Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 1.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.17.1
पुत्रत्वं तु गते विष्णौ राज्ञस्तस्य महात्मनः ।
उवाच देवताः सर्वाः स्वयम्भूर्भगवानिदम् ॥ १.१७.१ ॥
Cuando Viṣṇu nació como hijo de aquel rey magnánimo, el bendito Svayambhū habló así a todos los dioses.
1.17.2
सत्यसंधस्य वीरस्य सर्वेषां नो हितैषिणः ।
विष्णोः सहायान् बलिनः सृजध्वं कामरूपिणः ॥ १.१७.२ ॥
Para Viṣṇu, veraz y heroico, que busca el bien de todos nosotros, cread poderosos auxiliares capaces de tomar la forma que deseen.
1.17.3
मायाविदश्च शूरांश्च वायुवेगसमान् जवे ।
नयज्ञान् बुद्धिसम्पन्नान् विष्णुतुल्यपराक्रमान् ॥ १.१७.३ ॥
Diestros en la magia, valientes, veloces como el viento, versados en la política, dotados de inteligencia y con un valor igual al de Viṣṇu.
1.17.4
असंहार्यानुपायज्ञान् दिव्यसंहननान्वितान् ।
सर्वास्त्रगुणसम्पन्नानमृतप्राशनानिव ॥ १.१७.४ ॥
Invencibles, conocedores de los medios y estratagemas, dotados de una constitución corporal divina, consumados en todas las artes de las armas, como si hubieran bebido el néctar.
1.17.5
अप्सरस्सु च मुख्यासु गन्धर्वीणां तनूषु च ।
यक्षपन्नगकन्यासु ऋक्षविद्याधरीषु च ॥ १.१७.५ ॥
Entre las principales apsarás, en los cuerpos de las mujeres gandharvas, entre las hijas de los yakṣas y nāgas, y entre las mujeres ṛkṣa y vidyādharī.
1.17.6
किन्नरीणां च गात्रेषु वानरीणां तनूषु च ।
सृजध्वं हरिरूपेण पुत्रांस्तुल्यपराक्रमान् ॥ १.१७.६ ॥
En los cuerpos de las mujeres kinnarī y de las mujeres vānarī, cread hijos de igual valor, en forma de monos.
1.17.7
पूर्वम् एव मया सृष्टो जाम्बवान् ऋक्ष पुङ्गवः ।
जृम्भमाणस्य सहसा मम वक्रात् अजायत ॥ १.१७.७ ॥
Mucho antes, creé a Jāmbavān, el mejor de los osos; mientras yo bostezaba, nació de repente de mi boca.
1.17.8
ते तथोक्ता भगवता तत् प्रतिश्रुत्य शासनम् ।
जनयामासुरेवं ते पुत्रान् वानररूपिणः ॥ १.१७.८ ॥
Así instruidos por el Señor bienaventurado, aceptaron su mandato y engendraron hijos que tenían forma de vānaras.
1.17.9
ऋषयश्च महात्मानः सिद्धविद्याधरोरगाः ।
चारणाश्च सुतान् वीरान् ससृजुर्वनचारिणः ॥ १.१७.९ ॥
Los grandes sabios, siddhas, vidyādharas, nāgas y cāraṇas también crearon hijos heroicos que vagan por el bosque.
1.17.10
वानरेन्द्रं महेन्द्राभमिन्द्रो वालिनमात्मजम् ।
सुग्रीवं जनयामास तपनस्तपतां वरः ॥ १.१७.१० ॥
Indra engendró a Vālin, señor de los vānaras, semejante al gran Indra, como su hijo; y el sol, el mejor de los ardientes, engendró a Sugrīva.
1.17.11
बृहस्पतिस्त्वजनयत् तारं नाम महाकपिम् ।
सर्ववानरमुख्यानां बुद्धिमन्तमनुत्तमम् ॥ १.१७.११ ॥
Bṛhaspati engendró al gran mono llamado Tāra, el más inteligente e incomparable de todos los principales vānaras.
1.17.12
धनदस्य सुतः श्रीमान् वानरो गन्धमादनः ।
विश्वकर्मा त्वजनयन्नलं नाम महाकपिम् ॥ १.१७.१२ ॥
El glorioso vānara Gandhamādana era hijo de Kubera, dador de riquezas; y Viśvakarman engendró al gran mono llamado Nala.
1.17.13
पावकस्य सुतः श्रीमान् नीलोऽग्निसदृशप्रभः ।
तेजसा यशसा वीर्यादत्यरिच्यत वीर्यवान् ॥ १.१७.१३ ॥
El resplandeciente Nīla, hijo de Pāvaka (Agni), tenía un brillo semejante al fuego. Poderoso y valiente, superó a todos en brillo, fama y valor.
1.17.14
रूपद्रविणसम्पन्नावश्विनौ रूपसम्मतौ ।
मैन्दं च द्विविदं चैव जनयामासतुः स्वयम् ॥ १.१७.१४ ॥
Los gemelos Aśvin, dotados de belleza y riqueza y estimados por su forma, engendraron por sí mismos a Maindа y Dvivida.
1.17.15
वरुणो जनयामास सुषेणं नाम वानरम् ।
शरभं जनयामास पर्जन्यस्तु महाबलः ॥ १.१७.१५ ॥
Varuṇa engendró al mono llamado Suṣeṇa, y el poderoso Parjanya engendró a Śarabha.
1.17.16
मारुतस्यौरसः श्रीमान् हनुमान् नाम वानरः ।
वज्रसंहननोपेतो वैनतेयसमो जवे ॥ १.१७.१६ ॥
El glorioso Hanumān, hijo verdadero de Māruta (Vāyu), era un mono de cuerpo tan duro como el rayo, igual a Garuḍa en velocidad.
1.17.17
सर्ववानरमुख्येषु बुद्धिमान् बलवानपि ।
ते सृष्टा बहुसाहस्रा दशग्रीववधोद्यताः ॥ १.१७.१७ ॥
Entre todos los principales monos también fue sabio y fuerte. Muchos miles de ellos fueron creados, todos dispuestos a matar al de diez cuellos, Rāvaṇa.
1.17.18
अप्रमेयबला वीरा विक्रान्ताः कामरूपिणः ।
ते गजाचलसंकाशा वपुष्मन्तो महाबलाः ॥ १.१७.१८ ॥
Eran de fuerza inconmensurable, héroes, valientes, capaces de adoptar cualquier forma a voluntad; poderosos, con cuerpos como montañas y elefantes.
1.17.19
ऋक्षवानरगोपुच्छाः क्षिप्रमेवाभिजज्ञिरे ।
यस्य देवस्य यद्रूपं वेषो यश्च पराक्रमः ॥ १.१७.१९ ॥
Osos, monos y especies de cola de langur nacieron rápidamente, cada uno con la forma, el aspecto y el valor del dios al que pertenecía.
1.17.20
अजायत समं तेन तस्य तस्य पृथक् पृथक् ।
गोलाङ्गूलीषु चोत्पन्नाः किंचिदुन्नतविक्रमाः ॥ १.१७.२० ॥
Junto con él, cada uno nació por separado del dios correspondiente; los nacidos de las hembras langur tenían un valor algo menor.
1.17.21
ऋक्षीषु च तथा जाता वानराः किन्नरीषु च ।
देवा महर्षिगन्धर्वास्तार्क्ष्ययक्षा यशस्विनः ॥ १.१७.२१ ॥
Los monos nacieron también de las osas y de las mujeres kinnarī; dioses, grandes sabios, gandharvas, Tārkṣya (Garuḍa) y yakṣas engendraron hijos ilustres.
1.17.22
नागाः किम्पुरुषाश्चैव सिद्धविद्याधरोरगाः ।
बहवो जनयामासुर्हृष्टास्तत्र सहस्रशः ॥ १.१७.२२ ॥
Nāgas, kimpuruṣas, siddhas, vidyādharas y uragas, llenos de alegría, engendraron allí muchos hijos por miles.
1.17.23
चारणाश्च सुतान् वीरान् ससृजुर्वनचारिणः ।
वानरान् सुमहाकायान् सर्वान् वै वनचारिणः ॥ १.१७.२३ ॥
Los cāraṇas también engendraron hijos heroicos que vagan por el bosque; todos los monos que vagan por el bosque eran de cuerpos muy grandes.
1.17.24
अप्सरस्सु च मुख्यासु तथा विद्याधरीषु च ।
नागकन्यासु च तदा गन्धर्वीणां तनूषु च ।
कामरूपबलोपेता यथाकामविचारिणः ॥ १.१७.२४ ॥
Entre las principales apsarās, las mujeres vidyādharī, las doncellas nāga y en los cuerpos de las mujeres gandharva nacieron seres dotados del poder de tomar cualquier forma a voluntad, que vagaban como deseaban.
1.17.25
सिंहशार्दूलसदृशा दर्पेण च बलेन च ।
शिलाप्रहरणाः सर्वे सर्वे पादपयोधिनः ॥ १.१७.२५ ॥
Todos eran semejantes a leones y tigres en orgullo y fuerza; las rocas eran sus armas, y todos luchaban con los pies y con árboles.
1.17.26
नखदंष्ट्रायुधाः सर्वे सर्वे सर्वास्त्रकोविदाः ।
विचालयेयुः शैलेन्द्रान् भेदयेयुः स्थिरान् द्रुमान् ॥ १.१७.२६ ॥
Las uñas y los dientes eran sus armas, y todos eran diestros en todas las armas. Podían sacudir a los señores de las montañas y partir los árboles firmes.
1.17.27
क्षोभयेयुश्च वेगेन समुद्रं सरितां पतिम् ।
दारयेयुः क्षितिं पद्भ्यामाप्लवेयुर्महार्णवान् ॥ १.१७.२७ ॥
Con su velocidad podían agitar al océano, señor de los ríos; podían desgarrar la tierra con los pies y saltar sobre los grandes mares.
1.17.28
नभस्तलं विशेयुश्च गृह्णीयुरपि तोयदान् ।
गृह्णीयुरपि मातङ्गान् मत्तान् प्रव्रजतो वने ॥ १.१७.२८ ॥
Podían entrar en el cielo y capturar incluso las nubes de lluvia; podían capturar incluso a los elefantes enfurecidos que vagaban por el bosque.
1.17.29
नर्दमानांश्च नादेन पातयेयुर्विहङ्गमान् ।
ईदृशानां प्रसूतानि हरीणां कामरूपिणाम् ॥ १.१७.२९ ॥
Rugiendo, podían derribar aves con su rugido. Tales eran los descendientes de los vanaras, que pueden tomar cualquier forma a voluntad.
1.17.30
शतं शतसहस्राणि यूथपानां महात्मनाम् ।
ते प्रधानेषु यूथेषु हरीणां हरियूथपाः ॥ १.१७.३० ॥
Había cientos y cientos de miles de los magnánimos jefes de tropas; eran los jefes de las tropas entre los principales grupos de vanaras.
1.17.31
बभूवुर्यूथपश्रेष्ठान् वीरांश्चाजनयन् हरीन् ।
अन्ये ऋक्षवतः प्रस्थानुपतस्थुः सहस्रशः ॥ १.१७.३१ ॥
Engendraron a los mejores jefes de tropas y a monos heroicos. Otros, por miles, acudieron a las laderas del monte Ṛkṣavat.
1.17.32
अन्ये नानाविधाञ्छैलान् काननानि च भेजिरे ।
सूर्यपुत्रं च सुग्रीवं शक्रपुत्रं च वालिनम् ॥ १.१७.३२ ॥
Otros se refugiaron en montañas y bosques de diversas clases, y en Sugrīva, hijo del Sol, y en Vālin, hijo de Indra.
1.17.33
भ्रातरावुपतस्थुस्ते सर्वे च हरियूथपाः ।
नलं नीलं हनूमन्तमन्यांश्च हरियूथपान् ॥ १.१७.३३ ॥
A ambos hermanos sirvieron todos los jefes de tropas de monos: Nala, Nīla, Hanumān y los demás jefes de tropas de monos.
1.17.34
ते तार्क्ष्यबलसम्पन्नाः सर्वे युद्धविशारदाः ।
विचरन्तोऽर्दयन् सर्वान् सिंहव्याघ्रमहोरगान् ॥ १.१७.३४ ॥
Dotados del poder de Tārkṣya, todos ellos diestros en la guerra, vagaban y hostigaban a todos, leones, tigres y grandes serpientes incluidos.
1.17.35
महाबलो महाबाहुर्वाली विपुलविक्रमः ।
जुगोप भुजवीर्येण ऋक्षगोपुच्छवानरान् ॥ १.१७.३५ ॥
Vālin, de gran fuerza, de grandes brazos y vasto valor, protegió con el poder de sus brazos a los osos, a los gopucchas y a los monos.
1.17.36
तैरियं पृथिवी शूरैः सपर्वतवनार्णवा ।
कीर्णा विविधसंस्थानैर्नानाव्यञ्जनलक्षणैः ॥ १.१७.३६ ॥
Por aquellos héroes esta tierra, con sus montañas, bosques y océanos, quedó llena de seres de formas diversas y muchas señales y marcas.
1.17.37
तैर्मेघवृन्दाचलकूटसंनिभै-
र्महाबलैर्वानरयूथपाधिपैः
बभूव भूर्भीमशरीररूपैः
समावृता रामसहायहेतोः ॥ १.१७.३७ ॥
Por aquellos poderosos señores de las tropas de monos, semejantes a nubes y cimas de montañas, de gran fuerza y cuerpos y formas terribles, la tierra quedó cubierta para ayudar a Rāma.