ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.9.1
तत्प्रभग्नं बलं दृष्ट्वा मद्रराजः प्रतापवान् ।
उवाच सारथिं तूर्णं चोदयाश्वान्महाजवान् ॥ ९.९.१ ॥
ସେହି ସୈନ୍ୟ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେବାର ଦେଖି ପ୍ରତାପଶାଳୀ ମଦ୍ରରାଜ ନିଜ ସାରଥିକୁ ଶୀଘ୍ର କହିଲେ, "ମହାବେଗବାନ୍ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କୁ ଚଳାଅ।"
9.9.2
एष तिष्ठति वै राजा पाण्डुपुत्रो युधिष्ठिरः ।
छत्रेण ध्रियमाणेन पाण्डुरेण विराजता ॥ ९.९.२ ॥
ଏହି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର; ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧଳା ଛତ୍ର ଧରାଯାଇଛି, ଯାହା ଶୋଭା ପାଉଛି।
9.9.3
अत्र मां प्रापय क्षिप्रं पश्य मे सारथे बलम् ।
न समर्था हि मे पार्थाः स्थातुमद्य पुरो युधि ॥ ९.९.३ ॥
ଏଠାକୁ ମୋତେ ଶୀଘ୍ର ପହଞ୍ଚାଅ; ହେ ସାରଥି, ମୋ ବଳ ଦେଖ। ଆଜି ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇ ପାରିବେ ନାହିଁ।
9.9.4
एवमुक्तस्ततः प्रायान्मद्रराजस्य सारथिः ।
यत्रा राजा सत्यसन्धो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ९.९.४ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ସାରଥି ସତ୍ୟସନ୍ଧ ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯେଉଁଠାରେ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଗଲା।
9.9.5
आपतन्तं च सहसा पाण्डवानां महद्बलम् ।
दधारैको रणे शल्यो वेलोद्वृत्तमिवार्णवम् ॥ ९.९.५ ॥
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବିଶାଳ ସୈନ୍ୟ ହଠାତ୍ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକାକୀ ଶଲ୍ୟ ତାକୁ ଅଟକାଇଲେ, ଯେପରି କୂଳ ଡେଇଁ ଉଠୁଥିବା ସମୁଦ୍ରକୁ ଅଟକାଯାଏ।
9.9.6
पाण्डवानां बलौघस्तु शल्यमासाद्य मारिष ।
व्यतिष्ठत तदा युद्वे सिन्धोर्वेग इवाचलम् ॥ ९.९.६ ॥
ହେ ମାରିଷ, ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସୈନ୍ୟ ଧାରା ଶଲ୍ୟଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଟକିଗଲା, ଯେପରି ସମୁଦ୍ରର ବେଗ ପର୍ବତରେ ଧକ୍କା ଖାଇ ଅଟକେ।
9.9.7
मद्रराजं तु समरे दृष्ट्वा युद्धाय धिष्ठितम् ।
कुरवः सन्न्यवर्तन्त मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ९.९.७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମଦ୍ରରାଜ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖି କୌରବମାନେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ସାମନାରେ ରଖି ଫେରିଲେ।
9.9.8
तेषु राजन्निवृत्तेषु व्यूढानीकेषु सर्वशः ।
प्रावर्तत महारौद्रः सङ्ग्रामः शोणितोदकः ॥ ९.९.८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନେ ଫେରିବା ପରେ, ସବୁଆଡେ ବ୍ୟୂହ ରଚିଥିବା ସେନା ମଧ୍ୟରେ ରକ୍ତ ହିଁ ଜଳ ହେଉଥିବା ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
9.9.9
समार्च्छच्चित्रसेनं तु नकुलो युद्धदुर्मदः ।
तौ परस्परमासाद्य चित्रकार्मुकधारिणौ ॥ ९.९.९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ନକୁଳ ଚିତ୍ରସେନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ବିଚିତ୍ର ଧନୁ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ସାମ୍ନା କଲେ।
9.9.10
मेघाविव यथोद्वृत्तौ दक्षिणोत्तरवर्षिणौ ।
शरतोयैः सिषिचतुस्तौ परस्परमाहवे ॥ ९.९.१० ॥
ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତରରୁ ବର୍ଷିବା ଦୁଇ ଉଚ୍ଛୁସିତ ମେଘ ପରି, ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଣ-ଜଳରେ ପରସ୍ପରକୁ ସିଞ୍ଚନ କଲେ।
9.9.11
नान्तरं तत्र पश्यामः पाण्डवस्येतरस्य च ।
उभौ कृतास्त्रौ बलिनौ रथचर्याविशारदौ।
परस्परवधे यत्तौ छिद्रान्वेषणतत्परौ ॥ ९.९.११ ॥
ସେଠାରେ ପାଣ୍ଡବ ଓ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ କୌଣସି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖିଲୁ ନାହିଁ; ଦୁହେଁ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ, ବଳଶାଳୀ, ରଥ-ଚାଳନାରେ ଦକ୍ଷ, ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ଏବଂ ଛିଦ୍ର ଖୋଜିବାରେ ତତ୍ପର।
9.9.12
चित्रसेनस्तु भल्लेन पीतेन निशितेन च ।
नकुलस्य महाराज मुष्टिदेशेऽच्छिनद्धनुः ॥ ९.९.१२ ॥
କିନ୍ତୁ, ହେ ମହାରାଜ, ଚିତ୍ରସେନ ହଳଦିଆ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ନକୁଳଙ୍କ ଧନୁକୁ ମୁଷ୍ଟି ସ୍ଥାନରେ କାଟିଦେଲେ।
9.9.13
अथैनं छिन्नधन्वानं रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ।
त्रिभिः शरैरसम्भ्रान्तो ललाटे वै समार्पयत् ॥ ९.९.१३ ॥
ତା'ପରେ ଧନୁ ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିବା ତାକୁ ସୁନା ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ, ପଥରରେ ଧାର ଦିଆଯାଇଥିବା ତିନି ବାଣରେ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ତାର ଲଲାଟରେ ହିଁ ପ୍ରହାର କଲା।
9.9.14
हयांश्चास्य शरैस्तीक्ष्णैः प्रेषयामास मृत्यवे ।
तथा ध्वजं सारथिं च त्रिभिस्त्रिभिरपातयत् ॥ ९.९.१४ ॥
ତା'ର ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ମୃତ୍ୟୁ ଆଡ଼କୁ ପଠାଇଲା; ସେହିପରି ଧ୍ୱଜ ଓ ସାରଥିକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ତିନି ତିନି ବାଣରେ ପାତିତ କଲା।
9.9.15
स शत्रुभुजनिर्मुक्तैर्ललाटस्थैस्त्रिभिः शरैः ।
नकुलः शुशुभे राजंस्त्रिशृङ्ग इव पर्वतः ॥ ९.९.१५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଶତ୍ରୁର ବାହୁରୁ ଛୁଟି ଲଲାଟରେ ବିଦ୍ଧ ତିନି ବାଣରେ ନକୁଳ ତ୍ରିଶୃଙ୍ଗ ପର୍ବତ ପରି ଶୋଭିଲା।
9.9.16
स च्छिन्नधन्वा विरथः खङ्गमादाय चर्म च ।
रथादवातरद्वीरः शैलाग्रादिव केसरी ॥ ९.९.१६ ॥
ଧନୁ ଛିନ୍ନ ଓ ରଥହୀନ ସେ ବୀର ଖଡ୍ଗ ଓ ଢାଲ ଧରି ପର୍ବତ ଶିଖରରୁ ସିଂହ ପରି ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇଲା।
9.9.17
पद्मामापततस्तस्य शस्वृष्टिं समासृजत् ।
नकुलोऽप्यग्रसत्तां वै चर्मणा लघुविक्रमः ॥ ९.९.१७ ॥
ପଦ୍ମା ନାମକ ତାକୁ ଧାଇଁ ଆସିବାବେଳେ ସେ ଶସ୍ତ୍ରବୃଷ୍ଟି ବର୍ଷାଇଲା; କିନ୍ତୁ ଚତୁର ପରାକ୍ରମୀ ନକୁଳ ଢାଲରେ ସେ ବର୍ଷାକୁ ଅଟକାଇଲା।
9.9.18
चित्रसेनरथं प्राप्य चित्रयोधी जितश्रमः ।
आरुरोह महाबाहुः सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥ ९.९.१८ ॥
ଚିତ୍ରସେନଙ୍କ ରଥ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି, ବିବିଧ ଯୁଦ୍ଧକୌଶଳୀ ଓ କ୍ଲାନ୍ତି ଜିତିଥିବା ସେ ମହାବାହୁ ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ତା'ଉପରେ ଚଢ଼ିଲା।
9.9.19
सकुण्डलं समुकुटं सुनसं स्वायतेक्षणम् ।
चित्रसेनशिरः कायादपाहरत पाण्डवः ॥ ९.९.१९ ॥
କୁଣ୍ଡଳ ଓ ମୁକୁଟ ସହିତ, ସୁନ୍ଦର ନାସିକା ଓ ବିସ୍ତୃତ ନୟନଯୁକ୍ତ ଚିତ୍ରସେନଙ୍କ ମସ୍ତକ ପାଣ୍ଡବ ଶରୀରରୁ କାଟି ପକାଇଲେ।
9.9.20
स पपात रथात्तस्माद्दिवाकरसमद्युतिः ॥ ९.९.२० ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ତେଜସ୍ୱୀ ସେ ସେହି ରଥରୁ ପଡ଼ିଗଲେ।
9.9.21
चित्रसेनशिरस्तत्तु दृष्ट्वा तत्र महारथाः ।
साधुवादस्वनांश्चक्रुः सिंहनादांश्च पुष्कलान् ॥ ९.९.२१ ॥
ଚିତ୍ରସେନଙ୍କ ସେହି ମସ୍ତକ ଦେଖି ସେଠାକାର ମହାରଥୀମାନେ 'ସାଧୁ' ଧ୍ୱନି କରି ପ୍ରଚୁର ସିଂହନାଦ କଲେ।
9.9.22
विशस्तं भ्रातरं दृष्ट्वा कर्णपुत्रौ महारथौ ।
सुशर्मा सत्यसेनश्च मुञ्चन्तौ विविधाञ्शरान् ॥ ९.९.२२ ॥
ଭାଇ ନିହତ ହେବାର ଦେଖି କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦୁଇ ମହାରଥୀ ପୁତ୍ର ସୁଶର୍ମା ଓ ସତ୍ୟସେନ ବିବିଧ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
9.9.23
ततोऽभ्यधावतां तूर्णं पाण्डवं रथिनां वरम् ।
जिघांसन्तौ यथा नागं व्याघ्रौ राजन्महावने ॥ ९.९.२३ ॥
ତେବେ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ରଥୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଉପରେ ଶୀଘ୍ର ଧାଇଁଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ମହାବନରେ ଦୁଇ ବାଘ ହସ୍ତୀକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଯେପରି ଝାସି ପଡ଼ନ୍ତି।
9.9.24
तावभ्येत्य महाबाहू द्वावप्यतिमहारथौ ।
शरौषान्सम्यगस्यन्तौ जीमूतौ सलिलं यथा ॥ ९.९.२४ ॥
ସେହି ଦୁଇ ମହାବାହୁ, ଅତିମହାରଥୀ ନିକଟକୁ ଆସି, ଦୁଇ ମେଘ ଜଳ ବର୍ଷାଇବା ପରି ବାଣର ଧାରା ସମ୍ୟକ୍ରୂପେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
9.9.25
स शरैः सर्वतो विद्धः प्रहृष्ट इव पाण्डवः ।
अन्यत्कार्मुकमादाय रथमारुह्य वेगवान्।
अतिष्ठत रणे वीरः क्रुद्धरूप इवान्तकः ॥ ९.९.२५ ॥
ସେ ଚାରିଆଡ଼ୁ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବ ଆନନ୍ଦିତ ଭଳି ଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଧରି, ବେଗରେ ରଥରେ ଚଢ଼ି, କ୍ରୁଦ୍ଧ ଯମ ପରି ବୀର ରଣରେ ଠିଆ ହେଲେ।
9.9.26
तस्य तौ भ्रातरौ राजञ्शरैः सन्नतपर्वभिः ।
रथं विशकलीकर्तुं समारब्धौ विशाम्पते ॥ ९.९.२६ ॥
ହେ ରାଜା, ତାଙ୍କ ସେହି ଦୁଇ ଭାଇ ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ତାଙ୍କର ରଥ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ହେ ପ୍ରଜାପତି।
9.9.27
ततः प्रहस्य नकुलश्चतुर्भिश्चतुरो रणे ।
जघान निशितैर्बाणैः सत्यसेनस्य वाजिनः ॥ ९.९.२७ ॥
ତା'ପରେ ନକୁଳ ହସି ହସି ରଣରେ ଚାରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସତ୍ୟସେନଙ୍କ ଚାରି ଅଶ୍ୱକୁ ବଧ କଲେ।
9.9.28
ततः सन्धाय नारचं रुक्मपुङ्खं शिलाशितम् ।
धनुश्चिच्छेद राजेन्द्र सत्यसेनस्य पाण्डवः ॥ ९.९.२८ ॥
ତା'ପରେ ପାଣ୍ଡବ ସୁନା ପାଖ ଥିବା, ପଥର ଉପରେ ଧାର ଦିଆଯାଇଥିବା ଲୌହ ବାଣ ଯୋଡ଼ି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସତ୍ୟସେନଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।
9.9.29
अथान्यं रथमास्थाय धनुरादाय चापरम् ।
सत्यसेनः सुशर्मा च पाण्डवं पर्यधावताम् ॥ ९.९.२९ ॥
ତା'ପରେ ସତ୍ୟସେନ ଓ ସୁଶର୍ମା ଅନ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଧରି ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପ୍ରତି ଧାଇଁଲେ।
9.9.30
अविध्यत्तावसम्भ्रान्तौ माद्रीपुत्रः प्रतापवान् ।
द्वाभ्यां द्वाभ्यां महाराज शराभ्यां रणमूर्धनि ॥ ९.९.३० ॥
ହେ ମହାରାଜ, ପ୍ରତାପୀ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ଅବିଚଳିତ ରହି ରଣମୁଖରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଦୁଇ ଦୁଇ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
9.9.31
सुशर्मा तु ततः क्रुद्धः पाण्डवस्य महद्धनुः ।
चिच्छेद प्रहसन्युद्धे क्षुरप्रेण महारथः ॥ ९.९.३१ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ସୁଶର୍ମା ଯୁଦ୍ଧରେ ହସି ହସି ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମହାଧନୁ କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ କାଟିଦେଲା, ସେହି ମହାରଥୀ।
9.9.32
अथान्यद्धनुरादाय नकुलः क्रोधमूच्छितः ।
सुशर्माणं पञ्चभिर्विद्ध्वा ध्वजमेकेन चिच्छिदे ॥ ९.९.३२ ॥
ତା'ପରେ ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଧରି କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ନକୁଳ ସୁଶର୍ମାଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି ଏକ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଧ୍ୱଜା କାଟିଦେଲେ।
9.9.33
सत्यसेनस्य स धनुर्हस्तावपं च मारिष ।
चिच्छेद तरसा युद्धे तत उच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ९.९.३३ ॥
ହେ ମାରିଷ, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୀଘ୍ର ସତ୍ୟସେନଙ୍କ ଧନୁ ଓ ହାତର ମୁଠିକୁ ମଧ୍ୟ କାଟିଦେଲା; ସେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
9.9.34
अथान्यद्धनुरादाय वेगघ्नं भारसाधनम् ।
शरैः सञ्छादयामास समन्तात्पाण्डुनन्दनम् ॥ ९.९.३४ ॥
ତା'ପରେ ବେଗ ରୋକିପାରୁଥିବା ଓ ଭାର ସହିପାରୁଥିବା ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଧରି ସେ ଚାରିଦିଗରୁ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବାଣରେ ଘୋଡ଼ିଦେଲା।
9.9.35
सन्निवार्य तु तान्बाणान्नकुलः परवीरहा ।
सत्यसेनसुशर्माणौ द्वाभ्यां द्वाभ्यामविध्यत ॥ ९.९.३५ ॥
କିନ୍ତୁ ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ରୋକି, ଶତ୍ରୁବୀରଘାତୀ ନକୁଳ ସତ୍ୟସେନ ଓ ସୁଶର୍ମାଙ୍କୁ ଦୁଇ ଦୁଇ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
9.9.36
तावेनं प्रत्यविध्येतां पृथक्पृथगजिह्मगैः ।
सारथिं चास्य राजेन्द्र शितैर्विव्यधतुः शरैः ॥ ९.९.३६ ॥
ସେମାନେ ଦୁହେଁ ତାଙ୍କୁ ସିଧା ଯାଉଥିବା ବାଣରେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ ମଧ୍ୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।
9.9.37
सत्यसेनो रथेषां तु नकुलस्य धनुस्तथा ।
पृथक् शराभ्यां चिच्छेद कृतहस्तः प्रतापवान् ॥ ९.९.३७ ॥
ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ସତ୍ୟସେନ ନକୁଳଙ୍କ ଧନୁ ମଧ୍ୟ ଦୁଇଟି ବାଣରେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବରେ କାଟିଦେଲା; ସେ କୁଶଳ ହସ୍ତ ଓ ପ୍ରତାପଶାଳୀ ଥିଲା।
9.9.38
स रथेऽतिरथस्तिष्ठन्रथशक्तिं परामृशत् ।
स्वर्णदण्डामकुण्ठाग्रां तैलधौतां सुनिर्मलाम्। ॥ ९.९.३८ ॥
ସେ ଅତିରଥୀ ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇ ରଥଶକ୍ତି ହାତକୁ ନିଏ—ସୁନା ଦଣ୍ଡ ଓ ଅକୁଣ୍ଠ ଅଗ୍ର ଥିବା, ତେଲରେ ଧୌତ ଓ ଅତି ନିର୍ମଳ।
9.9.39
लेलिहानामिव विमो नागकन्यां महाविषाम् ॥ ९.९.३९ ॥
ହେ ବିଭୋ! ମହାବିଷଥିବା ନାଗକନ୍ୟା ଯେପରି ଜିଭ ଚାଟୁଥିବା ପରି ସେ ଥିଲା।
9.9.40
समुद्यम्य च चिक्षेप सत्यसेनस्य संयुगे ॥ ९.९.४० ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ତାହାକୁ ଉଠାଇ ସତ୍ୟସେନ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗିଲା।
9.9.41
सा तस्य हृदयं गत्या विभेद शतधा नृप ।
स पवात रथाद्भूमिं यतसत्वोऽल्पत्तेतनः ॥ ९.९.४१ ॥
ତାହାର ବେଗରେ ତାହା ତାହାର ହୃଦୟକୁ ଶହେ ଖଣ୍ଡ କରି ବିଦାରିଲା। ହେ ନୃପ! ସେ ରଥରୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା; ଯତ୍ନ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଚେତନା ଅଳ୍ପ ରହିଲା।
9.9.42
भ्रातरं निहतं दृष्ट्वा सुशर्मा क्रोधमूर्च्छितः ।
अभ्यवर्षच्छरैस्तूर्णं पादातं पाण्डुनन्दनम् ॥ ९.९.४२ ॥
ଭାଇକୁ ନିହତ ଦେଖି ସୁଶର୍ମା କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ପରି ହେଲା; ଶୀଘ୍ର ପଦାତିକ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ ଉପରେ ବାଣବର୍ଷଣ କଲା।
9.9.43
चतुर्भिश्चतुरो वाहान्ध्वजं छित्त्वा च पञ्चभिः ।
त्रिभिर्वै सारथिं हत्वा कर्णपुत्रो ननाद ह ॥ ९.९.४३ ॥
ଚାରି ବାଣରେ ଚାରି ଅଶ୍ୱ, ପାଞ୍ଚରେ ଧ୍ୱଜ କାଟି ଓ ତିନିରେ ସାରଥିକୁ ବଧ କରି କର୍ଣ୍ଣପୁତ୍ର ଗର୍ଜନ କଲେ।
9.9.44
नकुलं विरथं दृष्ट्वा द्रौपदेयो महारथम् ।
सुतसोमोऽभिदुद्राव परीप्सन्पितरं रणे ॥ ९.९.४४ ॥
ରଥହୀନ ନକୁଳଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯୁଦ୍ଧରେ ପିତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଦ୍ରୌପଦୀ ପୁତ୍ର ସୁତସୋମ ସେହି ମହାରଥୀ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
9.9.45
ततोऽधिरुह्य नकुलः सुतसोमस्य तं रथम् ।
शुशुभे भरतश्रेष्ठो गिरिस्य इव केसरी ॥ ९.९.४५ ॥
ତା'ପରେ ନକୁଳ ସୁତସୋମଙ୍କ ସେହି ରଥରେ ଚଢ଼ି, ପର୍ବତ ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସିଂହ ପରି ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୋଭିତ ହେଲେ।
9.9.46
अन्यत्कार्मुकमादाय सुशर्माणमयोधयत् ॥ ९.९.४६ ॥
ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ଧରି ସେ ସୁଶର୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
9.9.47
तत्र तौ शरवर्षाभ्यां समासाद्य परस्परम् ।
परस्परवधे यत्नं चक्रतुः सुमहारथौ ॥ ९.९.४७ ॥
ସେଠାରେ ସେହି ଦୁଇ ମହାରଥୀ ବାଣବର୍ଷଣ ସହ ପରସ୍ପରର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
9.9.48
सुशर्मा तु तः क्रुद्धः पाण्डवं विशिखैस्त्रिभिः ।
सुतसोमं तु विंशत्या वाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ९.९.४८ ॥
କିନ୍ତୁ ସୁଶର୍ମା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ତିନି ବାଣରେ ଓ ସୁତସୋମଙ୍କୁ ବିଂଶତି ବାଣରେ ବାହୁ ଓ ଛାତିରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
9.9.49
ततः क्रुद्धो महाराज नकुलः परवीरहा ।
शरैस्तस्य दिशः सर्वाश्छादयामास वीर्यवान् ॥ ९.९.४९ ॥
ତା'ପରେ ହେ ମହାରାଜ, ଶତ୍ରୁବୀରମାନଙ୍କ ସଂହାରକାରୀ ପରାକ୍ରମୀ ନକୁଳ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ବାଣରେ ତାହାର ସମସ୍ତ ଦିଗ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
9.9.50
ततो गृहीत्वा तीक्ष्णाग्रमर्धचन्द्रं सुतेजनम् ।
आकर्णपूर्णं चिक्षेप कर्णपुत्राय संयुगे ॥ ९.९.५० ॥
ତା'ପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୁଣ୍ଡ, ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରାକାର, ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ଏକ ବାଣ ଧରି, କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣି, ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣପୁତ୍ର ଉପରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
9.9.51
तस्य तेन शिरः कायाज्जहार नृपसत्तम ।
पश्यतां सर्वसैन्यानां तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ९.९.५१ ॥
ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାହାର ମସ୍ତକ ଶରୀରରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଲା। ସମସ୍ତ ସେନା ଦେଖୁଥିଲେ ଏବଂ ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ଲାଗିଲା।
9.9.52
स हतः प्रापतद्राजन्नकुलेन महात्मना ।
नदीपे…णस्तीरजः पादपो महान् ॥ ९.९.५२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମହାତ୍ମା ନକୁଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ସେ, ନଦୀ ତୀରରେ ଜାତ ଏକ ବିଶାଳ ବୃକ୍ଷ ପରି ପଡ଼ିଗଲା…
9.9.53
कर्णपुत्रवचं दृष्ट्वा नकुलस्य च विक्रमम् ।
प्रदुद्राव भवात्सेना तावकी भरतर्वभ ॥ ९.९.५३ ॥
କର୍ଣ୍ଣପୁତ୍ରଙ୍କ ବଧ ଓ ନକୁଳଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଦେଖି, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ସେନା ଭୟରେ ପଳାଇଲା।
9.9.54
तां तु सेनां महाराज्ञ मद्रराजः प्रतापवान् ।
… शूरः सेनापतिररिन्दमः ॥ ९.९.५४ ॥
କିନ୍ତୁ ସେହି ସେନାକୁ, ହେ ମହାରାଜ, ପ୍ରତାପୀ ମଦ୍ରରାଜ… ଶୂର, ସେନାପତି, ଶତ୍ରୁ-ଦମନକାରୀ…
9.9.55
… व्यवस्याप्य च वाहिनीम् ।
… भूशं कृत्वा धनुःशब्दं च दारुणम् ॥ ९.९.५५ ॥
…ସେନାକୁ ସଜାଡ଼ି ଏବଂ ଧନୁର ଭୟଙ୍କର ଟଙ୍କାର ଅତ୍ୟଧିକ କରି।
9.9.56
… सगरे राजन्रांक्षेता दृढधन्वना ।
प्रत्युद्ययुश्च तांस्ते तु समन्ताद्विगतव्यथाः ॥ ९.९.५६ ॥
…ହେ ରାଜନ୍, ଦୃଢ଼ଧନୁ ରାଙ୍କ୍ଷେତ ସେହି ସେନାସାଗରରୁ; ଏବଂ ସେମାନେ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ଚାରିପାଶରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ଆଗେଇଲେ।
9.9.57
मद्रराजं महेष्वासं परिवार्य समन्ततः ।
स्थिता राजन्महासेना योद्वुकामा समन्ततः ॥ ९.९.५७ ॥
ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର ମଦ୍ରରାଜଙ୍କୁ ଚାରିପାଶରୁ ଘେରି, ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛୁ ସେହି ମହାସେନା ଚାରିପାଶରେ ଠିଆ ହେଲା।
9.9.58
सात्यकिर्भीमसेनश्च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
युधिष्ठिरं पुरस्कृत्य हीनिषेवमरिन्दमम् ॥ ९.९.५८ ॥
ସାତ୍ୟକି, ଭୀମସେନ, ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏବଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଶତ୍ରୁଦମନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇଲେ।
9.9.59
परिवार्य रणे वीराः सिंहनादं प्रचक्रिरे ।
बाणशङ्खरवांस्तीव्रान्क्ष्वेलाश्च विविधा दधुः ॥ ९.९.५९ ॥
ରଣରେ ଘେରି ବୀରମାନେ ସିଂହନାଦ କଲେ; ତୀବ୍ର ବାଣ ଓ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ଏବଂ ବିବିଧ ଗର୍ଜନ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
9.9.60
तथैव तावकाः सर्वे मद्राधिपतिमञ्जसा ।
परिवार्य सुसंरब्धाः पुनर्युद्धमरोचयन् ॥ ९.९.६० ॥
ସେହିପରି ଆପଣଙ୍କର ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା ମଦ୍ରାଧିପତିଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଘେରି, ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
9.9.61
ततः प्रववृते युद्धं भीरूणां भयवर्धनम् ।
तावकानां परेषां च मृत्युं कृत्वा निबर्तनम् ॥ ९.९.६१ ॥
ଏହା ପରେ ଭୀରୁମାନଙ୍କ ଭୟ ବଢ଼ାଉଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଆପଣଙ୍କ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସୈନ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରି ପଛକୁ ଫେରିଲେ।
9.9.62
यथा देवासुरं युद्धं पूर्वमासीद्विशाम्पते ।
अभीतानां तथाऽऽसीत्तद्यमराष्ट्रविवर्धनम् ॥ ९.९.६२ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ପୂର୍ବେ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ଭଳି, ନିର୍ଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଯୁଦ୍ଧ ଯମରାଜ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରୁଥିଲା।
9.9.63
ततः कपिध्वजो राजन्हत्वा संशप्तकान्रणे ।
अभ्यद्रवत तां सेनां कौरवीं पाण्डुनन्दनः ॥ ९.९.६३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ କପିଧ୍ୱଜ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ରଣରେ ସଂଶପ୍ତକମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି କୌରବ ସେନା ଉପରେ ଝାସ ଦେଲେ।
9.9.64
तथैव पाण्डवाः सर्वे धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
अभ्यधावन्ततां सेनां विसृजन्तः शिताञ्शरान् ॥ ९.९.६४ ॥
ସେହିପରି ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଅଗ୍ରଣୀ କରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରି ସେ ସେନା ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
9.9.65
पाण्डवैरवकीर्णानां सम्मोहः समजायत ।
न च जज्ञुस्त्वनीकानि दिशो वा विदिशस्तथा ॥ ९.९.६५ ॥
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବାଣରେ ଆବୃତ ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋହ ଜନ୍ମିଲା; ସେମାନେ ନିଜ ସେନା, ଦିଗ ବା ଉପଦିଗ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
9.9.66
आपूर्यमाणा निशितैः शरैः पाण्डवचोदितैः ।
हतप्रवीरा विध्वस्ता वार्यमाणा समन्ततः।
कौरव्यवध्यत चमूः पाण्डुपुत्रैर्महारथैः ॥ ९.९.६६ ॥
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପ୍ରେରିତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବୀରମାନେ ହତ ହୋଇ ଛତ୍ରଭଙ୍ଗ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଅବରୁଦ୍ଧ କୌରବ ସେନାକୁ ମହାରଥୀ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ବଧ କଲେ।
9.9.67
तथैव पाण्डवं सैन्यं शरै राजन्समन्ततः ।
रणेऽहन्यत पुत्रैस्ते शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ९.९.६७ ॥
ସେହିପରି ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସବୁ ପଟରୁ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସୈନ୍ୟକୁ ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ବଧ କଲେ।
9.9.68
ते सेने भृशसन्तप्ते वध्यमाने परस्परम् ।
व्याकुले समपद्येतां वर्षासु सरिताविव ॥ ९.९.६८ ॥
ପରସ୍ପରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଉଥିବା ସେହି ଦୁଇ ସେନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ଓ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ, ବର୍ଷାଋତୁର ଦୁଇ ନଦୀ ପରି।
9.9.69
आविवेश ततस्तीव्रं तावकानां महद्भयम् ।
पाण्डवानां च राजेन्द्र तथाभूते महाहवे ॥ ९.९.६९ ॥
ତା'ପରେ ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କ ଲୋକଙ୍କ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୀବ୍ର ଓ ମହା ଭୟ ପ୍ରବେଶ କଲା।