Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.17

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.17.1

पुत्रत्वं तु गते विष्णौ राज्ञस्तस्य महात्मनः ।
उवाच देवताः सर्वाः स्वयम्भूर्भगवानिदम् ॥ १.१७.१ ॥

ସେହି ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ରୂପେ ବିଷ୍ଣୁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ଭଗବାନ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ ।

1.17.2

सत्यसंधस्य वीरस्य सर्वेषां नो हितैषिणः ।
विष्णोः सहायान् बलिनः सृजध्वं कामरूपिणः ॥ १.१७.२ ॥

ସତ୍ୟସଂଧ, ବୀର ଏବଂ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ହିତୈଷୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା ବଳବାନ ସହାୟକ ସୃଷ୍ଟି କର ।

1.17.3

मायाविदश्च शूरांश्च वायुवेगसमान् जवे ।
नयज्ञान् बुद्धिसम्पन्नान् विष्णुतुल्यपराक्रमान् ॥ १.१७.३ ॥

ମାୟାବିଦ୍ୟା ଜାଣିଥିବା, ଶୂର, ବାୟୁବେଗ ସମାନ ବେଗଶାଳୀ, ନୀତିଜ୍ଞ, ବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ତୁଲ୍ୟ ପରାକ୍ରମୀ ।

1.17.4

असंहार्यानुपायज्ञान् दिव्यसंहननान्वितान् ।
सर्वास्त्रगुणसम्पन्नानमृतप्राशनानिव ॥ १.१७.४ ॥

ଅଜେୟ, ଉପାୟଜ୍ଞ, ଦିବ୍ୟ ଶରୀରସଂହନନଯୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଣସଂପନ୍ନ, ଯେପରି ଅମୃତ ପାନ କରିଥିବା ।

1.17.5

अप्सरस्सु च मुख्यासु गन्धर्वीणां तनूषु च ।
यक्षपन्नगकन्यासु ऋक्षविद्याधरीषु च ॥ १.१७.५ ॥

ପ୍ରମୁଖ ଅପ୍ସରା ମଧ୍ୟରେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଶରୀରରେ, ଯକ୍ଷ-ନାଗ କନ୍ୟାମାନଙ୍କରେ ଏବଂ ଋକ୍ଷ-ବିଦ୍ୟାଧରୀମାନଙ୍କରେ ।

1.17.6

किन्नरीणां च गात्रेषु वानरीणां तनूषु च ।
सृजध्वं हरिरूपेण पुत्रांस्तुल्यपराक्रमान् ॥ १.१७.६ ॥

କିନ୍ନରୀ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଶରୀରରେ ଓ ବାନରୀ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଶରୀରରେ, ହରିରୂପେ, ତୁଲ୍ୟ ପରାକ୍ରମୀ ପୁତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କର ।

1.17.7

पूर्वम् एव मया सृष्टो जाम्बवान् ऋक्ष पुङ्गवः ।
जृम्भमाणस्य सहसा मम वक्रात् अजायत ॥ १.१७.७ ॥

ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ଋକ୍ଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜାମ୍ବବାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି; ମୁଁ ହାଇ ଦେଉଥିବା ସମୟରେ ହଠାତ୍ ମୋ ମୁଖରୁ ସେ ଜନ୍ମିଲେ।

1.17.8

ते तथोक्ता भगवता तत् प्रतिश्रुत्य शासनम् ।
जनयामासुरेवं ते पुत्रान् वानररूपिणः ॥ १.१७.८ ॥

ଭଗବାନ ଏପରି କହିବାରୁ ସେମାନେ ସେହି ଆଜ୍ଞା ସ୍ୱୀକାର କରି ବାନର ରୂପଧାରୀ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଏହିପରି ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

1.17.9

ऋषयश्च महात्मानः सिद्धविद्याधरोरगाः ।
चारणाश्च सुतान् वीरान् ससृजुर्वनचारिणः ॥ १.१७.९ ॥

ମହାତ୍ମା ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୟାଧର, ଉରଗ ଓ ଚାରଣମାନେ ମଧ୍ୟ ବନଚାରୀ ବୀର ପୁତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

1.17.10

वानरेन्द्रं महेन्द्राभमिन्द्रो वालिनमात्मजम् ।
सुग्रीवं जनयामास तपनस्तपतां वरः ॥ १.१७.१० ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଦୃଶ ତେଜସ୍ୱୀ ବାନରରାଜ ବାଳୀଙ୍କୁ ପୁତ୍ରରୂପେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ତପନକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

1.17.11

बृहस्पतिस्त्वजनयत् तारं नाम महाकपिम् ।
सर्ववानरमुख्यानां बुद्धिमन्तमनुत्तमम् ॥ १.१७.११ ॥

ବୃହସ୍ପତି ତାର ନାମକ ମହାକପିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ବାନରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଅନୁପମ ଥିଲେ।

1.17.12

धनदस्य सुतः श्रीमान् वानरो गन्धमादनः ।
विश्वकर्मा त्वजनयन्नलं नाम महाकपिम् ॥ १.१७.१२ ॥

ଧନଦ କୁବେରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ରୀମାନ ବାନର ଗନ୍ଧମାଦନ ଥିଲେ; ବିଶ୍ୱକର୍ମା ନଳ ନାମକ ମହାକପିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

1.17.13

पावकस्य सुतः श्रीमान् नीलोऽग्निसदृशप्रभः ।
तेजसा यशसा वीर्यादत्यरिच्यत वीर्यवान् ॥ १.१७.१३ ॥

ପାବକ (ଅଗ୍ନି)ଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ରୀମାନ ନୀଳ ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ଦୀପ୍ତି ଅଗ୍ନିସଦୃଶ। ତେଜ, ଯଶ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ।

1.17.14

रूपद्रविणसम्पन्नावश्विनौ रूपसम्मतौ ।
मैन्दं च द्विविदं चैव जनयामासतुः स्वयम् ॥ १.१७.१४ ॥

ରୂପ ଓ ଧନରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ରୂପରେ ସମ୍ମାନିତ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀ ନିଜେ ମୈନ୍ଦ ଓ ଦ୍ୱିବିଦଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

1.17.15

वरुणो जनयामास सुषेणं नाम वानरम् ।
शरभं जनयामास पर्जन्यस्तु महाबलः ॥ १.१७.१५ ॥

ବରୁଣ ସୁଷେଣ ନାମକ ବାନରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ଏବଂ ମହାବଳ ପର୍ଜନ୍ୟ ଶରଭଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

1.17.16

मारुतस्यौरसः श्रीमान् हनुमान् नाम वानरः ।
वज्रसंहननोपेतो वैनतेयसमो जवे ॥ १.१७.१६ ॥

ମାରୁତ (ବାୟୁ)ଙ୍କର ଔରସ ପୁତ୍ର ଶ୍ରୀମାନ ହନୁମାନ ନାମକ ବାନର ଥିଲେ; ବଜ୍ରସଦୃଶ ଦୃଢ଼ ଦେହଧାରୀ, ବେଗରେ ବୈନତେୟ (ଗରୁଡ଼)ଙ୍କ ସମାନ।

1.17.17

सर्ववानरमुख्येषु बुद्धिमान् बलवानपि ।
ते सृष्टा बहुसाहस्रा दशग्रीववधोद्यताः ॥ १.१७.१७ ॥

ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ବାନରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ବଳବାନ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ସେମାନେ ବହୁ ସହସ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ, ଦଶଗ୍ରୀବ (ରାବଣ)ଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ।

1.17.18

अप्रमेयबला वीरा विक्रान्ताः कामरूपिणः ।
ते गजाचलसंकाशा वपुष्मन्तो महाबलाः ॥ १.१७.१८ ॥

ଅପ୍ରମେୟ ବଳ ଥିବା, ବୀର, ପରାକ୍ରମୀ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣକାରୀ ସେମାନେ। ହାତୀ ଓ ପର୍ବତ ସଦୃଶ ଶରୀରଧାରୀ ମହାବଳୀ।

1.17.19

ऋक्षवानरगोपुच्छाः क्षिप्रमेवाभिजज्ञिरे ।
यस्य देवस्य यद्रूपं वेषो यश्च पराक्रमः ॥ १.१७.१९ ॥

ଋକ୍ଷ, ବାନର ଓ ଗୋପୁଚ୍ଛ ଜାତିର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଶୀଘ୍ର ଜନ୍ମିଲେ; ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କର ଯେପରି ରୂପ, ବେଶ ଓ ପରାକ୍ରମ ଥିଲା, ସେପରି ହିଁ।

1.17.20

अजायत समं तेन तस्य तस्य पृथक् पृथक् ।
गोलाङ्गूलीषु चोत्पन्नाः किंचिदुन्नतविक्रमाः ॥ १.१७.२० ॥

ତାଙ୍କ ସହିତ, ସେହି ସେହି ଦେବତାଙ୍କଠାରୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଜନ୍ମିଲେ; ଗୋଲାଙ୍ଗୂଳୀ (ମାଈ ଲଙ୍ଗୁର) ମାନଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିତମାନେ ଟିକିଏ କମ ପରାକ୍ରମୀ ଥିଲେ।

1.17.21

ऋक्षीषु च तथा जाता वानराः किन्नरीषु च ।
देवा महर्षिगन्धर्वास्तार्क्ष्ययक्षा यशस्विनः ॥ १.१७.२१ ॥

ଋକ୍ଷୀମାନଙ୍କଠାରୁ ଓ କିନ୍ନରୀମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବାନରମାନେ ଜନ୍ମିଲେ; ଦେବତା, ମହର୍ଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ (ଗରୁଡ଼) ଓ ଯକ୍ଷମାନେ ଯଶସ୍ବୀ ପୁତ୍ର ଲାଭ କଲେ।

1.17.22

नागाः किम्पुरुषाश्चैव सिद्धविद्याधरोरगाः ।
बहवो जनयामासुर्हृष्टास्तत्र सहस्रशः ॥ १.१७.२२ ॥

ନାଗ, କିମ୍ପୁରୁଷ, ସିଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ଉରଗମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସେଠାରେ ହଜାର ହଜାର ଅନେକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମାଇଲେ।

1.17.23

चारणाश्च सुतान् वीरान् ससृजुर्वनचारिणः ।
वानरान् सुमहाकायान् सर्वान् वै वनचारिणः ॥ १.१७.२३ ॥

ଚାରଣମାନେ ମଧ୍ୟ ବନଚାରୀ ବୀର ପୁତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ବନରେ ବୁଲୁଥିବା ସମସ୍ତେ ଅତି ବିଶାଳ ଶରୀରଧାରୀ ବାନର ଥିଲେ।

1.17.24

अप्सरस्सु च मुख्यासु तथा विद्याधरीषु च ।
नागकन्यासु च तदा गन्धर्वीणां तनूषु च ।
कामरूपबलोपेता यथाकामविचारिणः ॥ १.१७.२४ ॥

ପ୍ରଧାନ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କଠାରେ, ବିଦ୍ୟାଧରୀମାନଙ୍କଠାରେ, ନାଗକନ୍ୟାମାନଙ୍କଠାରେ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବୀମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ (ବାନର ଜନ୍ମିଲେ); ଇଚ୍ଛାନୁସାର ରୂପ ଧାରଣ କରିବାର ଶକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ଇଚ୍ଛାନୁସାର ବିଚରଣ କଲେ।

1.17.25

सिंहशार्दूलसदृशा दर्पेण च बलेन च ।
शिलाप्रहरणाः सर्वे सर्वे पादपयोधिनः ॥ १.१७.२५ ॥

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସିଂହ ଓ ବାଘ ପରି ଥିଲେ, ଦର୍ପ ଓ ବଳରେ ମଧ୍ୟ ସେପରି। ପଥର ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଥିଲା; ସମସ୍ତେ ପାଦ ଓ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ।

1.17.26

नखदंष्ट्रायुधाः सर्वे सर्वे सर्वास्त्रकोविदाः ।
विचालयेयुः शैलेन्द्रान् भेदयेयुः स्थिरान् द्रुमान् ॥ १.१७.२६ ॥

ନଖ ଓ ଦାନ୍ତ ହିଁ ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର; ସମସ୍ତେ ସବୁ ଅସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ। ସେମାନେ ପର୍ବତରାଜମାନଙ୍କୁ ହଲାଇପାରନ୍ତି ଓ ଅଚଳ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଚିରିପାରନ୍ତି।

1.17.27

क्षोभयेयुश्च वेगेन समुद्रं सरितां पतिम् ।
दारयेयुः क्षितिं पद्भ्यामाप्लवेयुर्महार्णवान् ॥ १.१७.२७ ॥

ସେମାନେ ବେଗରେ ନଦୀମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ସମୁଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୁବ୍ଧ କରିପାରନ୍ତି; ପାଦରେ ପୃଥିବୀକୁ ଚିରିପାରନ୍ତି ଓ ମହାସାଗରମାନଙ୍କୁ ଡେଇଁ ପାର ହୋଇପାରନ୍ତି।

1.17.28

नभस्तलं विशेयुश्च गृह्णीयुरपि तोयदान् ।
गृह्णीयुरपि मातङ्गान् मत्तान् प्रव्रजतो वने ॥ १.१७.२८ ॥

ସେମାନେ ଆକାଶରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରନ୍ତି, ମେଘଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଧରିପାରନ୍ତି; ବନରେ ବୁଲୁଥିବା ମତ୍ତ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଧରିପାରନ୍ତି।

1.17.29

नर्दमानांश्च नादेन पातयेयुर्विहङ्गमान् ।
ईदृशानां प्रसूतानि हरीणां कामरूपिणाम् ॥ १.१७.२९ ॥

ଗର୍ଜନ କରି ସେମାନେ ନିଜ ଗର୍ଜନରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପାତିତ କରିପାରନ୍ତି। ଏମିତି ଇଚ୍ଛାରୂପୀ ହରିମାନଙ୍କର ସନ୍ତାନ ସେମାନେ।

1.17.30

शतं शतसहस्राणि यूथपानां महात्मनाम् ।
ते प्रधानेषु यूथेषु हरीणां हरियूथपाः ॥ १.१७.३० ॥

ମହାତ୍ମା ଯୂଥପତିମାନଙ୍କର ଶହ ଓ ଶହ ହଜାର ଥିଲେ। ସେମାନେ ହରିମାନଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ଯୂଥର ଯୂଥପତି ଥିଲେ।

1.17.31

बभूवुर्यूथपश्रेष्ठान् वीरांश्चाजनयन् हरीन् ।
अन्ये ऋक्षवतः प्रस्थानुपतस्थुः सहस्रशः ॥ १.१७.३१ ॥

ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୂଥପତି ଓ ବୀର ବାନରମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଅନ୍ୟମାନେ ହଜାର ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ଋକ୍ଷବାନ୍ ପର୍ବତ-ଢାଲରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।

1.17.32

अन्ये नानाविधाञ्छैलान् काननानि च भेजिरे ।
सूर्यपुत्रं च सुग्रीवं शक्रपुत्रं च वालिनम् ॥ १.१७.३२ ॥

ଅନ୍ୟମାନେ ନାନା ପ୍ରକାର ପର୍ବତ ଓ ବନକୁ ଗଲେ; ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ସୁଗ୍ରୀବ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ବାଳୀଙ୍କ ଆଶ୍ରିତ ହେଲେ।

1.17.33

भ्रातरावुपतस्थुस्ते सर्वे च हरियूथपाः ।
नलं नीलं हनूमन्तमन्यांश्च हरियूथपान् ॥ १.१७.३३ ॥

ସେହି ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ବାନର ଯୂଥପତିମାନେ ସେବା କଲେ—ନଳ, ନୀଳ, ହନୁମାନ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବାନର ଯୂଥପତିମାନେ।

1.17.34

ते तार्क्ष्यबलसम्पन्नाः सर्वे युद्धविशारदाः ।
विचरन्तोऽर्दयन् सर्वान् सिंहव्याघ्रमहोरगान् ॥ १.१७.३४ ॥

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ବଳରେ ବଳବାନ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ; ବିଚରଣ କରି ସିଂହ, ବାଘ ଓ ମହାସର୍ପ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।

1.17.35

महाबलो महाबाहुर्वाली विपुलविक्रमः ।
जुगोप भुजवीर्येण ऋक्षगोपुच्छवानरान् ॥ १.१७.३५ ॥

ମହାବଳୀ, ମହାବାହୁ ଏବଂ ବିପୁଳ ପରାକ୍ରମୀ ବାଳୀ ନିଜ ବାହୁବଳରେ ଋକ୍ଷ, ଗୋପୁଚ୍ଛ ଓ ବାନରମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ।

1.17.36

तैरियं पृथिवी शूरैः सपर्वतवनार्णवा ।
कीर्णा विविधसंस्थानैर्नानाव्यञ्जनलक्षणैः ॥ १.१७.३६ ॥

ସେହି ଶୂରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପୃଥିବୀ—ପର୍ବତ, ବନ ଓ ସମୁଦ୍ର ସହିତ—ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଓ ନାନା ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।

1.17.37

तैर्मेघवृन्दाचलकूटसंनिभै-
र्महाबलैर्वानरयूथपाधिपैः
बभूव भूर्भीमशरीररूपैः
समावृता रामसहायहेतोः ॥ १.१७.३७ ॥

ରାମଙ୍କ ସହାୟତା ପାଇଁ, ମେଘସମୂହ ଓ ପର୍ବତଶିଖର ସଦୃଶ, ମହାବଳୀ, ଭୟଙ୍କର ଶରୀର ଓ ରୂପଧାରୀ ବାନରଯୂଥପତିମାନଙ୍କ ଅଧିପତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେଲା।