रव्यसनकर्शिताम् ।
वीक्षितुं पुरुषः शक्तस्त्वामृते पुरुषोत्तम ॥ ९.६४.२५ ॥
ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ, ಪುತ್ರರ ನಾಶದಿಂದ ಕೃಶಳಾದ ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡಲು, ಪುರುಷೋತ್ತಮನೇ, ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಯಾವ ಪುರುಷನು ಸಮರ್ಥನು?
9.64.26
तत्र मे गमनं प्राप्तं रोचते तव माधव ।
गान्धार्याः क्रोधदीप्तायाः प्रशमार्थमरिन्दम ॥ ९.६४.२६ ॥
ಮಾಧವ, ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಗಾಂಧಾರಿಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವುದು ನನಗೆ ಯೋಗ್ಯ; ಅದು ನಿನಗೂ ಇಷ್ಟವಾಗಲಿ, ಅರಿಂದಮನೇ.
9.64.27
त्वं हि कर्ता विकर्ता च लोकानां प्रभवाव्ययः ।
हेतुकारणसंयुक्तैर्वाक्यैः कालसमीरितैः ॥ ९.६४.२७ ॥
ನೀನೇ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನು ಮತ್ತು ಸಂಹರಿಸುವವನು; ಉದ್ಭವ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಯನು; ಹೇತು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಕಾಲೋಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳಿಂದ.
9.64.28
क्षिप्रमेव महाबाहो गान्धारीं शमयिष्यसि ।
पितामहश्च भगवान्कृष्णस्तत्र भविष्यति ॥ ९.६४.२८ ॥
ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ನೀನು ಗಾಂಧಾರಿಯನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುವೆ; ಅಲ್ಲಿ ಪಿತಾಮಹರೂ ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನೂ ಇರುವರು.
9.64.29
सर्वथा ते महाबाहो गान्धार्याः क्रोधनाशनम् ।
कर्तव्यं सात्वतां श्रेष्ठ पाण्डवानां हितार्थिना ॥ ९.६४.२९ ॥
ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಸಾತ್ವತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಪಾಂಡವರ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವ ನೀನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಗಾಂಧಾರಿಯ ಕೋಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬೇಕು.
9.64.30
धर्मराजस्य वचनं श्रुत्वा यदुकुलोद्वहः ।
आमन्त्र्य दारुकं प्राह रथः सञ्जो विधीयताम् ॥ ९.६४.३० ॥
ಧರ್ಮರಾಜನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ ಯದುಕುಲೋದ್ಧಾರಕನು ದಾರುಕನನ್ನು ಕರೆದು, "ರಥ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಿ" ಎಂದನು.
9.64.31
केशवस्य वचः श्रुत्वा त्वरमाणोऽथ दारुकः ।
न्यवेदयद्रथं सज्जं केशवाय महात्मने ॥ ९.६४.३१ ॥
ಕೇಶವನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ತ್ವರೆಮಾಡಿದ ದಾರುಕನು ಮಹಾತ್ಮ ಕೇಶವನಿಗೆ ರಥ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದನು.
9.64.32
तं रथं यादवश्रेष्ठः समारुह्य परन्तपः ।
जगाम हास्तिनपुरं त्वरितः केशवो विभुः ॥ ९.६४.३२ ॥
ಯಾದವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವನೂ ಸರ್ವಶಕ್ತನೂ ಆದ ಕೇಶವನು ಆ ರಥವನ್ನೇರಿ ಬೇಗನೆ ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.
9.64.33
ततः प्रायान्महाराज माधवो भगवान्रथी ।
नागसाह्वयमासाद्य प्रविवेश च वीर्यवान् ॥ ९.६४.३३ ॥
ನಂತರ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಭಗವಾನ್ ಮಾಧವನು ರಥಿಕನಾಗಿ ತೆರಳಿ ನಾಗಸಾಹ್ವಯವನ್ನು (ಹಸ್ತಿನಾಪುರವನ್ನು) ತಲುಪಿ ವೀರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
9.64.34
प्रविश्य नगरं वीरो रथघोषेण नादयन् ।
विदितो धृतराष्ट्रस्य सोऽवतीर्य रथोत्तमात्।
अभ्यगच्छददीनात्मा धृतराष्ट्रनिवेशनम् ॥ ९.६४.३४ ॥
ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ವೀರನು ರಥಘೋಷದಿಂದ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ತಿಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಆ ಉತ್ತಮ ರಥದಿಂದ ಇಳಿದು, ನಿರ್ಭೀತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
9.64.35
पूर्वं चाभिगतं तत्र सोऽपश्यदृषिसत्तमम् ॥ ९.६४.३५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಬಂದಿದ್ದ ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಒಬ್ಬ ಋಷಿಯನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು.
9.64.36
पादौ प्रपीड्य कृष्णस्य राज्ञश्चापि जनार्दनः ।
अभ्यवादयदव्यग्रो गान्धारीं चापि केशवः ॥ ९.६४.३६ ॥
ಜನಾರ್ದನನು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ರಾಜನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು; ಕೇಶವನು ಗಾಂಧಾರಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.
9.64.37
ततस्तु यादवश्रेष्ठो धृतराष्ट्रमधोक्षजः ।
पाणिमालम्ब्य राजेन्द्र सुस्वरं प्ररुरोद ह ॥ ९.६४.३७ ॥
ಆಗ ಯಾದವಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಧೋಕ್ಷಜನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಕೈಹಿಡಿದು, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಜೋರಾಗಿ ಅತ್ತನು.
9.64.38
स मुहूर्तादिवोत्सृज्य बाष्पं शोकसमुद्भवम् ।
प्रक्षाल्य वारिणा नेत्रे ह्याचम्य च यथाविधि।
उवाच प्रश्रितं वाक्यं धृतराष्ट्रमरिन्दमः ॥ ९.६४.३८ ॥
ಅವನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ, ಶೋಕದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಸುರಿಸಿ, ನೀರಿನಿಂದ ಕಣ್ಣು ತೊಳೆದು, ವಿಧಿಯಂತೆ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಶತ್ರುನಾಶಕನು ವಿನಯದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
9.64.39
न तेऽस्त्यविदितं किञ्चिद्भूतं भव्यं च भारत ।
कालस्य च यथावृत्तं तत्ते सुविदितं प्रभो ॥ ९.६४.३९ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಓ ಪ್ರಭುವೇ, ನಡೆದದ್ದು ಅಥವಾ ನಡೆಯಲಿರುವದು ಯಾವುದೂ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಯದಿಲ್ಲ; ಕಾಲದ ಗತಿಯೂ ನಿಮಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದೆ.
9.64.40
यदिदं पाण्डवैः सर्वैस्तव चित्तानुरोधिभिः ।
कथं कुलक्षयो न स्यात्तथा क्षत्रस्य भारत ॥ ९.६४.४० ॥
ಓ ಭಾರತ, ಪಾಂಡವರೆಲ್ಲರೂ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಈ ಕುಲನಾಶ ಹೇಗೆ ಆಗದಿರುತ್ತಿತ್ತು?
9.64.41
भ्रातृभिः समयं कृत्वा क्षान्तवान्धर्मवत्सलः ।
द्यूतच्छलजितैः शुद्वैर्वनवासो ह्युपागतः ॥ ९.६४.४१ ॥
ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಧರ್ಮಪ್ರಿಯನು ಸಹನೆ ವಹಿಸಿದನು; ಜೂಜಿನ ಮೋಸದಿಂದ ಸೋತು, ಶುದ್ಧರಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು.
9.64.42
अज्ञातवासचर्या च नानावेषसमावृतैः ।
अन्ये च बहवः क्लेशास्त्वशक्तैरिव सर्वदा ॥ ९.६४.४२ ॥
ಅಜ್ಞಾತವಾಸದ ಜೀವನ, ನಾನಾ ವೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಿ ಬದುಕುವುದು, ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲರಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಹಿಸಲಾಗದ ಅನೇಕ ಇತರ ಕಷ್ಟಗಳು ಅವರಿಗೆ ಬಂದವು.
9.64.43
मया च स्वयमागम्य युद्धकाल उपस्थिते ।
सर्वलोकस्य सान्निध्येग्रामांस्त्वं पञ्चयाचितः ॥ ९.६४.४३ ॥
ಯುದ್ಧಕಾಲ ಬಂದಾಗ ನಾನೇ ಸ್ವತಃ ಬಂದು, ಸರ್ವಲೋಕದ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಿಂದ ಐದು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಯಾಚಿಸಿದೆನು.
9.64.44
त्वया कालोपसृष्टेन लोभतो नापवर्जिताः ।
तवापराधान्नृपते सर्वं क्षत्रं क्षयं गतम् ॥ ९.६४.४४ ॥
ಕಾಲದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ನೀನು ಲೋಭದಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಿಲ್ಲ; ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಅಪರಾಧದಿಂದಲೇ ಇಡೀ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಂಶ ನಾಶವಾಯಿತು.
9.64.45
भीष्मेण सोमदत्तेन बाह्लीकेन कृपेण च ।
द्रोणेन च सपुत्रेण विदुरेण च धीमता।
याचितस्त्वं शमं नित्यं न च तत्कृतवानसि ॥ ९.६४.४५ ॥
ಭೀಷ್ಮ, ಸೋಮದತ್ತ, ಬಾಹ್ಲೀಕ, ಕೃಪ, ಮಗನೊಂದಿಗೆ ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತ ವಿದುರ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನಿಂದ ಸದಾ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಯಾಚಿಸಿದರು; ಆದರೆ ನೀನು ಅದನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.
9.64.46
कालोपहतचित्ता हि सर्वे मुह्यन्ति भारत ।
यथा मूढो भवान्पूर्वमस्मिन्नर्थे समुद्यते ॥ ९.६४.४६ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಕಾಲದಿಂದ ಆಹತವಾದ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರೆಲ್ಲರೂ ಮೋಹಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ; ಹಿಂದೆ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದಾಗ ನೀನು ಮೂಢನಾದಂತೆ.
9.64.47
किमन्यत्कालयोगाद्धि द्विष्टमेव परायणम् ।
मा च दोषान्महाप्राज्ञ पाण्डवेषु निवेशय ॥ ९.६४.४७ ॥
ಕಾಲದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬೇರೇನು? ದ್ವೇಷವೇ ಆಶ್ರಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ಪಾಂಡವರ ಮೇಲೆ ದೋಷಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಡ.
9.64.48
अल्पोप्यतिक्रमो नास्ति पाण्डवानां महात्मनाम् ।
धर्मतो न्यायतश्चैव स्नेहतश्च परन्तप ॥ ९.६४.४८ ॥
ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದಿಂದ, ನ್ಯಾಯದಿಂದ, ಸ್ನೇಹದಿಂದಲೂ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಇಲ್ಲ; ಓ ಪರಂತಪ.
9.64.49
एतत्सर्वं तु विज्ञाय ह्यात्मदोषकृतं फलम् ।
तन्मन्युं पाण्डुपुत्रेषु न भवान्कर्तुमर्हति ॥ ९.६४.४९ ॥
ಇದೆಲ್ಲವೂ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ದೋಷದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಫಲವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಪಾಂಡುವಿನ ಪುತ್ರರ ಮೇಲೆ ನೀವು ಕೋಪ ಮಾಡಬಾರದು.
9.64.50
कुलं वंशश्च पिण्डाश्च यच्च पुत्रकृत फलम् ।
गान्धार्यास्तव वै नाथ पाण्डवेषु प्रतिष्ठितम् ॥ ९.६४.५० ॥
ಒಡೆಯನೇ, ಕುಲ, ವಂಶ, ಪಿಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಬರುವ ಫಲ — ಗಾಂಧಾರಿಗೂ ನಿಮಗೂ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿವೆ.
9.64.51
त्वं चैव कुरुशार्दूल गान्धारी च यशस्विनी ।
मा शुचो नरशार्दूल पाण्डवान्प्रतिकिल्बिम् ॥ ९.६४.५१ ॥
ಕುರು ಸಿಂಹನೇ, ನೀನು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿನಿ ಗಾಂಧಾರಿ, ನರಸಿಂಹನೇ, ಪಾಂಡವರ ವಿರುದ್ಧ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸಬೇಡಿ.
9.64.52
एतत्सर्वमनुध्याय आत्मनश्च व्यतिक्रमम् ।
शिवेन पाण्डवान्ध्याहि नमस्ते भरतर्षभ ॥ ९.६४.५२ ॥
ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯನ್ನೂ ಯೋಚಿಸಿ, ಕಲ್ಯಾಣ ಭಾವದಿಂದ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸು. ಭರತರ್ಷಭನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
9.64.53
जानासि च महाबाहो धर्मराजस्य या त्वयि ।
भक्तिर्भरतशार्दूल स्नेहश्चापि स्वभावतः ॥ ९.६४.५३ ॥
ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಧರ್ಮರಾಜನಿಗೆ ನಿನ್ನ ಮೇಲಿರುವ ಭಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸ್ವಭಾವತಃ ಇರುವ ಸ್ನೇಹವನ್ನೂ ನೀನು ತಿಳಿದಿರುವೆ.
9.64.54
एतच्च कदनं कृत्वा शत्रूणामपकारिणाम् ।
दह्यते स दिवारात्रौ न च शर्माधिगच्छति ॥ ९.६४.५४ ॥
ಶತ್ರುಗಳನ್ನೂ ಅಪಕಾರಿಗಳನ್ನೂ ಈ ರೀತಿ ಸಂಹರಿಸಿದರೂ ಅವನು ಹಗಲಿರುಳೂ ಉರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನಿಗೆ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
9.64.55
त्वां चैव नरशार्दूल गान्धारीं च यशस्विनीम् ।
स शोचन्नरशार्दूलः शान्तिं नैवाधिगच्छति ॥ ९.६४.५५ ॥
ನರಶಾರ್ದೂಲ, ನಿನ್ನನ್ನು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿನಿ ಗಾಂಧಾರಿಯನ್ನು ನೆನೆದು ದುಃಖಿಸುತ್ತಿರುವ ಆ ನರಶಾರ್ದೂಲನಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಲಭಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.
9.64.56
हिया च परयाऽविष्टो भवन्तं नाधिगच्छति ।
पुत्रशोकाभिसन्तप्तं बुद्धिव्याकुलितेन्द्रियम् ॥ ९.६४.५६ ॥
ಮಹಾ ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ಆವೃತನಾದವನು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾಗಿ, ಬುದ್ಧಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡವನು ಅವನು.
9.64.57
एवमुक्त्वा महाराज धृतराष्ट्रं यदूत्तमः ।
उवाच परमं वाक्यं गान्धारीं शोककर्शिताम् ॥ ९.६४.५७ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ಹೀಗೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿ ಯದುಶ್ರೇಷ್ಠನು ಶೋಕದಿಂದ ಕೃಶಳಾದ ಗಾಂಧಾರಿಗೆ ಈ ಪರಮ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನುಡಿದನು.
9.64.58
सौबलेयि निबोध त्वं यत्त्वां वक्ष्यामि सुव्रते ।
त्वत्समा नास्ति लोकेऽस्मिन्नद्य सीमन्तिनी शुभे ॥ ९.६४.५८ ॥
ಸೌಬಲೇಯಿ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು. ಸುವ್ರತೆ, ಶುಭೆ, ಇಂದು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಂತಹ ಸ್ತ್ರೀ ಇಲ್ಲ.
9.64.59
जानासि च यथा राज्ञि सभायां मम सन्निधौ ।
धर्मार्थसहितं वाक्यमुभयोः पक्षयोर्हितम् ॥ ९.६४.५९ ॥
ರಾಣಿ, ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳು ಧರ್ಮಾರ್ಥಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದವೆಂದು ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ.
9.64.60
उक्तवत्यसि कल्याणि न च ते तनयैः कृतम् ।
दुर्योधनस्त्वया चोक्तो जयार्थी परुषं वचः ॥ ९.६४.६० ॥
ಕಲ್ಯಾಣಿ, ನೀನು ಹೇಳಿದ್ದು ಸರಿ, ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರು ಅದನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಜಯವನ್ನು ಬಯಸಿದ ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ನೀನು ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೆ.
9.64.61
शृणु मूढ वचो मह्यं यतो धर्मस्ततो जयः ।
तदिदं समनुप्राप्तं तव वाक्यं नृपात्मजे ॥ ९.६४.६१ ॥
ಮೂಢಳೇ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು. ಎಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವಿದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಜಯವಿದೆ. ರಾಜಪುತ್ರಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಈಗ ನಿಜವಾಗಿವೆ.
9.64.62
एवं विदित्वा कल्याणि मा स्म शोके मनः कृथाः ।
पाण्डवानां विनाशाय मा ते बुद्धिः कदाचन ॥ ९.६४.६२ ॥
ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಡ. ಪಾಂಡವರ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಎಂದಿಗೂ ಹೋಗದಿರಲಿ.
9.64.63
शक्ता चासि महाभागे पृथिवीं सचराचराम् ।
चक्षुषा क्रोधदीप्तेन निर्दग्धुं तपसो बलात् ॥ ९.६४.६३ ॥
ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿಯೇ, ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದ ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿಯುವ ನಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಚರಾಚರ ಸಹಿತ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲು ನೀನು ಸಮರ್ಥಳು.
9.64.64
वासुदेववचः श्रुत्वा गान्धारी वाक्यमब्रवीत् ।
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि केशव ॥ ९.६४.६४ ॥
ವಾಸುದೇವನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಗಾಂಧಾರಿ ಹೇಳಿದಳು: ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಕೇಶವ, ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಇದು ಸತ್ಯ.
9.64.65
आधिभिर्दह्यमानाया मतिः सञ्चलिता मम ।
सा मे व्यवस्थिता श्रुत्वा तव वाक्यं जनार्दन ॥ ९.६४.६५ ॥
ಮಾನಸಿಕ ವೇದನೆಯಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಚಲಿಸಿತ್ತು. ಜನಾರ್ದನ, ನಿನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಅದು ಈಗ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.
9.64.66
राज्ञस्त्वन्धस्य वृद्धस्य हतपुत्रस्य केशव ।
त्वं गतिः सहितैर्वीरैः पाण्डवैर्दिपदा वर ॥ ९.६४.६६ ॥
ಕೇಶವ, ಕುರುಡನೂ ವೃದ್ಧನೂ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವನೂ ಆದ ರಾಜನಿಗೆ ನೀನೇ ಆಶ್ರಯ. ವೀರರಾದ ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗಿರುವ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನೇ.
9.64.67
एतावदुक्त्वा वचनं मुखं प्रच्छाद्य वाससा ।
पुत्रशोकाभिसन्तप्ता गान्धारी प्ररुरोद ह ॥ ९.६४.६७ ॥
ಇಷ್ಟು ಹೇಳಿ, ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮುಖವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ಸಂತಪ್ತಳಾದ ಗಾಂಧಾರಿ ಅತ್ತಳು.
9.64.68
तत एनां महाबाहुः केश्वः शोककर्शिताम् ।
हेतुकारणसंयुक्तैर्वाक्यैराश्वासयत्प्रभुः ॥ ९.६४.६८ ॥
ಆಗ ಮಹಾಬಾಹು ಪ್ರಭು ಕೇಶವನು ಶೋಕದಿಂದ ಕೃಶಳಾದ ಆಕೆಯನ್ನು ಹೇತು-ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು.
9.64.69
समाश्वास्य च गान्धारीं धृतराष्ट्रं च माधवः ।
द्रौणिसङ्कल्पितं भावमन्वबुध्यत केशवः ॥ ९.६४.६९ ॥
ಗಾಂಧಾರಿ ಮತ್ತು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಮಾಧವ ಕೇಶವನು ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ ಸಂಕಲ್ಪಿತ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡನು.
9.64.70
ततस्त्वरित उत्थाय पादौ मूर्ध्ना प्रणम्य च ।
द्वैपायनस्य राजेन्द्र ततः कौरवमब्रवीत् ॥ ९.६४.७० ॥
ಆಗ ಅವನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಎದ್ದು, ತಲೆಯಿಂದ ದ್ವೈಪಾಯನನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ನಂತರ ಕೌರವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
9.64.71
आपृच्छे त्वां कुरुश्रेष्ठ मा च शोके मनः कृथाः ।
द्रौणेः पापोस्त्यभिप्रायस्तेनास्मि सहसोत्थितः ॥ ९.६४.७१ ॥
ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನಿಂದ ನಿರ್ಗಮನ ಕೇಳುತ್ತೇನೆ; ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಇಡಬೇಡ. ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ ಉದ್ದೇಶ ಪಾಪಮಯವಾದುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಸಹಸಾ ಎದ್ದೆ.
9.64.72
पाण्डवानां वधे रात्रौ बुद्धिस्तेन प्रदर्शिता ॥ ९.६४.७२ ॥
ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರ ವಧೆಯ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಅವನೇ ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
9.64.73
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं गान्धार्या सहितोऽब्रवीत् ।
धृतराष्ट्रो महाबाहुः केशवं केशिसूदनम् ॥ ९.६४.७३ ॥
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಗಾಂಧಾರಿಯೊಡನೆ ಮಹಾಬಾಹು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಕೇಶಿಸೂದನ ಕೇಶವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
9.64.74
शीघ्रं गच्छ महाबाहो पाण्डवान्परिपालय ।
भूयस्त्वया समेष्यामि क्षिप्रमेव जनार्दन ॥ ९.६४.७४ ॥
ಮಹಾಬಾಹು, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋಗಿ ಪಾಂಡವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಜನಾರ್ದನ, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತೇನೆ.
9.64.75
प्रायात्ततस्तु त्वरितो दारुकेण सहाच्युतः ॥ ९.६४.७५ ॥
ಆಗ ಅಚ್ಯುತನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ದಾರುಕನೊಡನೆ ಹೊರಟನು.
9.64.76
वासुदेवे गते राजन्धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् ।
आश्वासयदमेयात्मा व्यासो लोकनमस्कृतः ॥ ९.६४.७६ ॥
ರಾಜನೇ, ವಾಸುದೇವನು ಹೊರಟ ಬಳಿಕ, ಅಮೇಯಾತ್ಮನೂ ಲೋಕನಮಸ್ಕೃತನೂ ಆದ ವ್ಯಾಸನು ಜನೇಶ್ವರ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು.
9.64.77
वासुदेवोऽपि धर्मात्मा कृतकृत्यो जगाम ह ।
शिबिरं हास्तिनपुराद्दिदृक्षुः पाण्डवान्नृप ॥ ९.६४.७७ ॥
ಧರ್ಮಾತ್ಮ ವಾಸುದೇವನೂ ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗಿ, ರಾಜನೇ, ಹಸ್ತಿನಾಪುರದಿಂದ ಪಾಂಡವರನ್ನು ನೋಡುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
9.64.78
आगम्य शिबिरं रात्रौ सोऽभ्यगच्छत पाण्डवान् ।
तच्च तेभ्यः समाख्याय सहितस्तैः समाहितः ॥ ९.६४.७८ ॥
ರಾತ್ರಿ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ತಲುಪಿ ಅವನು ಪಾಂಡವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು; ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ, ಅವರೊಡನೆ ಸಮಾಧಾನಚಿತ್ತನಾಗಿದ್ದನು.