വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 1.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.13.1
पुनः प्राप्ते वसन्ते तु पूर्णः संवत्सरोऽभवत् ।
प्रसवार्थं गतो यष्टुं हयमेधेन वीर्यवान् ॥ १.१३.१ ॥
വസന്തം വീണ്ടും വന്നപ്പോൾ ഒരു സംവത്സരം പൂർത്തിയായി. അപ്പോൾ വീര്യവാനായ അദ്ദേഹം അശ്വമേധയാഗം ചെയ്യാൻ ദീക്ഷയ്ക്കായി പോയി.
1.13.2
अभिवाद्य वसिष्ठं च न्यायतः प्रतिपूज्य च ।
अब्रवीत् प्रश्रितं वाक्यं प्रसवार्थं द्विजोत्तमम् ॥ १.१३.२ ॥
വസിഷ്ഠനെ ന്യായപ്രകാരം വന്ദിച്ച്, തിരിച്ച് ആദരിച്ച്, ദീക്ഷയ്ക്കായി ആ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജനോട് വിനയത്തോടെ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
1.13.3
यज्ञो मे क्रियतां ब्रह्मन् यथोक्तं मुनिपुङ्गव ।
यथा न विघ्नाः क्रियन्ते यज्ञाङ्गेषु विधीयताम् ॥ १.१३.३ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, മുനിശ്രേഷ്ഠാ, എൻ്റെ യാഗം പറഞ്ഞതുപോലെ നടക്കട്ടെ; യാഗാംഗങ്ങളിൽ വിഘ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകാതെ ക്രമീകരിക്കണം.
1.13.4
भवान् स्निग्धः सुहृन्मह्यं गुरुश्च परमो महान् ।
वोढव्यो भवता चैव भारो यज्ञस्य चोद्यतः ॥ १.१३.४ ॥
അങ്ങ് എൻ്റെ സ്നേഹമുള്ള സുഹൃത്തും പരമശ്രേഷ്ഠനായ മഹാഗുരുവുമാണ്; ആരംഭിച്ച യാഗത്തിന്റെ ഭാരം അങ്ങയാണ് വഹിക്കേണ്ടത്.
1.13.5
तथेति च स राजानमब्रवीद् द्विजसत्तमः ।
करिष्ये सर्वमेवैतद् भवता यत् समर्थितम् ॥ १.१३.५ ॥
"അങ്ങനെ തന്നെ" എന്ന് ആ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജൻ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: "അങ്ങ് ആവശ്യപ്പെട്ട ഇതെല്ലാം ഞാൻ ചെയ്യും."
1.13.6
ततोऽब्रवीद् द्विजान् वृद्धान् यज्ञकर्मसुनिष्ठितान् ।
स्थापत्ये निष्ठितांश्चैव वृद्धान् परमधार्मिकान् ॥ १.१३.६ ॥
പിന്നീട് യാഗകർമ്മങ്ങളിൽ നന്നായി നിഷ്ഠയുള്ള വൃദ്ധരായ ദ്വിജന്മാരോട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു — യാഗവേദി നിർമ്മാണത്തിൽ നിപുണരും പരമധാർമ്മികരുമായവരോട്.
1.13.7
कर्मान्तिकाञ्शिल्पकारान् वर्धकीन् खनकानपि ।
गणकाञ्शिल्पिनश्चैव तथैव नटनर्तकान् ॥ १.१३.७ ॥
പണി മേൽനോട്ടക്കാർ, ശിൽപികൾ, ആശാരിമാർ, കുഴിക്കുന്നവർ, കണക്കെഴുത്തുകാർ, കരകൗശലക്കാർ, നടന്മാരും നർത്തകരും എന്നിവരെയും.
1.13.8
तथा शुचीञ्शास्त्रविदः पुरुषान् सुबहुश्रुतान् ।
यज्ञकर्म समीहन्तां भवन्तो राजशासनात् ॥ १.१३.८ ॥
അതുപോലെ ശുദ്ധന്മാരെയും ശാസ്ത്രജ്ഞരെയും ഏറെ പഠിച്ചവരെയും. രാജാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം നിങ്ങൾ യജ്ഞകർമ്മം നടത്തുക.
1.13.9
इष्टका बहुसाहस्री शीघ्रमानीयतामिति ।
उपकार्याः क्रियन्तां च राज्ञो बहुगुणान्विताः ॥ १.१३.९ ॥
"ആയിരക്കണക്കിന് ഇഷ്ടികകൾ വേഗം കൊണ്ടുവരട്ടെ" എന്ന് പറഞ്ഞ്, രാജാവിന് ഉപകാരപ്പെടുന്ന ഗുണമേറിയ വസ്തുക്കളും ഒരുക്കിക്കൊള്ളുക.
1.13.10
ब्राह्मणावसथाश्चैव कर्तव्याः शतशः शुभाः ।
भक्ष्यान्नपानैर्बहुभिः समुपेताः सुनिष्ठिताः ॥ १.१३.१० ॥
ബ്രാഹ്മണർക്കായി നൂറുകണക്കിന് മനോഹരമായ പാർപ്പിടങ്ങളും പണിയണം; അവ ഭക്ഷണപാനീയങ്ങൾ സമൃദ്ധമായി നൽകുന്നവയും നന്നായി പൂർത്തിയാക്കിയവയും ആയിരിക്കണം.
1.13.11
तथा पौरजनस्यापि कर्तव्याश्च सुविस्तराः ।
आगतानां सुदूराच्च पार्थिवानां पृथक् पृथक् ॥ १.१३.११ ॥
പൗരന്മാർക്കായും വളരെ വിശാലമായ പാർപ്പിടങ്ങൾ പണിയണം; ദൂരദേശങ്ങളിൽനിന്ന് വന്ന രാജാക്കന്മാർക്ക് ഓരോരുത്തർക്കും വെവ്വേറെ വാസസ്ഥലം ഒരുക്കണം.
1.13.12
वाजिवारणशालाश्च तथा शय्यागृहाणि च ।
भटानां महदावासा वैदेशिकनिवासिनाम् ॥ १.१३.१२ ॥
കുതിരകൾക്കും ആനകൾക്കും ശാലകളും ശയനഗൃഹങ്ങളും ഉണ്ടാകട്ടെ; സൈനികർക്ക് വലിയ പാർപ്പിടങ്ങളും, വിദേശത്തുനിന്ന് വന്ന് താമസിക്കുന്നവർക്ക് പാർപ്പിടങ്ങളും ഉണ്ടാകട്ടെ.
1.13.13
आवासा बहुभक्ष्या वै सर्वकामैरुपस्थिताः ।
तथा पौरजनस्यापि जनस्य बहुशोभनम् ॥ १.१३.१३ ॥
വാസസ്ഥലങ്ങൾ ധാരാളം ഭക്ഷണവും ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ വസ്തുക്കളുമായി സജ്ജമായിരുന്നു. അതുപോലെ നഗരവാസികൾക്കും എല്ലാ ജനങ്ങൾക്കും അത് അതീവ മനോഹരമായിരുന്നു.
1.13.14
दातव्यमन्नं विधिवत् सत्कृत्य न तु लीलया ।
सर्वे वर्णा यथा पूजां प्राप्नुवन्ति सुसत्कृताः ॥ १.१३.१४ ॥
ഭക്ഷണം ചട്ടപ്രകാരം ആദരവോടെ നൽകണം, വിനോദമായല്ല. എല്ലാ വർണ്ണക്കാരും നന്നായി സത്കരിക്കപ്പെട്ട് ബഹുമാനം നേടണം.
1.13.15
न चावज्ञा प्रयोक्तव्या कामक्रोधवशादपि ।
यज्ञकर्मसु ये व्यग्राः पुरुषाः शिल्पिनस्तथा ॥ १.१३.१५ ॥
കാമക്രോധങ്ങളുടെ വശത്താലും അവഗണന കാണിക്കരുത്. യജ്ഞകർമ്മങ്ങളിൽ വ്യാപൃതരായ പുരുഷന്മാരും ശില്പികളും അങ്ങനെതന്നെ.
1.13.16
तेषामपि विशेषेण पूजा कार्या यथाक्रमम् ।
ये स्युः सम्पूजिताः सर्वे वसुभिर्भोजनेन च ॥ १.१३.१६ ॥
അവർക്കും പ്രത്യേകമായി ക്രമപ്രകാരം ആദരവ് നൽകണം. ധനംകൊണ്ടും ഭക്ഷണംകൊണ്ടും എല്ലാവരും നന്നായി ആദരിക്കപ്പെടണം.
1.13.17
यथा सर्वं सुविहितं न किंचित् परिहीयते ।
तथा भवन्तः कुर्वन्तु प्रीतियुक्तेन चेतसा ॥ १.१३.१७ ॥
എല്ലാം നന്നായി ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ട് ഒന്നിനും കുറവു വരാതിരിക്കണം. അതുപോലെ നിങ്ങൾ സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ ചെയ്യുക.
1.13.18
ततः सर्वे समागम्य वसिष्ठमिदमब्रुवन् ।
यथेष्टं तत् सुविहितं न किंचित् परिहीयते ॥ १.१३.१८ ॥
അപ്പോൾ എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചുകൂടി വസിഷ്ഠനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: അങ്ങ് ആഗ്രഹിച്ചതുപോലെ എല്ലാം നന്നായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു; ഒന്നിനും കുറവില്ല.
1.13.19
यथोक्तं तत् करिष्यामो न किंचित् परिहास्यते ।
ततः सुमन्त्रमाहूय वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत् ॥ १.१३.१९ ॥
പറഞ്ഞതുപോലെ ചെയ്യും; ഒന്നും വിട്ടുപോകില്ല. അനന്തരം വസിഷ്ഠൻ സുമന്ത്രനെ വിളിച്ച് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
1.13.20
निमन्त्रयस्व नृपतीन् पृथिव्यां ये च धार्मिकाः ।
ब्राह्मणान् क्षत्रियान् वैश्याञ्शूद्रांश्चैव सहस्रशः ॥ १.१३.२० ॥
ഭൂമിയിലുള്ള ധാർമ്മികരായ രാജാക്കന്മാരെ ക്ഷണിക്കുക; ആയിരക്കണക്കിന് ബ്രാഹ്മണരെയും ക്ഷത്രിയരെയും വൈശ്യരെയും ശൂദ്രരെയും ക്ഷണിക്കുക.
1.13.21
समानयस्व सत्कृत्य सर्वदेशेषु मानवान् ।
मिथिलाधिपतिं शूरं जनकं सत्यवादिनम् ॥ १.१३.२१ ॥
എല്ലാ ദേശങ്ങളിലുമുള്ള മനുഷ്യരെ ആദരപൂർവം ഒരുമിച്ചുകൂട്ടുക; മിഥിലാധിപതിയും ശൂരനും സത്യവാദിയുമായ ജനകനെയും.
1.13.22
तमानय महाभागं स्वयमेव सुसत्कृतम् ।
पूर्वं सम्बन्धिनं ज्ञात्वा ततः पूर्वं ब्रवीमि ते ॥ १.१३.२२ ॥
ആ മഹാഭാഗ്യവാനെ നീ തന്നെ ആദരപൂർവം കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവരിക. മുമ്പേ ബന്ധുവെന്ന് അറിഞ്ഞതുകൊണ്ട് ആദ്യം നിന്നോട് പറയുന്നു.
1.13.23
तथा काशिपतिं स्निग्धं सततं प्रियवादिनम् ।
सद्वृत्तं देवसंकाशं स्वयमेवानयस्व ह ॥ १.१३.२३ ॥
അതുപോലെ കാശിരാജാവും, സ്നേഹമുള്ളവനും, എപ്പോഴും മധുരം സംസാരിക്കുന്നവനും, സദാചാരിയും, ദേവതുല്യനുമായവനെയും നീ തന്നെ കൊണ്ടുവരിക.
1.13.24
तथा केकयराजानं वृद्धं परमधार्मिकम् ।
श्वशुरं राजसिंहस्य सपुत्रं तमिहानय ॥ १.१३.२४ ॥
അതുപോലെ കേകയരാജാവിനെയും, വൃദ്ധനും, പരമധാർമ്മികനും, രാജസിംഹന്റെ ശ്വശുരനുമായവനെ, പുത്രനോടൊപ്പം ഇവിടേക്ക് കൊണ്ടുവരിക.
1.13.25
अङ्गेश्वरं महेष्वासं रोमपादं सुसत्कृतम् ।
वयस्यं राजसिंहस्य सपुत्रं तमिहानय ॥ १.१३.२५ ॥
അംഗരാജാവും മഹാധനുർധരനും ആദരണീയനുമായ രോമപാദനെ, രാജസിംഹന്റെ സുഹൃത്തിനെ, പുത്രനോടൊപ്പം ഇവിടേക്ക് കൊണ്ടുവരിക.
1.13.26
तथा कोसलराजानं भानुमन्तं सुसंस्कृतम् ।
मगधाधिपतिं शूरं सर्वशास्त्रविशारदम् ॥ १.१३.२६ ॥
അതുപോലെ കോസലരാജാവായ ഭാനുമാനെയും, സുസംസ്കൃതനെയും, മഗധാധിപതിയും ശൂരനും സർവശാസ്ത്രവിശാരദനുമായവനെയും കൊണ്ടുവരിക.
1.13.27
प्राप्तिज्ञं परमोदारं सत्कृतं पुरुषर्षभम् ।
राज्ञः शासनमादाय चोदयस्व नृपर्षभान् ।
प्राचीनान् सिन्धुसौवीरान् सौराष्ठ्रेयांश्च पार्थिवान् ॥ १.१३.२७ ॥
യുക്തം അറിയുന്ന, അതിമഹാമനസ്കനായ, ആദരണീയനായ, പുരുഷർഷഭനെ, രാജാവിന്റെ ശാസനം ഏറ്റുവാങ്ങി, നൃപർഷഭന്മാരെ ത്വരിപ്പിക്കുക; കിഴക്കുള്ളവരെയും സിന്ധു-സൗവീരരെയും സൗരാഷ്ട്രരെയും അയക്കുക.
1.13.28
दाक्षिणात्यान् नरेन्द्रांश्च समस्तानानयस्व ह ।
सन्ति स्निग्धाश्च ये चान्ये राजानः पृथिवीतले ॥ १.१३.२८ ॥
ദക്ഷിണദേശത്തെ എല്ലാ നരേന്ദ്രന്മാരെയും കൊണ്ടുവരിക. ഭൂതലത്തിലുള്ള സൗഹൃദമുള്ള മറ്റു രാജാക്കന്മാരുമുണ്ട്.
1.13.29
तानानय यथा क्षिप्रं सानुगान् सहबान्धवान् ।
एतान् दूतैर्महाभागैरानयस्व नृपाज्ञया ॥ १.१३.२९ ॥
അവരെ വേഗം അനുചരന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടി കൊണ്ടുവരിക. ഇവരെയെല്ലാം രാജശാസനപ്രകാരം മഹാഭാഗ്യവാന്മാരായ ദൂതന്മാർ മുഖേന കൊണ്ടുവരിക.
1.13.30
वसिष्ठवाक्यं तच्छ्रुत्वा सुमन्त्रस्त्वरितं तदा ।
व्यादिशत् पुरुषांस्तत्र राज्ञामानयने शुभान् ॥ १.१३.३० ॥
വസിഷ്ഠന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സുമന്ത്രൻ ഉടനെ രാജാക്കന്മാരെ കൊണ്ടുവരാൻ നല്ല ആളുകളെ അവിടേക്ക് അയച്ചു.
1.13.31
स्वयमेव हि धर्मात्मा प्रयातो मुनिशासनात् ।
सुमन्त्रस्त्वरितो भूत्वा समानेतुं महामतिः ॥ १.१३.३१ ॥
ധർമ്മാത്മാവായ സുമന്ത്രൻ മുനിയുടെ കല്പനപ്രകാരം തന്നെ ഉടൻ പുറപ്പെട്ടു; ആ മഹാമതി രാജാക്കന്മാരെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവരാൻ പോയി.
1.13.32
ते च कर्मान्तिकाः सर्वे वसिष्ठाय महर्षये ।
सर्वं निवेदयन्ति स्म यज्ञे यदुपकल्पितम् ॥ १.१३.३२ ॥
ആ കർമ്മാന്തികന്മാരെല്ലാവരും മഹർഷി വസിഷ്ഠനോട് യാഗത്തിൽ ഒരുക്കിയതെല്ലാം അറിയിച്ചു.
1.13.33
ततः प्रीतो द्विजश्रेष्ठस्तान् सर्वान् मुनिरब्रवीत् ।
अवज्ञया न दातव्यं कस्यचिल्लीलयापि वा ॥ १.१३.३३ ॥
അപ്പോൾ സന്തുഷ്ടനായ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായ മുനി അവരോടെല്ലാം പറഞ്ഞു: ആരുടെയും നേരെ അവജ്ഞയോടെയോ കളിയായോ ദാനം ചെയ്യരുത്.
1.13.34
अवज्ञया कृतं हन्याद् दातारं नात्र संशयः ।
ततः कैश्चिदहोरात्रैरुपयाता महीक्षितः ॥ १.१३.३४ ॥
അവജ്ഞയോടെ ചെയ്തത് ദാതാവിനെത്തന്നെ നശിപ്പിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല. പിന്നീട് ചില രാപ്പകലുകൾക്കുശേഷം രാജാക്കന്മാർ എത്തിച്ചേർന്നു.
1.13.35
बहूनि रत्नान्यादाय राज्ञो दशरथस्य ह ।
ततो वसिष्ठः सुप्रीतो राजानमिदमब्रवीत् ॥ १.१३.३५ ॥
ദശരഥ രാജാവിന് പല രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു; അപ്പോൾ അതിസന്തുഷ്ടനായ വസിഷ്ഠൻ രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
1.13.36
उपयाता नरव्याघ्र राजानस्तव शासनात् ।
मयापि सत्कृताः सर्वे यथार्हं राजसत्तमाः ॥ १.१३.३६ ॥
നരവ്യാഘ്രനേ, നിന്റെ കല്പനപ്രകാരം രാജാക്കന്മാർ എത്തിയിരിക്കുന്നു; ഞാനും എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠ രാജാക്കന്മാരെയും യോഗ്യതയ്ക്കനുസരിച്ച് സത്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
1.13.37
यज्ञियं च कृतं सर्वं पुरुषैः सुसमाहितैः ।
निर्यातु च भवान् यष्टुं यज्ञायतनमन्तिकात् ॥ १.१३.३७ ॥
മനുഷ്യർ നന്നായി ശ്രദ്ധയോടെ യജ്ഞത്തിന് വേണ്ടതെല്ലാം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു; യാഗം ചെയ്യുന്നതിനായി അങ്ങ് സമീപത്തുള്ള യജ്ഞശാലയിലേക്ക് പുറപ്പെടുക.
1.13.38
सर्वकामैरुपहृतैरुपेतं वै समन्ततः ।
द्रष्टुमर्हसि राजेन्द्र मनसेव विनिर्मितम् ॥ १.१३.३८ ॥
രാജേന്ദ്രാ! എല്ലാ ആഗ്രഹിച്ച വസ്തുക്കളാലും ചുറ്റും നിറഞ്ഞ്, മനസ്സിനാൽ തന്നെ നിർമ്മിച്ചതുപോലെയുള്ള ആ യജ്ഞശാല അങ്ങ് അവശ്യം കാണണം.
1.13.39
तथा वसिष्ठवचनादृशष्यशृङ्गस्य चोभयोः ।
दिवसे शुभनक्षत्रे निर्यातो जगतीपतिः ॥ १.१३.३९ ॥
അങ്ങനെ വസിഷ്ഠന്റെയും ഋഷ്യശൃംഗന്റെയും വാക്കനുസരിച്ച്, ശുഭ നക്ഷത്രമുള്ള ദിവസം ആ ഭൂപതി പുറപ്പെട്ടു.
1.13.40
ततो वसिष्ठप्रमुखाः सर्व एव द्विजोत्तमाः ।
ऋष्यशृङ्गं पुरस्कृत्य यज्ञकर्मारभंस्तदा ॥ १.१३.४० ॥
അപ്പോൾ വസിഷ്ഠൻ മുഖ്യനായ എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരും ഋഷ്യശൃംഗനെ മുന്നിൽ നിർത്തി യജ്ഞകർമ്മം ആരംഭിച്ചു.
1.13.41
यज्ञवाटं गताः सर्वे यथाशास्त्रं यथाविधि ।
श्रीमांश्च सह पत्नीभी राजा दीक्षामुपाविशत् ॥ १.१३.४१ ॥
എല്ലാവരും യജ്ഞവേദിയിൽ എത്തി ശാസ്ത്രപ്രകാരവും വിധിപ്രകാരവും ഇരുന്നു; തേജസ്വിയായ രാജാവ് ഭാര്യമാരോടൊപ്പം ദീക്ഷയ്ക്കായി ഇരുന്നു.