వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.17.1
पुत्रत्वं तु गते विष्णौ राज्ञस्तस्य महात्मनः ।
उवाच देवताः सर्वाः स्वयम्भूर्भगवानिदम् ॥ १.१७.१ ॥
ఆ మహాత్ముడైన రాజుకు కుమారుడిగా విష్ణువు అవతరించిన తరువాత, స్వయంభూ భగవానుడు దేవతలందరితో ఇలా అన్నాడు.
1.17.2
सत्यसंधस्य वीरस्य सर्वेषां नो हितैषिणः ।
विष्णोः सहायान् बलिनः सृजध्वं कामरूपिणः ॥ १.१७.२ ॥
సత్యసంధుడు, వీరుడు, మా అందరికీ హితుడైన విష్ణువుకు, కోరిన రూపం ధరించగల బలవంతులైన సహాయకులను సృష్టించండి.
1.17.3
मायाविदश्च शूरांश्च वायुवेगसमान् जवे ।
नयज्ञान् बुद्धिसम्पन्नान् विष्णुतुल्यपराक्रमान् ॥ १.१७.३ ॥
మాయావిద్య తెలిసినవారు, శూరులు, వాయువేగంతో సమానమైన వేగం కలవారు, నీతి తెలిసినవారు, బుద్ధిమంతులు, విష్ణువుతో సమానమైన పరాక్రమం కలవారు.
1.17.4
असंहार्यानुपायज्ञान् दिव्यसंहननान्वितान् ।
सर्वास्त्रगुणसम्पन्नानमृतप्राशनानिव ॥ १.१७.४ ॥
ఓడింపరాని వారు, ఉపాయాలు తెలిసినవారు, దివ్య శరీర దృఢత్వం కలవారు, సర్వాస్త్ర గుణాలలో నిపుణులు, అమృతం సేవించినవారివలె.
1.17.5
अप्सरस्सु च मुख्यासु गन्धर्वीणां तनूषु च ।
यक्षपन्नगकन्यासु ऋक्षविद्याधरीषु च ॥ १.१७.५ ॥
ప్రధాన అప్సరసల్లోనూ, గంధర్వ స్త్రీల శరీరాల్లోనూ, యక్ష నాగ కన్యల్లోనూ, ఋక్ష విద్యాధరీ స్త్రీల్లోనూ.
1.17.6
किन्नरीणां च गात्रेषु वानरीणां तनूषु च ।
सृजध्वं हरिरूपेण पुत्रांस्तुल्यपराक्रमान् ॥ १.१७.६ ॥
కిన్నరీ స్త్రీల శరీరాల్లో, వానరీ స్త్రీల శరీరాల్లో, హరి రూపంలో, సమాన పరాక్రమం గల కుమారులను సృష్టించండి.
1.17.7
पूर्वम् एव मया सृष्टो जाम्बवान् ऋक्ष पुङ्गवः ।
जृम्भमाणस्य सहसा मम वक्रात् अजायत ॥ १.१७.७ ॥
ముందే నేను ఋక్షులలో శ్రేష్ఠుడైన జాంబవంతుని సృష్టించాను; నేను ఆవులిస్తున్నప్పుడు అకస్మాత్తుగా నా ముఖం నుండి అతడు జన్మించాడు.
1.17.8
ते तथोक्ता भगवता तत् प्रतिश्रुत्य शासनम् ।
जनयामासुरेवं ते पुत्रान् वानररूपिणः ॥ १.१७.८ ॥
భగవంతుడు అలా చెప్పగా వారు ఆ ఆజ్ఞను అంగీకరించి, వానర రూపధారులైన కుమారులను ఈ విధంగా కన్నారు.
1.17.9
ऋषयश्च महात्मानः सिद्धविद्याधरोरगाः ।
चारणाश्च सुतान् वीरान् ससृजुर्वनचारिणः ॥ १.१७.९ ॥
మహాత్ములైన ఋషులు, సిద్ధులు, విద్యాధరులు, ఉరగులు, చారణులు అడవులలో సంచరించే వీరులైన కుమారులను సృష్టించారు.
1.17.10
वानरेन्द्रं महेन्द्राभमिन्द्रो वालिनमात्मजम् ।
सुग्रीवं जनयामास तपनस्तपतां वरः ॥ १.१७.१० ॥
ఇంద్రుడు మహేంద్రునిలా ప్రకాశించే వానరరాజు వాలిని కుమారునిగా కన్నాడు; తపించువారిలో శ్రేష్ఠుడైన సూర్యుడు సుగ్రీవుని కన్నాడు.
1.17.11
बृहस्पतिस्त्वजनयत् तारं नाम महाकपिम् ।
सर्ववानरमुख्यानां बुद्धिमन्तमनुत्तमम् ॥ १.१७.११ ॥
బృహస్పతి తారుడనే మహాకపిని కన్నాడు; అతడు వానర ప్రముఖులందరిలో బుద్ధిమంతుడూ అసమానుడూ.
1.17.12
धनदस्य सुतः श्रीमान् वानरो गन्धमादनः ।
विश्वकर्मा त्वजनयन्नलं नाम महाकपिम् ॥ १.१७.१२ ॥
ధనదుడైన కుబేరుని కుమారుడైన శ్రీమంతుడైన వానరుడు గంధమాదనుడు; విశ్వకర్మ నలుడనే మహాకపిని కన్నాడు.
1.17.13
पावकस्य सुतः श्रीमान् नीलोऽग्निसदृशप्रभः ।
तेजसा यशसा वीर्यादत्यरिच्यत वीर्यवान् ॥ १.१७.१३ ॥
పావకుని (అగ్ని) కుమారుడు తేజోవంతుడైన నీలుడు; అతని కాంతి అగ్నితో సమానం. తేజస్సు, యశస్సు, వీర్యంతో వీర్యవంతుడైన అతడు అందరినీ మించిపోయాడు.
1.17.14
रूपद्रविणसम्पन्नावश्विनौ रूपसम्मतौ ।
मैन्दं च द्विविदं चैव जनयामासतुः स्वयम् ॥ १.१७.१४ ॥
రూప, ద్రవిణ సంపన్నులు, రూపంతో గౌరవింపబడిన అశ్వినీ దేవతలు స్వయంగా మైందుడు, ద్వివిదుడు అనువారిని జనింపజేశారు.
1.17.15
वरुणो जनयामास सुषेणं नाम वानरम् ।
शरभं जनयामास पर्जन्यस्तु महाबलः ॥ १.१७.१५ ॥
వరుణుడు సుషేణుడనే వానరుని జనింపజేశాడు; మహాబలుడైన పర్జన్యుడు శరభుడిని జనింపజేశాడు.
1.17.16
मारुतस्यौरसः श्रीमान् हनुमान् नाम वानरः ।
वज्रसंहननोपेतो वैनतेयसमो जवे ॥ १.१७.१६ ॥
మారుతుడు (వాయువు) యొక్క ఔరస పుత్రుడు, శ్రీమంతుడైన హనుమంతుడు అనే వానరుడు; వజ్రంలా దృఢమైన దేహం కలవాడు, వేగంలో వైనతేయునితో (గరుత్మంతునితో) సమానుడు.
1.17.17
सर्ववानरमुख्येषु बुद्धिमान् बलवानपि ।
ते सृष्टा बहुसाहस्रा दशग्रीववधोद्यताः ॥ १.१७.१७ ॥
వానర ప్రముఖులందరిలో బుద్ధిమంతుడు, బలవంతుడు కూడా (అతడే). వారు అనేక వేలమంది సృష్టించబడ్డారు; దశగ్రీవుణ్ణి (రావణుణ్ణి) వధించడానికి సిద్ధులైనవారు.
1.17.18
अप्रमेयबला वीरा विक्रान्ताः कामरूपिणः ।
ते गजाचलसंकाशा वपुष्मन्तो महाबलाः ॥ १.१७.१८ ॥
అపరిమిత బలం కలవారు, వీరులు, పరాక్రమవంతులు, కామరూపులు (ఇష్టమైన రూపం ధరించగలవారు) వారు. ఏనుగులు, పర్వతాలతో సమానమైన దేహం కలిగిన మహాబలులు.
1.17.19
ऋक्षवानरगोपुच्छाः क्षिप्रमेवाभिजज्ञिरे ।
यस्य देवस्य यद्रूपं वेषो यश्च पराक्रमः ॥ १.१७.१९ ॥
ఋక్ష, వానర, గోపుచ్ఛ జాతుల జీవులు వెంటనే జన్మించారు; ఏ దేవునికి ఏ రూపం, వేషం, పరాక్రమం ఉన్నాయో అవే వారికి కలిగాయి.
1.17.20
अजायत समं तेन तस्य तस्य पृथक् पृथक् ।
गोलाङ्गूलीषु चोत्पन्नाः किंचिदुन्नतविक्रमाः ॥ १.१७.२० ॥
అతనితో కలిసి, ఆ ఆ దేవుని నుండి వేరువేరుగా జన్మించారు; గోలాంగూలి (ఆడ లంగూర్లు) నుండి పుట్టినవారు కొంత తక్కువ పరాక్రమం కలవారు.
1.17.21
ऋक्षीषु च तथा जाता वानराः किन्नरीषु च ।
देवा महर्षिगन्धर्वास्तार्क्ष्ययक्षा यशस्विनः ॥ १.१७.२१ ॥
ఎలుగుబంటి ఆడవారిలోనూ, కిన్నరీలలోనూ వానరులు జన్మించారు; దేవతలు, మహర్షులు, గంధర్వులు, తార్క్ష్యులు (గరుడులు), యక్షులు కీర్తిమంతులైన సంతానాన్ని పొందారు.
1.17.22
नागाः किम्पुरुषाश्चैव सिद्धविद्याधरोरगाः ।
बहवो जनयामासुर्हृष्टास्तत्र सहस्रशः ॥ १.१७.२२ ॥
నాగులు, కింపురుషులు, సిద్ధులు, విద్యాధరులు, ఉరగులు సంతోషంతో అక్కడ వేలకొలది పలువురిని కన్నారు.
1.17.23
चारणाश्च सुतान् वीरान् ससृजुर्वनचारिणः ।
वानरान् सुमहाकायान् सर्वान् वै वनचारिणः ॥ १.१७.२३ ॥
చారణులు కూడా అడవులలో సంచరించే వీరపుత్రులను సృష్టించారు; అడవులలో తిరిగే వారందరూ అత్యంత పెద్ద శరీరం గల వానరులు.
1.17.24
अप्सरस्सु च मुख्यासु तथा विद्याधरीषु च ।
नागकन्यासु च तदा गन्धर्वीणां तनूषु च ।
कामरूपबलोपेता यथाकामविचारिणः ॥ १.१७.२४ ॥
ప్రముఖ అప్సరసలలోనూ, విద్యాధరీలలోనూ, నాగకన్యలలోనూ, గంధర్వస్త్రీల శరీరాలలోనూ (వానరులు జన్మించారు); వారు కోరిన రూపం ధరించే శక్తితో ఇష్టానుసారం సంచరించారు.
1.17.25
सिंहशार्दूलसदृशा दर्पेण च बलेन च ।
शिलाप्रहरणाः सर्वे सर्वे पादपयोधिनः ॥ १.१७.२५ ॥
వారందరూ సింహాలు, పులులతో సమానులు; గర్వంలోనూ బలంలోనూ అంతే. శిలలే వారి ఆయుధాలు; అందరూ కాళ్లతో, చెట్లతో పోరాడేవారు.
1.17.26
नखदंष्ट्रायुधाः सर्वे सर्वे सर्वास्त्रकोविदाः ।
विचालयेयुः शैलेन्द्रान् भेदयेयुः स्थिरान् द्रुमान् ॥ १.१७.२६ ॥
గోళ్లు, దంతాలే వారి ఆయుధాలు; అందరూ అన్ని ఆయుధాలలో నేర్పరులు. వారు పర్వత రాజులను కదిలించగలరు, స్థిరమైన వృక్షాలను చీల్చగలరు.
1.17.27
क्षोभयेयुश्च वेगेन समुद्रं सरितां पतिम् ।
दारयेयुः क्षितिं पद्भ्यामाप्लवेयुर्महार्णवान् ॥ १.१७.२७ ॥
వారు వేగంతో నదులకు అధిపతియైన సముద్రాన్ని కూడా కలవరపెట్టగలరు; కాళ్లతో భూమిని చీల్చగలరు, మహా సముద్రాలను దాటగలరు.
1.17.28
नभस्तलं विशेयुश्च गृह्णीयुरपि तोयदान् ।
गृह्णीयुरपि मातङ्गान् मत्तान् प्रव्रजतो वने ॥ १.१७.२८ ॥
వారు ఆకాశంలోకి ప్రవేశించగలరు, మేఘాలను కూడా పట్టుకోగలరు; అడవిలో తిరుగుతున్న మదపు ఏనుగులను కూడా పట్టగలరు.
1.17.29
नर्दमानांश्च नादेन पातयेयुर्विहङ्गमान् ।
ईदृशानां प्रसूतानि हरीणां कामरूपिणाम् ॥ १.१७.२९ ॥
గర్జిస్తూ తమ గర్జనతో పక్షులను కూడా కూల్చగలరు. ఇలాంటి ఇష్టరూపధారులైన వానరుల సంతానం వారు.
1.17.30
शतं शतसहस्राणि यूथपानां महात्मनाम् ।
ते प्रधानेषु यूथेषु हरीणां हरियूथपाः ॥ १.१७.३० ॥
మహాత్ములైన యూథపతులు వందలు, లక్షలమంది ఉండేవారు. వారు వానరుల ప్రధాన సమూహాలకు నాయకులు.
1.17.31
बभूवुर्यूथपश्रेष्ठान् वीरांश्चाजनयन् हरीन् ।
अन्ये ऋक्षवतः प्रस्थानुपतस्थुः सहस्रशः ॥ १.१७.३१ ॥
వారు శ్రేష్ఠులైన యూథపతులను, వీర వానరులను కన్నారు. ఇతరులు వేలాదిగా ఋక్షవంత పర్వత ప్రాంతాలకు చేరారు.
1.17.32
अन्ये नानाविधाञ्छैलान् काननानि च भेजिरे ।
सूर्यपुत्रं च सुग्रीवं शक्रपुत्रं च वालिनम् ॥ १.१७.३२ ॥
ఇతరులు వివిధ రకాల పర్వతాలను, అడవులను ఆశ్రయించారు. సూర్యపుత్రుడైన సుగ్రీవుని, ఇంద్రపుత్రుడైన వాలిని ఆశ్రయించారు.
1.17.33
भ्रातरावुपतस्थुस्ते सर्वे च हरियूथपाः ।
नलं नीलं हनूमन्तमन्यांश्च हरियूथपान् ॥ १.१७.३३ ॥
ఆ ఇద్దరు సోదరులను వానర యూథపతులందరూ సేవించారు; నలుడు, నీలుడు, హనుమంతుడు, ఇతర వానర యూథపతులు కూడా.
1.17.34
ते तार्क्ष्यबलसम्पन्नाः सर्वे युद्धविशारदाः ।
विचरन्तोऽर्दयन् सर्वान् सिंहव्याघ्रमहोरगान् ॥ १.१७.३४ ॥
వారందరూ గరుత్మంతుని బలంతో కూడినవారు, యుద్ధ నిపుణులు; తిరుగుతూ సింహాలను, పులులను, మహాసర్పాలను అన్నింటిని బాధించారు.
1.17.35
महाबलो महाबाहुर्वाली विपुलविक्रमः ।
जुगोप भुजवीर्येण ऋक्षगोपुच्छवानरान् ॥ १.१७.३५ ॥
మహాబలుడు, మహాబాహువు, విపుల పరాక్రమశాలి అయిన వాలి తన బాహుబలంతో ఋక్షులను, గోపుచ్ఛులను, వానరులను రక్షించాడు.
1.17.36
तैरियं पृथिवी शूरैः सपर्वतवनार्णवा ।
कीर्णा विविधसंस्थानैर्नानाव्यञ्जनलक्षणैः ॥ १.१७.३६ ॥
ఆ శూరులచే ఈ భూమి—పర్వతాలు, అడవులు, సముద్రాలతో సహా—వివిధ రూపాలు, అనేక లక్షణాలు కలిగిన వారితో నిండిపోయింది.
1.17.37
तैर्मेघवृन्दाचलकूटसंनिभै-
र्महाबलैर्वानरयूथपाधिपैः
बभूव भूर्भीमशरीररूपैः
समावृता रामसहायहेतोः ॥ १.१७.३७ ॥
రాముని సహాయం కోసం, మేఘ సమూహాలను, పర్వత శిఖరాలను పోలిన, మహాబలులైన, భయంకర శరీర రూపాలు గల వానర యూథపతుల అధిపతులచే భూమి ఆవరించబడింది.