మహాభారతం · అధ్యాయం 9.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.7.1
व्यतीतायां रजन्यां तु राजा दुर्योधनस्तदा ।
अब्रवीत्तावकान्सर्वान्सन्नह्यन्तां महारथाः ॥ ९.७.१ ॥
రాత్రి గడిచిన తర్వాత, రాజు దుర్యోధనుడు అప్పుడు తన వారందరితో ఇలా అన్నాడు: "మహారథులారా, కవచాలు ధరించండి."
9.7.2
राज्ञश्च मतमाज्ञाय समनह्यत सा चमूः ।
अयोजयन्रथांस्तूर्णं पर्यधावंस्तथा परे ॥ ९.७.२ ॥
రాజు అభిప్రాయాన్ని తెలుసుకుని ఆ సేన సిద్ధమైంది; రథాలను వేగంగా కట్టారు, ఇతరులు కూడా పరుగెత్తారు.
9.7.3
अकल्प्यन्त च मातङ्गाः समनह्यन्त पत्तयः ।
हयानास्तरणोपेतांश्चक्रुरन्ये सहस्रशः ॥ ९.७.३ ॥
ఏనుగులు అలంకరించబడ్డాయి, కాల్బలం కవచాలు ధరించింది; ఇతరులు వేలకొద్దీ జీనులు కట్టిన గుర్రాలను సిద్ధం చేశారు.
9.7.4
वादित्राणां च निनदः प्रादुरासीद्विशाम्पते ।
योधानां सैन्यमुख्यानामन्योन्यं प्रतिगर्जताम् ॥ ९.७.४ ॥
ప్రజాపతీ, వాద్యాల ధ్వని మ్రోగింది; సేనలోని ప్రధాన యోధులు ఒకరికొకరు ప్రతిగర్జించారు.
9.7.5
ततो बलानि सर्वाणि हतशिष्टानि भारत ।
सन्नद्धानि व्यदृश्यन्त मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ९.७.५ ॥
అప్పుడు, భరతవంశీయుడా, హతమై మిగిలిన సేనలన్నీ సన్నద్ధంగా కనిపించాయి; మృత్యువును వెనక్కి తరిమినట్లు.
9.7.6
शल्यं सेनापतिं कृत्वा मद्रराजं महारथाः ।
प्रविभज्य बलं सर्वमनीकेषु व्यवस्थिताः ॥ ९.७.६ ॥
మద్ర రాజు శల్యుడిని సేనాపతిగా నియమించి, మహారథులు సమస్త సేనను విభజించి వేర్వేరు దళాల్లో నిలిపారు.
9.7.7
ततः सर्वे समागम्य पुत्रेण तव सैनिकाः ।
कृपश्च कृतवर्मा च द्रौणिः शल्योऽथ सौबलः।
अन्ये च पार्थिवाः शेषाः समयं चक्रुरादृताः ॥ ९.७.७ ॥
తర్వాత మీ కుమారునితో కలిసి సైనికులందరూ సమావేశమయ్యారు; కృపుడు, కృతవర్మ, ద్రోణుని కుమారుడు, శల్యుడు, సుబలుని కుమారుడు శకుని, మిగిలిన రాజులు అందరూ గౌరవంగా ఒక ప్రతిజ్ఞ చేసుకున్నారు.
9.7.8
अद्याचार्यसुतो द्रौणिर्नैको युध्येत शत्रुभिः ।
न न एकेन योद्धव्यं कथञ्चिदपि पाण्डवैः ॥ ९.७.८ ॥
ఈరోజు ఆచార్యుని కుమారుడైన ద్రోణపుత్రుడు శత్రువులతో ఒంటరిగా పోరాడకూడదు; ఎవరూ పాండవులతో ఏ విధంగానైనా ఒంటరిగా పోరాడకూడదు.
9.7.9
यो ह्येकः पाण्डवैर्युध्येद्यो वा युध्यन्तमुत्सृजेत् ।
स पञ्चभिर्भवेद्युक्तः पातकैश्चोपपातकैः।
अन्योन्यं परिरक्षद्भिर्योद्धव्यं सहितैश्च नः ॥ ९.७.९ ॥
పాండవులతో ఒంటరిగా పోరాడేవాడు, లేదా పోరాడుతున్నవానిని విడిచిపెట్టేవాడు, ఐదు మహాపాపాలతోనూ ఉపపాపాలతోనూ బంధింపబడతాడు; మనం ఒకరినొకరు రక్షించుకుంటూ కలిసికట్టుగానే పోరాడాలి.
9.7.10
एवं ते समयं कृत्वा सर्वे तत्र महारथाः ।
मद्रराजं पुरस्कृत्य तूर्णमभ्यद्रवन्परान् ॥ ९.७.१० ॥
ఈ విధంగా అక్కడ ఆ మహారథులందరూ ప్రతిజ్ఞ చేసి, మద్రరాజును ముందుంచి, వేగంగా శత్రువులపైకి దూసుకెళ్లారు.
9.7.11
तथैव पाण्डवा राजन्व्यूह्य सैन्यं महारणे ।
अभ्ययुः कौरवान्युद्धे योत्स्यमानाः समन्ततः ॥ ९.७.११ ॥
రాజా, అలాగే పాండవులు కూడా మహాయుద్ధంలో తమ సైన్యాన్ని వ్యూహంగా అమర్చి, యుద్ధం చేయాలనే సంకల్పంతో అన్ని వైపుల నుండి కౌరవులపైకి దూసుకెళ్లారు.
9.7.12
ततो बलं समभवत्क्षुब्धार्णवसमस्वनम् ।
समुद्भूतार्णवाकारमुदीर्णरथकुञ्जरम् ॥ ९.७.१२ ॥
అప్పుడు ఆ సైన్యం క్షోభిత సముద్రపు ధ్వనితో కూడినదిగా మారింది; ఉప్పొంగిన సముద్రపు ఆకారంతో, రథాలు ఏనుగులు పైకి లేచినట్టుగా ఉన్నది.
9.7.13
द्रोणस्य चैव भीष्मस्य राधेयस्य च मे श्रुतम् ।
पातनं शंस मे भूयः शल्यस्याथ सुतस्य मे ॥ ९.७.१३ ॥
ద్రోణుడు, భీష్ముడు, రాధేయుడు కర్ణుడు పడిపోయారని నేను విన్నాను. ఇప్పుడు శల్యుడు, నా కుమారుని పతనం గురించి మళ్ళీ చెప్పు.
9.7.14
कथं रणे हतः शल्यो धर्मराजेन सञ्जय ।
भीमेन च महाबाहुः पुत्रो दुर्योधनो मम ॥ ९.७.१४ ॥
సంజయా! యుద్ధంలో ధర్మరాజు శల్యుడిని ఎలా చంపాడు? మహాబాహువైన భీముడు నా కుమారుడు దుర్యోధనుడిని ఎలా చంపాడు?
9.7.15
क्षयं मनुष्यदेहानां तथा नागाश्वसङ्क्षयम् ।
शृणु राजन्स्थिरो भूत्वा सङ्ग्रामं शंसतो मम ॥ ९.७.१५ ॥
రాజా! మనుష్య దేహాల నాశనాన్ని, ఏనుగులు, గుర్రాల నాశనాన్ని, నేను యుద్ధాన్ని వివరిస్తూ చెప్పేటప్పుడు స్థిరంగా విను.
9.7.16
आशा बलवती राजन्पुत्राणां तेऽभवत्तदा ॥ ९.७.१६ ॥
రాజా! అప్పుడు నీ కుమారులకు బలమైన ఆశ ఉండింది.
9.7.17
हते द्रोणे च भीष्मे च सूतपुत्रे च पातिते ।
शल्यः पार्थान्रणे सर्वान्निहनिष्यति मारिष ॥ ९.७.१७ ॥
ద్రోణుడు, భీష్ముడు, సూతపుత్రుడు కర్ణుడు చంపబడి పడిపోయిన తర్వాత, మారిషా! శల్యుడు యుద్ధంలో పాండవులందరినీ చంపుతాడు.
9.7.18
तामाशां हृदये कृत्वा समाश्वस्य च भारत ।
मद्रराजं च समरे समाश्रित्य महारथम्।
नाथवन्तं तदाऽऽत्मानममन्यत सुतस्तव ॥ ९.७.१८ ॥
భారతా! ఆ ఆశను హృదయంలో ఉంచుకుని, ఓదార్పు పొంది, యుద్ధంలో మహారథుడైన మద్రరాజును ఆశ్రయించి, అప్పుడు నీ కుమారుడు తనకు రక్షకుడు ఉన్నాడని భావించాడు.
9.7.19
यदा कर्णे हते पार्थाः सिंहनादं प्रचक्रिरे ।
तदा राजन्धार्तराष्ट्रान्प्रविवेश महद्भयम् ॥ ९.७.१९ ॥
రాజా, కర్ణుడు హతుడైనప్పుడు పార్థులు సింహనాదం చేశారు; అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారులలో గొప్ప భయం ప్రవేశించింది.
9.7.20
तान्समाश्वास्य तु तदा मद्रराजः प्रतापवान् ।
व्यूह्य व्यूहं महाराज सर्वतोभद्रमृद्धिमत् ॥ ९.७.२० ॥
అప్పుడు ప్రతాపవంతుడైన మద్రరాజు వారిని ఓదార్చి, మహారాజా, సర్వతోభద్రమనే సమృద్ధమైన వ్యూహాన్ని రచించాడు.
9.7.21
प्रत्युद्ययौ रणे पार्थान्मद्रराजः प्रतापवान् ।
विधून्वन्कार्मुकं चित्रं भारघ्नं वेगवत्तरम्।
रथप्रवरमास्थाय सैन्धवाश्वं महारथः ॥ ९.७.२१ ॥
ప్రతాపవంతుడైన మద్రరాజు యుద్ధంలో పార్థులను ఎదుర్కొని ముందుకు సాగాడు; విచిత్రమైన, బరువు మోయగల, అతివేగమైన ధనుస్సును ఊపుతూ, సింధుదేశపు గుర్రాలు పూన్చిన శ్రేష్ఠ రథమెక్కి ఆ మహారథుడు వచ్చాడు.
9.7.22
तस्य सूतो महाराज रथस्थोऽशोभयद्रथम् ।
स तेन संवृतो वीरो रथेनामित्रकर्शनः।
तस्थौ शूरो महाराज पुत्राणां ते भयप्रणुत् ॥ ९.७.२२ ॥
అతని సారథి రథంపై నిలిచి ఆ రథాన్ని అలంకరించాడు. ఆ రథంతో చుట్టబడిన శత్రుసంహారకుడైన ఆ వీరుడు, మహారాజా, నీ కుమారుల భయాన్ని పోగొట్టేవాడిగా నిలిచాడు.
9.7.23
प्रयाणे मद्रराजोऽभून्मुखं व्यूहस्य दंशितः ।
मद्रकैः सहितो वीरैः कर्णपुत्रैश्च दुर्जयैः ॥ ९.७.२३ ॥
ముందుకు సాగేటప్పుడు మద్రరాజు వ్యూహానికి ముఖంగా నిలిచాడు, కవచధారియై, మద్రకులు, వీరులు, కర్ణుని జయింపరాని కుమారులతో కలిసి.
9.7.24
सव्येऽभूत्कृतवर्मा च त्रिगर्तैः परिवारितः ।
गौतमो दक्षिणे पार्श्वे शकैश्च यवनैः सह ॥ ९.७.२४ ॥
ఎడమ పార్శ్వంలో కృతవర్మ త్రిగర్తులతో చుట్టబడి ఉన్నాడు; కుడి పార్శ్వంలో గౌతముడు శకులు, యవనులతో కలిసి ఉన్నాడు.
9.7.25
अश्वत्थामा पृष्ठतोऽभूत्काम्भोजैः परिवारितः ।
दुर्योधनोऽभवन्मध्ये रक्षितः कुरुपुङ्गवैः ॥ ९.७.२५ ॥
అశ్వత్థామ వెనుక భాగంలో కాంబోజులతో చుట్టుముట్టబడ్డాడు. దుర్యోధనుడు మధ్యలో ఉండి కురువీరులచే రక్షింపబడ్డాడు.
9.7.26
हयानीकेन महता सौबलश्चापि संवृतः ।
प्रययौ सर्वसैन्येन कैतव्यश्च महारथः ॥ ९.७.२६ ॥
గొప్ప అశ్వసేనతో చుట్టుముట్టబడిన సుబలపుత్రుడు శకుని కూడా ముందుకు సాగాడు. మహారథుడైన కైతవ్యుడు సర్వసైన్యంతో ముందుకు వెళ్లాడు.
9.7.27
पाण्डवाश्च महेष्वासा व्यूह्य सैन्यमरिन्दमाः ।
त्रिधाभूता महाराज तव सैन्यमुपाद्रवन् ॥ ९.७.२७ ॥
మహాధనుర్ధరులైన పాండవులు, శత్రువులను అణచువారు, తమ సైన్యాన్ని వ్యూహంగా అమర్చి మూడు భాగాలుగా విడిపోయి, మహారాజా, నీ సైన్యంపై దాడి చేశారు.
9.7.28
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च सात्यकिस्च महारथः ।
शल्यस्य वाहिनीं हन्तुमभिदुद्रुवुराहवे ॥ ९.७.२८ ॥
ధృష్టద్యుమ్నుడు, శిఖండి, మహారథుడైన సాత్యకి యుద్ధంలో శల్యుని సైన్యాన్ని సంహరించడానికి దానిపై విరుచుకుపడ్డారు.
9.7.29
ततो युधिष्ठिरो राजा स्वेनानीकेन संवृतः ।
शल्यमेवाभिदुद्राव जिघांसुर्भरतर्षभः ॥ ९.७.२९ ॥
అప్పుడు రాజు యుధిష్ఠిరుడు తన స్వంత సైన్యంతో చుట్టుముట్టబడి, భరతశ్రేష్ఠుడు, చంపాలనే కోరికతో శల్యునిపైనే దాడి చేశాడు.
9.7.30
हार्दिक्यं च महेष्वासमर्जुनः शत्रुपूगहा ।
संशप्तकगणांश्चैव वेगितोऽभिविदुद्रुवे ॥ ९.७.३० ॥
శత్రుసమూహాలను సంహరించే అర్జునుడు మహాధనుర్ధరుడైన హార్దిక్యుడిని (కృతవర్మను) మరియు సంశప్తకుల గుంపులను వేగంగా ఎదిరించి దాడి చేశాడు.
9.7.31
गौतमं भीमसेनो वै सोमकाश्च महारथाः ।
अभ्यद्रवन्त राजेनद्र जिघांसन्तः परान्युधि ॥ ९.७.३१ ॥
భీమసేనుడు, సోమకులైన మహారథులు గౌతముడి (కృపుడి) మీదకు దూకారు, ఓ రాజేంద్రా, యుద్ధంలో శత్రువులను చంపాలనే కోరికతో.
9.7.32
माद्रीपुत्रौ तु शकुनिमुलूकं च महारथम् ।
ससैन्यौ सहसैन्यौ तावुपतस्थतुराहवे ॥ ९.७.३२ ॥
మాద్రి ఇద్దరు కుమారులు తమ సేనలతో యుద్ధంలో శకుని, మహారథుడైన ఉలూకుడి ఎదుట నిలిచారు.
9.7.33
तथैवायुतशो योधास्तावकाः पाण्डवान्रणे ।
अभ्यवर्तन्त सङ्क्रुद्धा विविधायुधपाणयः ॥ ९.७.३३ ॥
అలాగే మీ పదివేల మంది యోధులు, కోపంతో, రకరకాల ఆయుధాలు చేతబట్టి, యుద్ధంలో పాండవులపై విరుచుకుపడ్డారు.
9.7.34
हते भीष्मे हमेष्वासे द्रोणे कर्णे जयद्रथे ।
कुरुष्वल्पावशिष्टेषु पाण्डवेषु च संयुगे ॥ ९.७.३४ ॥
భీష్ముడు, స్వర్ణధనుర్ధారి …, ద్రోణుడు, కర్ణుడు, జయద్రథుడు హతులైన తరువాత, యుద్ధంలో కౌరవులలోను పాండవులలోను కొద్దిమందే మిగిలి ఉండగా…
9.7.35
संरब्धेषु च पार्थेषु पराक्रान्तेषु सञ्जय ।
मामकानां परेषां च किं शिष्टमभवद्बलम् ॥ ९.७.३५ ॥
సంజయా, పార్థులు కోపంతో పరాక్రమంతో ఉండగా, నా వారిలోనూ ఇతరులలోనూ ఎంత సైన్యం మిగిలింది?
9.7.36
यथा वयं परे राजन्युद्धाय समुपस्थिताः ।
यावच्चासीद्बलं शिष्टं सङ्ग्रामे तन्निबोध मे ॥ ९.७.३६ ॥
రాజా, మనమూ ఇతరులూ యుద్ధానికి ఎలా వచ్చామో, యుద్ధంలో ఎంత సైన్యం మిగిలిందో అది నా నుండి విను.
9.7.37
एकादश सहस्राणि रथानां भरतर्षभ ।
दश दन्तिसहस्राणि सप्त चैव शतानि च ॥ ९.७.३७ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, పదకొండు వేల రథాలు, పది వేల ఏనుగులు, మరియు ఏడు వందలు కూడా.
9.7.38
पूर्णे शतसहस्रे द्वे हयानां तत्र भारत ।
पत्तिकोट्यस्तथा तिस्रो बलमेतत्तवाभवत् ॥ ९.७.३८ ॥
భారతా, అక్కడ గుర్రాలు పూర్తిగా రెండు లక్షలు; కాలిబలం మూడు కోట్లు. ఇది నీ సైన్యం.
9.7.39
रथानां षट्सहस्राणि षट्सहस्राश्च कुञ्जराः ।
दश चाश्वसहस्राणि पत्तिकोटी च भारत ॥ ९.७.३९ ॥
ఆరు వేల రథాలు, ఆరు వేల ఏనుగులు, పది వేల గుర్రాలు, ఒక కోటి కాలిబలం, భారతా.
9.7.40
एतद्बलं पाण्डवानामभवच्छेषमाहवे ।
एत एव समाजग्मुर्युद्वाय भरतर्षभ ॥ ९.७.४० ॥
ఇది పాండవుల యుద్ధంలో మిగిలిన సైన్యం. భరతశ్రేష్ఠా, వీరే యుద్ధానికి కలిసివచ్చారు.
9.7.41
एवं विभज्य राजेन्द्र मद्रराजमते स्थिताः ।
पाण्डवान्प्रत्युदीयाम जयगृद्धाः प्रमन्यवः ॥ ९.७.४१ ॥
రాజేంద్రా, ఇలా సైన్యాన్ని విభజించి మద్రరాజు సలహాపై నిలిచాము. విజయాసక్తితో, కోపంతో పాండవుల వైపు ముందుకు సాగాము.
9.7.42
तथैव पाण्डवाः शूराः समरे जितकाशिनः ।
उपयाता नरव्याघ्राः पाञ्चालाश्च यशस्विनः ॥ ९.७.४२ ॥
అలాగే యుద్ధంలో విజయం పొందినవారిగా భావించే పాండవ వీరులు ముందుకు వచ్చారు. కీర్తిమంతులైన పాంచాలులు కూడా వచ్చారు.
9.7.43
एवमेते बलौघेन परस्परवधैषिणः ।
उपयाता नरव्याघ्राः पूर्वां सन्ध्यां प्रति प्रभो ॥ ९.७.४३ ॥
ఈ విధంగా ఈ నరవ్యాఘ్రులు, సైన్యపు ప్రవాహంతో ఒకరినొకరు వధించాలనే కోరికతో, ప్రభూ, పూర్వ సంధ్య వైపు ముందుకు వచ్చారు.
9.7.44
ततः प्रववृते युद्धं घोररूपं भयानकम् ।
तावकानां परेषां च निघ्नतामितरेतरम् ॥ ९.७.४४ ॥
అప్పుడు భయంకరమైన, ఘోరమైన యుద్ధం ప్రారంభమైంది; మీ వైపు వారు, శత్రువులు ఒకరినొకరు కొట్టుకున్నారు.