มหาภารตะ · อัธยายะ 9.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.8.1
ततः प्रववृते युद्धं कुरूणां भयवर्धनम् ।
सृञ्जयैः सह राजेन्द्र घोरं देवासुरोपमम् ॥ ९.८.१ ॥
จากนั้นการรบอันน่าสะพรึงกลัวก็เริ่มขึ้นกับพวกสัญชัย ทำให้ความหวาดกลัวของพวกกุรุทวีขึ้น เหมือนการรบของเทพกับอสูร โอ้จอมกษัตริย์
9.8.2
नरा रथा गजौघाश्च वाजिनश्च सहस्रशः ।
वाजिनश्च पराक्रान्ताः समाजग्मुः परस्परम् ॥ ९.८.२ ॥
นักรบนับพัน รถศึก ฝูงช้าง และม้า รวมทั้งม้าที่รุกไปด้วยความกล้าหาญ ต่างประจันหน้ากันเข้ามา
9.8.3
गजानां भीमरूपाणां द्रवतां निःस्वनो महान् ।
अश्रूयत यथा काले जलदानां नभस्तले ॥ ९.८.३ ॥
เสียงคำรามอันดังของช้างรูปร่างน่าสะพรึงที่พุ่งไป ได้ยินกึกก้อง เหมือนเสียงฟ้าร้องของเมฆบนท้องฟ้าในฤดูกาลที่เหมาะสม
9.8.4
नागैरभ्याहताः केचित्सरथा रथिनोऽपतन् ।
व्यद्रवन्त रणे भीता द्राव्यमाणा मदोत्कटैः ॥ ९.८.४ ॥
นักรบรถศึกบางคนถูกช้างชน ตกลงพร้อมรถของตน พวกที่หวาดกลัวและถูกช้างที่คลุ้มคลั่งไล่ตี ก็วิ่งหนีกระจัดกระจายไปในสนามรบ
9.8.5
हयौघान्पादरक्षांश्च रथिनस्तत्र शिक्षिताः ।
शरैः सम्प्रेषयामासुः परलोकाय भारत ॥ ९.८.५ ॥
ที่นั่นนักรบรถศึกผู้ชำนาญ ส่งฝูงม้าและทหารองครักษ์ไปสู่โลกของความตายด้วยลูกศร โอ้ภารตะ
9.8.6
सादिनः शिक्षिता राजन्परिवार्य महारथान् ।
विचरन्तो रणेऽभ्यघ्नन्प्रासशक्त्यृष्टिभिस्तथा ॥ ९.८.६ ॥
นักขี่ม้าผู้ชำนาญล้อมรอบนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ เคลื่อนไปมาในสนามรบ แล้วฟันพวกเขาด้วยหอก ง้าว และหลาว โอ้จอมกษัตริย์
9.8.7
धन्विनः पुरुषाः केचित्परिवार्य महारथान् ।
एकं बहव आसाद्य प्रैषयन्यमसादनम् ॥ ९.८.७ ॥
พลธนูบางคนล้อมนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ และมีหลายคนรุมโจมตีคนเดียว ส่งเขาไปสู่ที่อยู่ของยมะ
9.8.8
नागान्रथवरांश्चान्ये परिवार्य महारथाः ।
सोत्तरा युधि निर्जघ्नुर्द्रवमाणं महारथम् ॥ ९.८.८ ॥
นักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่อีกพวกหนึ่ง ล้อมช้างและรถศึกอันยอดเยี่ยม แล้วฟันนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ที่วิ่งหนีไปพร้อมกับอุตตระในสนามรบจนล้มลง
9.8.9
तथा च रथिनं क्रुद्धं विकिरन्तं शरान्बहून् ।
नागा जघ्नुर्महाराज परिवार्य समन्ततः ॥ ९.८.९ ॥
ในทำนองเดียวกัน นักรบรถศึกผู้โกรธเกรี้ยวที่ยิงลูกศรมากมาย โอ้มหาราช ถูกช้างล้อมรอบจากทุกด้านแล้วถูกฆ่าล้ม
9.8.10
नागा नागमभिद्रुत्य रथी च रथिनं रणे ।
शक्तितोमरनाराचैर्निजघ्नुस्तत्र भारत ॥ ९.८.१० ॥
ที่นั่นในการรบ ช้างโจมตีช้าง และนักรบรถศึกโจมตีนักรบรถศึก โอ้ภารตะ พวกเขาฟันกันด้วยหอก ง้าว และลูกศร
9.8.11
पादातानवमृद्गन्तो रथवारणवाजिनः ।
रणमध्ये व्यदृश्यन्त कुर्वन्तो महदाकुलम् ॥ ९.८.११ ॥
ที่กลางสนามรบ ปรากฏรถศึก ช้าง และม้า เหยียบย่ำทหารราบ ก่อให้เกิดความปั่นป่วนอย่างยิ่ง
9.8.12
हयाश्च पर्यधावन्त चामरैरुपशोभिताः ।
हंसा हिमवतः प्रस्थे पिबन्त इव मेदिनीम् ॥ ९.८.१२ ॥
และม้าที่ประดับด้วยพัดหางจามรี วิ่งวนไปมา เหมือนหงส์บนไหล่เขาหิมาลัยที่ดื่มแผ่นดิน
9.8.13
तेषां तु वाजिनां भूमिः खुरैश्चित्रा विशाम्पते ।
अशोभत यथा नारी करजैः क्षतविक्षता ॥ ९.८.१३ ॥
โอ้เจ้าแห่งประชาชน พื้นดินถูกกีบเท้าของม้าเหล่านั้นกระทุ้งจนเป็นลวดลายหลากสี และพื้นนั้นงดงามดั่งหญิงสาวที่ถูกเล็บข่วนจนเป็นรอยช้ำ
9.8.14
वाजिनां खुरशब्देन रथनेमिस्वनेन च ।
पत्तीनां चापि शब्देन नागानां बृंहितेन च ॥ ९.८.१४ ॥
ด้วยเสียงกีบม้า เสียงล้อรถศึก เสียงทหารราบ และเสียงแตรของช้าง
9.8.15
वादित्राणां च घोषेण शङ्खानां निनदेन च ।
अभवन्नादिता भूमिर्निर्घातैरिव भारत ॥ ९.८.१५ ॥
ด้วยเสียงดนตรีและเสียงสังข์ที่ดังก้อง โอ้ภารตะ แผ่นดินสะท้อนก้องเหมือนถูกฟ้าผ่า
9.8.16
धनुषां कूजमानानां शस्त्रौघानां च पात्यताम् ।
कवचानां प्रभाभिश्च न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ९.८.१६ ॥
ด้วยเสียงสายธนูดังหวือ กองอาวุธที่ร่วงลง และแสงวาววับของเกราะ จนไม่อาจมองเห็นสิ่งใดได้เลย
9.8.17
बहवो बाहवश्छिन्ना नागराजकरोपमाः ।
उद्वेष्टन्ते विचेष्टन्ते वेगं कुर्वन्ति दारुणम् ॥ ९.८.१७ ॥
แขนที่ถูกตัดขาดจำนวนมาก เหมือนลำตัวของจอมนาค ดิ้นพล่านและกระตุก เคลื่อนไหวด้วยกำลังอันน่าสะพรึงกลัว
9.8.18
शिरसां च महाराज पततां धरणीतले ।
च्युतानामिव तालेभ्यः फलानां श्रूयते स्वनः ॥ ९.८.१८ ॥
โอ้มหาราช เสียงศีรษะที่ร่วงลงสู่พื้นพสุธาได้ยินดังเหมือนผลไม้ที่หล่นจากต้นตาล
9.8.19
शिरोभिः पतितैर्भाति रुधिरार्द्रैर्वसुन्धरा ।
तपनीयनिभैः काले नलिनैरिव भारत ॥ ९.८.१९ ॥
เมื่อศีรษะร่วงลง พื้นดินที่ชุ่มด้วยโลหิตก็เปล่งประกาย เหมือนทุ่งบัวทองคำในเวลาอันควร โอ้ภารตะ
9.8.20
उद्वृत्तनयनैस्तैस्तु गतसत्वैः सुविक्षतैः ।
व्यभ्राजत मही राजन्पुण्डरीकैरिवावृता ॥ ९.८.२० ॥
ด้วยผู้ที่ตาเหลือก ไร้ชีวิต และบาดเจ็บสาหัส โอ้กษัตริย์ พื้นพสุธาจึงสว่างไสว เหมือนถูกปกคลุมด้วยดอกบัวขาว
9.8.21
बाहुभिश्चन्दनादिग्धैः सकेयूरैर्महारधनैः ।
पतितैर्भाति राजेन्द्र महाशक्रध्वजैरिव ॥ ९.८.२१ ॥
แขนทั้งหลายที่ทาด้วยจันทน์ สวมกำไลทองอันมีค่ามาก และที่ร่วงหล่นลงแล้ว ข้าแต่จอมกษัตริย์ ส่องแสงเหมือนธงใหญ่ของพระอินทร์
9.8.22
ऊरुभिश्च नरेन्द्राणां विनिकृत्तैर्महाहवे ।
हस्तिहस्तोपमैर्जज्ञे संवृतं तद्रणाङ्कणम् ॥ ९.८.२२ ॥
ขาทั้งหลายของบรรดากษัตริย์ที่ถูกตัดขาดในการรบอันยิ่งใหญ่ มีลักษณะเหมือนงวงช้าง สนามรบนั้นจึงเต็มไปด้วยสิ่งเหล่านั้น
9.8.23
कबन्धंशतसङ्कीर्णं छत्रचामरसङ्कुलम् ।
सेनावनं तच्छुशुभे वनं पुष्पाचितं यथा ॥ ९.८.२३ ॥
ร่างไร้ศีรษะนับร้อยกระจัดกระจายอยู่ เต็มไปด้วยร่มและพัดขนจามรี ป่าแห่งกองทัพนั้นงามพรายเหมือนป่าที่ประดับด้วยดอกไม้
9.8.24
तत्र योधा महाराज विचरन्तो ह्यभीतवत् ।
दृश्यन्ते रुधिराक्ताङ्गाः पुष्पिता इव किंशुकाः ॥ ९.८.२४ ॥
ข้าแต่มหาราชา ที่นั่นเหล่านักรบเห็นเดินไปมาราวกับไม่หวั่นกลัว ร่างกายเปรอะเปื้อนไปด้วยโลหิต เหมือนต้นกิงสุกะที่ออกดอกบาน
9.8.25
मातङ्गाश्चाप्यदृश्यन्त शरतोमरपीडिताः ।
पतन्तस्तत्र तवैव छिन्नाभ्रासदृशा रणे ॥ ९.८.२५ ॥
ในสงครามนั้นยังเห็นช้างของพระองค์เองด้วย ถูกลูกศรและหอกทิ่มแทง ล้มลงเหมือนเมฆที่ถูกฉีกขาด
9.8.26
गजानीकं महाराज वध्यमानं महात्मभिः ।
व्यदीर्यत दिशः सर्वा वातनुन्ना धना इव ॥ ९.८.२६ ॥
ข้าแต่มหาราชา กองช้างที่ถูกผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่สังหาร ได้แตกกระจายไปทุกทิศ เหมือนก้อนเมฆที่ถูกลมพัดกระจัดกระจาย
9.8.27
ते गजा धनसङ्काशाः पेतुरुर्व्यां समन्ततः ।
वज्रनुन्ना इव बभुः पर्वता युगसङ्क्षये ॥ ९.८.२७ ॥
ช้างเหล่านั้นมีลักษณะเหมือนก้อนเมฆ ล้มลงบนแผ่นดินรอบด้าน ปรากฏเหมือนภูเขาที่ถูกสายฟ้าฟาดในคราวที่ยุคสิ้นสุดลง
9.8.28
हयानां सादिभिः सार्धं पतितानां महीतले ।
राशयः स्म प्रदृश्यन्ते गिरिमात्रांस्ततस्ततः ॥ ९.८.२८ ॥
บนพื้นดิน เห็นม้าที่ล้มลงพร้อมทั้งผู้ขี่ กองซ้อนกันเป็นภูเขา อยู่ทั่วไปทุกหนทุกแห่ง
9.8.29
सञ्जज्ञे रणभूमौ तु परलोकवहा नदी ।
शोणितोदा रथावर्ता ध्वजवृक्षास्थिशर्करा ॥ ९.८.२९ ॥
ในสนามรบมีแม่น้ำสายหนึ่งเกิดขึ้น เป็นแม่น้ำที่พาผู้คนไปสู่โลกอื่น น้ำของมันคือโลหิต วังน้ำวนคือรถศึก กรวดทรายคือต้นธงและกระดูก
9.8.30
भुजनक्रा धनुःस्रोता हस्तिशैला हयोपला ।
मेदोमज्जाकर्दमिनी छत्रहंसा गदोडुपा ॥ ९.८.३० ॥
จระเข้ในแม่น้ำนั้นคือแขน กระแสน้ำคือคันธนู หินผาคือช้าง ก้อนหินคือม้า โคลนคือไขมันและไขกระดูก หงส์คือร่ม และเรือคือกระบอง
9.8.31
कवचोष्णीषसञ्छन्ना पताकारुचिरद्रुमा ।
चक्रचक्रावलीजुष्टा त्रिवेणूरगसंवृता ॥ ९.८.३१ ॥
แม่น้ำนั้นถูกปกคลุมด้วยเกราะและผ้าโพก ประดับด้วยธงที่งามดั่งต้นไม้ เต็มไปด้วยแถวล้อรถ ถูกล้อมด้วยงูสามหัวเหมือนกอไม้ไผ่สามกอ แล้วไหลไป
9.8.32
शूराणां हर्षजननी भीरूणां भयवर्धनी ।
प्रावर्तत नदी रौद्रा कुरुसृञ्जयसङ्गमे ॥ ९.८.३२ ॥
แม่น้ำอันน่าสะพรึงนั้น ทำให้วีรบุรุษเกิดความยินดี และเพิ่มความหวาดกลัวแก่คนขลาด ไหลไปในที่บรรจบของกุรุและสฤญชัย
9.8.33
तां नदीं परलोकाय वहन्तीमतिभैरवाम् ।
तेरुर्वाहननौभिस्ते शूराः परिघबाहवः ॥ ९.८.३३ ॥
วีรบุรุษเหล่านั้นมีแขนดั่งกระบองเหล็ก ได้ข้ามแม่น้ำอันน่าสะพรึงกลัวยิ่ง ซึ่งพาผู้คนไปสู่โลกอื่น ด้วยการใช้ยานพาหนะของตนทำเป็นเรือ
9.8.34
वर्तमाने तदा युद्धे निर्मर्यादे विशाम्पते ।
चतुरङ्गक्षये घोरे युद्धे देवासुरोपमे ॥ ९.८.३४ ॥
ข้าแต่จอมแห่งประชาชน ในขณะที่การรบอันไร้ขอบเขตนั้นดำเนินอยู่ ท่ามกลางความพินาศอันน่าสะพรึงของกองทัพทั้งสี่ เป็นดั่งการรบของเทพและอสูร
9.8.35
व्याक्रोशन्बान्धवानन्ये तत्र तत्र परन्तप ।
क्रोशद्भिर्दयितैरन्ये भयार्ता न निवर्तिरे ॥ ९.८.३५ ॥
ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู บางคนร้องเรียกญาติพี่น้องอยู่ทั่วไป และบางคนด้วยความหวาดกลัว แม้จะทิ้งคนรักที่กำลังร้องไห้ ก็ไม่หันหลังกลับ
9.8.36
निर्मर्यादे तथा युद्धे वर्तमाने भयानके ।
अर्जुनो भीमसेनश्च मोहयाञ्चक्रतुः परान् ॥ ९.८.३६ ॥
ในขณะที่การรบอันไร้ขอบเขตและน่ากลัวนั้นดำเนินอยู่ อรชุนและภีมเสนได้ทำให้ฝ่ายศัตรูหลงงง
9.8.37
सा वध्यमाना महती सेना तव नराधिप ।
अमुह्यत्तत्र तत्रैव योषिन्मदवशादिव ॥ ९.८.३७ ॥
ข้าแต่จอมแห่งมนุษย์ กองทัพอันยิ่งใหญ่ของพระองค์ ถูกโจมตีจนล้มตาย เกิดความสับสนหลงงงอยู่ทุกหนทุกแห่ง เหมือนหญิงที่ตกอยู่ใต้อำนาจของความมึนเมา
9.8.38
मोहयित्वा च तां सेनां भीमसेनधनञ्जयौ ।
दध्मतुर्वारिजौ तत्र सिंहनादांश्च चक्रतुः ॥ ९.८.३८ ॥
ภีมเสนและธนัญชัยทำให้กองทัพนั้นหลงงงแล้ว จึงเป่าสังข์ของตนที่นั่น และส่งเสียงคำรามดั่งราชสีห์
9.8.39
श्रुत्वैव तु महाशब्दं धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ।
धर्मराजं पुरस्कृत्य मद्रराजमभिद्रुतौ ॥ ९.८.३९ ॥
เมื่อได้ยินเสียงอันดังนั้น ธฤษทยุมนและศิขัณฑินก็นำพระธรรมราชาไว้เบื้องหน้า แล้วพุ่งเข้าหาพระราชาแห่งมัทร
9.8.40
तत्राश्चर्यमपश्याम घोररूपं महद्भयम् ।
शल्येन सङ्गताः शूरा यदयुध्यन्त भागशः ॥ ९.८.४० ॥
ที่นั่น พวกเราได้เห็นสิ่งน่าอัศจรรย์ เป็นภาพอันน่าสะพรึงที่ก่อให้เกิดความหวาดกลัวอย่างยิ่ง เมื่อวีรบุรุษที่รวมกับศัลยะต่อสู้กันเป็นกลุ่มๆ
9.8.41
माद्रीपुत्रौ तु रभसौ कृतास्त्रौ युद्धदुर्मदौ ।
अभ्ययातां त्वरायुक्तौ जिगीषन्तौ बलं तव ॥ ९.८.४१ ॥
ฝ่ายโอรสทั้งสองของพระนางมาทรี ผู้กล้าหาญ ชำนาญในศัสตราวุธ และเมามันด้วยความบ้าคลั่งแห่งการรบ รีบเคลื่อนเข้ามาอย่างรวดเร็ว ปรารถนาจะพิชิตกองทัพของท่าน
9.8.42
ततोऽभ्यावर्तत बलं तावकं भरतर्षभ ।
शरैः प्रणुन्नं बहुधा पाण्डवैर्जितकाशिभिः ॥ ९.८.४२ ॥
ฝ่ายกองทัพของท่าน โอ้ผู้เป็นยอดแห่งวงศ์ภรต ก็ถอยกลับไป ถูกลูกศรจากฝ่ายปาณฑพ ผู้ปรารถนาชัยชนะ ซัดกระหน่ำและขับไล่ไปหลายทาง
9.8.43
वध्यमाना चमूः सा तु पुत्राणां प्रेक्षतां तव ।
भेजे दश दिशो राजन्प्रणुन्ना शरवृष्टिभिः ॥ ९.८.४३ ॥
โอ้พระราชา เมื่อโอรสของท่านเฝ้าดูอยู่ กองทัพนั้นถูกโจมตีและถูกไล่ต้อนด้วยห่าฝนแห่งลูกศร จึงแตกหนีไปทั้งสิบทิศ
9.8.44
हाहाकारो महाञ्जज्ञे योधानां तत्र भारत ।
तिष्ठतिष्ठेति चाप्यासीद्द्रावितानां महात्मनाम् ॥ ९.८.४४ ॥
โอ้ภรตะ เสียงโกลาหลอันใหญ่หลวงก็ดังขึ้นท่ามกลางนักรบทั้งหลาย และแม้เสียงร้องว่า "หยุดก่อน หยุดก่อน" ก็ได้ยินจากเหล่ามหาตมาผู้ถูกขับไล่
9.8.45
क्षत्रियाणां तथाऽन्योन्यं संयुगे जयमिच्छताम् ।
प्राद्रवन्नेव सम्भग्नाः पाण्डवैस्तव सैनिकाः ॥ ९.८.४५ ॥
ดุจกษัตริย์ทั้งหลายที่ต่างปรารถนาชัยชนะเหนือกันในสนามรบ กองทหารของท่านที่ถูกปาณฑพทำลายลงจนแตกกระเจิง ก็วิ่งหนีไปทันที
9.8.46
त्यक्त्वा युद्धे प्रियान्पुत्रान्भ्रातॄनथ पितामहान् ।
मातुलान्भागिनेयांश्च वयस्यानपि भारत ॥ ९.८.४६ ॥
โอ้ผู้สืบเชื้อสายแห่งภรตะ ละทิ้งในสนามรบแม้แต่บุตรอันเป็นที่รัก พี่น้อง ปู่ทั้งหลาย ลุงฝ่ายมารดา หลานที่เป็นบุตรของพี่สาวน้องสาว และสหายวัยเดียวกัน...
9.8.47
हयान्द्विपांस्त्वरयन्तो योधा जग्मुः समन्ततः ।
आत्मत्राणकृतोत्साहास्तावका भरतर्षभ ॥ ९.८.४७ ॥
เหล่านักรบของท่าน ต่างรีบเร่งม้าและช้างของตน มุ่งหนีไปทุกทิศทาง เพราะหวังจะรักษาตนเอง โอ้ผู้เป็นยอดแห่งวงศ์ภรต