ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.15.1
मेधावी तु ततो ध्यात्वा स किञ्चिदिदमुत्तरम् ।
लब्धसंज्ञस्ततस्तं तु वेदज्ञो नृपमब्रवीत् ॥ १.१५.१ ॥
ତା'ପରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବେଦଜ୍ଞ ଋଷି କିଛି ସମୟ ଚିନ୍ତା କରି, ହୋସ୍ ଫେରି ପାଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
1.15.2
इष्टिं तेऽहं करिष्यामि पुत्रीयां पुत्रकारणात् ।
अथर्वशिरसि प्रोक्तैर्मन्त्रैः सिद्धां विधानतः ॥ १.१५.२ ॥
ପୁତ୍ରଲାଭ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ନିମନ୍ତେ ପୁତ୍ରେଷ୍ଟି ଯଜ୍ଞ କରିବି; ଅଥର୍ବଶିରସରେ କଥିତ ମନ୍ତ୍ରରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ତାହା ସିଦ୍ଧ ହେବ।
1.15.3
ततः प्राक्रमदिष्टिं तां पुत्रीयां पुत्रकारणात् ।
जुहावाग्नौ च तेजस्वी मन्त्रदृष्टेन कर्मणा ॥ १.१५.३ ॥
ତା'ପରେ ତେଜସ୍ୱୀ ଋଷି ପୁତ୍ରଲାଭ ପାଇଁ ସେ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କରି, ମନ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟ କର୍ମରେ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଲେ।
1.15.4
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः ।
भागप्रतिग्रहार्थं वै समवेता यथाविधि ॥ १.१५.४ ॥
ତା'ପରେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ପରମ ଋଷିମାନେ ନିଜ ନିଜ ଭାଗ ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଏକତ୍ର ହେଲେ।
1.15.5
ताः समेत्य यथान्यायं तस्मिन् सदसि देवताः ।
अब्रुवँल्लोककर्तारं ब्रह्माणं वचनं ततः ॥ १.१५.५ ॥
ସେହି ସଭାରେ ଯଥାନ୍ୟାୟ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ଦେବତାମାନେ ଲୋକକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.15.6
भगवंस्त्वत्प्रसादेन रावणो नाम राक्षसः ।
सर्वान् नो बाधते वीर्याच्छासितुं तं न शक्नुमः ॥ १.१५.६ ॥
ହେ ଭଗବନ୍! ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ରାବଣ ନାମକ ରାକ୍ଷସ ନିଜ ବଳରେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଉଛି; ତାକୁ ଦମନ କରିବାକୁ ଆମେ ସମର୍ଥ ନୁହଁ।
1.15.7
त्वया तस्मै वरो दत्तः प्रीतेन भगवंस्तदा ।
मानयन्तश्च तं नित्यं सर्वं तस्य क्षमामहे ॥ १.१५.७ ॥
ହେ ଭଗବାନ, ସେତେବେଳେ ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ବର ଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ସଦା ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଆମେ ତାଙ୍କର ସବୁକିଛି ସହିଆସୁଛୁ।
1.15.8
उद्वेजयति लोकांस्त्रीनुच्छ्रितान् द्वेष्टि दुर्मतिः ।
शक्रं त्रिदशराजानं प्रधर्षयितुमिच्छति ॥ १.१५.८ ॥
ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ସେ ଉଚ୍ଚ ତିନି ଲୋକଙ୍କୁ ଉଦ୍ବେଗ ଦିଏ, ଦ୍ୱେଷ କରେ; ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅପମାନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
1.15.9
ऋषीन् यक्षान् सगन्धर्वान् ब्राह्मणानसुरांस्तदा ।
अतिक्रामति दुर्धर्षो वरदानेन मोहितः ॥ १.१५.९ ॥
ବରଦାନରେ ମୋହିତ ସେହି ଦୁର୍ଧର୍ଷ ସେତେବେଳେ ଋଷି, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରେ।
1.15.10
नैनं सूर्यः प्रतपति पार्श्वे वाति न मारुतः ।
चलोर्मिमाली तं दृष्ट्वा समुद्रोऽपि न कम्पते ॥ १.१५.१० ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ତାପ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ, ପବନ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ବହେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଚଞ୍ଚଳ ତରଙ୍ଗମାଳାଧାରୀ ସମୁଦ୍ରମଧ୍ୟ କମ୍ପେ ନାହିଁ।
1.15.11
तन्महन्नो भयं तस्माद् राक्षसाद् घोरदर्शनात् ।
वधार्थं तस्य भगवन्नुपायं कर्तुमर्हसि ॥ १.१५.११ ॥
ତେଣୁ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଦର୍ଶନର ରାକ୍ଷସରୁ ଆମକୁ ମହା ଭୟ ଅଛି। ହେ ଭଗବାନ, ତାଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ଏକ ଉପାୟ କରିବା ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଉଚିତ।
1.15.12
एवमुक्तः सुरैः सर्वैश्चिन्तयित्वा ततोऽब्रवीत् ।
हन्तायं विदितस्तस्य वधोपायो दुरात्मनः ॥ १.१५.१२ ॥
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏପରି କହିବାରୁ, ସେ ଚିନ୍ତା କରି କହିଲେ: 'ଏହି ଦୁରାତ୍ମାଙ୍କ ବଧର ଉପାୟ ମୋର ଜଣାଅଛି।'
1.15.13
तेन गन्धर्वयक्षाणां देवदानवरक्षसाम् ।
अवध्योऽस्मीति वागुक्ता तथेत्युक्तं च तन्मया ॥ १.१५.१३ ॥
"ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ଦେବ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଅବଧ୍ୟ ହେବି" ବୋଲି ସେ କହିଥିଲା; ଏବଂ "ତଥାସ୍ତୁ" ବୋଲି ମୁଁ କହିଥିଲି।
1.15.14
नाकीर्तयदवज्ञानात् तद् रक्षो मानुषांस्तदा ।
तस्मात् स मानुषाद् वध्यो मृत्युर्नान्योऽस्य विद्यते ॥ १.१५.१४ ॥
ସେଇ ରାକ୍ଷସ ଅବଜ୍ଞାବଶତଃ ସେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କରିନଥିଲା। ତେଣୁ ସେ ମନୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ବଧ୍ୟ; ତାହାର ଅନ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ।
1.15.15
एतच्छ्रुत्वा प्रियं वाक्यं ब्रह्मणा समुदाहृतम् ।
देवा महर्षयः सर्वे प्रहृष्टास्तेऽभवंस्तदा ॥ १.१५.१५ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କହିଥିବା ଏହି ପ୍ରିୟ ବାଣୀ ଶୁଣି ଦେବତା ଓ ସମସ୍ତ ମହର୍ଷିମାନେ ସେତେବେଳେ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।
1.15.16
एतस्मिन्नन्तरे विष्णुरुपयातो महाद्युतिः ।
शङ्खचक्रगदापाणिः पीतवासा जगत्पतिः ॥ १.१५.१६ ॥
ଏହି ସମୟରେ ମହାଦ୍ୟୁତି ବିଷ୍ଣୁ ଆସିଲେ; ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ହସ୍ତରେ ଧାରଣ କରିଥିବା, ପୀତବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଜଗତ୍ପତି।
1.15.17
वैनतेयं समारुह्य भास्करस्तोयदम् यथा ।
तप्तहाटककेयूरो वन्द्यमानः सुरोत्तमैः ॥ १.१५.१७ ॥
ବୈନତେୟ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଉପରେ ଆରୂଢ ହୋଇ, ମେଘ ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ତପ୍ତ ସୁନାର ବାଜୁବନ୍ଧ ଧାରଣ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦିତ ହୋଇ।
1.15.18
ब्रह्मणा च समागत्य तत्र तस्थौ समाहितः ।
तमब्रुवन् सुराः सर्वे समभिष्टूय संनताः ॥ १.१५.१८ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ସେଠାକୁ ଆସି ସେ ସମାହିତ ଚିତ୍ତରେ ଛିଅନ୍ତି। ତେବେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତମରୂପେ ସ୍ତୁତି କରି, ନତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.15.19
त्वां नियोक्ष्यामहे विष्णो लोकानां हितकाम्यया ।
राज्ञो दशरथस्य त्वमयोध्याधिपतेर्विभो ॥ १.१५.१९ ॥
ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଲୋକମାନଙ୍କ ହିତ କାମନାରେ ଆମେ ତୁମକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରୁଛୁ। ହେ ବିଭୋ, ତୁମେ ଅଯୋଧ୍ୟାଧିପତି ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କ (ପୁତ୍ର ହୁଅ)।
1.15.20
धर्मज्ञस्य वदान्यस्य महर्षिसमतेजसः ।
तस्य भार्यासु तिसृषु ह्रीश्रीकीर्त्युपमासु च ॥ १.१५.२० ॥
ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଦାନଶୀଳ ଏବଂ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ତେଜ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ ତାଙ୍କର ହ୍ରୀ, ଶ୍ରୀ, କୀର୍ତ୍ତି ସମାନ ତିନି ଭାର୍ଯ୍ୟା ଅଛନ୍ତି।
1.15.21
विष्णो पुत्रत्वमागच्छ कृत्वाऽऽत्मानं चतुर्विधम् ।
तत्र त्वं मानुषो भूत्वा प्रवृद्धं लोककण्टकम् ॥ १.१५.२१ ॥
ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ନିଜକୁ ଚାରି ରୂପରେ ପ୍ରକଟ କରି ପୁତ୍ରତ୍ୱ ଲାଭ କର। ସେଠାରେ ତୁମେ ମାନବ ହୋଇ ଅତ୍ୟଧିକ ବଢ଼ିଥିବା ଲୋକକଣ୍ଟକକୁ (ବଧ କର)।
1.15.22
अवध्यं दैवतैर्विष्णो समरे जहि रावणम् ।
स हि देवान् सगन्धर्वान् सिद्धांश्च ऋषिसत्तमान् ॥ १.१५.२२ ॥
ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବଧ୍ୟ ରାବଣକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କର। ସେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନଙ୍କୁ (ପୀଡ଼ନ କରେ)।
1.15.23
राक्षसो रावणो मूर्खो वीर्योद्रेकेण बाधते ।
ऋषयश्च ततस्तेन गन्धर्वाप्सरसस्तथा ॥ १.१५.२३ ॥
ରାକ୍ଷସ ରାବଣ ମୂର୍ଖ; ନିଜ ପରାକ୍ରମର ଅତିରେକରେ (ସମସ୍ତଙ୍କୁ) ପୀଡ଼ା ଦିଏ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି (ପୀଡ଼ିତ)।
1.15.24
क्रीडन्तो नन्दनवने रौद्रेण विनिपातिताः ।
वधार्थं वयमायातास्तस्य वै मुनिभिः सह ॥ १.१५.२४ ॥
ନନ୍ଦନ ବନରେ କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିବା (ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ) ସେଇ କ୍ରୂର ଦ୍ୱାରା ପତିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ଆମେ ମୁନିମାନଙ୍କ ସହିତ ଆସିଛୁ।
1.15.25
सिद्धगन्धर्वयक्षाश्च ततस्त्वां श्ररणं गताः ।
त्वं गतिः परमा देव सर्वेषाम् नः परंतपः ॥ १.१५.२५ ॥
ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଯକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ ତା'ପରେ ଆପଣଙ୍କର ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି। ହେ ଦେବ, ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ଆପଣ ପରମ ଆଶ୍ରୟ, ହେ ଶତ୍ରୁତାପକ।
1.15.26
वधाय देवशतॄणां नृणां लोके मनः कुरु ।
एवं स्तुतस्तु देवेशो विष्णुस्त्रिदशपुंगवः ॥ १.१५.२६ ॥
ଦେବଶତ୍ରୁଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ଆପଣଙ୍କ ମନ ସ୍ଥିର କରନ୍ତୁ। ଏହିପରି ସ୍ତୁତ ହୋଇ ଦେବେଶ, ତ୍ରିଦଶଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଷ୍ଣୁ...
1.15.27
पितामहपुरोगांस्तान् सर्वलोकनमस्कृतः ।
अब्रवीत् त्रिदशान् सर्वान् समेतान् धर्मसंहितान् ॥ १.१५.२७ ॥
ପିତାମହଙ୍କୁ ଅଗ୍ରଣୀ କରି ସେମାନଙ୍କୁ, ସର୍ବଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କୃତ ସେ ସମବେତ ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ସମସ୍ତ ତ୍ରିଦଶଙ୍କୁ କହିଲେ:
1.15.28
भयं त्यजत भद्रं वो हितार्थं युधि रावणम् ।
सपुत्रपौत्रं सामात्यं समन्त्रिज्ञातिबान्धवम् ॥ १.१५.२८ ॥
ଭୟ ତ୍ୟାଗ କର, ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ହିତ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କୁ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ର, ଅମାତ୍ୟ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ଜ୍ଞାତି-ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହିତ...
1.15.29
हत्वा क्रूरं दुराधर्षं देवर्षीणां भयावहम् ।
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ॥ १.१५.२९ ॥
କ୍ରୂର, ଅଜେୟ ଏବଂ ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ବଧ କରି...
1.15.30
वत्स्यामि मानुषे लोके पालयन् पृथिवीमिमाम् ।
एवं दत्त्वा वरं देवो देवानां विष्णुरात्मवान् ॥ १.१५.३० ॥
ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ପାଳନ କରି ମୁଁ ବାସ କରିବି। ଏହିପରି ବର ଦେଇ, ଆତ୍ମସଂଯମୀ ଦେବ ବିଷ୍ଣୁ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ...
1.15.31
मानुष्ये चिन्तयामास जन्मभूमिमथात्मनः ।
ततः पद्मपलाशाक्षः कृत्वात्मानं चतुर्विधम् ॥ १.१५.३१ ॥
ତା'ପରେ ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଆଖିବିଶିଷ୍ଟ ସେ ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ନିଜ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ; ପରେ ନିଜକୁ ଚାରି ରୂପରେ ପ୍ରକଟ କଲେ।
1.15.32
पितरं रोचयामास तदा दशरथं नृपम् ।
ततो देवर्षिगन्धर्वाः सरुद्राः साप्सरोगणाः ।
स्तुतिभिर्दिव्यरूपाभिस्तुष्टुवुर्मधुसूदनम् ॥ १.१५.३२ ॥
ତାପରେ ସେ ପିତା ଭାବେ ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କୁ ବାଛିଲେ। ପରେ ଦେବତା, ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ରୁଦ୍ର ଓ ଅପ୍ସରା ଗଣ ଦିବ୍ୟ ସ୍ତୁତିରେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
1.15.33
तमुद्धतं रावणमुग्रतेजसं
प्रवृद्धदर्पं त्रिदशेश्वरद्विषम् ।
विरावणं साधु तपस्विकण्टकं
तपस्विनामुद्धर तं भयावहम् ॥ १.१५.३३ ॥
ସେ ଉଦ୍ଧତ, ଉଗ୍ରତେଜା, ଗର୍ବରେ ଫୁଲିଥିବା, ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ଜଗତକୁ କନ୍ଦାଉଥିବା, ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ କଣ୍ଟା, ଭୟଙ୍କର ରାବଣକୁ ଭଲଭାବେ ଉପାଡ଼ିଦିଅନ୍ତୁ।
1.15.34
तमेव हत्वा सबलं सबान्धवम्
विरावणं रावणमुग्रपौरुषम् ।
स्वर्लोकमागच्छ गतज्वरश्चिरं
सुरेन्द्रगुप्तं गतदोषकल्मषम् ॥ १.१५.३४ ॥
ଜଗତକୁ କନ୍ଦାଉଥିବା, ଉଗ୍ର ପରାକ୍ରମୀ ସେହି ରାବଣକୁ ତା'ର ସେନା ଓ ବନ୍ଧୁ ସହ ବଧ କରି, ଦୀର୍ଘକାଳ ଦୁଃଖରହିତ ହୋଇ, ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଦୋଷପାପରହିତ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଆସନ୍ତୁ।