Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 1.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.16.1
ततो नारायणो विष्णुर्नियुक्तः सुरसत्तमैः ।
जानन्नपि सुरानेवं श्लक्ष्णं वचनमब्रवीत् ॥ १.१६.१ ॥
Entonces Nārāyaṇa Viṣṇu, designado por los mejores de los dioses, aunque conocía a los dioses, pronunció estas palabras suaves.
1.16.2
उपायः को वधे तस्य राक्षसाधिपतेः सुराः ।
यमहं तं समास्थाय निहन्यामृषिकण्टकम् ॥ १.१६.२ ॥
Dioses, ¿qué medio hay para matar a ese señor de los rākṣasas, con el cual, adoptándolo, pueda yo abatir a esa espina de los sabios?
1.16.3
एवमुक्ताः सुराः सर्वे प्रत्यूचुर्विष्णुमव्ययम् ।
मानुषं रूपमास्थाय रावणं जहि संयुगे ॥ १.१६.३ ॥
Así interpelados, todos los dioses respondieron al imperecedero Viṣṇu: adopta forma humana y mata a Rāvaṇa en la batalla.
1.16.4
स हि तेपे तपस्तीव्रं दीर्घकालमरिन्दमः ।
येन तुष्टोऽभवद् ब्रह्मा लोककृल्लोकपूर्वजः ॥ १.१६.४ ॥
Aquel domador de enemigos practicó austeridades feroces durante mucho tiempo, con lo cual Brahmā, creador de los mundos y primogénito de los mundos, quedó complacido.
1.16.5
संतुष्टः प्रददौ तस्मै राक्षसाय वरं प्रभुः ।
नानाविधेभ्यो भूतेभ्यो भयं नान्यत्र मानुषात् ॥ १.१६.५ ॥
Complacido, el señor concedió a aquel rākṣasa un don: ningún temor de seres de diversas clases, excepto de los humanos.
1.16.6
अवज्ञाताः पुरा तेन वरदाने हि मानवाः ।
एवं पितामहात् तस्मात् वरदानेन गर्वितः ॥ १.१६.६ ॥
Antes, al concederse el don, había despreciado a los humanos; así, orgulloso del don del abuelo Brahmā, se volvió arrogante.
1.16.7
उत्सादयति लोकांस्त्रीन् स्त्रियश्चाप्युपकर्षति ।
तस्मात् तस्य वधो दृष्टो मानुषेभ्यः परंतप ॥ १.१६.७ ॥
Él devasta los tres mundos y hasta arrebata a las mujeres; por eso su muerte ha sido destinada a manos de los humanos, oh abrasador de enemigos.
1.16.8
इत्येतद् वचनं श्रुत्वा सुराणां विष्णुरात्मवान् ।
पितरं रोचयामास तदा दशरथं नृपम् ॥ १.१६.८ ॥
Al oír estas palabras de los dioses, Viṣṇu, dueño de sí mismo, resolvió entonces elegir al rey Daśaratha como su padre.
1.16.9
स चाप्यपुत्रो नृपतिस्तस्मिन् काले महाद्युतिः ।
अयजत् पुत्रियामिष्टिं पुत्रेप्सुररिसूदनः ॥ १.१६.९ ॥
Aquel rey, sin hijos, era entonces de gran esplendor; deseando un hijo, el destructor de enemigos celebró el sacrificio putrēṣṭi.
1.16.10
स कृत्वा निश्चयं विष्णुरामन्त्र्य च पितामहम् ।
अन्तर्धानं गतो देवैः पूज्यमानो महर्षिभिः ॥ १.१६.१० ॥
Tras tomar esa resolución y despedirse del abuelo, Viṣṇu desapareció, honrado por los dioses y los grandes sabios.
1.16.11
ततो वै यजमानस्य पावकादतुलप्रभम् ।
प्रादुर्भूतं महद् भूतं महावीर्यं महाबलम् ॥ १.१६.११ ॥
Entonces surgió del fuego del oferente un gran ser de esplendor incomparable, de gran valor y gran fuerza.
1.16.12
कृष्णं रक्ताम्बरधरं रक्तास्यं दुन्दुभिस्वनम् ।
स्निग्धहर्यक्षतनुजश्मश्रुप्रवरमूर्धजम् ॥ १.१६.१२ ॥
Era oscuro, vestido con ropas rojas, de rostro rojizo, con voz como un tambor de guerra, con cabello y barba lisos de color leonado y excelente cabellera.
1.16.13
शुभलक्षणसम्पन्नं दिव्याभरणभूषितम् ।
शैलशृङ्गसमुत्सेधं दृप्तशार्दूलविक्रमम् ॥ १.१६.१३ ॥
Dotado de signos auspiciosos, adornado con ornamentos divinos, tan alto como la cima de una montaña, con el valor de un tigre orgulloso.
1.16.14
दिवाकरसमाकारं दीप्तानलशिखोपमम् ।
तप्तजाम्बूनदमयीं राजतान्तपरिच्छदाम् ॥ १.१६.१४ ॥
De forma semejante al sol, como la llama de un fuego ardiente; hecho de oro refinado, con borde y cubierta de plata.
1.16.15
दिव्यपायससम्पूर्णां पात्रीं पत्नीमिव प्रियाम् ।
प्रगृह्य विपुलां दोर्भ्यां स्वयं मायामयीमिव ॥ १.१६.१५ ॥
Tomando con ambos brazos una gran vasija llena de pāyasa divino, como a una esposa amada, como si fuera hecha de maya.
1.16.16
समवेक्ष्याब्रवीद् वाक्यमिदं दशरथं नृपम् ।
प्राजापत्यं नरं विद्धि मामिहाभ्यागतं नृप ॥ १.१६.१६ ॥
Mirándolo, habló estas palabras al rey Daśaratha: 'Oh rey, sabe que soy un hombre del linaje de Prajāpati, que ha venido aquí.'
1.16.17
ततः परं तदा राजा प्रत्युवाच कृताञ्जलिः ।
भगवन् स्वागतं तेऽस्तु किमहं करवाणि ते ॥ १.१६.१७ ॥
Entonces el rey, con las palmas juntas, respondió: 'Oh venerable, bienvenido seas. ¿Qué puedo hacer por ti?'
1.16.18
अथो पुनरिदं वाक्यं प्राजापत्यो नरोऽब्रवीत् ।
राजन्नर्चयता देवानद्य प्राप्तमिदं त्वया ॥ १.१६.१८ ॥
Entonces el hombre del linaje de Prajāpati volvió a hablar: 'Oh rey, por haber honrado a los dioses, hoy has obtenido esto.'
1.16.19
इदं तु नरशार्दूल पायसं देवनिर्मितम् ।
प्रजाकरं गृहाण त्वं धन्यमारोग्यवर्धनम् ॥ १.१६.१९ ॥
¡Oh tigre entre los hombres! Este payasa preparado por los dioses, que concede descendencia, es auspicioso y aumenta la salud. Tómalo.
1.16.20
भार्याणामनुरूपाणामश्नीतेति प्रयच्छ वै ।
तासु त्वं लप्स्यसे पुत्रान् यदर्थं यजसे नृप ॥ १.१६.२० ॥
Dáselo a tus esposas adecuadas diciendo: «Comed». Por medio de ellas, oh rey, obtendrás los hijos por los que realizas el sacrificio.
1.16.21
तथेति नृपतिः प्रीतः शिरसा प्रतिगृह्य ताम् ।
पात्रीं देवान्नसम्पूर्णां देवदत्तां हिरण्मयीम् ॥ १.१६.२१ ॥
«Así sea», dijo el rey, complacido. Con la cabeza inclinada, recibió el recipiente dorado, lleno de alimento divino, entregado por los dioses.
1.16.22
अभिवाद्य च तद्भूतमद्भुतं प्रियदर्शनम् ।
मुदा परमया युक्तश्चकाराभिप्रदक्षिणम् ॥ १.१६.२२ ॥
Tras saludar con reverencia a aquel ser maravilloso y agradable a la vista, lleno de suprema alegría, lo circunvaló.
1.16.23
ततो दशरथः प्राप्य पायसं देवनिर्मितम् ।
बभूव परमप्रीतः प्राप्य वित्तमिवाधनः ॥ १.१६.२३ ॥
Entonces Daśaratha, habiendo obtenido el payasa hecho por los dioses, se alegró sobremanera, como un pobre que ha obtenido riquezas.
1.16.24
ततस्तदद्भुतप्रख्यं भूतं परमभास्वरम् ।
संवर्तयित्वा तत् कर्म तत्रैवान्तरधीयत ॥ १.१६.२४ ॥
Entonces aquel ser maravilloso y resplandeciente, habiendo completado su tarea, desapareció allí mismo.
1.16.25
हर्षरश्मिभिरुद्द्योतं तस्यान्तःपुरमाबभौ ।
शारदस्याभिरामस्य चन्द्रस्येव नभोंऽशुभिः ॥ १.१६.२५ ॥
Iluminado por los rayos de la alegría, su palacio interior resplandeció como el cielo con los rayos de la hermosa luna de otoño.
1.16.26
सोऽन्तःपुरं प्रविश्यैव कौसल्यामिदमब्रवीत् ।
पायसं प्रतिगृह्णीष्व पुत्रीयं त्विदमात्मनः ॥ १.१६.२६ ॥
Entrando en el palacio interior, dijo a Kausalyā: «Recibe este arroz con leche; es para tus hijos».
1.16.27
कौसल्यायै नरपतिः पायसार्धं ददौ तदा ।
अर्धादर्धं ददौ चापि सुमित्रायै नराधिपः ॥ १.१६.२७ ॥
Entonces el rey dio a Kausalyā la mitad del arroz con leche, y a Sumitrā la mitad de esa mitad.
1.16.28
कैकेय्यै चावशिष्टार्धं ददौ पुत्रार्थकारणात् ।
प्रददौ चावशिष्टार्धं पायसस्यामृतोपमम् ॥ १.१६.२८ ॥
Por el deseo de hijos dio a Kaikeyī la mitad restante, y dio la mitad restante del arroz con leche, que era como néctar.
1.16.29
अनुचिन्त्य सुमित्रायै पुनरेव महामतिः ।
एवं तासां ददौ राजा भार्याणां पायसं पृथक् ॥ १.१६.२९ ॥
El sabio rey, pensando de nuevo en Sumitrā, así dio arroz con leche a cada una de sus esposas por separado.
1.16.30
ताश्चैवं पायसं प्राप्य नरेन्द्रस्योत्तमस्त्रियः ।
सम्मानं मेनिरे सर्वाः प्रहर्षोदितचेतसः ॥ १.१६.३० ॥
Habiendo recibido así el arroz con leche, las excelentes esposas del rey lo consideraron un honor, con el corazón henchido de alegría.
1.16.31
ततस्तु ताः प्राश्य तमुत्तमस्त्रियो
महीपतेरुत्तमपायसं पृथक् ।
हुताशनादित्यसमानतेजसो-
ऽचिरेण गर्भान् प्रतिपेदिरे तदा ॥ १.१६.३१ ॥
Entonces aquellas excelentes mujeres, habiendo comido por separado aquel excelente pāyasa del señor de la tierra, pronto concibieron embriones de esplendor igual al fuego y al sol.
1.16.32
ततस्तु राजा प्रतिवीक्ष्य ताः स्त्रियः
प्ररूढगर्भाः प्रतिलब्धमानसः ।
बभूव हृष्टस्त्रिदिवे यथा हरिः
सुरेन्द्रसिद्धर्षिगणाभिपूजितः ॥ १.१६.३२ ॥
Entonces el rey, al ver a aquellas mujeres con embarazos firmemente arraigados y mentes alegres, se llenó de júbilo, como Hari (Indra) en el cielo se regocija cuando es honrado por el señor de los dioses, los siddhas y las multitudes de sabios.