Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 1.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.13.1
पुनः प्राप्ते वसन्ते तु पूर्णः संवत्सरोऽभवत् ।
प्रसवार्थं गतो यष्टुं हयमेधेन वीर्यवान् ॥ १.१३.१ ॥
Cuando la primavera volvió de nuevo, se cumplió un año. Entonces el poderoso partió para realizar el sacrificio del caballo, el Aśvamedha, con motivo de su iniciación.
1.13.2
अभिवाद्य वसिष्ठं च न्यायतः प्रतिपूज्य च ।
अब्रवीत् प्रश्रितं वाक्यं प्रसवार्थं द्विजोत्तमम् ॥ १.१३.२ ॥
Habiendo saludado debidamente a Vasiṣṭha y honrado a su vez, habló con humildad a aquel mejor de los dvijas acerca de la iniciación.
1.13.3
यज्ञो मे क्रियतां ब्रह्मन् यथोक्तं मुनिपुङ्गव ।
यथा न विघ्नाः क्रियन्ते यज्ञाङ्गेषु विधीयताम् ॥ १.१३.३ ॥
Oh brahmán, el mejor de los sabios, que mi sacrificio se realice tal como está prescrito; dispón que no surjan obstáculos en las partes del sacrificio.
1.13.4
भवान् स्निग्धः सुहृन्मह्यं गुरुश्च परमो महान् ।
वोढव्यो भवता चैव भारो यज्ञस्य चोद्यतः ॥ १.१३.४ ॥
Tú eres mi afectuoso amigo y mi supremo y gran maestro; la carga del sacrificio emprendido debes llevarla tú.
1.13.5
तथेति च स राजानमब्रवीद् द्विजसत्तमः ।
करिष्ये सर्वमेवैतद् भवता यत् समर्थितम् ॥ १.१३.५ ॥
"Así sea", dijo aquel mejor de los dvijas al rey. "Haré todo esto que me has pedido."
1.13.6
ततोऽब्रवीद् द्विजान् वृद्धान् यज्ञकर्मसुनिष्ठितान् ।
स्थापत्ये निष्ठितांश्चैव वृद्धान् परमधार्मिकान् ॥ १.१३.६ ॥
Entonces habló a los brahmanes ancianos, firmemente establecidos en los ritos sacrificiales, hábiles en la construcción del altar y muy justos.
1.13.7
कर्मान्तिकाञ्शिल्पकारान् वर्धकीन् खनकानपि ।
गणकाञ्शिल्पिनश्चैव तथैव नटनर्तकान् ॥ १.१३.७ ॥
Los supervisores de obras, los artesanos, los carpinteros, los excavadores, los contadores, los hábiles artífices, y asimismo los actores y bailarines.
1.13.8
तथा शुचीञ्शास्त्रविदः पुरुषान् सुबहुश्रुतान् ।
यज्ञकर्म समीहन्तां भवन्तो राजशासनात् ॥ १.१३.८ ॥
Asimismo, hombres puros, versados en las escrituras y de vasto saber. Por orden del rey, que ustedes emprendan la obra del sacrificio.
1.13.9
इष्टका बहुसाहस्री शीघ्रमानीयतामिति ।
उपकार्याः क्रियन्तां च राज्ञो बहुगुणान्विताः ॥ १.१३.९ ॥
Diciendo: «Que se traigan rápidamente muchos miles de ladrillos», que también se preparen, para uso del rey, cosas dotadas de muchas buenas cualidades.
1.13.10
ब्राह्मणावसथाश्चैव कर्तव्याः शतशः शुभाः ।
भक्ष्यान्नपानैर्बहुभिः समुपेताः सुनिष्ठिताः ॥ १.१३.१० ॥
También deben construirse cientos de hermosas moradas para los brahmanes, abundantemente provistas de comida y bebida y bien terminadas.
1.13.11
तथा पौरजनस्यापि कर्तव्याश्च सुविस्तराः ।
आगतानां सुदूराच्च पार्थिवानां पृथक् पृथक् ॥ १.१३.११ ॥
Asimismo, deben construirse viviendas muy amplias para los habitantes de la ciudad, y para los reyes llegados desde lejos, cada uno por separado.
1.13.12
वाजिवारणशालाश्च तथा शय्यागृहाणि च ।
भटानां महदावासा वैदेशिकनिवासिनाम् ॥ १.१३.१२ ॥
Establos para caballos y elefantes, asimismo cámaras para dormir, grandes alojamientos para los soldados y moradas para quienes residen desde tierras extranjeras.
1.13.13
आवासा बहुभक्ष्या वै सर्वकामैरुपस्थिताः ।
तथा पौरजनस्यापि जनस्य बहुशोभनम् ॥ १.१३.१३ ॥
Las moradas estaban provistas de abundante comida y de todo lo deseado; asimismo, para los ciudadanos y para toda la gente era muy espléndido.
1.13.14
दातव्यमन्नं विधिवत् सत्कृत्य न तु लीलया ।
सर्वे वर्णा यथा पूजां प्राप्नुवन्ति सुसत्कृताः ॥ १.१३.१४ ॥
La comida debe darse según la norma y con honor, no con negligencia; para que todos los varṇas reciban la veneración, siendo bien honrados.
1.13.15
न चावज्ञा प्रयोक्तव्या कामक्रोधवशादपि ।
यज्ञकर्मसु ये व्यग्राः पुरुषाः शिल्पिनस्तथा ॥ १.१३.१५ ॥
Ni siquiera por deseo o ira debe mostrarse desprecio; asimismo hacia los hombres ocupados en los ritos sacrificiales y hacia los artesanos.
1.13.16
तेषामपि विशेषेण पूजा कार्या यथाक्रमम् ।
ये स्युः सम्पूजिताः सर्वे वसुभिर्भोजनेन च ॥ १.१३.१६ ॥
A ellos también debe rendírseles veneración especial, según el orden; que todos sean bien honrados con riquezas y comida.
1.13.17
यथा सर्वं सुविहितं न किंचित् परिहीयते ।
तथा भवन्तः कुर्वन्तु प्रीतियुक्तेन चेतसा ॥ १.१३.१७ ॥
Para que todo esté bien dispuesto y nada falte, que ustedes actúen con el corazón alegre.
1.13.18
ततः सर्वे समागम्य वसिष्ठमिदमब्रुवन् ।
यथेष्टं तत् सुविहितं न किंचित् परिहीयते ॥ १.१३.१८ ॥
Entonces todos se reunieron y dijeron esto a Vasiṣṭha: todo está dispuesto como deseasteis; nada falta.
1.13.19
यथोक्तं तत् करिष्यामो न किंचित् परिहास्यते ।
ततः सुमन्त्रमाहूय वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत् ॥ १.१३.१९ ॥
Haremos exactamente lo dicho; nada será omitido. Entonces Vasiṣṭha llamó a Sumantra y pronunció estas palabras.
1.13.20
निमन्त्रयस्व नृपतीन् पृथिव्यां ये च धार्मिकाः ।
ब्राह्मणान् क्षत्रियान् वैश्याञ्शूद्रांश्चैव सहस्रशः ॥ १.१३.२० ॥
Invita a los reyes justos de la tierra, y también a brahmanes, kṣatriyas, vaiśyas y śūdras por miles.
1.13.21
समानयस्व सत्कृत्य सर्वदेशेषु मानवान् ।
मिथिलाधिपतिं शूरं जनकं सत्यवादिनम् ॥ १.१३.२१ ॥
Reúne con honor a los hombres de todas las tierras, y a Janaka, señor de Mithilā, valiente y veraz.
1.13.22
तमानय महाभागं स्वयमेव सुसत्कृतम् ।
पूर्वं सम्बन्धिनं ज्ञात्वा ततः पूर्वं ब्रवीमि ते ॥ १.१३.२२ ॥
Trae tú mismo a ese hombre de gran fortuna, con todo honor; sabiéndolo pariente desde antes, te lo digo primero a ti.
1.13.23
तथा काशिपतिं स्निग्धं सततं प्रियवादिनम् ।
सद्वृत्तं देवसंकाशं स्वयमेवानयस्व ह ॥ १.१३.२३ ॥
Asimismo, trae tú mismo al señor de Kāśī, afectuoso, siempre de palabra dulce, de buena conducta y semejante a un dios.
1.13.24
तथा केकयराजानं वृद्धं परमधार्मिकम् ।
श्वशुरं राजसिंहस्य सपुत्रं तमिहानय ॥ १.१३.२४ ॥
Asimismo, trae aquí al anciano rey de los Kekaya, muy justo, suegro del león de los reyes, junto con su hijo.
1.13.25
अङ्गेश्वरं महेष्वासं रोमपादं सुसत्कृतम् ।
वयस्यं राजसिंहस्य सपुत्रं तमिहानय ॥ १.१३.२५ ॥
Trae aquí a Romapāda, señor de Aṅga, gran arquero, muy honrado, amigo del león entre los reyes, junto con su hijo.
1.13.26
तथा कोसलराजानं भानुमन्तं सुसंस्कृतम् ।
मगधाधिपतिं शूरं सर्वशास्त्रविशारदम् ॥ १.१३.२६ ॥
Asimismo trae al rey Bhānumat de Kosala, refinado, señor de Magadha, valiente y experto en todas las ciencias.
1.13.27
प्राप्तिज्ञं परमोदारं सत्कृतं पुरुषर्षभम् ।
राज्ञः शासनमादाय चोदयस्व नृपर्षभान् ।
प्राचीनान् सिन्धुसौवीरान् सौराष्ठ्रेयांश्च पार्थिवान् ॥ १.१३.२७ ॥
Trae al toro entre los hombres, que conoce lo debido, muy generoso y honrado, tomando el mandato del rey; apresura a los toros entre los reyes: los gobernantes del oriente, de Sindhu y Sauvīra, y de Saurāṣṭra.
1.13.28
दाक्षिणात्यान् नरेन्द्रांश्च समस्तानानयस्व ह ।
सन्ति स्निग्धाश्च ये चान्ये राजानः पृथिवीतले ॥ १.१३.२८ ॥
Trae a todos los señores de los hombres del sur. Y hay otros reyes amigos sobre la faz de la tierra.
1.13.29
तानानय यथा क्षिप्रं सानुगान् सहबान्धवान् ।
एतान् दूतैर्महाभागैरानयस्व नृपाज्ञया ॥ १.१३.२९ ॥
Trae a ellos rápidamente, con sus seguidores y parientes. Trae a todos estos por orden real mediante mensajeros de gran fortuna.
1.13.30
वसिष्ठवाक्यं तच्छ्रुत्वा सुमन्त्रस्त्वरितं तदा ।
व्यादिशत् पुरुषांस्तत्र राज्ञामानयने शुभान् ॥ १.१३.३० ॥
Al oír las palabras de Vasiṣṭha, Sumantra de inmediato envió allí hombres excelentes para traer a los reyes.
1.13.31
स्वयमेव हि धर्मात्मा प्रयातो मुनिशासनात् ।
सुमन्त्रस्त्वरितो भूत्वा समानेतुं महामतिः ॥ १.१३.३१ ॥
El de alma justa Sumantra partió por sí mismo, por orden del sabio, apresurándose a reunir a los reyes, aquel de gran entendimiento.
1.13.32
ते च कर्मान्तिकाः सर्वे वसिष्ठाय महर्षये ।
सर्वं निवेदयन्ति स्म यज्ञे यदुपकल्पितम् ॥ १.१३.३२ ॥
Todos aquellos supervisores de la obra informaron al gran sabio Vasiṣṭha de todo lo que se había dispuesto para el sacrificio.
1.13.33
ततः प्रीतो द्विजश्रेष्ठस्तान् सर्वान् मुनिरब्रवीत् ।
अवज्ञया न दातव्यं कस्यचिल्लीलयापि वा ॥ १.१३.३३ ॥
Entonces el sabio, el mejor de los dos veces nacidos, complacido, les dijo a todos: Nunca se debe dar un don a nadie con desprecio, ni siquiera con descuido.
1.13.34
अवज्ञया कृतं हन्याद् दातारं नात्र संशयः ।
ततः कैश्चिदहोरात्रैरुपयाता महीक्षितः ॥ १.१३.३४ ॥
Lo que se hace con desprecio destruye al mismo donante; de ello no hay duda. Luego, tras algunos días y noches, llegaron los reyes.
1.13.35
बहूनि रत्नान्यादाय राज्ञो दशरथस्य ह ।
ततो वसिष्ठः सुप्रीतो राजानमिदमब्रवीत् ॥ १.१३.३५ ॥
Se trajeron muchas joyas para el rey Daśaratha; entonces Vasiṣṭha, muy complacido, dijo estas palabras al rey.
1.13.36
उपयाता नरव्याघ्र राजानस्तव शासनात् ।
मयापि सत्कृताः सर्वे यथार्हं राजसत्तमाः ॥ १.१३.३६ ॥
Oh, tigre entre los hombres, los reyes han llegado por tu orden, y yo también he honrado a todos esos mejores de los reyes como corresponde.
1.13.37
यज्ञियं च कृतं सर्वं पुरुषैः सुसमाहितैः ।
निर्यातु च भवान् यष्टुं यज्ञायतनमन्तिकात् ॥ १.१३.३७ ॥
Hombres diligentes han preparado todo lo necesario para el sacrificio; que usted salga de cerca hacia el lugar del yajña para realizar el sacrificio.
1.13.38
सर्वकामैरुपहृतैरुपेतं वै समन्ततः ।
द्रष्टुमर्हसि राजेन्द्र मनसेव विनिर्मितम् ॥ १.१३.३८ ॥
Oh señor de reyes, aquel lugar del sacrificio, colmado por todas partes de cuanto se desea, como si hubiera sido creado solo por la mente, debéis verlo.
1.13.39
तथा वसिष्ठवचनादृशष्यशृङ्गस्य चोभयोः ।
दिवसे शुभनक्षत्रे निर्यातो जगतीपतिः ॥ १.१३.३९ ॥
Así, por la palabra de Vasiṣṭha y de Ṛṣyaśṛṅga, en un día de constelación auspiciosa, el señor de la tierra partió.
1.13.40
ततो वसिष्ठप्रमुखाः सर्व एव द्विजोत्तमाः ।
ऋष्यशृङ्गं पुरस्कृत्य यज्ञकर्मारभंस्तदा ॥ १.१३.४० ॥
Entonces Vasiṣṭha y todos los más excelentes de los nacidos dos veces, poniendo a Ṛṣyaśṛṅga al frente, comenzaron entonces el rito del sacrificio.
1.13.41
यज्ञवाटं गताः सर्वे यथाशास्त्रं यथाविधि ।
श्रीमांश्च सह पत्नीभी राजा दीक्षामुपाविशत् ॥ १.१३.४१ ॥
Todos fueron al recinto del sacrificio y se sentaron según las escrituras y la regla; y el glorioso rey, con sus esposas, se sentó para recibir la consagración.