ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.1.1
तपः स्वाध्यायनिरतं तपस्वी वाग्विदां वरम् ।
नारदं परिपप्रच्छ वाल्मीकिर्मुनिपुङ्गवम् ॥ १.१.१ ॥
ତପ ଓ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ନିରତ ତପସ୍ୱୀ ବାଲ୍ମୀକି, ବାଗ୍ବିଦ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିପୁଙ୍ଗବ ନାରଦଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
1.1.2
को न्वस्मिन्साम्प्रतं लोके गुणवान्कश्च वीर्यवान् ।
धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च सत्यवाक्यो दृढव्रतः ॥ १.१.२ ॥
ଏବେ ଏ ଲୋକରେ ଗୁଣବାନ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ କିଏ? ଧର୍ମଜ୍ଞ, କୃତଜ୍ଞ, ସତ୍ୟବାକ୍ୟ ଓ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ କିଏ?
1.1.3
चारित्रेण च को युक्तः सर्वभूतेषु को हितः ।
विद्वान्कः कः समर्थश्च कश्चैकप्रियदर्शनः ॥ १.१.३ ॥
ଚାରିତ୍ର୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ କିଏ? ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ହିତକାରୀ କିଏ? ବିଦ୍ୱାନ ଓ ସମର୍ଥ କିଏ, ଆଉ କିଏ ଏକମାତ୍ର ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ?
1.1.4
आत्मवान्को जितक्रोधो द्युतिमान्कोऽनसूयकः ।
कस्य बिभ्यति देवाश्च जातरोषस्य संयुगे ॥ १.१.४ ॥
ଆତ୍ମସଂଯମୀ କିଏ? କ୍ରୋଧଜୟୀ କିଏ? ଦ୍ୟୁତିମାନ କିଏ? ଅସୂୟାରହିତ କିଏ? ଯୁଦ୍ଧରେ କାହାର କ୍ରୋଧ ଜାଗିଲେ ଦେବତା ଭୟ କରନ୍ତି?
1.1.5
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं परं कौतूहलं हि मे ।
महर्षे त्वं समर्थोऽसि ज्ञातुमेवंविधं नरम् ॥ १.१.५ ॥
ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ମୋର ବହୁତ କୌତୂହଳ। ହେ ମହର୍ଷି, ଏପରି ମନୁଷ୍ୟକୁ ଜାଣିବାରେ ଆପଣ ହିଁ ସମର୍ଥ।
1.1.6
श्रुत्वा चैतत्त्रिलोकज्ञो वाल्मीकेर्नारदो वचः ।
श्रूयतामिति चामन्त्र्य प्रहृष्टो वाक्यमब्रवीत् ॥ १.१.६ ॥
ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ତ୍ରିଲୋକଜ୍ଞ ନାରଦ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, 'ଶୁଣ' ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରି ଏହି କଥା କହିଲେ।
1.1.7
बहवो दुर्लभाश्चैव ये त्वया कीर्तिता गुणाः ।
मुने वक्ष्याम्यहं बुद्ध्वा तैर्युक्तः श्रूयतां नरः ॥ १.१.७ ॥
ହେ ମୁନି, ଆପଣ କହିଥିବା ଦୁର୍ଲଭ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକରେ ଯୁକ୍ତ ସେହି ନରକୁ ମୁଁ ଜାଣି କହୁଛି; ଶୁଣନ୍ତୁ।
1.1.8
इक्ष्वाकुवंशप्रभवो रामो नाम जनैः श्रुतः ।
नियतात्मा महावीर्यो द्युतिमान्धृतिमान्वशी ॥ १.१.८ ॥
ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶରେ ଜାତ, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାମ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସଂଯମୀ ଆତ୍ମା, ମହାବୀର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ, ତେଜସ୍ୱୀ, ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ ଓ ଆତ୍ମସଂଯମୀ।
1.1.9
बुद्धिमान्नीतिमान्वाग्मी श्रीमाञ्छ्त्रुनिबर्हणः ।
विपुलांसो महाबाहुः कम्बुग्रीवो महाहनुः ॥ १.१.९ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ, ନୀତିମାନ, ବାଗ୍ମୀ, ଶ୍ରୀମାନ, ଶତ୍ରୁନାଶକ; ବିଶାଳ ସ୍କନ୍ଧ, ମହାବାହୁ, ଶଙ୍ଖ ପରି ଗ୍ରୀବା ଓ ବଡ଼ ଚିବୁକ ଥିବା।
1.1.10
महोरस्को महेष्वासो गूढजत्रुररिन्दमः ।
आजानुबाहुः सुशिराः सुललाटः सुविक्रमः ॥ १.१.१० ॥
ବିଶାଳ ଛାତି, ମହାନ ଧନୁର୍ଧର, ଲୁଚି ରହିଥିବା ଜତ୍ରୁ, ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ, ଆଣ୍ଠୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବା ବାହୁ, ସୁନ୍ଦର ମସ୍ତକ, ସୁନ୍ଦର ଲଲାଟ ଓ ଉତ୍ତମ ପରାକ୍ରମୀ।
1.1.11
समः समविभक्ताङ्गः स्निग्धवर्णः प्रतापवान् ।
पीनवक्षा विशालाक्षो लक्ष्मीवाञ्छुभलक्षणः ॥ १.१.११ ॥
ସମଚିତ୍ତ, ସୁସମ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ, ସ୍ନିଗ୍ଧ ବର୍ଣ୍ଣ, ପ୍ରତାପୀ, ପୁଷ୍ଟ ଛାତି, ବିଶାଳ ନୟନ, ଲକ୍ଷ୍ମୀମାନ ଓ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ।
1.1.12
धर्मज्ञः सत्यसन्धश्च प्रजानां च हिते रतः ।
यशस्वी ज्ञानसम्पन्नः शुचिर्वश्यः समाधिमान् ॥ १.१.१२ ॥
ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସତ୍ୟସନ୍ଧ, ପ୍ରଜାଙ୍କ ହିତରେ ନିରତ, ଯଶସ୍ୱୀ, ଜ୍ଞାନସମ୍ପନ୍ନ, ଶୁଚି, ବଶ୍ୟ ଓ ସମାଧିମାନ।
1.1.13
प्रजापतिसमः श्रीमान् धाता रिपुनिषूदनः ।
रक्षिता जीवलोकस्य धर्मस्य परिरक्षिता ॥ १.१.१३ ॥
ସେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ସମକକ୍ଷ, ଶ୍ରୀମାନ, ଧାତା, ଶତ୍ରୁ ସଂହାରକ, ଜୀବଲୋକର ରକ୍ଷକ ଏବଂ ଧର୍ମର ପୂର୍ଣ୍ଣ ରକ୍ଷକ ଥିଲେ।
1.1.14
रक्षिता स्वस्य धर्मस्य स्वजनस्य च रक्षिता ।
वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो धनुर्वेदे च निष्ठितः ॥ १.१.१४ ॥
ସେ ନିଜର ଧର୍ମ ଓ ସ୍ୱଜନମାନଙ୍କର ରକ୍ଷକ ଥିଲେ; ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ଏବଂ ଧନୁର୍ବେଦରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ।
1.1.15
सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञो स्मृतिमान् प्रतिभानवान् ।
सर्वलोकप्रियः साधुरदीनात्मा विचक्षणः ॥ १.१.१५ ॥
ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ, ସ୍ମୃତିମାନ ଓ ପ୍ରତିଭାବାନ; ସର୍ବଲୋକପ୍ରିୟ, ସାଧୁ, ଦୀନତାହୀନ ମନ ଓ ବିଚକ୍ଷଣ ଥିଲେ।
1.1.16
सर्वदाभिगतः सद्भिः समुद्र इव सिन्धुभिः ।
आर्यः सर्वसमश्चैव सदैव प्रियदर्शनः ॥ १.१.१६ ॥
ସଜ୍ଜନମାନେ ସର୍ବଦା ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସୁଥିଲେ, ନଦୀମାନେ ସମୁଦ୍ର ନିକଟକୁ ଯିବା ପରି; ସେ ଆର୍ଯ୍ୟ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ସମାନ ଓ ସର୍ବଦା ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ ଥିଲେ।
1.1.17
स च सर्व गुणोपेतः कौसल्यानन्दवर्धनः ।
समुद्र इव गाम्भीर्ये धैर्येण हिमवानिव ॥ १.१.१७ ॥
ସେ ସର୍ବଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ଏବଂ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଉଥିବା ଥିଲେ; ଗାମ୍ଭୀର୍ଯ୍ୟରେ ସମୁଦ୍ର ପରି ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ହିମାଳୟ ପରି।
1.1.18
विष्णुना सदृशो वीर्ये सोमवत्प्रियदर्शनः ।
कालाग्निसदृशः क्रोधे क्षमया पृथिवीसमः ॥ १.१.१८ ॥
ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମାନ, ଚନ୍ଦ୍ରପରି ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ; କ୍ରୋଧରେ କାଳାଗ୍ନି ସମାନ ଏବଂ କ୍ଷମାରେ ପୃଥିବୀ ସମାନ।
1.1.19
धनदेन समस्त्यागे सत्ये धर्म इवापरः ।
तमेवंगुणसम्पन्नं रामं सत्यपराक्रमम् ॥ १.१.१९ ॥
ଧନରେ କୁବେରଙ୍କ ସମାନ, ତ୍ୟାଗ ଓ ସତ୍ୟରେ ଯେପରି ଦ୍ୱିତୀୟ ଧର୍ମ — ଏପରି ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ, ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ରାମଙ୍କୁ।
1.1.20
ज्येष्ठं ज्येष्ठगुणैर्युक्तं प्रियं दशरथस्सुतम् ।
प्रकृतीनां हितैर्युक्तं प्रकृतिप्रियकाम्यया ॥ १.१.२० ॥
ଜ୍ୟେଷ୍ଠର ଗୁଣଯୁକ୍ତ, ପ୍ରିୟ, ଦଶରଥଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର — ପ୍ରଜାଙ୍କ ହିତରେ ଯୁକ୍ତ, ପ୍ରଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେବାର ଇଚ୍ଛାରେ।
1.1.21
यौवराज्येन संयोक्तुम् ऐच्छत्प्रीत्या महीपतिः ।
तस्याभिषेकसम्भारान् दृष्ट्वा भार्याथ कैकयी ॥ १.१.२१ ॥
ରାଜା ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କୁ ଯୁବରାଜ ପଦରେ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ। ତାଙ୍କ ଅଭିଷେକ ସାମଗ୍ରୀ ଦେଖି ପତ୍ନୀ କୈକେୟୀ —
1.1.22
पूर्वं दत्तवरा देवी वरमेनमयाचत ।
विवासनञ्च रामस्य भरतस्याभिषेचनम् ॥ १.१.२२ ॥
ପୂର୍ବରୁ ବର ପାଇଥିବା ଦେବୀ ଏହି ବର ମାଗିଲେ — ରାମଙ୍କ ବନବାସ ଓ ଭରତଙ୍କ ଅଭିଷେକ।
1.1.23
स सत्यवचनाद्राजा धर्मपाशेन संयतः ।
विवासयामास सुतं रामं दशरथः प्रियम् ॥ १.१.२३ ॥
ସତ୍ୟବାକ୍ୟ ହେତୁ ଧର୍ମପାଶରେ ବନ୍ଧା ପଡ଼ିଥିବା ସେହି ରାଜା ଦଶରଥ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ବନବାସ ଦେଲେ।
1.1.24
स जगाम वनं वीरः प्रतिज्ञामनुपालयन् ।
पितुर्वचननिर्देशात् कैकेय्याः प्रियकारणात् ॥ १.१.२४ ॥
ସେହି ବୀର ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପାଳନ କରି ବନକୁ ଗଲେ — ପିତାଙ୍କ ବାକ୍ୟର ଆଦେଶରେ ଏବଂ କୈକେୟୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ।
1.1.25
तं व्रजन्तं प्रियो भ्राता लक्ष्मणोऽनुजगाम ह ।
स्नेहाद् विनयसम्पन्नः सुमित्रानन्दवर्धनः ॥ १.१.२५ ॥
ସେ ଯାତ୍ରା କଲାବେଳେ ପ୍ରିୟ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସ୍ନେହବଶତଃ ତାଙ୍କ ପଛେ ଗଲେ। ସେ ବିନୟସମ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଉଥିଲେ।
1.1.26
भ्रातरं दयितो भ्रातुः सौभ्रात्रमनुदर्शयन् ।
रामस्य दयिता भार्या नित्यं प्राणसमा हिता ॥ १.१.२६ ॥
ଭାଇର ପ୍ରିୟ ସେହି ଭାଇ ଭ୍ରାତୃସ୍ନେହ ଦେଖାଇ ଚାଲିଲେ। ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଯିଏ ସର୍ବଦା ପ୍ରାଣ ସମାନ ପ୍ରିୟା ଓ ହିତକାରିଣୀ ଥିଲେ।
1.1.27
जनकस्य कुले जाता देवमायेव निर्मिता ।
सर्वलक्षणसम्पन्ना नारीणामुत्तमा वधूः ॥ १.१.२७ ॥
ଜନକଙ୍କ କୁଳରେ ଜନ୍ମିତା, ଦେବମାୟା ପରି ନିର୍ମିତା। ସମସ୍ତ ଶୁଭଲକ୍ଷଣରେ ସମ୍ପନ୍ନା, ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ବଧୂ।
1.1.28
सीताप्यनुगता रामं शशिनं रोहिणी यथा ।
पौरैरनुगतो दूरं पित्रा दशरथेन च ॥ १.१.२८ ॥
ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପଛେ ଯାଉଥିବା ରୋହିଣୀ ପରି ସୀତା ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କ ପଛେ ଗଲେ। ନଗରବାସୀମାନେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ଗଲେ, ପିତା ଦଶରଥ ମଧ୍ୟ।
1.1.29
शृङ्गवीरपुरे सूतं गङ्गाकूले व्यसर्जयत् ।
गुहमासाद्य धर्मात्मा निषादाधिपतिं प्रियम् ॥ १.१.२९ ॥
ଶୃଙ୍ଗବେରପୁରରେ ଗଙ୍ଗାକୂଳରେ ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମ ସାରଥିଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ। ଆଉ ନିଷାଦାଧିପତି ପ୍ରିୟ ଗୁହଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
1.1.30
गुहेन सहितो रामो लक्ष्मणेन च सीतया ।
ते वनेन वनङ्गत्वा नदीस्तीर्त्वा बहूदकाः ॥ १.१.३० ॥
ଗୁହଙ୍କ ସହିତ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ସେମାନେ ବନ ପରେ ବନ ପାର ହୋଇ, ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନେକ ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କଲେ।
1.1.31
चित्रकूटमनुप्राप्य भरद्वाजस्य शासनात् ।
रम्यमावसथं कृत्वा रममाणा वने त्रयः ॥ १.१.३१ ॥
ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଚିତ୍ରକୂଟରେ ପହଞ୍ଚି, ବନରେ ସୁନ୍ଦର ବାସସ୍ଥାନ ତିଆରି କରି ସେ ତିନିଜଣ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ।
1.1.32
देवगन्धर्वसंकाशाः तत्र ते न्यवसन् सुखम् ।
चित्रकूटङ्गते रामे पुत्रशोकातुरस्तथा ॥ १.१.३२ ॥
ଦେବଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ସମାନ ସେମାନେ ସେଠାରେ ସୁଖରେ ରହିଲେ। ରାମ ଚିତ୍ରକୂଟ ଯିବା ପରେ ପୁତ୍ରଶୋକରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ।
1.1.33
राजा दशरथस्स्वर्गं जगाम विलपन् सुतम् ।
गते तु तस्मिन् भरतो वसिष्ठप्रमुखैर्द्विजैः ॥ १.१.३३ ॥
ରାଜା ଦଶରଥ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ବିଳାପ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ସେ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ବଶିଷ୍ଠ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହ ଭରତ...
1.1.34
नियुज्यमानो राज्याय नैच्छत् राज्यं महाबलः ।
स जगाम वनं वीरो रामपादप्रसादकः ॥ १.१.३४ ॥
ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ମହାବଳ ରାଜ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କଲେ ନାହିଁ। ରାମଙ୍କ ପାଦର କୃପା ପାଇବା ପାଇଁ ସେ ବୀର ବନକୁ ଗଲେ।
1.1.35
गत्वा तु स महात्मानं रामं सत्यपराक्रमम् ।
अयाचद्भ्रातरं रामम् आर्यभावपुरस्कृतः ॥ १.१.३५ ॥
ସେ ମହାତ୍ମା ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ଆର୍ଯ୍ୟଭାବରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ନିଜ ଭାଇ ରାମଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।
1.1.36
त्वमेव राजा धर्मज्ञ इति रामं वचोऽब्रवीत् ।
रामोऽपि परमोदारः सुमुखस्सुमहायशाः ॥ १.१.३६ ॥
"ତୁମେ ହିଁ ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାଜା" ଏହିପରି ସେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ। ରାମ ମଧ୍ୟ ପରମ ଉଦାର, ପ୍ରସନ୍ନମୁଖ ଏବଂ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଥିଲେ।
1.1.37
न चैच्छत् पितुरादेशात् राज्यं रामो महाबलः ।
पादुके चास्य राज्याय न्यासं दत्त्वा पुनः पुनः ॥ १.१.३७ ॥
ମହାବଳ ରାମ ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ରାଜ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କଲେ ନାହିଁ। ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ସେ ନିଜ ପାଦୁକା ଧରୋହର ଭାବେ ବାରମ୍ବାର ଦେଲେ।
1.1.38
निवर्तयामास ततो भरतं भरताग्रजः ।
स काममनवाप्यैव रामपादावुपस्पृशन् ॥ १.१.३८ ॥
ତା'ପରେ ଭରତଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ଭରତଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଲେ। ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ନ କରି ସେ ରାମଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିଲେ।
1.1.39
नन्दिग्रामेऽकरोद् राज्यं रामागमनकाङ्क्षया ।
गते तु भरते श्रीमान् सत्यसन्धो जितेन्द्रियः ॥ १.१.३९ ॥
ରାମଙ୍କ ଫେରିବାର ଆଶାରେ ସେ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମରେ ରାଜ୍ୟ ଚଳାଇଲେ। ଭରତ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ସତ୍ୟସନ୍ଧ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ଶ୍ରୀମାନ...
1.1.40
रामस्तु पुनरालक्ष्य नागरस्य जनस्य च ।
तत्रागमनमेकाग्रो दण्डकान् प्रविवेश ह ॥ १.१.४० ॥
କିନ୍ତୁ ରାମ ନଗରବାସୀ ଓ ଲୋକଙ୍କ ସେଠାକୁ ଆସିବା ବିଷୟରେ ପୁନର୍ବାର ଭାବି, ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
1.1.41
प्रविश्य तु महारण्यं रामो राजीवलोचनः ।
विराधं राक्षसं हत्वा शरभङ्गं ददर्श ह ॥ १.१.४१ ॥
ମହାବନରେ ପ୍ରବେଶ କରି କମଳନୟନ ରାମ ରାକ୍ଷସ ବିରାଧଙ୍କୁ ବଧ କରି ଶରଭଙ୍ଗଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ।
1.1.42
सुतीक्ष्णं चाप्यगस्त्यं च अगस्त्यभ्रातरं तथा ।
अगस्त्यवचनाच्चैव जग्राहैन्द्रं शरासनम् ॥ १.१.४२ ॥
ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଓ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଭାଇଙ୍କୁ ଭେଟି, ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ବଚନରେ ରାମ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
1.1.43
खड्गञ्च परम प्रीतस्तूणी चाक्षयसायकौ ।
वसतस्तस्य रामस्य वने वनचरैः सह ॥ १.१.४३ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସେ ତଲୱାର ଓ ଅକ୍ଷୟ ବାଣଯୁକ୍ତ ଦୁଇଟି ତୂଣୀର ଦେଲେ। ବନରେ ରହୁଥିବା ରାମ ବନବାସୀମାନଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ।
1.1.44
ऋषयोऽभ्यागमन् सर्वे वधायासुररक्षसाम् ।
स तेषां प्रतिशुश्राव राक्षसानां तदा वने ॥ १.१.४४ ॥
ସମସ୍ତ ଋଷି ଅସୁର ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ। ସେତେବେଳେ ସେ ବନରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କ କଥାରେ ସମ୍ମତି ଦେଲେ।
1.1.45
प्रतिज्ञातश्च रामेण वधः संयति रक्षसाम् ।
ऋषीणामग्निकल्पानां दण्डकारण्यवासीनाम् ॥ १.१.४५ ॥
ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଅଗ୍ନିତୁଲ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାକ୍ଷସବଧର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେଲେ।
1.1.46
तेन तत्रैव वसता जनस्थाननिवासिनी ।
विरूपिता शूर्पणखा राक्षसी कामरूपिणी ॥ १.१.४६ ॥
ସେଠାରେ ରହି ସେ ଜନସ୍ଥାନରେ ବାସ କରୁଥିବା, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ବଦଳାଉଥିବା ରାକ୍ଷସୀ ଶୂର୍ପଣଖାକୁ ବିରୂପ କଲେ।
1.1.47
ततः शूर्पणखावाक्यादुद्युक्तान् सर्वराक्षसान् ।
खरं त्रिशिरसं चैव दूषणं चैव राक्षसम् ॥ १.१.४७ ॥
ତା'ପରେ ଶୂର୍ପଣଖାର କଥାରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ, ଖର, ତ୍ରିଶିରା ଓ ରାକ୍ଷସ ଦୂଷଣଙ୍କୁ...
1.1.48
निजघान रणे रामस्तेषां चैव पदानुगान् ।
वने तस्मिन् निवसता जनस्थाननिवासिनाम् ॥ १.१.४८ ॥
ସେହି ବନରେ ରହି ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଓ ଜନସ୍ଥାନରେ ରହୁଥିବା ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଚରମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
1.1.49
रक्षसां निहतान्यासन् सहस्राणि चतुर्दश ।
ततो ज्ञातिवधं श्रुत्वा रावणः क्रोधमूर्छितः ॥ १.१.४९ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଚଉଦ ହଜାର ନିହତ ହେଲେ। ତା'ପରେ ନିଜ ଜ୍ଞାତିଙ୍କ ବଧ ଶୁଣି ରାବଣ କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହେଲା।
1.1.50
सहायं वरयामास मारीचं नाम राक्षसम् ।
वार्यमाणः सुबहुशो मारीचेन स रावणः ॥ १.१.५० ॥
ରାବଣ ମାରୀଚ ନାମକ ରାକ୍ଷସକୁ ସହାୟକ ରୂପେ ବାଛିଲା। ମାରୀଚ ବହୁବାର ବାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ରାବଣ ସେମିତି କଲା।
1.1.51
न विरोधो बलवता क्षमो रावण तेन ते ।
अनादृत्य तु तद्वाक्यं रावणः कालचोदितः ॥ १.१.५१ ॥
ହେ ରାବଣ, ବଳବାନ ସହିତ ବୈର ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ କାଳପ୍ରେରିତ ରାବଣ ତାଙ୍କ କଥାକୁ ଅବଜ୍ଞା କଲା।
1.1.52
जगाम सहमारीचस्तस्याश्रमपदं तदा ।
तेन मायाविना दूरमपवाह्य नृपात्मजौ ॥ १.१.५२ ॥
ସେତେବେଳେ ରାବଣ ମାରୀଚଙ୍କ ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମସ୍ଥାନକୁ ଗଲା। ସେ ମାୟାବୀ ଦୁଇ ରାଜକୁମାରଙ୍କୁ ଦୂରକୁ ସରାଇ ଦେଲା।
1.1.53
जहार भार्यां रामस्य गृध्रं हत्वा जटायुषम् ।
गृध्रञ्च निहतं दृष्ट्वा हृतां श्रुत्वा च मैथिलीम् ॥ १.१.५३ ॥
ଜଟାୟୁ ନାମକ ଗୃଧ୍ରକୁ ମାରି ସେ ରାମଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ହରଣ କଲା। ଗୃଧ୍ରକୁ ନିହତ ଦେଖି ଓ ମୈଥିଲୀଙ୍କ ହରଣ ଶୁଣି।
1.1.54
राघवः शोकसंतप्तो विललापाकुलेन्द्रियः ।
ततस्तेनैव शोकेन गृध्रं दग्ध्वा जटायुषम् ॥ १.१.५४ ॥
ରାଘବ ଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ବିଳାପ କଲେ। ତା'ପରେ ସେହି ଶୋକରେ ଗୃଧ୍ର ଜଟାୟୁର ଦାହ କଲେ।
1.1.55
मार्गमाणो वने सीतां राक्षसं सन्ददर्श ह ।
कबन्धं नाम रूपेण विकृतं घोरदर्शनम् ॥ १.१.५५ ॥
ବନରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିବା ସମୟରେ ସେ କବନ୍ଧ ନାମକ ଏକ ରାକ୍ଷସକୁ ଦେଖିଲେ; ସେ ରୂପରେ ବିକୃତ ଓ ଦେଖିବାକୁ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।
1.1.56
तन्निहत्य महाबाहुर्ददाह स्वर्गतश्च सः ।
स चास्य कथयामास शबरीं धर्मचारिणीम् ॥ १.१.५६ ॥
ତାଙ୍କୁ ବଧ କରି ସେହି ମହାବାହୁ (ତାଙ୍କ ଶରୀରକୁ) ଦାହ କଲେ; ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲା। ସେ ଏହାଙ୍କୁ ଧର୍ମାଚରଣକାରିଣୀ ଶବରୀ ବିଷୟରେ କହିଲା।
1.1.57
श्रमणां धर्मनिपुणामभिगच्छेति राघव ।
सोऽभ्य गच्छन्महातेजाः शबरीं शत्रुसूदनः ॥ १.१.५७ ॥
"ହେ ରାଘବ, ଧର୍ମନିପୁଣା ଶ୍ରମଣୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ" ବୋଲି (ସେ କହିଲା)। ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଓ ଶତ୍ରୁସୂଦନ ସେ ଶବରୀ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
1.1.58
शबर्या पूजितः सम्यग् रामो दशरथात्मजः ।
पम्पातीरे हनुमता सङ्गतो वानरेण ह ॥ १.१.५८ ॥
ଶବରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାବିଧି ପୂଜିତ ଦଶରଥ ପୁତ୍ର ରାମ ପମ୍ପା ତୀରରେ ବାନର ହନୁମାନଙ୍କୁ ଭେଟିଲେ।
1.1.59
हनुमद्वचनाच्चैव सुग्रीवेण समागतः ।
सुग्रीवाय च तत्सर्वं शंसद्रामो महाबलः ॥ १.१.५९ ॥
ହନୁମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ରାମ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଭେଟିଲେ; ମହାବଳୀ ରାମ ସେ ସବୁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.1.60
आदितस्तद् यथावृत्तं सीतायाश्च विशेषतः ।
सुग्रीवश्चापि तत्सर्वं श्रुत्वा रामस्य वानरः ॥ १.१.६० ॥
ଆରମ୍ଭରୁ ଯାହା ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ବିଶେଷକରି ସୀତାଙ୍କ ବିଷୟରେ, ରାମଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣି ବାନର ସୁଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟ...
1.1.61
चकार सख्यं रामेण प्रीतश्चैवाग्निसाक्षिकम् ।
ततो वानरराजेन वैरानुकथनं प्रति ॥ १.१.६१ ॥
ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସାକ୍ଷୀ ରଖି ସେ ରାମଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା କଲେ। ତା'ପରେ ବାନରରାଜ ନିଜ ଶତ୍ରୁତାର କଥା କହିଲେ।
1.1.62
रामायावेदितं सर्वं प्रणयात् दुःखितेन च ।
प्रतिज्ञातञ्च रामेण तदा वालिवधं प्रति ॥ १.१.६२ ॥
ଦୁଃଖିତ ସୁଗ୍ରୀବ ସ୍ନେହରେ ରାମଙ୍କୁ ସବୁ ଜଣାଇଲେ; ସେତେବେଳେ ରାମ ବାଳୀ ବଧର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ।
1.1.63
वालिनश्च बलं तत्र कथयामास वानरः ।
सुग्रीवः शङ्कितश्चासीन्नित्यं वीर्येण राघवे ॥ १.१.६३ ॥
ସେଠାରେ ବାନର ସୁଗ୍ରୀବ ବାଳୀଙ୍କ ବଳ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ; ଏବଂ ରାଘବଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ସେ ସର୍ବଦା ସନ୍ଦେହରେ ଥିଲେ।
1.1.64
राघवप्रत्ययार्थं तु दुन्दुभेः कायमुत्तमम् ।
दर्शयामास सुग्रीवः महापर्वतसन्निभम् ॥ १.१.६४ ॥
ରାଘବଙ୍କ ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱାସ ଜନ୍ମାଇବା ପାଇଁ ସୁଗ୍ରୀବ ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କ ବିଶାଳ ଶରୀର ଦେଖାଇଲେ; ତାହା ଏକ ମହାପର୍ବତ ପରି ଥିଲା।
1.1.65
उत्स्मयित्वा महाबाहुः प्रेक्ष्य चास्ति महाबलः ।
पादाङ्गुष्ठेन चिक्षेप संपूर्णं दशयोजनम् ॥ १.१.६५ ॥
ମହାବାହୁ ହସି ଚାହିଁଲେ, ଏବଂ ମହାବଳ ପାଦର ଅଙ୍ଗୁଠରେ ତାହାକୁ ଦଶ ଯୋଜନ ଦୂରକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
1.1.66
बिभेद च पुनस्सालान् सप्तैकेन महेषुणा ।
गिरिं रसातलञ्चैव जनयन् प्रत्ययं तथा ॥ १.१.६६ ॥
ପୁଣି ଏକ ମହାବାଣରେ ସାତଟି ସାଳ ଗଛ ବିନ୍ଧିଲେ; ପର୍ବତ ଓ ପାତାଳକୁ ମଧ୍ୟ ଭେଦ କରି ବିଶ୍ୱାସ ଜନ୍ମାଇଲେ।
1.1.67
ततः प्रीतमनास्तेन विश्वस्तस्स महाकपिः ।
किष्किन्धां रामसहितो जगाम च गुहां तदा ॥ १.१.६७ ॥
ତା'ପରେ ପ୍ରସନ୍ନମନା ଏବଂ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ ସେହି ମହାକପି ସୁଗ୍ରୀବ ରାମଙ୍କ ସହିତ କିଷ୍କିନ୍ଧାର ଗୁମ୍ଫାକୁ ଗଲେ।
1.1.68
ततोऽगर्जद्धरिवरः सुग्रीवो हेमपिङ्गलः ।
तेन नादेन महता निर्जगाम हरीश्वरः ॥ १.१.६८ ॥
ତା'ପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପୀତବର୍ଣ୍ଣ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବ ଗର୍ଜନ କଲେ; ସେହି ମହାଶବ୍ଦରେ ବାନରେଶ୍ୱର ବାହାରି ଆସିଲେ।
1.1.69
अनुमान्य तदा तारां सुग्रीवेण समागतः ।
निजघान च तत्रैनं शरेणैकेन राघवः ॥ १.१.६९ ॥
ତା'ପରେ ତାରାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ରାଘବ ସେଠାରେ ଏକ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
1.1.70
ततः सुग्रीववचनात् हत्वा वालिनमाहवे ।
सुग्रीवमेव तद्राज्ये राघवः प्रत्यपादयत् ॥ १.१.७० ॥
ତା'ପରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଳୀଙ୍କୁ ବଧ କରି ରାଘବ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ହିଁ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ କଲେ।
1.1.71
स च सर्वान् समानीय वानरान् वानरर्षभः ।
दिशः प्रस्थापयामास दिदृक्षुर्जनकात्मजाम् ॥ १.१.७१ ॥
ସେହି ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମସ୍ତ ବାନରଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା (ସୀତା)ଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ ଦିଗରେ ପଠାଇଲେ।
1.1.72
ततो गृध्रस्य वचनात् संपातेर्हनुमान् बली ।
शतयोजनविस्तीर्णं पुप्लुवे लवणार्णवम् ॥ १.१.७२ ॥
ତା'ପରେ ଗୃଧ୍ର ସମ୍ପାତିଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ବଳବାନ ହନୁମାନ ଶହେ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ ଲବଣ ସମୁଦ୍ରକୁ ଡେଇଁ ପାର ହେଲେ।
1.1.73
तत्र लङ्कां समासाद्य पुरीं रावणपालिताम् ।
ददर्श सीतां ध्यायन्तीम् अशोकवनिकां गताम् ॥ १.१.७३ ॥
ସେଠାରେ ରାବଣ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଲଙ୍କା ନଗରୀରେ ପହଞ୍ଚି ସେ ଅଶୋକ ବନରେ ଧ୍ୟାନମଗ୍ନ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
1.1.74
निवेदयित्वाभिज्ञानं प्रवृत्तिं विनिवेद्य च ।
समाश्वास्य च वैदेहीं मर्दयामास तोरणम् ॥ १.१.७४ ॥
ଚିହ୍ନ ଜଣାଇ, ସମାଚାର କହି ଓ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ସେ ତୋରଣ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
1.1.75
पञ्च सेनाग्रगान् हत्वा सप्त मन्त्रिसुतानपि ।
शूरमक्षं च निष्पिष्य ग्रहणं समुपागमत् ॥ १.१.७५ ॥
ପାଞ୍ଚ ସେନାପତି ଓ ସାତ ମନ୍ତ୍ରିପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରି, ବୀର ଅକ୍ଷଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି ସେ ବନ୍ଦୀ ହେବାର ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
1.1.76
अस्त्रेणोन्मुक्तमात्मानं ज्ञात्वा पैतामहाद् वरात् ।
मर्षयन् राक्षसान् वीरो यन्त्रिणस्तान् यदृच्छया ॥ १.१.७६ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବରରୁ ଅସ୍ତ୍ରରୁ ନିଜେ ମୁକ୍ତ ଜାଣି, ସେହି ରାକ୍ଷସମାନେ ବାନ୍ଧୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସହିଲେ।
1.1.77
ततो दग्ध्वा पुरीं लङ्काम् ऋते सीताञ्च मैथिलीम् ।
रामाय प्रियमाख्यातुं पुनरायान्महाकपिः ॥ १.१.७७ ॥
ତା'ପରେ ମୈଥିଳୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଲଙ୍କା ନଗରୀ ଦାହ କରି, ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ସମାଚାର ଜଣାଇବାକୁ ମହାକପି ପୁଣି ଫେରିଲେ।
1.1.78
सोऽभिगम्य महात्मानं कृत्वा रामं प्रदक्षिणम् ।
न्यवेदयदमेयात्मा दृष्टा सीतेति तत्त्वतः ॥ १.१.७८ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଅମେୟାତ୍ମା ସେ ଯଥାର୍ଥରେ ଜଣାଇଲେ ଯେ ସୀତା ଦେଖାଦେଇଛନ୍ତି।
1.1.79
ततः सुग्रीवसहितो गत्वा तीरं महोदधेः ।
समुद्रं क्षोभयामास शरैरादित्यसन्निभैः ॥ १.१.७९ ॥
ତା'ପରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହିତ ମହାସମୁଦ୍ରର ତୀରକୁ ଯାଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ବାଣରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ବିଚଳିତ କଲେ।
1.1.80
दर्शयामास चात्मानं समुद्रः सरितां पतिः ।
समुद्रवचनाच्चैव नलं सेतुमकारयत् ॥ १.१.८० ॥
ନଦୀମାନଙ୍କର ଅଧିପତି ସମୁଦ୍ର ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ; ସମୁଦ୍ରଙ୍କ ବଚନାନୁସାରେ ନଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେତୁ ନିର୍ମାଣ କରାଇଲେ।
1.1.81
तेन गत्वा पुरीं लङ्कां हत्वा रावणमाहवे ।
रामः सीतामनुप्राप्य परां व्रीडामुपागमत् ॥ १.१.८१ ॥
ସେହି ସେତୁ ଦେଇ ଲଙ୍କା ନଗରୀକୁ ଯାଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରି, ରାମ ସୀତାଙ୍କୁ ପୁନଃ ପାଇଲେ; କିନ୍ତୁ ସେ ଅତ୍ୟଧିକ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ।
1.1.82
तामुवाच ततो रामः परुषं जनसंसदि ।
अमृष्यमाणा सा सीता विवेश ज्वलनं सती ॥ १.१.८२ ॥
ତା'ପରେ ରାମ ଜନସଭାରେ ତାଙ୍କୁ କଠୋର ବାକ୍ୟ କହିଲେ; ତାହା ସହି ନ ପାରି ସତୀ ସୀତା ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
1.1.83
ततोऽग्निवचनात् सीतां ज्ञात्वा विगतकल्मषाम् ।
कर्मणा तेन महता त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ १.१.८३ ॥
ତା'ପରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ବଚନରୁ ସୀତାଙ୍କୁ ନିଷ୍କଳଙ୍କ ଜାଣି, ସେହି ମହାନ କର୍ମରେ ଚରାଚର ସହିତ ତ୍ରିଲୋକ (ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ)।
1.1.84
सदेवर्षिगणं तुष्टं राघवस्य महात्मनः ॥
बभौ रामः सम्प्रहृष्टः पूजितः सर्वदेवतैः ॥ १.१.८४ ॥
ଦେବତା ଓ ଋଷିଗଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ; ମହାତ୍ମା ରାଘବ ରାମ ଅତ୍ୟଧିକ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ଦୀପ୍ତ ହେଲେ, ସକଳ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଲେ।
1.1.85
अभ्यषिच्य च लङ्कायां राक्षसेन्द्रं विभीषणम् ।
कृतकृत्यस्तदा रामो विज्वरः प्रमुमोद ह ॥ १.१.८५ ॥
ଲଙ୍କାରେ ରାକ୍ଷସରାଜ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରି, ତେବେ କୃତକୃତ୍ୟ ହୋଇଥିବା ରାମ ଚିନ୍ତାମୁକ୍ତ ହୋଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
1.1.86
देवताभ्यो वरं प्राप्य समुत्थाप्य च वानरान् ।
अयोध्यां प्रस्थितो रामः पुष्पकेण सुहृद्वृतः ॥ १.१.८६ ॥
ଦେବତାଙ୍କଠାରୁ ବର ପାଇ, ବାନରମାନଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ସଖାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ ରାମ ପୁଷ୍ପକ ରଥରେ ଅଯୋଧ୍ୟା ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
1.1.87
भरद्वाजाश्रमं गत्वा रामः सत्यपराक्रमः ।
भरतस्यान्तिके रामो हनूमन्तं व्यसर्जयत् ॥ १.१.८७ ॥
ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ରାମ ଭରତଙ୍କ ନିକଟକୁ ହନୁମାନଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
1.1.88
पुनराख्यायिकां जल्पन् सुग्रीवसहितस्तदा ।
पुष्पकं तत् समारुह्य नन्दिग्रामं ययौ तदा ॥ १.१.८८ ॥
ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହିତ ପୁନର୍ବାର କଥା କହୁ କହୁ, ତେବେ ସେହି ପୁଷ୍ପକ ରଥରେ ଚଢ଼ି ନନ୍ଦିଗ୍ରାମକୁ ଗଲେ।
1.1.89
नन्दिग्रामे जटां हित्वा भ्रातृभिः सहितोऽनघः ।
रामः सीतामनुप्राप्य राज्यं पुनरवाप्तवान् ॥ १.१.८९ ॥
ନନ୍ଦିଗ୍ରାମରେ ଜଟା ତ୍ୟାଗ କରି, ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ନିଷ୍ପାପ ରାମ ସୀତାଙ୍କୁ ପୁନଃ ପାଇ ପୁଣି ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
1.1.90
प्रहृष्टमुदितो लोकस्तुष्टः पुष्टः सुधार्मिकः ।
निरामयो ह्यरोगश्च दुर्भिक्षभयवर्जितः ॥ १.१.९० ॥
ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ଲୋକେ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ସମୃଦ୍ଧ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧାର୍ମିକ ହେଲେ; ସେମାନେ ରୋଗମୁକ୍ତ, ନିରୋଗ ଓ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ-ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
1.1.91
न पुत्रमरणं केचित् द्रक्ष्यन्ति पुरुषाः क्वचित् ।
नार्यश्चाविधवा नित्यं भविष्यन्ति पतिव्रताः ॥ १.१.९१ ॥
କୌଣସି ପୁରୁଷ କେବେ ପୁତ୍ରମରଣ ଦେଖିବେ ନାହିଁ; ନାରୀମାନେ ସର୍ବଦା ଅବିଧବା ଓ ପତିବ୍ରତା ରହିବେ।
1.1.92
न चाग्निजं भयं किञ्चिन्नाप्सु मज्जन्ति जन्तवः ।
न वातजं भयं किञ्चित् नापि ज्वरकृतं तथा ॥ १.१.९२ ॥
ଅଗ୍ନିରୁ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ; ଜଳରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବୁଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ; ବାୟୁରୁ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ, ଜ୍ୱରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭୟ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
1.1.93
न चापि क्षुद्भयं तत्र न तस्करभयं तथा ।
नगराणि च राष्ट्राणि धनधान्ययुतानि च ॥ १.१.९३ ॥
ସେଠାରେ ଭୋକର ଭୟ ନାହିଁ, ଚୋରର ଭୟ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ନଗର ଓ ରାଷ୍ଟ୍ର ଧନଧାନ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ।
1.1.94
नित्यं प्रमुदिताः सर्वे यथा कृतयुगे तथा ।
अश्वमेधशतैरिष्ट्वा तथा बहुसुवर्णकैः ॥ १.१.९४ ॥
କୃତଯୁଗ ପରି ସମସ୍ତେ ସର୍ବଦା ଆନନ୍ଦିତ ରହିବେ; ଶହେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଓ ବହୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କରି।
1.1.95
गवां कोट्ययुतं दत्त्वा विद्वद्भ्यो विधिपूर्वकम् ।
असंख्येयं धनं दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यो महायशाः ॥ १.१.९५ ॥
ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଦଶ କୋଟି ଗାଈ ଦାନ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଅସଂଖ୍ୟ ଧନ ଦେଇ, ମହାଯଶସ୍ୱୀ...
1.1.96
राजवंशान् शतगुणान् स्थापयिष्यति राघवः ।
चातुर्वर्ण्यं च लोकेऽस्मिन् स्वे स्वे धर्मे नियोक्ष्यति ॥ १.१.९६ ॥
ରାଘବ ରାଜବଂଶକୁ ଶତଗୁଣ କରି ସ୍ଥାପନ କରିବେ; ଏହି ଲୋକରେ ଚାତୁର୍ବର୍ଣ୍ଯକୁ ସ୍ୱ ସ୍ୱ ଧର୍ମରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବେ।
1.1.97
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।
रामो राज्यमुपासित्वा ब्रह्मलोकं प्रयास्यति ॥ १.१.९७ ॥
ରାମ ଦଶ ହଜାର ଏବଂ ଦଶ ଶହ ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ କରି ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯିବେ।
1.1.98
इदं पवित्रं पापघ्नं पुण्यं वेदैश्च सम्मितम् ।
यः पठेद् रामचरितं सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १.१.९८ ॥
ଏହା ପବିତ୍ର, ପାପନାଶକ, ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଏବଂ ବେଦ ସମାନ। ଯିଏ ରାମଚରିତ ପଢ଼େ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
1.1.99
एतदाख्यानमायुष्यं पठन् रामायणं नरः ।
सपुत्रपौत्रः सगणः प्रेत्य स्वर्गे महीयते ॥ १.१.९९ ॥
ଏହି ଆଖ୍ୟାନ ଆୟୁଷ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରେ। ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ରାମାୟଣ ପଢ଼େ, ସେ ପୁତ୍ର, ପୌତ୍ର ଓ ପରିଜନ ସହିତ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
1.1.100
पठन् द्विजो वागृषभत्वमीयात् ।
त् क्षत्रियो भूमिपतित्वमीयात् ॥
वणिक् जनः पण्यफलत्वमीयात् ।
जनश्च शूद्रोऽपि महत्त्वमीयात् ॥ १.१.१०० ॥
ପଢ଼ୁଥିବା ଦ୍ୱିଜ ବାଣୀରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପାଉ; କ୍ଷତ୍ରିୟ ପୃଥିବୀର ଅଧିପତି ହେଉ; ବଣିକ ବାଣିଜ୍ୟର ଫଳ ପାଉ; ଶୂଦ୍ର ମଧ୍ୟ ମହତ୍ତ୍ୱ ପାଉ।