വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 1.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.1.1
तपः स्वाध्यायनिरतं तपस्वी वाग्विदां वरम् ।
नारदं परिपप्रच्छ वाल्मीकिर्मुनिपुङ्गवम् ॥ १.१.१ ॥
തപസ്സിലും സ്വാധ്യായത്തിലും മുഴുകിയ തപസ്വിയായ വാല്മീകി, വാക്കിൽ നിപുണരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ മുനിപുംഗവനായ നാരദനോട് ചോദിച്ചു.
1.1.2
को न्वस्मिन्साम्प्रतं लोके गुणवान्कश्च वीर्यवान् ।
धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च सत्यवाक्यो दृढव्रतः ॥ १.१.२ ॥
ഈ ലോകത്തിൽ ഇപ്പോൾ ഗുണവാനും വീര്യവാനും ആരാണ്? ധർമജ്ഞനും കൃതജ്ഞനും സത്യവാക്കും ദൃഢവ്രതനുമായവൻ ആരാണ്?
1.1.3
चारित्रेण च को युक्तः सर्वभूतेषु को हितः ।
विद्वान्कः कः समर्थश्च कश्चैकप्रियदर्शनः ॥ १.१.३ ॥
സദാചാരത്താൽ യുക്തനായവൻ ആര്? സർവഭൂതങ്ങൾക്കും ഹിതകാരി ആര്? പണ്ഡിതനും സമർഥനുമായവൻ ആര്, കാഴ്ചയിൽ ഏറ്റവും പ്രിയനായവൻ ആര്?
1.1.4
आत्मवान्को जितक्रोधो द्युतिमान्कोऽनसूयकः ।
कस्य बिभ्यति देवाश्च जातरोषस्य संयुगे ॥ १.१.४ ॥
ആത്മസംയമമുള്ളവൻ ആര്? ക്രോധത്തെ ജയിച്ചവൻ ആര്? തേജസ്വി ആര്? അസൂയയില്ലാത്തവൻ ആര്? യുദ്ധത്തിൽ ആരുടെ ക്രോധം ഉണർന്നാൽ ദേവന്മാർ ഭയപ്പെടുന്നു?
1.1.5
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं परं कौतूहलं हि मे ।
महर्षे त्वं समर्थोऽसि ज्ञातुमेवंविधं नरम् ॥ १.१.५ ॥
ഇത് കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; എനിക്ക് വലിയ കൗതുകമുണ്ട്. മഹർഷേ, ഇങ്ങനെയുള്ള മനുഷ്യനെ അറിയാൻ നീ സമർഥനാണ്.
1.1.6
श्रुत्वा चैतत्त्रिलोकज्ञो वाल्मीकेर्नारदो वचः ।
श्रूयतामिति चामन्त्र्य प्रहृष्टो वाक्यमब्रवीत् ॥ १.१.६ ॥
വാല്മീകിയുടെ ഈ വാക്ക് കേട്ട് ത്രിലോകജ്ഞനായ നാരദൻ സന്തോഷിച്ചു; 'കേൾക്കുക' എന്ന് വിളിച്ച് അദ്ദേഹം ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
1.1.7
बहवो दुर्लभाश्चैव ये त्वया कीर्तिता गुणाः ।
मुने वक्ष्याम्यहं बुद्ध्वा तैर्युक्तः श्रूयतां नरः ॥ १.१.७ ॥
മുനേ, അങ്ങ് വർണ്ണിച്ച ദുർല്ലഭങ്ങളായ പല ഗുണങ്ങളോടും കൂടിയ ആ മനുഷ്യനെ ഞാൻ അറിഞ്ഞ് പറയാം; കേൾക്കുക.
1.1.8
इक्ष्वाकुवंशप्रभवो रामो नाम जनैः श्रुतः ।
नियतात्मा महावीर्यो द्युतिमान्धृतिमान्वशी ॥ १.१.८ ॥
ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിൽ ജനിച്ചവനും ജനങ്ങളാൽ രാമൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവനുമാണ്; നിയതാത്മാവും മഹാവീര്യവാനും തേജസ്വിയും ധൃതിമാനും വശവർത്തിയുമാണ്.
1.1.9
बुद्धिमान्नीतिमान्वाग्मी श्रीमाञ्छ्त्रुनिबर्हणः ।
विपुलांसो महाबाहुः कम्बुग्रीवो महाहनुः ॥ १.१.९ ॥
ബുദ്ധിമാൻ, നീതിമാൻ, വാഗ്മി, ശ്രീമാൻ, ശത്രുനിഗ്രഹകൻ; വിശാലമായ തോളുകളും മഹാബാഹുവും ശംഖുപോലുള്ള കഴുത്തും വലിയ താടിയെല്ലും ഉള്ളവൻ.
1.1.10
महोरस्को महेष्वासो गूढजत्रुररिन्दमः ।
आजानुबाहुः सुशिराः सुललाटः सुविक्रमः ॥ १.१.१० ॥
വിശാലമായ മാറുള്ളവൻ, മഹാധനുർധരൻ, മറഞ്ഞ കോളർബോണുള്ളവൻ, ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്നവൻ, മുട്ടുവരെ നീണ്ട ബാഹുക്കളുള്ളവൻ, സുന്ദരശിരസ്സും സുന്ദരലലാടവും ഉള്ളവൻ, ഉത്തമവിക്രമൻ.
1.1.11
समः समविभक्ताङ्गः स्निग्धवर्णः प्रतापवान् ।
पीनवक्षा विशालाक्षो लक्ष्मीवाञ्छुभलक्षणः ॥ १.१.११ ॥
സമചിത്തൻ, സമമായി വിഭജിച്ച അംഗങ്ങളുള്ളവൻ, സ്നിഗ്ധവർണ്ണൻ, പ്രതാപവാൻ, പുഷ്ടമായ മാറുള്ളവൻ, വിശാലനേത്രൻ, ലക്ഷ്മീവാൻ, ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ളവൻ.
1.1.12
धर्मज्ञः सत्यसन्धश्च प्रजानां च हिते रतः ।
यशस्वी ज्ञानसम्पन्नः शुचिर्वश्यः समाधिमान् ॥ १.१.१२ ॥
ധർമ്മജ്ഞൻ, സത്യസന്ധൻ, പ്രജകളുടെ ഹിതത്തിൽ രതനായവൻ, യശസ്വി, ജ്ഞാനസമ്പന്നൻ, ശുചി, വശ്യൻ, സമാധിമാൻ.
1.1.13
प्रजापतिसमः श्रीमान् धाता रिपुनिषूदनः ।
रक्षिता जीवलोकस्य धर्मस्य परिरक्षिता ॥ १.१.१३ ॥
അദ്ദേഹം പ്രജാപതിക്കു തുല്യനും ശ്രീമാനും ധാതാവും ശത്രുനാശകനും ജീവലോകത്തിന്റെ രക്ഷകനും ധർമ്മത്തിന്റെ പൂർണ്ണ സംരക്ഷകനുമായിരുന്നു.
1.1.14
रक्षिता स्वस्य धर्मस्य स्वजनस्य च रक्षिता ।
वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो धनुर्वेदे च निष्ठितः ॥ १.१.१४ ॥
അദ്ദേഹം തന്റെ ധർമ്മത്തെയും സ്വജനങ്ങളെയും രക്ഷിക്കുന്നവനായിരുന്നു; വേദവേദാംഗ തത്ത്വജ്ഞനും ധനുർവേദത്തിൽ നിപുണനുമായിരുന്നു.
1.1.15
सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञो स्मृतिमान् प्रतिभानवान् ।
सर्वलोकप्रियः साधुरदीनात्मा विचक्षणः ॥ १.१.१५ ॥
സർവശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും അർത്ഥതത്ത്വം അറിയുന്നവനും ഓർമ്മശക്തിയും പ്രതിഭയുമുള്ളവനും സർവലോകപ്രിയനും സാധുവും ദീനതയില്ലാത്ത മനസ്സുള്ളവനും വിചക്ഷണനുമായിരുന്നു.
1.1.16
सर्वदाभिगतः सद्भिः समुद्र इव सिन्धुभिः ।
आर्यः सर्वसमश्चैव सदैव प्रियदर्शनः ॥ १.१.१६ ॥
സജ്ജനങ്ങൾ എപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തെ സമീപിച്ചു, നദികൾ സമുദ്രത്തെ സമീപിക്കുന്നതുപോലെ; അദ്ദേഹം ആര്യനും എല്ലാവരോടും സമനും എപ്പോഴും കാണാൻ ഇമ്പമുള്ളവനുമായിരുന്നു.
1.1.17
स च सर्व गुणोपेतः कौसल्यानन्दवर्धनः ।
समुद्र इव गाम्भीर्ये धैर्येण हिमवानिव ॥ १.१.१७ ॥
അദ്ദേഹം സർവഗുണസമ്പന്നനും കൗസല്യയുടെ ആനന്ദം വർധിപ്പിക്കുന്നവനുമായിരുന്നു; ഗാംഭീര്യത്തിൽ സമുദ്രംപോലെയും ധൈര്യത്തിൽ ഹിമവാൻപോലെയും.
1.1.18
विष्णुना सदृशो वीर्ये सोमवत्प्रियदर्शनः ।
कालाग्निसदृशः क्रोधे क्षमया पृथिवीसमः ॥ १.१.१८ ॥
വീര്യത്തിൽ വിഷ്ണുവിനു തുല്യനും ചന്ദ്രനെപ്പോലെ കാണാൻ ഇമ്പമുള്ളവനും; കോപത്തിൽ കാലാഗ്നിക്കു തുല്യനും ക്ഷമയിൽ ഭൂമിക്കു തുല്യനുമായിരുന്നു.
1.1.19
धनदेन समस्त्यागे सत्ये धर्म इवापरः ।
तमेवंगुणसम्पन्नं रामं सत्यपराक्रमम् ॥ १.१.१९ ॥
ധനത്തിൽ കുബേരനു സമനും ത്യാഗത്തിലും സത്യത്തിലും മറ്റൊരു ധർമ്മം പോലെയുമുള്ളവനും — ഇത്തരം ഗുണസമ്പന്നനും സത്യപരാക്രമിയുമായ രാമനെ.
1.1.20
ज्येष्ठं ज्येष्ठगुणैर्युक्तं प्रियं दशरथस्सुतम् ।
प्रकृतीनां हितैर्युक्तं प्रकृतिप्रियकाम्यया ॥ १.१.२० ॥
മൂത്തവനു ചേർന്ന ഗുണങ്ങളോടു കൂടിയവനും പ്രിയനും ദശരഥപുത്രനുമായ ജ്യേഷ്ഠനെ — പ്രജകളുടെ ഹിതത്തോടു കൂടിയവൻ, പ്രജകൾക്കു പ്രിയം ചെയ്യാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ.
1.1.21
यौवराज्येन संयोक्तुम् ऐच्छत्प्रीत्या महीपतिः ।
तस्याभिषेकसम्भारान् दृष्ट्वा भार्याथ कैकयी ॥ १.१.२१ ॥
രാജാവ് സ്നേഹത്താൽ അവനെ യൗവരാജ്യപദവിയിൽ ചേർക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അപ്പോൾ അവന്റെ അഭിഷേകസാമഗ്രികൾ കണ്ടിട്ട് ഭാര്യ കൈകേയി —
1.1.22
पूर्वं दत्तवरा देवी वरमेनमयाचत ।
विवासनञ्च रामस्य भरतस्याभिषेचनम् ॥ १.१.२२ ॥
മുമ്പ് വരം ലഭിച്ചിരുന്ന ദേവി ഈ വരം ചോദിച്ചു — രാമന്റെ വനവാസവും ഭരതന്റെ അഭിഷേകവും.
1.1.23
स सत्यवचनाद्राजा धर्मपाशेन संयतः ।
विवासयामास सुतं रामं दशरथः प्रियम् ॥ १.१.२३ ॥
സത്യവാക്കിന്റെ കാരണത്താൽ ധർമ്മപാശത്താൽ ബന്ധിതനായ ആ രാജാവ് ദശരഥൻ, തന്റെ പ്രിയപുത്രനായ രാമനെ വനവാസത്തിനയച്ചു.
1.1.24
स जगाम वनं वीरः प्रतिज्ञामनुपालयन् ।
पितुर्वचननिर्देशात् कैकेय्याः प्रियकारणात् ॥ १.१.२४ ॥
ആ വീരൻ തന്റെ പ്രതിജ്ഞ പാലിച്ചുകൊണ്ട് വനത്തിലേക്ക് പോയി — പിതാവിന്റെ വാക്കിന്റെ കല്പനയാലും കൈകേയിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നതിനാലും.
1.1.25
तं व्रजन्तं प्रियो भ्राता लक्ष्मणोऽनुजगाम ह ।
स्नेहाद् विनयसम्पन्नः सुमित्रानन्दवर्धनः ॥ १.१.२५ ॥
അവൻ യാത്ര പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ പ്രിയ സഹോദരൻ ലക്ഷ്മണൻ സ്നേഹത്താൽ അവനെ പിന്തുടർന്നു. വിനയസമ്പന്നനും സുമിത്രയുടെ ആനന്ദം വർധിപ്പിക്കുന്നവനുമായിരുന്നു അവൻ.
1.1.26
भ्रातरं दयितो भ्रातुः सौभ्रात्रमनुदर्शयन् ।
रामस्य दयिता भार्या नित्यं प्राणसमा हिता ॥ १.१.२६ ॥
സഹോദരന് പ്രിയനായ ആ സഹോദരൻ സഹോദരസ്നേഹം കാണിച്ചുകൊണ്ട് നടന്നു. രാമന്റെ പ്രിയഭാര്യ, എന്നും പ്രാണതുല്യം പ്രിയയും ഹിതകാരിണിയുമായിരുന്നു.
1.1.27
जनकस्य कुले जाता देवमायेव निर्मिता ।
सर्वलक्षणसम्पन्ना नारीणामुत्तमा वधूः ॥ १.१.२७ ॥
ജനകന്റെ കുലത്തിൽ ജനിച്ചവൾ, ദേവമായപോലെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവൾ. സർവ ശുഭലക്ഷണങ്ങളും നിറഞ്ഞ, സ്ത്രീകളിൽ ഉത്തമയായ വധു.
1.1.28
सीताप्यनुगता रामं शशिनं रोहिणी यथा ।
पौरैरनुगतो दूरं पित्रा दशरथेन च ॥ १.१.२८ ॥
ചന്ദ്രനെ പിന്തുടരുന്ന രോഹിണിപോലെ സീതയും രാമനെ പിന്തുടർന്നു. പൗരന്മാർ ദൂരംവരെ അവനെ അനുഗമിച്ചു, പിതാവ് ദശരഥനും.
1.1.29
शृङ्गवीरपुरे सूतं गङ्गाकूले व्यसर्जयत् ।
गुहमासाद्य धर्मात्मा निषादाधिपतिं प्रियम् ॥ १.१.२९ ॥
ശൃംഗവേരപുരത്തിൽ ഗംഗാതീരത്തുവെച്ച് ധർമാത്മാവായ രാമൻ സാരഥിയെ യാത്രയാക്കി. പിന്നെ നിഷാദാധിപതിയും പ്രിയനുമായ ഗുഹനെ സമീപിച്ചു.
1.1.30
गुहेन सहितो रामो लक्ष्मणेन च सीतया ।
ते वनेन वनङ्गत्वा नदीस्तीर्त्वा बहूदकाः ॥ १.१.३० ॥
ഗുഹനോടൊപ്പം രാമനും ലക്ഷ്മണനും സീതയും കാടുകൾ കടന്ന്, വെള്ളം നിറഞ്ഞ പല നദികളും താണ്ടി.
1.1.31
चित्रकूटमनुप्राप्य भरद्वाजस्य शासनात् ।
रम्यमावसथं कृत्वा रममाणा वने त्रयः ॥ १.१.३१ ॥
ഭരദ്വാജന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ചിത്രകൂടത്തിലെത്തി, കാട്ടിൽ മനോഹരമായ ഒരു വാസസ്ഥലം ഒരുക്കി ആ മൂവരും സന്തോഷത്തോടെ കഴിഞ്ഞു.
1.1.32
देवगन्धर्वसंकाशाः तत्र ते न्यवसन् सुखम् ।
चित्रकूटङ्गते रामे पुत्रशोकातुरस्तथा ॥ १.१.३२ ॥
ദേവഗന്ധർവന്മാർക്ക് തുല്യരായ അവർ അവിടെ സുഖമായി വസിച്ചു. രാമൻ ചിത്രകൂടത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, പുത്രശോകത്താൽ വ്യാകുലനായി.
1.1.33
राजा दशरथस्स्वर्गं जगाम विलपन् सुतम् ।
गते तु तस्मिन् भरतो वसिष्ठप्रमुखैर्द्विजैः ॥ १.१.३३ ॥
രാജാവായ ദശരഥൻ പുത്രനെക്കുറിച്ച് വിലപിച്ചുകൊണ്ട് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി. അദ്ദേഹം പോയ ശേഷം, വസിഷ്ഠൻ മുതലായ ബ്രാഹ്മണരോടൊപ്പം ഭരതൻ...
1.1.34
नियुज्यमानो राज्याय नैच्छत् राज्यं महाबलः ।
स जगाम वनं वीरो रामपादप्रसादकः ॥ १.१.३४ ॥
രാജ്യഭാരം ഏൽപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടും ആ മഹാബലൻ രാജ്യം ആഗ്രഹിച്ചില്ല. രാമപാദങ്ങളുടെ കൃപ തേടി ആ വീരൻ കാട്ടിലേക്ക് പോയി.
1.1.35
गत्वा तु स महात्मानं रामं सत्यपराक्रमम् ।
अयाचद्भ्रातरं रामम् आर्यभावपुरस्कृतः ॥ १.१.३५ ॥
ആ മഹാത്മാവ് സത്യപരാക്രമിയായ രാമന്റെ അടുത്ത് ചെന്ന്, ആര്യഭാവത്താൽ പ്രേരിതനായി സഹോദരനായ രാമനോട് അപേക്ഷിച്ചു.
1.1.36
त्वमेव राजा धर्मज्ञ इति रामं वचोऽब्रवीत् ।
रामोऽपि परमोदारः सुमुखस्सुमहायशाः ॥ १.१.३६ ॥
"നീ തന്നെയാണ് ധർമ്മജ്ഞനായ രാജാവ്" എന്ന് അവൻ രാമനോട് പറഞ്ഞു. രാമനും അത്യുദാരനും പ്രസന്നവദനനും മഹായശസ്വിയുമായിരുന്നു.
1.1.37
न चैच्छत् पितुरादेशात् राज्यं रामो महाबलः ।
पादुके चास्य राज्याय न्यासं दत्त्वा पुनः पुनः ॥ १.१.३७ ॥
മഹാബലനായ രാമൻ പിതാവിന്റെ ആജ്ഞയാൽ രാജ്യം ആഗ്രഹിച്ചില്ല. രാജ്യത്തിനായി തന്റെ പാദുകങ്ങൾ ന്യാസമായി വീണ്ടുംവീണ്ടും നൽകി.
1.1.38
निवर्तयामास ततो भरतं भरताग्रजः ।
स काममनवाप्यैव रामपादावुपस्पृशन् ॥ १.१.३८ ॥
പിന്നീട് ഭരതന്റെ ജ്യേഷ്ഠൻ ഭരതനെ തിരിച്ചയച്ചു. ആഗ്രഹം നേടാതെ, രാമന്റെ പാദങ്ങളെ സ്പർശിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ നിന്നു.
1.1.39
नन्दिग्रामेऽकरोद् राज्यं रामागमनकाङ्क्षया ।
गते तु भरते श्रीमान् सत्यसन्धो जितेन्द्रियः ॥ १.१.३९ ॥
രാമന്റെ മടങ്ങിവരവിനായുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ നന്ദിഗ്രാമത്തിൽ അവൻ രാജ്യം ഭരിച്ചു. ഭരതൻ പോയശേഷം സത്യസന്ധനും ഇന്ദ്രിയജിതനുമായ ശ്രീമാൻ...
1.1.40
रामस्तु पुनरालक्ष्य नागरस्य जनस्य च ।
तत्रागमनमेकाग्रो दण्डकान् प्रविवेश ह ॥ १.१.४० ॥
എന്നാൽ നാഗരികരുടെയും ജനങ്ങളുടെയും വരവിനെക്കുറിച്ച് വീണ്ടും ആലോചിച്ച് രാമൻ ഏകാഗ്രതയോടെ ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
1.1.41
प्रविश्य तु महारण्यं रामो राजीवलोचनः ।
विराधं राक्षसं हत्वा शरभङ्गं ददर्श ह ॥ १.१.४१ ॥
മഹാവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ച താമരക്കണ്ണൻ രാമൻ രാക്ഷസനായ വിരാധനെ വധിച്ച് ശരഭംഗനെ ദർശിച്ചു.
1.1.42
सुतीक्ष्णं चाप्यगस्त्यं च अगस्त्यभ्रातरं तथा ।
अगस्त्यवचनाच्चैव जग्राहैन्द्रं शरासनम् ॥ १.१.४२ ॥
സുതീക്ഷ്ണനെയും അഗസ്ത്യനെയും അഗസ്ത്യന്റെ സഹോദരനെയും കണ്ട്, അഗസ്ത്യന്റെ വാക്കിനാൽ രാമൻ ഇന്ദ്രന്റെ വില്ല് സ്വീകരിച്ചു.
1.1.43
खड्गञ्च परम प्रीतस्तूणी चाक्षयसायकौ ।
वसतस्तस्य रामस्य वने वनचरैः सह ॥ १.१.४३ ॥
അത്യധികം സന്തുഷ്ടനായി അവൻ വാളും ഒടുങ്ങാത്ത അമ്പുകളുള്ള രണ്ട് ആവനാഴികളും നൽകി. കാട്ടിൽ വസിച്ചിരുന്ന രാമൻ വനവാസികളോടൊപ്പം കഴിഞ്ഞു.
1.1.44
ऋषयोऽभ्यागमन् सर्वे वधायासुररक्षसाम् ।
स तेषां प्रतिशुश्राव राक्षसानां तदा वने ॥ १.१.४४ ॥
എല്ലാ ഋഷിമാരും അസുരന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും വധിക്കാനായി അവിടെ വന്നു. അപ്പോൾ അവൻ കാട്ടിൽ രാക്ഷസർക്കെതിരെ അവരുടെ വാക്ക് സമ്മതിച്ചു.
1.1.45
प्रतिज्ञातश्च रामेण वधः संयति रक्षसाम् ।
ऋषीणामग्निकल्पानां दण्डकारण्यवासीनाम् ॥ १.१.४५ ॥
ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ വസിക്കുന്ന അഗ്നിതുല്യരായ ഋഷിമാർക്ക് യുദ്ധത്തിൽ രാക്ഷസരെ വധിക്കുമെന്ന് രാമൻ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു.
1.1.46
तेन तत्रैव वसता जनस्थाननिवासिनी ।
विरूपिता शूर्पणखा राक्षसी कामरूपिणी ॥ १.१.४६ ॥
അവിടെത്തന്നെ വസിച്ചിരുന്ന അവൻ ജനസ്ഥാനത്ത് താമസിച്ചിരുന്ന, ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കുന്ന രാക്ഷസി ശൂർപ്പണഖയെ വികൃതയാക്കി.
1.1.47
ततः शूर्पणखावाक्यादुद्युक्तान् सर्वराक्षसान् ।
खरं त्रिशिरसं चैव दूषणं चैव राक्षसम् ॥ १.१.४७ ॥
പിന്നെ ശൂർപ്പണഖയുടെ വാക്കിനാൽ യുദ്ധസന്നദ്ധരായ സർവ്വ രാക്ഷസരെയും, ഖരനെയും, ത്രിശിരസ്സിനെയും, രാക്ഷസനായ ദൂഷണനെയും...
1.1.48
निजघान रणे रामस्तेषां चैव पदानुगान् ।
वने तस्मिन् निवसता जनस्थाननिवासिनाम् ॥ १.१.४८ ॥
ആ കാട്ടിൽ വസിച്ചിരുന്ന രാമൻ യുദ്ധത്തിൽ അവരെയും ജനസ്ഥാനത്ത് വസിച്ചിരുന്ന അവരുടെ അനുചരന്മാരെയും വധിച്ചു.
1.1.49
रक्षसां निहतान्यासन् सहस्राणि चतुर्दश ।
ततो ज्ञातिवधं श्रुत्वा रावणः क्रोधमूर्छितः ॥ १.१.४९ ॥
രാക്ഷസന്മാരിൽ പതിനാലായിരം പേർ വധിക്കപ്പെട്ടു. തന്റെ ബന്ധുക്കളുടെ വധം കേട്ട് രാവണൻ കോപത്താൽ മൂർച്ഛിതനായി.
1.1.50
सहायं वरयामास मारीचं नाम राक्षसम् ।
वार्यमाणः सुबहुशो मारीचेन स रावणः ॥ १.१.५० ॥
രാവണൻ മാരീചൻ എന്ന രാക്ഷസനെ സഹായിയായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. മാരീചൻ പലതവണ വിലക്കിയിട്ടും രാവണൻ അങ്ങനെതന്നെ ചെയ്തു.
1.1.51
न विरोधो बलवता क्षमो रावण तेन ते ।
अनादृत्य तु तद्वाक्यं रावणः कालचोदितः ॥ १.१.५१ ॥
രാവണാ, ബലവാനോടുള്ള വൈരം നിനക്ക് യോജിച്ചതല്ല. എന്നാൽ കാലത്താൽ പ്രേരിതനായ രാവണൻ അവന്റെ വാക്ക് അവഗണിച്ചു.
1.1.52
जगाम सहमारीचस्तस्याश्रमपदं तदा ।
तेन मायाविना दूरमपवाह्य नृपात्मजौ ॥ १.१.५२ ॥
അപ്പോൾ രാവണൻ മാരീചനോടൊപ്പം അവരുടെ ആശ്രമസ്ഥലത്തേക്ക് പോയി. ആ മായാവി ഇരുരാജകുമാരന്മാരെയും ദൂരെ അകറ്റി.
1.1.53
जहार भार्यां रामस्य गृध्रं हत्वा जटायुषम् ।
गृध्रञ्च निहतं दृष्ट्वा हृतां श्रुत्वा च मैथिलीम् ॥ १.१.५३ ॥
ജടായു എന്ന കഴുകനെ കൊന്ന് അവൻ രാമന്റെ ഭാര്യയെ അപഹരിച്ചു. കഴുകൻ വധിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ടും മൈഥിലി അപഹരിക്കപ്പെട്ടത് കേട്ടും.
1.1.54
राघवः शोकसंतप्तो विललापाकुलेन्द्रियः ।
ततस्तेनैव शोकेन गृध्रं दग्ध्वा जटायुषम् ॥ १.१.५४ ॥
രാഘവൻ ദുഃഖത്താൽ തപിച്ച്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ക്ഷോഭിച്ച് വിലപിച്ചു. പിന്നെ ആ ദുഃഖത്താൽ തന്നെ കഴുകൻ ജടായുവിനെ ദഹിപ്പിച്ചു.
1.1.55
मार्गमाणो वने सीतां राक्षसं सन्ददर्श ह ।
कबन्धं नाम रूपेण विकृतं घोरदर्शनम् ॥ १.१.५५ ॥
കാട്ടിൽ സീതയെ അന്വേഷിക്കവേ അദ്ദേഹം കബന്ധൻ എന്ന പേരുള്ള ഒരു രാക്ഷസനെ കണ്ടു; രൂപത്തിൽ വികൃതനും കാണാൻ ഭയങ്കരനുമായിരുന്നു അവൻ.
1.1.56
तन्निहत्य महाबाहुर्ददाह स्वर्गतश्च सः ।
स चास्य कथयामास शबरीं धर्मचारिणीम् ॥ १.१.५६ ॥
അവനെ വധിച്ച ആ മഹാബാഹു (അവന്റെ ശരീരം) ദഹിപ്പിച്ചു; അവൻ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു. ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കുന്ന ശബരിയെക്കുറിച്ച് അവൻ ഇദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു.
1.1.57
श्रमणां धर्मनिपुणामभिगच्छेति राघव ।
सोऽभ्य गच्छन्महातेजाः शबरीं शत्रुसूदनः ॥ १.१.५७ ॥
"രാഘവാ, ധർമ്മനിപുണയായ ശ്രമണിയെ സമീപിക്കുക" എന്ന് (അവൻ പറഞ്ഞു). മഹാതേജസ്വിയും ശത്രുസംഹാരകനുമായ അദ്ദേഹം ശബരിയുടെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
1.1.58
शबर्या पूजितः सम्यग् रामो दशरथात्मजः ।
पम्पातीरे हनुमता सङ्गतो वानरेण ह ॥ १.१.५८ ॥
ശബരിയാൽ യഥാവിധി പൂജിതനായ ദശരഥപുത്രൻ രാമൻ പമ്പാതീരത്ത് വാനരനായ ഹനുമാനെ കണ്ടുമുട്ടി.
1.1.59
हनुमद्वचनाच्चैव सुग्रीवेण समागतः ।
सुग्रीवाय च तत्सर्वं शंसद्रामो महाबलः ॥ १.१.५९ ॥
ഹനുമാന്റെ വാക്കിനാൽ രാമൻ സുഗ്രീവനെ കണ്ടു; മഹാബലനായ രാമൻ അതെല്ലാം സുഗ്രീവനോട് പറഞ്ഞു.
1.1.60
आदितस्तद् यथावृत्तं सीतायाश्च विशेषतः ।
सुग्रीवश्चापि तत्सर्वं श्रुत्वा रामस्य वानरः ॥ १.१.६० ॥
തുടക്കം മുതൽ നടന്നതെല്ലാം, വിശേഷിച്ച് സീതയെക്കുറിച്ചുള്ളത്, രാമനിൽ നിന്ന് കേട്ട് വാനരനായ സുഗ്രീവനും...
1.1.61
चकार सख्यं रामेण प्रीतश्चैवाग्निसाक्षिकम् ।
ततो वानरराजेन वैरानुकथनं प्रति ॥ १.१.६१ ॥
സന്തോഷത്തോടെ അഗ്നിയെ സാക്ഷിയാക്കി രാമനുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചു. പിന്നെ വാനരരാജാവ് തന്റെ വൈരത്തിന്റെ കഥ പറഞ്ഞു.
1.1.62
रामायावेदितं सर्वं प्रणयात् दुःखितेन च ।
प्रतिज्ञातञ्च रामेण तदा वालिवधं प्रति ॥ १.१.६२ ॥
ദുഃഖിതനായ സുഗ്രീവൻ സ്നേഹത്തോടെ രാമനോട് എല്ലാം അറിയിച്ചു; അപ്പോൾ രാമൻ വാലിവധത്തിന് പ്രതിജ്ഞയെടുത്തു.
1.1.63
वालिनश्च बलं तत्र कथयामास वानरः ।
सुग्रीवः शङ्कितश्चासीन्नित्यं वीर्येण राघवे ॥ १.१.६३ ॥
അവിടെ വാനരനായ സുഗ്രീവൻ വാലിയുടെ ബലം വിവരിച്ചു; രാഘവന്റെ വീര്യത്തെക്കുറിച്ച് അവൻ എപ്പോഴും സംശയത്തിലായിരുന്നു.
1.1.64
राघवप्रत्ययार्थं तु दुन्दुभेः कायमुत्तमम् ।
दर्शयामास सुग्रीवः महापर्वतसन्निभम् ॥ १.१.६४ ॥
രാഘവനിൽ വിശ്വാസം ഉണർത്താൻ സുഗ്രീവൻ ദുന്ദുഭിയുടെ വലിയ ശരീരം കാണിച്ചു; അത് ഒരു മഹാപർവതം പോലെയായിരുന്നു.
1.1.65
उत्स्मयित्वा महाबाहुः प्रेक्ष्य चास्ति महाबलः ।
पादाङ्गुष्ठेन चिक्षेप संपूर्णं दशयोजनम् ॥ १.१.६५ ॥
മഹാബാഹുവായവൻ പുഞ്ചിരിച്ച് നോക്കി, മഹാബലൻ തന്റെ കാൽവിരൽകൊണ്ട് അതിനെ പത്ത് യോജന ദൂരത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു.
1.1.66
बिभेद च पुनस्सालान् सप्तैकेन महेषुणा ।
गिरिं रसातलञ्चैव जनयन् प्रत्ययं तथा ॥ १.१.६६ ॥
വീണ്ടും ഒരു മഹാശരംകൊണ്ട് ഏഴ് സാല വൃക്ഷങ്ങളെ തുളച്ചു; പർവതത്തെയും പാതാളത്തെയും പിളർന്ന് വിശ്വാസം ജനിപ്പിച്ചു.
1.1.67
ततः प्रीतमनास्तेन विश्वस्तस्स महाकपिः ।
किष्किन्धां रामसहितो जगाम च गुहां तदा ॥ १.१.६७ ॥
അപ്പോൾ സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെയും വിശ്വാസം നേടിയും ആ മഹാകപിയായ സുഗ്രീവൻ രാമനോടൊപ്പം കിഷ്കിന്ധയിലെ ഗുഹയിലേക്ക് പോയി.
1.1.68
ततोऽगर्जद्धरिवरः सुग्रीवो हेमपिङ्गलः ।
तेन नादेन महता निर्जगाम हरीश्वरः ॥ १.१.६८ ॥
അപ്പോൾ സ്വർണ്ണനിറമുള്ള വാനരശ്രേഷ്ഠനായ സുഗ്രീവൻ ഗർജ്ജിച്ചു; ആ മഹാനാദത്താൽ വാനരേശ്വരൻ പുറത്തുവന്നു.
1.1.69
अनुमान्य तदा तारां सुग्रीवेण समागतः ।
निजघान च तत्रैनं शरेणैकेन राघवः ॥ १.१.६९ ॥
അപ്പോൾ താരയെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് സുഗ്രീവനോടു ചേർന്ന രാഘവൻ അവിടെവെച്ചുതന്നെ ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് അവനെ വീഴ്ത്തി.
1.1.70
ततः सुग्रीववचनात् हत्वा वालिनमाहवे ।
सुग्रीवमेव तद्राज्ये राघवः प्रत्यपादयत् ॥ १.१.७० ॥
പിന്നീട് സുഗ്രീവന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ വാലിയെ വധിച്ച്, രാഘവൻ സുഗ്രീവനെത്തന്നെ അവന്റെ രാജ്യത്തിൽ പുനഃസ്ഥാപിച്ചു.
1.1.71
स च सर्वान् समानीय वानरान् वानरर्षभः ।
दिशः प्रस्थापयामास दिदृक्षुर्जनकात्मजाम् ॥ १.१.७१ ॥
വാനരശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ എല്ലാ വാനരന്മാരെയും ഒരുമിച്ചുകൂട്ടി, ജനകന്റെ പുത്രിയെ (സീതയെ) കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ദിക്കുകളിലേക്ക് അയച്ചു.
1.1.72
ततो गृध्रस्य वचनात् संपातेर्हनुमान् बली ।
शतयोजनविस्तीर्णं पुप्लुवे लवणार्णवम् ॥ १.१.७२ ॥
അപ്പോൾ കഴുകൻ സമ്പാതിയുടെ വാക്കനുസരിച്ച് ബലശാലിയായ ഹനുമാൻ നൂറു യോജന വിസ്തൃതിയുള്ള ഉപ്പുകടൽ ചാടിക്കടന്നു.
1.1.73
तत्र लङ्कां समासाद्य पुरीं रावणपालिताम् ।
ददर्श सीतां ध्यायन्तीम् अशोकवनिकां गताम् ॥ १.१.७३ ॥
രാവണൻ സംരക്ഷിക്കുന്ന ലങ്കാനഗരത്തിലെത്തി, അശോകവനത്തിൽ ധ്യാനത്തിൽ മുഴുകിയിരുന്ന സീതയെ അദ്ദേഹം കണ്ടു.
1.1.74
निवेदयित्वाभिज्ञानं प्रवृत्तिं विनिवेद्य च ।
समाश्वास्य च वैदेहीं मर्दयामास तोरणम् ॥ १.१.७४ ॥
അടയാളം അറിയിക്കുകയും വാർത്ത പറയുകയും വൈദേഹിയെ ആശ്വസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത ശേഷം അദ്ദേഹം തോരണം തകർത്തു.
1.1.75
पञ्च सेनाग्रगान् हत्वा सप्त मन्त्रिसुतानपि ।
शूरमक्षं च निष्पिष्य ग्रहणं समुपागमत् ॥ १.१.७५ ॥
അഞ്ച് സേനാനായകന്മാരെയും ഏഴ് മന്ത്രിപുത്രന്മാരെയും കൊന്ന്, വീരനായ അക്ഷനെ തകർത്ത ശേഷം അദ്ദേഹം പിടിക്കപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയിലെത്തി.
1.1.76
अस्त्रेणोन्मुक्तमात्मानं ज्ञात्वा पैतामहाद् वरात् ।
मर्षयन् राक्षसान् वीरो यन्त्रिणस्तान् यदृच्छया ॥ १.१.७६ ॥
ബ്രഹ്മാവിന്റെ വരത്താൽ അസ്ത്രത്തിൽനിന്ന് താൻ മോചിതനാണെന്ന് അറിഞ്ഞ്, വീരൻ ആ രാക്ഷസന്മാർ തന്നെ ബന്ധിക്കുന്നത് ഇഷ്ടപ്രകാരം സഹിച്ചു.
1.1.77
ततो दग्ध्वा पुरीं लङ्काम् ऋते सीताञ्च मैथिलीम् ।
रामाय प्रियमाख्यातुं पुनरायान्महाकपिः ॥ १.१.७७ ॥
പിന്നീട് മൈഥിലിയായ സീതയൊഴികെ ലങ്കാനഗരം ദഹിപ്പിച്ച്, രാമനോട് സന്തോഷവാർത്ത പറയാൻ മഹാകപി വീണ്ടും മടങ്ങിയെത്തി.
1.1.78
सोऽभिगम्य महात्मानं कृत्वा रामं प्रदक्षिणम् ।
न्यवेदयदमेयात्मा दृष्टा सीतेति तत्त्वतः ॥ १.१.७८ ॥
ആ മഹാത്മാവിനെ സമീപിച്ച്, രാമനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, അളവറ്റ ആത്മാവുള്ള അദ്ദേഹം സീതയെ കണ്ടു എന്ന് യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയിച്ചു.
1.1.79
ततः सुग्रीवसहितो गत्वा तीरं महोदधेः ।
समुद्रं क्षोभयामास शरैरादित्यसन्निभैः ॥ १.१.७९ ॥
പിന്നീട് സുഗ്രീവനോടൊപ്പം മഹാസമുദ്രത്തിന്റെ തീരത്തെത്തി, സൂര്യതുല്യമായ ശരങ്ങളാൽ സമുദ്രത്തെ ക്ഷോഭിപ്പിച്ചു.
1.1.80
दर्शयामास चात्मानं समुद्रः सरितां पतिः ।
समुद्रवचनाच्चैव नलं सेतुमकारयत् ॥ १.१.८० ॥
നദികളുടെ അധിപതിയായ സമുദ്രം സ്വയം പ്രത്യക്ഷനായി; സമുദ്രത്തിന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് നളനെക്കൊണ്ട് സേതു നിർമ്മിപ്പിച്ചു.
1.1.81
तेन गत्वा पुरीं लङ्कां हत्वा रावणमाहवे ।
रामः सीतामनुप्राप्य परां व्रीडामुपागमत् ॥ १.१.८१ ॥
ആ സേതുവഴി ലങ്കാപുരിയിലെത്തി, യുദ്ധത്തിൽ രാവണനെ വധിച്ച് രാമൻ സീതയെ വീണ്ടും പ്രാപിച്ചു; എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ ലജ്ജ തോന്നി.
1.1.82
तामुवाच ततो रामः परुषं जनसंसदि ।
अमृष्यमाणा सा सीता विवेश ज्वलनं सती ॥ १.१.८२ ॥
അപ്പോൾ രാമൻ ജനസദസ്സിൽവെച്ച് അവളോട് കഠിനമായി സംസാരിച്ചു; അതു സഹിക്കാനാകാതെ സതിയായ സീത അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
1.1.83
ततोऽग्निवचनात् सीतां ज्ञात्वा विगतकल्मषाम् ।
कर्मणा तेन महता त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ १.१.८३ ॥
പിന്നീട് അഗ്നിയുടെ വാക്കിനാൽ സീത കളങ്കരഹിതയെന്ന് അറിഞ്ഞപ്പോൾ, ആ മഹത്കർമ്മത്താൽ ചരാചരങ്ങളോടുകൂടിയ മൂന്നു ലോകങ്ങളും (സന്തോഷിച്ചു).
1.1.84
सदेवर्षिगणं तुष्टं राघवस्य महात्मनः ॥
बभौ रामः सम्प्रहृष्टः पूजितः सर्वदेवतैः ॥ १.१.८४ ॥
ദേവന്മാരും ഋഷിഗണങ്ങളും സന്തോഷിച്ചു; മഹാത്മാവായ രാഘവ രാമൻ അത്യന്തം ഹർഷിതനായി പ്രകാശിച്ചു, സർവദേവന്മാരാലും ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
1.1.85
अभ्यषिच्य च लङ्कायां राक्षसेन्द्रं विभीषणम् ।
कृतकृत्यस्तदा रामो विज्वरः प्रमुमोद ह ॥ १.१.८५ ॥
ലങ്കയിൽ രാക്ഷസരാജാവായ വിഭീഷണനെ അഭിഷേകം ചെയ്ത്, കൃതകൃത്യനായ രാമൻ അപ്പോൾ ദുഃഖരഹിതനായി അത്യധികം സന്തോഷിച്ചു.
1.1.86
देवताभ्यो वरं प्राप्य समुत्थाप्य च वानरान् ।
अयोध्यां प्रस्थितो रामः पुष्पकेण सुहृद्वृतः ॥ १.१.८६ ॥
ദേവന്മാരിൽ നിന്ന് വരം ലഭിച്ച്, വാനരന്മാരെ ഉണർത്തി, സുഹൃത്തുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട രാമൻ പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ അയോധ്യയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
1.1.87
भरद्वाजाश्रमं गत्वा रामः सत्यपराक्रमः ।
भरतस्यान्तिके रामो हनूमन्तं व्यसर्जयत् ॥ १.१.८७ ॥
ഭരദ്വാജാശ്രമത്തിൽ ചെന്ന്, സത്യപരാക്രമിയായ രാമൻ ഭരതന്റെ അടുക്കലേക്ക് ഹനുമാനെ അയച്ചു.
1.1.88
पुनराख्यायिकां जल्पन् सुग्रीवसहितस्तदा ।
पुष्पकं तत् समारुह्य नन्दिग्रामं ययौ तदा ॥ १.१.८८ ॥
സുഗ്രീവനോടൊപ്പം വീണ്ടും കഥ പറഞ്ഞുകൊണ്ട്, അപ്പോൾ ആ പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ കയറി നന്ദിഗ്രാമത്തിലേക്ക് പോയി.
1.1.89
नन्दिग्रामे जटां हित्वा भ्रातृभिः सहितोऽनघः ।
रामः सीतामनुप्राप्य राज्यं पुनरवाप्तवान् ॥ १.१.८९ ॥
നന്ദിഗ്രാമത്തിൽ ജടയഴിച്ച്, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം നിഷ്പാപനായ രാമൻ സീതയെ വീണ്ടും പ്രാപിച്ച് രാജ്യം വീണ്ടും നേടി.
1.1.90
प्रहृष्टमुदितो लोकस्तुष्टः पुष्टः सुधार्मिकः ।
निरामयो ह्यरोगश्च दुर्भिक्षभयवर्जितः ॥ १.१.९० ॥
സന്തോഷിച്ചും ആനന്ദിച്ചും ജനങ്ങൾ തൃപ്തരും സമൃദ്ധരും അത്യന്തം ധർമ്മിഷ്ഠരുമായി; രോഗമില്ലാത്തവരും ക്ഷാമഭയമില്ലാത്തവരുമായി.
1.1.91
न पुत्रमरणं केचित् द्रक्ष्यन्ति पुरुषाः क्वचित् ।
नार्यश्चाविधवा नित्यं भविष्यन्ति पतिव्रताः ॥ १.१.९१ ॥
ഒരു പുരുഷനും ഒരിക്കലും പുത്രമരണം കാണില്ല; സ്ത്രീകൾ എപ്പോഴും വിധവകളാകാതെ പതിവ്രതകളായിരിക്കും.
1.1.92
न चाग्निजं भयं किञ्चिन्नाप्सु मज्जन्ति जन्तवः ।
न वातजं भयं किञ्चित् नापि ज्वरकृतं तथा ॥ १.१.९२ ॥
അഗ്നിയിൽനിന്ന് യാതൊരു ഭയവുമില്ല; വെള്ളത്തിൽ ജീവികൾ മുങ്ങുന്നില്ല; വായുവിൽനിന്ന് ഭയമില്ല, പനിയാൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഭയവുമില്ല.
1.1.93
न चापि क्षुद्भयं तत्र न तस्करभयं तथा ।
नगराणि च राष्ट्राणि धनधान्ययुतानि च ॥ १.१.९३ ॥
അവിടെ പട്ടിണിയുടെ ഭയവുമില്ല, കള്ളന്മാരുടെ ഭയവുമില്ല; നഗരങ്ങളും രാഷ്ട്രങ്ങളും ധനധാന്യസമൃദ്ധമായിരിക്കും.
1.1.94
नित्यं प्रमुदिताः सर्वे यथा कृतयुगे तथा ।
अश्वमेधशतैरिष्ट्वा तथा बहुसुवर्णकैः ॥ १.१.९४ ॥
കൃതയുഗത്തിലെന്നപോലെ എല്ലാവരും എപ്പോഴും സന്തുഷ്ടരായിരിക്കും; നൂറ് അശ്വമേധയാഗങ്ങളും ധാരാളം സ്വർണദാനങ്ങളും നടത്തി.
1.1.95
गवां कोट्ययुतं दत्त्वा विद्वद्भ्यो विधिपूर्वकम् ।
असंख्येयं धनं दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यो महायशाः ॥ १.१.९५ ॥
പണ്ഡിതന്മാർക്ക് വിധിപ്രകാരം പത്തുകോടി പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്ത്, ബ്രാഹ്മണർക്ക് എണ്ണമറ്റ ധനം നൽകി, മഹായശസ്വിയായ...
1.1.96
राजवंशान् शतगुणान् स्थापयिष्यति राघवः ।
चातुर्वर्ण्यं च लोकेऽस्मिन् स्वे स्वे धर्मे नियोक्ष्यति ॥ १.१.९६ ॥
രാഘവൻ രാജവംശങ്ങളെ നൂറിരട്ടിയായി സ്ഥാപിക്കും; ഈ ലോകത്തിൽ ചാതുർവർണ്യത്തെ അവരവരുടെ ധർമ്മത്തിൽ നിയോഗിക്കും.
1.1.97
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।
रामो राज्यमुपासित्वा ब्रह्मलोकं प्रयास्यति ॥ १.१.९७ ॥
രാമൻ പതിനായിരം വർഷവും പിന്നെ ആയിരം വർഷവും രാജ്യം ഭരിച്ച ശേഷം ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് പോകും.
1.1.98
इदं पवित्रं पापघ्नं पुण्यं वेदैश्च सम्मितम् ।
यः पठेद् रामचरितं सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १.१.९८ ॥
ഇത് പവിത്രവും പാപനാശകവും പുണ്യദായകവും വേദങ്ങൾക്ക് തുല്യവുമാകുന്നു. രാമചരിതം പഠിക്കുന്നവൻ സകല പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തനാകുന്നു.
1.1.99
एतदाख्यानमायुष्यं पठन् रामायणं नरः ।
सपुत्रपौत्रः सगणः प्रेत्य स्वर्गे महीयते ॥ १.१.९९ ॥
ഈ ആഖ്യാനം ആയുസ്സ് വർധിപ്പിക്കുന്നു. രാമായണം പഠിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ പുത്രന്മാരോടും പൗത്രന്മാരോടും പരിവാരത്തോടും കൂടി മരണശേഷം സ്വർഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും.
1.1.100
पठन् द्विजो वागृषभत्वमीयात् ।
त् क्षत्रियो भूमिपतित्वमीयात् ॥
वणिक् जनः पण्यफलत्वमीयात् ।
जनश्च शूद्रोऽपि महत्त्वमीयात् ॥ १.१.१०० ॥
പഠിക്കുന്ന ദ്വിജൻ വാക്കിൽ ശ്രേഷ്ഠത നേടട്ടെ; ക്ഷത്രിയൻ ഭൂമിയുടെ ആധിപത്യം നേടട്ടെ; വൈശ്യൻ കച്ചവടത്തിൽ ഫലം നേടട്ടെ; ശൂദ്രനും മഹത്വം നേടട്ടെ.