ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.1.1
तपः स्वाध्यायनिरतं तपस्वी वाग्विदां वरम् ।
नारदं परिपप्रच्छ वाल्मीकिर्मुनिपुङ्गवम् ॥ १.१.१ ॥
ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ತಪಸ್ವಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ, ವಾಕ್ಚತುರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಮುನಿಪುಂಗವ ನಾರದನನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
1.1.2
को न्वस्मिन्साम्प्रतं लोके गुणवान्कश्च वीर्यवान् ।
धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च सत्यवाक्यो दृढव्रतः ॥ १.१.२ ॥
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಈಗ ಗುಣವಂತನು, ಪರಾಕ್ರಮಿಯು ಯಾರು? ಧರ್ಮಜ್ಞನು, ಕೃತಜ್ಞನು, ಸತ್ಯವಾಕ್ಯನು, ದೃಢವ್ರತನು ಯಾರು?
1.1.3
चारित्रेण च को युक्तः सर्वभूतेषु को हितः ।
विद्वान्कः कः समर्थश्च कश्चैकप्रियदर्शनः ॥ १.१.३ ॥
ನಡತೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದವನು ಯಾರು? ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹಿತವನ್ನು ಮಾಡುವವನು ಯಾರು? ವಿದ್ವಾಂಸನೂ ಸಮರ್ಥನೂ ಯಾರು, ಒಬ್ಬನೇ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನನು ಯಾರು?
1.1.4
आत्मवान्को जितक्रोधो द्युतिमान्कोऽनसूयकः ।
कस्य बिभ्यति देवाश्च जातरोषस्य संयुगे ॥ १.१.४ ॥
ಆತ್ಮಸಂಯಮಿ ಯಾರು? ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಗೆದ್ದವನು ಯಾರು? ತೇಜಸ್ವಿ ಯಾರು? ಅಸೂಯೆ ಇಲ್ಲದವನು ಯಾರು? ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಾರ ಕೋಪ ಎದ್ದಾಗ ದೇವತೆಗಳು ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ?
1.1.5
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं परं कौतूहलं हि मे ।
महर्षे त्वं समर्थोऽसि ज्ञातुमेवंविधं नरम् ॥ १.१.५ ॥
ಇದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ನನಗೆ ಬಹಳ ಕುತೂಹಲವಿದೆ. ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ಇಂತಹ ನರನನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನೀನು ಸಮರ್ಥನು.
1.1.6
श्रुत्वा चैतत्त्रिलोकज्ञो वाल्मीकेर्नारदो वचः ।
श्रूयतामिति चामन्त्र्य प्रहृष्टो वाक्यमब्रवीत् ॥ १.१.६ ॥
ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ತ್ರಿಲೋಕಜ್ಞನಾದ ನಾರದನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, 'ಕೇಳು' ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.1.7
बहवो दुर्लभाश्चैव ये त्वया कीर्तिता गुणाः ।
मुने वक्ष्याम्यहं बुद्ध्वा तैर्युक्तः श्रूयतां नरः ॥ १.१.७ ॥
ಓ ಮುನಿಯೇ, ನೀವು ಹೇಳಿದ ಅಪರೂಪದ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ನರನನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳಿ.
1.1.8
इक्ष्वाकुवंशप्रभवो रामो नाम जनैः श्रुतः ।
नियतात्मा महावीर्यो द्युतिमान्धृतिमान्वशी ॥ १.१.८ ॥
ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು, ಜನರಲ್ಲಿ ರಾಮ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ಸಂಯಮಿತ ಆತ್ಮನು, ಮಹಾ ಪರಾಕ್ರಮಿ, ತೇಜಸ್ವಿ, ಧೈರ್ಯವಂತ, ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಕ.
1.1.9
बुद्धिमान्नीतिमान्वाग्मी श्रीमाञ्छ्त्रुनिबर्हणः ।
विपुलांसो महाबाहुः कम्बुग्रीवो महाहनुः ॥ १.१.९ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತ, ನೀತಿಜ್ಞ, ವಾಕ್ಚತುರ, ಶ್ರೀಮಂತ, ಶತ್ರುನಾಶಕ; ವಿಶಾಲ ಭುಜಗಳು, ಮಹಾಬಾಹು, ಶಂಖದಂತಹ ಕೊರಳು, ದೊಡ್ಡ ದವಡೆ ಉಳ್ಳವನು.
1.1.10
महोरस्को महेष्वासो गूढजत्रुररिन्दमः ।
आजानुबाहुः सुशिराः सुललाटः सुविक्रमः ॥ १.१.१० ॥
ವಿಶಾಲ ಎದೆಯವನು, ಮಹಾ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ, ಮರೆಯಾದ ಕಾಲರ್‌ಬೋನ್ ಉಳ್ಳವನು, ಶತ್ರುದಮನಕಾರಿ, ಮೊಣಕಾಲವರೆಗೆ ಚಾಚಿದ ಬಾಹುಗಳುಳ್ಳವನು, ಸುಂದರ ತಲೆ, ಸುಂದರ ಹಣೆ, ಉತ್ತಮ ಪರಾಕ್ರಮಿ.
1.1.11
समः समविभक्ताङ्गः स्निग्धवर्णः प्रतापवान् ।
पीनवक्षा विशालाक्षो लक्ष्मीवाञ्छुभलक्षणः ॥ १.१.११ ॥
ಸಮಚಿತ್ತ, ಸಮವಾಗಿ ಹಂಚಿದ ಅಂಗಾಂಗಗಳುಳ್ಳವನು, ಸ್ನಿಗ್ಧವರ್ಣ, ಪ್ರತಾಪವಂತ, ಪುಷ್ಟ ಎದೆಯುಳ್ಳವನು, ವಿಶಾಲ ನೇತ್ರ, ಲಕ್ಷ್ಮೀವಂತ, ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳವನು.
1.1.12
धर्मज्ञः सत्यसन्धश्च प्रजानां च हिते रतः ।
यशस्वी ज्ञानसम्पन्नः शुचिर्वश्यः समाधिमान् ॥ १.१.१२ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞ, ಸತ್ಯಸಂಧ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತ, ಯಶಸ್ವಿ, ಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನ, ಶುಚಿ, ವಶ್ಯ, ಸಮಾಧಿವಂತ.
1.1.13
प्रजापतिसमः श्रीमान् धाता रिपुनिषूदनः ।
रक्षिता जीवलोकस्य धर्मस्य परिरक्षिता ॥ १.१.१३ ॥
ಅವರು ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ ಸಮಾನರು, ಶ್ರೀಮಂತರು, ಧಾತೃ, ಶತ್ರುನಾಶಕರು, ಜೀವಲೋಕದ ರಕ್ಷಕರು, ಧರ್ಮದ ಪರಿಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಕರು.
1.1.14
रक्षिता स्वस्य धर्मस्य स्वजनस्य च रक्षिता ।
वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो धनुर्वेदे च निष्ठितः ॥ १.१.१४ ॥
ಅವರು ತಮ್ಮ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಜನರ ರಕ್ಷಕರು; ವೇದ ವೇದಾಂಗಗಳ ತತ್ತ್ವ ಬಲ್ಲವರು, ಧನುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು.
1.1.15
सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञो स्मृतिमान् प्रतिभानवान् ।
सर्वलोकप्रियः साधुरदीनात्मा विचक्षणः ॥ १.१.१५ ॥
ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅರ್ಥತತ್ತ್ವ ಬಲ್ಲವರು, ಸ್ಮೃತಿವಂತರು, ಪ್ರತಿಭಾವಂತರು; ಸರ್ವಲೋಕಪ್ರಿಯರು, ಸಾಧು, ದೀನತೆಯಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನವರು, ವಿಚಕ್ಷಣರು.
1.1.16
सर्वदाभिगतः सद्भिः समुद्र इव सिन्धुभिः ।
आर्यः सर्वसमश्चैव सदैव प्रियदर्शनः ॥ १.१.१६ ॥
ಸಜ್ಜನರು ಸದಾ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು, ನದಿಗಳು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುವಂತೆ; ಅವರು ಆರ್ಯರು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನರು, ಸದಾ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನರು.
1.1.17
स च सर्व गुणोपेतः कौसल्यानन्दवर्धनः ।
समुद्र इव गाम्भीर्ये धैर्येण हिमवानिव ॥ १.१.१७ ॥
ಅವರು ಸರ್ವಗುಣಸಂಪನ್ನರು, ಕೌಸಲ್ಯೆಯ ಆನಂದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವರು; ಗಾಂಭೀರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದಂತೆ, ಧೈರ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದಂತೆ.
1.1.18
विष्णुना सदृशो वीर्ये सोमवत्प्रियदर्शनः ।
कालाग्निसदृशः क्रोधे क्षमया पृथिवीसमः ॥ १.१.१८ ॥
ಶೌರ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಮಾನರು, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನರು; ಕ್ರೋಧದಲ್ಲಿ ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತೆ, ಕ್ಷಮೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಂತೆ.
1.1.19
धनदेन समस्त्यागे सत्ये धर्म इवापरः ।
तमेवंगुणसम्पन्नं रामं सत्यपराक्रमम् ॥ १.१.१९ ॥
ಧನದಲ್ಲಿ ಕುಬೇರನಿಗೆ ಸಮನು, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಧರ್ಮದಂತಿರುವವನು — ಇಂಥ ಗುಣಸಂಪನ್ನನೂ ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿಯೂ ಆದ ರಾಮನನ್ನು.
1.1.20
ज्येष्ठं ज्येष्ठगुणैर्युक्तं प्रियं दशरथस्सुतम् ।
प्रकृतीनां हितैर्युक्तं प्रकृतिप्रियकाम्यया ॥ १.१.२० ॥
ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ಪ್ರಿಯನು, ದಶರಥನ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪುತ್ರನು — ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವನು, ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ.
1.1.21
यौवराज्येन संयोक्तुम् ऐच्छत्प्रीत्या महीपतिः ।
तस्याभिषेकसम्भारान् दृष्ट्वा भार्याथ कैकयी ॥ १.१.२१ ॥
ರಾಜನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಯುವರಾಜ ಪದವಿಗೆ ನೇಮಿಸಲು ಬಯಸಿದನು. ಆಗ ಅವನ ಅಭಿಷೇಕದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಪತ್ನಿ ಕೈಕೇಯಿ —
1.1.22
पूर्वं दत्तवरा देवी वरमेनमयाचत ।
विवासनञ्च रामस्य भरतस्याभिषेचनम् ॥ १.१.२२ ॥
ಹಿಂದೆ ವರ ಪಡೆದಿದ್ದ ದೇವಿಯು ಈ ವರವನ್ನು ಕೇಳಿದಳು — ರಾಮನ ವನವಾಸ ಮತ್ತು ಭರತನ ಅಭಿಷೇಕ.
1.1.23
स सत्यवचनाद्राजा धर्मपाशेन संयतः ।
विवासयामास सुतं रामं दशरथः प्रियम् ॥ १.१.२३ ॥
ಸತ್ಯವಚನದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಧರ್ಮಪಾಶದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತನಾದ ಆ ರಾಜ ದಶರಥನು, ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರ ರಾಮನನ್ನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
1.1.24
स जगाम वनं वीरः प्रतिज्ञामनुपालयन् ।
पितुर्वचननिर्देशात् कैकेय्याः प्रियकारणात् ॥ १.१.२४ ॥
ಆ ವೀರನು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾ ಕಾಡಿಗೆ ಹೊರಟನು — ತಂದೆಯ ಮಾತಿನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ, ಕೈಕೇಯಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು.
1.1.25
तं व्रजन्तं प्रियो भ्राता लक्ष्मणोऽनुजगाम ह ।
स्नेहाद् विनयसम्पन्नः सुमित्रानन्दवर्धनः ॥ १.१.२५ ॥
ಅವನು ಹೊರಟಾಗ ಪ್ರಿಯ ಸಹೋದರ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು. ಅವನು ವಿನಯಸಂಪನ್ನನು, ಸುಮಿತ್ರೆಯ ಆನಂದವನ್ನು ವರ್ಧಿಸುವವನು.
1.1.26
भ्रातरं दयितो भ्रातुः सौभ्रात्रमनुदर्शयन् ।
रामस्य दयिता भार्या नित्यं प्राणसमा हिता ॥ १.१.२६ ॥
ಸಹೋದರನ ಪ್ರಿಯನಾದ ಆ ಸಹೋದರನು ಸಹೋದರ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದನು. ರಾಮನ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರಾಣಸಮಾನಳಾಗಿ ಹಿತೈಷಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಳು.
1.1.27
जनकस्य कुले जाता देवमायेव निर्मिता ।
सर्वलक्षणसम्पन्ना नारीणामुत्तमा वधूः ॥ १.१.२७ ॥
ಜನಕನ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವಳು, ದೇವತೆಗಳ ಮಾಯೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತಳಂತೆ. ಎಲ್ಲ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ವಧು.
1.1.28
सीताप्यनुगता रामं शशिनं रोहिणी यथा ।
पौरैरनुगतो दूरं पित्रा दशरथेन च ॥ १.१.२८ ॥
ಚಂದ್ರನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ರೋಹಿಣಿಯಂತೆ ಸೀತೆಯೂ ರಾಮನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದಳು. ಪೌರರು ದೂರದವರೆಗೆ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು, ತಂದೆ ದಶರಥನೂ ಹಾಗೆಯೇ.
1.1.29
शृङ्गवीरपुरे सूतं गङ्गाकूले व्यसर्जयत् ।
गुहमासाद्य धर्मात्मा निषादाधिपतिं प्रियम् ॥ १.१.२९ ॥
ಶೃಂಗಬೇರಪುರದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಮನು ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟನು. ನಂತರ ನಿಷಾದರ ಅಧಿಪತಿ, ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ಗುಹನನ್ನು ತಲುಪಿದನು.
1.1.30
गुहेन सहितो रामो लक्ष्मणेन च सीतया ।
ते वनेन वनङ्गत्वा नदीस्तीर्त्वा बहूदकाः ॥ १.१.३० ॥
ಗುಹನೊಂದಿಗೆ ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಕಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಕಾಡನ್ನು ದಾಟಿ, ನೀರು ತುಂಬಿದ ಹಲವು ನದಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿದರು.
1.1.31
चित्रकूटमनुप्राप्य भरद्वाजस्य शासनात् ।
रम्यमावसथं कृत्वा रममाणा वने त्रयः ॥ १.१.३१ ॥
ಭಾರದ್ವಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಚಿತ್ರಕೂಟವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ರಮಣೀಯವಾದ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆ ಮೂವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇದ್ದರು.
1.1.32
देवगन्धर्वसंकाशाः तत्र ते न्यवसन् सुखम् ।
चित्रकूटङ्गते रामे पुत्रशोकातुरस्तथा ॥ १.१.३२ ॥
ದೇವಗಂಧರ್ವರಂತಿದ್ದ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದರು. ರಾಮನು ಚಿತ್ರಕೂಟಕ್ಕೆ ಹೋದ ನಂತರ, ಮಗನ ಶೋಕದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟವರಾಗಿ.
1.1.33
राजा दशरथस्स्वर्गं जगाम विलपन् सुतम् ।
गते तु तस्मिन् भरतो वसिष्ठप्रमुखैर्द्विजैः ॥ १.१.३३ ॥
ರಾಜ ದಶರಥನು ಮಗನಿಗಾಗಿ ಶೋಕಿಸುತ್ತಾ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅವನು ಹೋದ ನಂತರ, ವಸಿಷ್ಠ ಮೊದಲಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಭರತನು...
1.1.34
नियुज्यमानो राज्याय नैच्छत् राज्यं महाबलः ।
स जगाम वनं वीरो रामपादप्रसादकः ॥ १.१.३४ ॥
ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಆ ಮಹಾಬಲನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ಆ ವೀರನು ರಾಮನ ಪಾದಗಳ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಬಯಸಿ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದನು.
1.1.35
गत्वा तु स महात्मानं रामं सत्यपराक्रमम् ।
अयाचद्भ्रातरं रामम् आर्यभावपुरस्कृतः ॥ १.१.३५ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮನು, ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಆರ್ಯಭಾವದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ತನ್ನ ಸಹೋದರ ರಾಮನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.
1.1.36
त्वमेव राजा धर्मज्ञ इति रामं वचोऽब्रवीत् ।
रामोऽपि परमोदारः सुमुखस्सुमहायशाः ॥ १.१.३६ ॥
"ನೀನೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲ ರಾಜ" ಎಂದು ಅವನು ರಾಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು. ರಾಮನೂ ಅತ್ಯಂತ ಉದಾರಿ, ಪ್ರಸನ್ನವದನ ಮತ್ತು ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದನು.
1.1.37
न चैच्छत् पितुरादेशात् राज्यं रामो महाबलः ।
पादुके चास्य राज्याय न्यासं दत्त्वा पुनः पुनः ॥ १.१.३७ ॥
ಮಹಾಬಲನಾದ ರಾಮನು ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಪಾದುಕೆಗಳನ್ನು ಧರೋಹರವಾಗಿ ಪದೇ ಪದೇ ನೀಡಿದನು.
1.1.38
निवर्तयामास ततो भरतं भरताग्रजः ।
स काममनवाप्यैव रामपादावुपस्पृशन् ॥ १.१.३८ ॥
ನಂತರ ಭರತನ ಅಣ್ಣನು ಭರತನನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಅವನು ತನ್ನ ಆಸೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ರಾಮನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
1.1.39
नन्दिग्रामेऽकरोद् राज्यं रामागमनकाङ्क्षया ।
गते तु भरते श्रीमान् सत्यसन्धो जितेन्द्रियः ॥ १.१.३९ ॥
ನಂದಿಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಆಶೆಯಿಂದ ಅವನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದನು. ಭರತ ಹೋದ ನಂತರ, ಸತ್ಯಸಂಧ ಮತ್ತು ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನಾದ ಶ್ರೀಮಂತನು...
1.1.40
रामस्तु पुनरालक्ष्य नागरस्य जनस्य च ।
तत्रागमनमेकाग्रो दण्डकान् प्रविवेश ह ॥ १.१.४० ॥
ಆದರೆ ರಾಮನು ನಗರವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಜನರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವುದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ದಂಡಕಾರಣ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
1.1.41
प्रविश्य तु महारण्यं रामो राजीवलोचनः ।
विराधं राक्षसं हत्वा शरभङ्गं ददर्श ह ॥ १.१.४१ ॥
ಮಹಾ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಕಮಲನಯನ ರಾಮನು ರಾಕ್ಷಸ ವಿರಾಧನನ್ನು ಕೊಂದು ಶರಭಂಗನನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದನು.
1.1.42
सुतीक्ष्णं चाप्यगस्त्यं च अगस्त्यभ्रातरं तथा ।
अगस्त्यवचनाच्चैव जग्राहैन्द्रं शरासनम् ॥ १.१.४२ ॥
ಸುತೀಕ್ಷ್ಣ, ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗಸ್ತ್ಯನ ಸಹೋದರನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಅಗಸ್ತ್ಯನ ಮಾತಿನಿಂದ ರಾಮನು ಇಂದ್ರನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.
1.1.43
खड्गञ्च परम प्रीतस्तूणी चाक्षयसायकौ ।
वसतस्तस्य रामस्य वने वनचरैः सह ॥ १.१.४३ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವರು ಖಡ್ಗವನ್ನು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಯ ಬಾಣಗಳಿರುವ ಎರಡು ಬತ್ತಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾಮನು ವನವಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು.
1.1.44
ऋषयोऽभ्यागमन् सर्वे वधायासुररक्षसाम् ।
स तेषां प्रतिशुश्राव राक्षसानां तदा वने ॥ १.१.४४ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಗಳು ಅಸುರರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ವಧಿಸಲು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು. ಆಗ ಅವನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ಮಾತಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು.
1.1.45
प्रतिज्ञातश्च रामेण वधः संयति रक्षसाम् ।
ऋषीणामग्निकल्पानां दण्डकारण्यवासीनाम् ॥ १.१.४५ ॥
ದಂಡಕಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅಗ್ನಿಸಮಾನ ಋಷಿಗಳಿಗೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ವಧಿಸುವುದಾಗಿ ರಾಮನು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು.
1.1.46
तेन तत्रैव वसता जनस्थाननिवासिनी ।
विरूपिता शूर्पणखा राक्षसी कामरूपिणी ॥ १.१.४६ ॥
ಅಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನು ಜನಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ರೂಪ ಬದಲಿಸುವ ರಾಕ್ಷಸಿ ಶೂರ್ಪಣಖೆಯನ್ನು ವಿರೂಪಗೊಳಿಸಿದನು.
1.1.47
ततः शूर्पणखावाक्यादुद्युक्तान् सर्वराक्षसान् ।
खरं त्रिशिरसं चैव दूषणं चैव राक्षसम् ॥ १.१.४७ ॥
ನಂತರ ಶೂರ್ಪಣಖೆಯ ಮಾತಿನಿಂದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು, ಖರನನ್ನು, ತ್ರಿಶಿರನನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸ ದೂಷಣನನ್ನು...
1.1.48
निजघान रणे रामस्तेषां चैव पदानुगान् ।
वने तस्मिन् निवसता जनस्थाननिवासिनाम् ॥ १.१.४८ ॥
ಆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನೂ, ಜನಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಅನುಚರರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಿದನು.
1.1.49
रक्षसां निहतान्यासन् सहस्राणि चतुर्दश ।
ततो ज्ञातिवधं श्रुत्वा रावणः क्रोधमूर्छितः ॥ १.१.४९ ॥
ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಮಂದಿ ಹತರಾದರು. ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳ ವಧೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾವಣ ಕೋಪದಿಂದ ಮೂರ್ಛಿತನಾದನು.
1.1.50
सहायं वरयामास मारीचं नाम राक्षसम् ।
वार्यमाणः सुबहुशो मारीचेन स रावणः ॥ १.१.५० ॥
ರಾವಣನು ಮಾರೀಚ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡನು. ಮಾರೀಚನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ತಡೆದರೂ ರಾವಣನು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದನು.
1.1.51
न विरोधो बलवता क्षमो रावण तेन ते ।
अनादृत्य तु तद्वाक्यं रावणः कालचोदितः ॥ १.१.५१ ॥
ರಾವಣ, ಬಲಶಾಲಿಯೊಂದಿಗೆ ವೈರ ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ಆದರೆ ರಾವಣನು ಅವನ ಮಾತನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಕಾಲಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ನಡೆದನು.
1.1.52
जगाम सहमारीचस्तस्याश्रमपदं तदा ।
तेन मायाविना दूरमपवाह्य नृपात्मजौ ॥ १.१.५२ ॥
ಆಗ ರಾವಣನು ಮಾರೀಚನೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಆಶ್ರಮ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಆ ಮಾಯಾವಿಯು ಇಬ್ಬರು ರಾಜಕುಮಾರರನ್ನು ದೂರ ಸರಿಸಿದನು.
1.1.53
जहार भार्यां रामस्य गृध्रं हत्वा जटायुषम् ।
गृध्रञ्च निहतं दृष्ट्वा हृतां श्रुत्वा च मैथिलीम् ॥ १.१.५३ ॥
ರಾಮನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅವನು ಅಪಹರಿಸಿದನು, ಹದ್ದು ಜಟಾಯುವನ್ನು ಕೊಂದು. ಹದ್ದು ಹತವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಮತ್ತು ಮೈಥಿಲಿ ಅಪಹೃತಳಾದುದನ್ನು ಕೇಳಿ.
1.1.54
राघवः शोकसंतप्तो विललापाकुलेन्द्रियः ।
ततस्तेनैव शोकेन गृध्रं दग्ध्वा जटायुषम् ॥ १.१.५४ ॥
ರಾಘವನು ಶೋಕದಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಕಲಕಿಹೋಗಿ ಪ್ರಲಾಪಿಸಿದನು. ಆ ಶೋಕದಿಂದಲೇ ನಂತರ ಹದ್ದು ಜಟಾಯುವಿಗೆ ದಹನ ಮಾಡಿದನು.
1.1.55
मार्गमाणो वने सीतां राक्षसं सन्ददर्श ह ।
कबन्धं नाम रूपेण विकृतं घोरदर्शनम् ॥ १.१.५५ ॥
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಕಬಂಧ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕಂಡರು; ಅವನು ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಕೃತನಾಗಿದ್ದು ನೋಡಲು ಭಯಂಕರನಾಗಿದ್ದನು.
1.1.56
तन्निहत्य महाबाहुर्ददाह स्वर्गतश्च सः ।
स चास्य कथयामास शबरीं धर्मचारिणीम् ॥ १.१.५६ ॥
ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಆ ಮಹಾಬಾಹುವು (ಅವನ ದೇಹವನ್ನು) ದಹಿಸಿದನು; ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅವನು ಇವರಿಗೆ ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ಮಾಡುವ ಶಬರಿಯ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದನು.
1.1.57
श्रमणां धर्मनिपुणामभिगच्छेति राघव ।
सोऽभ्य गच्छन्महातेजाः शबरीं शत्रुसूदनः ॥ १.१.५७ ॥
"ಓ ರಾಘವ, ಧರ್ಮನಿಪುಣೆಯಾದ ಶ್ರಮಣಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು" ಎಂದು (ಅವನು ಹೇಳಿದನು). ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೂ ಶತ್ರುಸಂಹಾರಕನೂ ಆದ ಅವರು ಶಬರಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು.
1.1.58
शबर्या पूजितः सम्यग् रामो दशरथात्मजः ।
पम्पातीरे हनुमता सङ्गतो वानरेण ह ॥ १.१.५८ ॥
ಶಬರಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪೂಜಿತನಾದ ದಶರಥ ಪುತ್ರ ರಾಮನು ಪಂಪಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾನರ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದನು.
1.1.59
हनुमद्वचनाच्चैव सुग्रीवेण समागतः ।
सुग्रीवाय च तत्सर्वं शंसद्रामो महाबलः ॥ १.१.५९ ॥
ಹನುಮಂತನ ಮಾತಿನಿಂದ ರಾಮನು ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದನು; ಮಹಾಬಲನಾದ ರಾಮನು ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.1.60
आदितस्तद् यथावृत्तं सीतायाश्च विशेषतः ।
सुग्रीवश्चापि तत्सर्वं श्रुत्वा रामस्य वानरः ॥ १.१.६० ॥
ಆರಂಭದಿಂದ ನಡೆದದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೀತೆಯ ವಿಷಯವನ್ನು, ರಾಮನಿಂದ ಕೇಳಿ ವಾನರ ಸುಗ್ರೀವನೂ...
1.1.61
चकार सख्यं रामेण प्रीतश्चैवाग्निसाक्षिकम् ।
ततो वानरराजेन वैरानुकथनं प्रति ॥ १.१.६१ ॥
ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅಗ್ನಿಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ವಾನರರಾಜನು ತನ್ನ ವೈರದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.1.62
रामायावेदितं सर्वं प्रणयात् दुःखितेन च ।
प्रतिज्ञातञ्च रामेण तदा वालिवधं प्रति ॥ १.१.६२ ॥
ದುಃಖಿತನಾದ ಸುಗ್ರೀವನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ರಾಮನಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿದನು; ಆಗ ರಾಮನು ವಾಲಿಯ ವಧೆಯ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು.
1.1.63
वालिनश्च बलं तत्र कथयामास वानरः ।
सुग्रीवः शङ्कितश्चासीन्नित्यं वीर्येण राघवे ॥ १.१.६३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ವಾನರ ಸುಗ್ರೀವನು ವಾಲಿಯ ಬಲವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು; ರಾಘವನ ಪರಾಕ್ರಮದ ಕುರಿತು ಅವನು ಸದಾ ಸಂದೇಹದಿಂದಿದ್ದನು.
1.1.64
राघवप्रत्ययार्थं तु दुन्दुभेः कायमुत्तमम् ।
दर्शयामास सुग्रीवः महापर्वतसन्निभम् ॥ १.१.६४ ॥
ರಾಘವನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಮೂಡಿಸಲು ಸುಗ್ರೀವನು ದುಂದುಭಿಯ ಬೃಹತ್ ದೇಹವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು; ಅದು ಮಹಾಪರ್ವತದಂತೆ ಇತ್ತು.
1.1.65
उत्स्मयित्वा महाबाहुः प्रेक्ष्य चास्ति महाबलः ।
पादाङ्गुष्ठेन चिक्षेप संपूर्णं दशयोजनम् ॥ १.१.६५ ॥
ಮಹಾಬಾಹುವು ನಗುತ್ತಾ ನೋಡಿ, ಮಹಾಬಲನು ತನ್ನ ಕಾಲ್ಬೆರಳಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ಹತ್ತು ಯೋಜನ ದೂರಕ್ಕೆ ಎಸೆದನು.
1.1.66
बिभेद च पुनस्सालान् सप्तैकेन महेषुणा ।
गिरिं रसातलञ्चैव जनयन् प्रत्ययं तथा ॥ १.१.६६ ॥
ಮತ್ತೆ ಒಂದೇ ಮಹಾಬಾಣದಿಂದ ಏಳು ಸಾಲ ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು; ಪರ್ವತವನ್ನೂ ಪಾತಾಳವನ್ನೂ ಭೇದಿಸಿ ನಂಬಿಕೆ ಮೂಡಿಸಿದನು.
1.1.67
ततः प्रीतमनास्तेन विश्वस्तस्स महाकपिः ।
किष्किन्धां रामसहितो जगाम च गुहां तदा ॥ १.१.६७ ॥
ಆಗ ಸಂತೋಷಮನಸ್ಕನಾಗಿ, ವಿಶ್ವಾಸ ಪಡೆದ ಆ ಮಹಾಕಪಿ ಸುಗ್ರೀವನು ರಾಮನೊಡನೆ ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯ ಗುಹೆಗೆ ಹೋದನು.
1.1.68
ततोऽगर्जद्धरिवरः सुग्रीवो हेमपिङ्गलः ।
तेन नादेन महता निर्जगाम हरीश्वरः ॥ १.१.६८ ॥
ಆಗ ಚಿನ್ನದ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಗ್ರೀವನು ಗರ್ಜಿಸಿದನು; ಆ ಮಹಾ ಶಬ್ದದಿಂದ ವಾನರೇಶ್ವರನು ಹೊರಬಂದನು.
1.1.69
अनुमान्य तदा तारां सुग्रीवेण समागतः ।
निजघान च तत्रैनं शरेणैकेन राघवः ॥ १.१.६९ ॥
ಆಗ ತಾರೆಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ ಸುಗ್ರೀವನೊಡನೆ ಸೇರಿದ ರಾಘವನು, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದೇ ಬಾಣದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕೊಂದನು.
1.1.70
ततः सुग्रीववचनात् हत्वा वालिनमाहवे ।
सुग्रीवमेव तद्राज्ये राघवः प्रत्यपादयत् ॥ १.१.७० ॥
ನಂತರ ಸುಗ್ರೀವನ ಮಾತಿನಂತೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಾಲಿಯನ್ನು ಕೊಂದು, ರಾಘವನು ಸುಗ್ರೀವನನ್ನೇ ಅವನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
1.1.71
स च सर्वान् समानीय वानरान् वानरर्षभः ।
दिशः प्रस्थापयामास दिदृक्षुर्जनकात्मजाम् ॥ १.१.७१ ॥
ಆ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠನು ಎಲ್ಲಾ ವಾನರರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ, ಜನಕನ ಮಗಳನ್ನು (ಸೀತೆಯನ್ನು) ನೋಡುವ ಬಯಕೆಯಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
1.1.72
ततो गृध्रस्य वचनात् संपातेर्हनुमान् बली ।
शतयोजनविस्तीर्णं पुप्लुवे लवणार्णवम् ॥ १.१.७२ ॥
ಆಗ ಹದ್ದು ಸಂಪಾತಿಯ ಮಾತಿನಿಂದ ಬಲಶಾಲಿ ಹನುಮಂತನು ನೂರು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರದ ಉಪ್ಪು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಜಿಗಿದು ದಾಟಿದನು.
1.1.73
तत्र लङ्कां समासाद्य पुरीं रावणपालिताम् ।
ददर्श सीतां ध्यायन्तीम् अशोकवनिकां गताम् ॥ १.१.७३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ರಾವಣನಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾದ ಲಂಕಾ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಅಶೋಕವನದಲ್ಲಿದ್ದ, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು.
1.1.74
निवेदयित्वाभिज्ञानं प्रवृत्तिं विनिवेद्य च ।
समाश्वास्य च वैदेहीं मर्दयामास तोरणम् ॥ १.१.७४ ॥
ಗುರುತನ್ನು ತಿಳಿಸಿ, ಸಮಾಚಾರವನ್ನು ಹೇಳಿ, ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಅವನು ತೋರಣವನ್ನು ಮುರಿದನು.
1.1.75
पञ्च सेनाग्रगान् हत्वा सप्त मन्त्रिसुतानपि ।
शूरमक्षं च निष्पिष्य ग्रहणं समुपागमत् ॥ १.१.७५ ॥
ಐವರು ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳನ್ನು, ಏಳು ಮಂತ್ರಿಪುತ್ರರನ್ನು ಕೊಂದು, ಶೂರ ಅಕ್ಷನನ್ನು ಚೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಅವನು ಸೆರೆಯಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದನು.
1.1.76
अस्त्रेणोन्मुक्तमात्मानं ज्ञात्वा पैतामहाद् वरात् ।
मर्षयन् राक्षसान् वीरो यन्त्रिणस्तान् यदृच्छया ॥ १.१.७६ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನ ವರದಿಂದ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ತನಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ವೀರನು ಆ ರಾಕ್ಷಸರು ಬಂಧಿಸುವವರನ್ನು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡನು.
1.1.77
ततो दग्ध्वा पुरीं लङ्काम् ऋते सीताञ्च मैथिलीम् ।
रामाय प्रियमाख्यातुं पुनरायान्महाकपिः ॥ १.१.७७ ॥
ನಂತರ ಮೈಥಿಲಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಲಂಕಾ ನಗರವನ್ನು ಸುಟ್ಟು, ರಾಮನಿಗೆ ಶುಭವಾರ್ತೆ ತಿಳಿಸಲು ಮಹಾಕಪಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು.
1.1.78
सोऽभिगम्य महात्मानं कृत्वा रामं प्रदक्षिणम् ।
न्यवेदयदमेयात्मा दृष्टा सीतेति तत्त्वतः ॥ १.१.७८ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ, ರಾಮನಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಅಮೇಯಾತ್ಮನು ಸೀತೆ ಕಂಡುಬಂದಳು ಎಂದು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದನು.
1.1.79
ततः सुग्रीवसहितो गत्वा तीरं महोदधेः ।
समुद्रं क्षोभयामास शरैरादित्यसन्निभैः ॥ १.१.७९ ॥
ನಂತರ ಸುಗ್ರೀವನೊಂದಿಗೆ ಮಹಾಸಮುದ್ರದ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಕಲಕಿದನು.
1.1.80
दर्शयामास चात्मानं समुद्रः सरितां पतिः ।
समुद्रवचनाच्चैव नलं सेतुमकारयत् ॥ १.१.८० ॥
ನದಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಸಮುದ್ರನು ತಾನೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು; ಸಮುದ್ರನ ಮಾತಿನಂತೆ ನಳನ ಮೂಲಕ ಸೇತುವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
1.1.81
तेन गत्वा पुरीं लङ्कां हत्वा रावणमाहवे ।
रामः सीतामनुप्राप्य परां व्रीडामुपागमत् ॥ १.१.८१ ॥
ಆ ಸೇತುವಿನ ಮೂಲಕ ಲಂಕಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ರಾಮನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದನು; ಆದರೆ ಮಹಾ ನಾಚಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು.
1.1.82
तामुवाच ततो रामः परुषं जनसंसदि ।
अमृष्यमाणा सा सीता विवेश ज्वलनं सती ॥ १.१.८२ ॥
ಆಗ ರಾಮನು ಜನಸಭೆಯ ಮುಂದೆ ಅವಳೊಡನೆ ಕಠೋರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು; ಅದನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದ ಸತಿ ಸೀತೆ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.
1.1.83
ततोऽग्निवचनात् सीतां ज्ञात्वा विगतकल्मषाम् ।
कर्मणा तेन महता त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ १.१.८३ ॥
ನಂತರ ಅಗ್ನಿಯ ಮಾತಿನಿಂದ ಸೀತೆ ಕಳಂಕರಹಿತಳೆಂದು ತಿಳಿದಾಗ, ಆ ಮಹಾಕಾರ್ಯದಿಂದ ಚರಾಚರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು (ಸಂತೋಷಗೊಂಡವು).
1.1.84
सदेवर्षिगणं तुष्टं राघवस्य महात्मनः ॥
बभौ रामः सम्प्रहृष्टः पूजितः सर्वदेवतैः ॥ १.१.८४ ॥
ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಣಗಳು ಸಂತುಷ್ಟರಾದರು; ಮಹಾತ್ಮ ರಾಘವ ರಾಮನು ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷದಿಂದ ಹೊಳೆದನು, ಸಕಲ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದನು.
1.1.85
अभ्यषिच्य च लङ्कायां राक्षसेन्द्रं विभीषणम् ।
कृतकृत्यस्तदा रामो विज्वरः प्रमुमोद ह ॥ १.१.८५ ॥
ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜ ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಆಗ ಕೃತಕೃತ್ಯನಾದ ರಾಮನು ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.
1.1.86
देवताभ्यो वरं प्राप्य समुत्थाप्य च वानरान् ।
अयोध्यां प्रस्थितो रामः पुष्पकेण सुहृद्वृतः ॥ १.१.८६ ॥
ದೇವತೆಗಳಿಂದ ವರ ಪಡೆದು, ವಾನರರನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿ, ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ರಾಮನು ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹೊರಟನು.
1.1.87
भरद्वाजाश्रमं गत्वा रामः सत्यपराक्रमः ।
भरतस्यान्तिके रामो हनूमन्तं व्यसर्जयत् ॥ १.१.८७ ॥
ಭರದ್ವಾಜರ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ರಾಮನು ಭರತನ ಬಳಿಗೆ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು.
1.1.88
पुनराख्यायिकां जल्पन् सुग्रीवसहितस्तदा ।
पुष्पकं तत् समारुह्य नन्दिग्रामं ययौ तदा ॥ १.१.८८ ॥
ಸುಗ್ರೀವನೊಂದಿಗೆ ಪುನಃ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಾ, ಆಗ ಆ ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ ನಂದಿಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
1.1.89
नन्दिग्रामे जटां हित्वा भ्रातृभिः सहितोऽनघः ।
रामः सीतामनुप्राप्य राज्यं पुनरवाप्तवान् ॥ १.१.८९ ॥
ನಂದಿಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜಟೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ನಿಷ್ಪಾಪನಾದ ರಾಮನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆದನು.
1.1.90
प्रहृष्टमुदितो लोकस्तुष्टः पुष्टः सुधार्मिकः ।
निरामयो ह्यरोगश्च दुर्भिक्षभयवर्जितः ॥ १.१.९० ॥
ಸಂತೋಷಗೊಂಡ, ಆನಂದಿತ ಜನರು ತೃಪ್ತರಾಗಿ, ಸಮೃದ್ಧರಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಧಾರ್ಮಿಕರಾದರು; ರೋಗರಹಿತರಾಗಿ, ಬರಗಾಲದ ಭಯವಿಲ್ಲದವರಾದರು.
1.1.91
न पुत्रमरणं केचित् द्रक्ष्यन्ति पुरुषाः क्वचित् ।
नार्यश्चाविधवा नित्यं भविष्यन्ति पतिव्रताः ॥ १.१.९१ ॥
ಯಾವ ಪುರುಷನೂ ಎಂದಿಗೂ ಮಗನ ಮರಣವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸದಾ ವಿಧವೆಯಾಗದೆ ಪತಿವ್ರತೆಯರಾಗಿರುವರು.
1.1.92
न चाग्निजं भयं किञ्चिन्नाप्सु मज्जन्ति जन्तवः ।
न वातजं भयं किञ्चित् नापि ज्वरकृतं तथा ॥ १.१.९२ ॥
ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ; ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ಮುಳುಗುವುದಿಲ್ಲ; ಗಾಳಿಯಿಂದ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಜ್ವರದಿಂದಾಗುವ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ.
1.1.93
न चापि क्षुद्भयं तत्र न तस्करभयं तथा ।
नगराणि च राष्ट्राणि धनधान्ययुतानि च ॥ १.१.९३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಹಸಿವಿನ ಭಯವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಕಳ್ಳರ ಭಯವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು ಧನಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವವು.
1.1.94
नित्यं प्रमुदिताः सर्वे यथा कृतयुगे तथा ।
अश्वमेधशतैरिष्ट्वा तथा बहुसुवर्णकैः ॥ १.१.९४ ॥
ಕೃತಯುಗದಂತೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸದಾ ಹರ್ಷಿತರಾಗಿರುವರು; ನೂರು ಅಶ್ವಮೇಧಯಜ್ಞಗಳನ್ನೂ ಬಹು ಸುವರ್ಣದಾನಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿ.
1.1.95
गवां कोट्ययुतं दत्त्वा विद्वद्भ्यो विधिपूर्वकम् ।
असंख्येयं धनं दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यो महायशाः ॥ १.१.९५ ॥
ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹತ್ತು ಕೋಟಿ ಗೋವುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅಸಂಖ್ಯ ಧನವನ್ನು ನೀಡಿ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ...
1.1.96
राजवंशान् शतगुणान् स्थापयिष्यति राघवः ।
चातुर्वर्ण्यं च लोकेऽस्मिन् स्वे स्वे धर्मे नियोक्ष्यति ॥ १.१.९६ ॥
ರಾಘವನು ರಾಜವಂಶಗಳನ್ನು ನೂರು ಪಟ್ಟು ಸ್ಥಾಪಿಸುವನು; ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯವನ್ನು ಅವರವರ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸುವನು.
1.1.97
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।
रामो राज्यमुपासित्वा ब्रह्मलोकं प्रयास्यति ॥ १.१.९७ ॥
ರಾಮನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಳಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವನು.
1.1.98
इदं पवित्रं पापघ्नं पुण्यं वेदैश्च सम्मितम् ।
यः पठेद् रामचरितं सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १.१.९८ ॥
ಇದು ಪವಿತ್ರವಾದುದು, ಪಾಪ ನಾಶಕವಾದುದು, ಪುಣ್ಯದಾಯಕವಾದುದು, ವೇದಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದುದು. ರಾಮನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಪಠಿಸುವವನು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
1.1.99
एतदाख्यानमायुष्यं पठन् रामायणं नरः ।
सपुत्रपौत्रः सगणः प्रेत्य स्वर्गे महीयते ॥ १.१.९९ ॥
ಈ ಆಖ್ಯಾನವು ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವುದು. ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಪಠಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರರು ಮತ್ತು ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ಮರಣದ ನಂತರ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
1.1.100
पठन् द्विजो वागृषभत्वमीयात् ।
त् क्षत्रियो भूमिपतित्वमीयात् ॥
वणिक् जनः पण्यफलत्वमीयात् ।
जनश्च शूद्रोऽपि महत्त्वमीयात् ॥ १.१.१०० ॥
ಪಠಿಸುವ ದ್ವಿಜನು ವಾಗ್ವೈಭವದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ; ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಭೂಮಿಯ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ; ವೈಶ್ಯನು ವ್ಯಾಪಾರದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ; ಶೂದ್ರನೂ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.