ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.12.1
ततः काले बहुतिथे कस्मिंश्चित् सुमनोहरे ।
वसन्ते समनुप्राप्ते राज्ञो यष्टुं मनोऽभवत् ॥ १.१२.१ ॥
ಬಹಳ ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರವಾದ ವಸಂತ ಋತು ಬಂದಾಗ, ರಾಜನಿಗೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವ ಮನಸ್ಸಾಯಿತು.
1.12.2
ततः प्रणम्य शिरसा तं विप्रं देववर्णिनम् ।
यज्ञाय वरयामास संतानार्थं कुलस्य च ॥ १.१२.२ ॥
ನಂತರ, ದೇವ ಸಮಾನನಾದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ತಲೆಬಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ವಂಶದ ಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಪುರೋಹಿತರಾಗಿ ವರಿಸಿದನು.
1.12.3
तथेति च स राजानमुवाच वसुधाधिपम् ।
सम्भाराः सम्भ्रियन्तां ते तुरगश्च विमुच्यताम् ॥ १.१२.३ ॥
"ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು ಆ ಭೂಪತಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ನಿಮ್ಮ ಯಜ್ಞ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಿ; ಕುದುರೆಯನ್ನು ಬಿಡಲಿ."
1.12.4
सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम् ।
ततोऽब्रवीनृपो वाक्यं ब्राह्मणान् वेदपारगान् ॥ १.१२.४ ॥
"ಸರಯೂ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಿ." ನಂತರ ರಾಜನು ವೇದಪಾರಂಗತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.12.5
सुमन्त्रावाहय क्षिप्रमृत्विजो ब्रह्मवादिनः ।
सुयज्ञं वामदेवं च जाबालिमथ काश्यपम् ॥ १.१२.५ ॥
"ಸುಮಂತ್ರ, ವೇದವಾದಿಗಳಾದ ಋತ್ವಿಜರನ್ನು ಬೇಗನೆ ಕರೆಸು — ಸುಯಜ್ಞ, ವಾಮದೇವ, ಜಾಬಾಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಯಪರನ್ನು."
1.12.6
पुरोहितं वसिष्ठं च ये चान्ये द्विजसत्तमाः ।
ततः सुमन्त्रस्त्वरितं गत्वा त्वरितविक्रमः ॥ १.१२.६ ॥
ಪುರೋಹಿತ ವಸಿಷ್ಠರನ್ನೂ, ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನೂ ಕರೆಸು. ನಂತರ ವೇಗದ ಹೆಜ್ಜೆಯ ಸುಮಂತ್ರನು ಬೇಗನೆ ಹೋಗಿ —
1.12.7
समानयत् स तान् सर्वान् समस्तान् वेदपारगान् ।
तान् पूजयित्वा धर्मात्मा राजा दशरथस्तदा ॥ १.१२.७ ॥
ಅವನು ವೇದಪಾರಂಗತರಾದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕರೆತರಿಸಿದನು. ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ರಾಜ ದಶರಥನು ಆಗ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.12.8
धर्मार्थसहितं युक्तं श्लक्ष्णं वचनमब्रवीत् ।
मम तातप्यमानस्य पुत्रार्थं नास्ति वै सुखम् ॥ १.१२.८ ॥
ಧರ್ಮಾರ್ಥಯುಕ್ತವಾದ, ಸೂಕ್ತವಾದ, ಮೃದುವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅವನು ಹೇಳಿದನು: "ಪುತ್ರನಿಗಾಗಿ ಸಂತಪ್ತನಾಗಿರುವ ನನಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸುಖವಿಲ್ಲ."
1.12.9
पुत्रार्थं हयमेधेन यक्ष्यामीति मतिर्मम ।
तदहं यष्टुमिच्छामि हयमेधेन कर्मणा ॥ १.१२.९ ॥
"ಪುತ್ರನಿಗಾಗಿ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗ ಮಾಡುವೆನು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಶ್ವಮೇಧ ಕರ್ಮದಿಂದ ಯಾಗ ಮಾಡಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ."
1.12.10
ऋषिपुत्रप्रभावेण कामान् प्राप्स्यामि चाप्यहम् ।
ततः साध्विति तद्वाक्यं ब्राह्मणाः प्रत्यपूजयन् ॥ १.१२.१० ॥
"ಋಷಿಪುತ್ರರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನನ್ನ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನೂ ನಾನು ಪಡೆಯುವೆನು." ಆಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅವನ ಮಾತನ್ನು "ಸಾಧು" ಎಂದು ಮೆಚ್ಚಿದರು.
1.12.11
वसिष्ठप्रमुखाः सर्वे पार्थिवस्य मुखाच्च्युतम् ।
ऋष्यशृङ्गपुरोगाश्च प्रत्यूचुर्नृपतिं तदा ॥ १.१२.११ ॥
ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು ಮುಖ್ಯರಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಎಲ್ಲರು, ಋಷ್ಯಶೃಂಗರು ಮುಂದಾಳಾದವರು, ರಾಜನ ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ ಮಾತಿಗೆ ಆಗ ರಾಜನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು.
1.12.12
सम्भाराः सम्भ्रियन्तां ते तुरगश्च विमुच्यताम् ।
सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम् ॥ १.१२.१२ ॥
"ನಿನಗಾಗಿ ಯಾಗ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಿ; ಕುದುರೆಯನ್ನು ಬಿಡಲಿ. ಸರಯೂ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಯಾಗಭೂಮಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಿ."
1.12.13
सर्वथा प्राप्यसे पुत्रांश्चतुरोऽमितविक्रमान् ।
यस्य ते धार्मिकी बुद्धिरियं पुत्रार्थमागता ॥ १.१२.१३ ॥
ನೀನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಮಿತ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ನಾಲ್ವರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ; ಪುತ್ರಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಉದಿಸಿದ ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬುದ್ಧಿಯೇ ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ.
1.12.14
ततः प्रीतोऽभवद् राजा श्रुत्वा तु द्विजभाषितम् ।
अमात्यानब्रवीद् राजा हर्षेणेदं शुभाक्षरम् ॥ १.१२.१४ ॥
ಆ ದ್ವಿಜನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಹರ್ಷದಿಂದ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಈ ಶುಭವಚನಗಳನ್ನು ನುಡಿದನು.
1.12.15
गुरूणां वचनाच्छीघ्रं सम्भाराः सम्भ्रियन्तु मे ।
समर्थाधिष्ठितश्चाश्वः सोपाध्यायो विमुच्यताम् ॥ १.१२.१५ ॥
ಗುರುಗಳ ಮಾತಿನಂತೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನನಗಾಗಿ ಯಜ್ಞ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಿ; ಸಮರ್ಥರಿಂದ ಕಾಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅಶ್ವವನ್ನು ಅದರ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನೊಂದಿಗೆ ಬಿಡಲಿ.
1.12.16
सरय्वाश्चोत्तरे तीरे यज्ञभूमिर्विधीयताम् ।
शान्तयश्चाभिवर्धन्तां यथाकल्पं यथाविधि ॥ १.१२.१६ ॥
ಸರಯೂ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಿ; ಶಾಂತಿ ಕರ್ಮಗಳು ಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ವಿಧಿಯಂತೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯಲಿ.
1.12.17
शक्यः कर्तुमयं यज्ञः सर्वेणापि महीक्षिता ।
नापराधो भवेत् कष्टो यद्यस्मिन् क्रतुसत्तमे ॥ १.१२.१७ ॥
ಈ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ನಡೆಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಠಿಣ ಅಪರಾಧ ಉಂಟಾಗಬಾರದು.
1.12.18
छिद्रं हि मृगयन्त्येते विद्वांसो ब्रह्मराक्षसाः ।
विधिहीनस्य यज्ञस्य सद्यः कर्ता विनश्यति ॥ १.१२.१८ ॥
ಈ ವಿದ್ವಾಂಸ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸರು ದೋಷವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ; ವಿಧಿಹೀನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡುವವನು ತಕ್ಷಣ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.
1.12.19
तद् यथा विधिपूर्वं मे क्रतुरेष समाप्यते ।
तथा विधानं क्रियतां समर्थाः करणेष्विह ॥ १.१२.१९ ॥
ನನ್ನ ಈ ಯಜ್ಞವು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಮಾಪ್ತವಾಗುವಂತೆ, ಸಮರ್ಥರೇ, ಇಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿರಿ.
1.12.20
तथेति च ततः सर्वे मन्त्रिणः प्रत्यपूजयन् ।
पार्थिवेन्द्रस्य तद् वाक्यं यथाज्ञप्तमकुर्वत ॥ १.१२.२० ॥
'ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರಿಗಳೂ ಆ ರಾಜಾಧಿರಾಜನ ಮಾತನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಆಜ್ಞೆಯಂತೆಯೇ ನಡೆಸಿದರು.
1.12.21
ततो द्विजास्ते धर्मज्ञमस्तुवन् पार्थिवर्षभम् ।
अनुज्ञातास्ततः सर्वे पुनर्जग्मुर्यथागतम् ॥ १.१२.२१ ॥
ಆಗ ಆ ದ್ವಿಜರು ಧರ್ಮಜ್ಞನೂ, ರಾಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಆದ ಆ ರಾಜನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು; ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಎಲ್ಲರೂ ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
1.12.22
गतेषु तेषु विप्रेषु मन्त्रिणस्तान् नराधिपः ।
विसर्जयित्वा स्वं वेश्म प्रविवेश महामतिः ॥ १.१२.२२ ॥
ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೊರಟುಹೋದ ನಂತರ, ಮಹಾಮತಿಯಾದ ನರಾಧಿಪನು ಆ ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ತನ್ನ ಅರಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.