ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.26.1
मुनेर्वचनमक्लीबं श्रुत्वा नरवरात्मजः ।
राघवः प्राञ्जलिर्भूत्वा प्रत्युवाच दृढव्रतः ॥ १.२६.१ ॥
ಮುನಿಯ ಆ ದೃಢ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ನರಶ್ರೇಷ್ಠನ ಪುತ್ರ, ದೃಢವ್ರತ ರಾಘವನು ಕೈಮುಗಿದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
1.26.2
पितुर्वचननिर्देशात् पितुर्वचनगौरवात् ।
वचनं कौशिकस्येति कर्तव्यमविशङ्कया ॥ १.२६.२ ॥
ತಂದೆಯ ವಚನದ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ, ತಂದೆಯ ವಚನದ ಗೌರವದಿಂದ, ಕೌಶಿಕನ ಈ ವಚನವನ್ನು ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಬೇಕು.
1.26.4
अनुशिष्टोऽस्म्ययोध्यायां गुरुमध्ये महात्मना ।
पित्रा दशरथेनाहं नावज्ञेयं हि तद्वचः ॥१-२६-१३
सोऽहं पितुर्वचः श्रुत्वा शासनाद् ब्रह्मवादिनः ।
करिष्यामि न संदेहस्ताटकावधमुत्तमम् ॥ १.२६.४ ॥
ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರ ನಡುವೆ ಮಹಾತ್ಮ ತಂದೆ ದಶರಥನು ನನಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಅವನ ವಚನವನ್ನು ಅಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು. ಆದ್ದರಿಂದ ತಂದೆಯ ವಚನವನ್ನು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿ ಮುನಿಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ಉತ್ತಮವಾದ ತಾಟಕಾ ವಧೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
1.26.5
गोब्राह्मणहितार्थाय देशस्य च हिताय च ।
तव चैवाप्रमेयस्य वचनं कर्तुमुद्यतः ॥ १.२६.५ ॥
ಗೋವು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ದೇಶದ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ, ಮತ್ತು ಅಪ್ರಮೇಯರಾದ ನಿಮ್ಮ ವಚನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ನಾನು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
1.26.6
एवमुक्त्वा धनुर्मध्ये बद्ध्वा मुष्टिमरिन्दमः ।
ज्याघोषमकरोत् तीव्रं दिशः शब्देन नादयन् ॥ १.२६.६ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಶತ್ರುನಾಶಕನು ಬಿಲ್ಲಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಗಿದು, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಜ್ಯಾಘೋಷವನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಆ ಶಬ್ದದಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮೊಳಗಿದವು.
1.26.7
तेन शब्देन वित्रस्तास्ताटकावनवासिनः ।
ताटका च सुसंक्रुद्धा तेन शब्देन मोहिता ॥ १.२६.७ ॥
ಆ ಶಬ್ದದಿಂದ ತಾಟಕಾ ವನದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಭಯಗೊಂಡರು; ಅತಿ ಕ್ರುದ್ಧಳಾದ ತಾಟಕೆಯೂ ಆ ಶಬ್ದದಿಂದ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಳು.
1.26.8
तं शब्दमभिनिध्याय राक्षसी क्रोधमूर्छिता ।
श्रुत्वा चाभ्यद्रवत् क्रुद्धा यत्र शब्दो विनिःसृतः ॥ १.२६.८ ॥
ಆ ಶಬ್ದವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಕೇಳಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಮೂರ್ಛಿತಳಾದ ರಾಕ್ಷಸಿ, ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಆ ಶಬ್ದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಸ್ಥಳದ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದಳು.
1.26.9
तां दृष्ट्वा राघवः क्रुद्धां विकृतां विकृताननाम् ।
प्रमाणेनातिवृद्धां च लक्ष्मणं सोऽभ्यभाषत ॥ १.२६.९ ॥
ಕೋಪಗೊಂಡು, ವಿಕೃತ ಮುಖವುಳ್ಳ, ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಆಕಾರದ ಆ ರಾಕ್ಷಸಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ ರಾಘವನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.26.10
पश्य लक्ष्मण यक्षिण्या भैरवं दारुणं वपुः ।
भिद्येरन् दर्शनादस्या भीरूणां हृदयानि च ॥ १.२६.१० ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಈ ಯಕ್ಷಿಣಿಯ ಭಯಂಕರ, ಘೋರ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡು. ಇವಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಹೇಡಿಗಳ ಹೃದಯಗಳು ಒಡೆದುಹೋಗುವವು.
1.26.11
एतां पश्य दुराधर्षां मायाबलसमन्विताम् ।
विनिवृत्तां करोम्यद्य हृतकर्णाग्रनासिकाम् ॥ १.२६.११ ॥
ಇವಳನ್ನು ನೋಡು, ಇವಳು ಅಜೇಯಳು, ಮಾಯಾಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದವಳು. ಇಂದೇ ಇವಳ ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಮೂಗಿನ ತುದಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಿಂದೆ ಕಳುಹಿಸುವೆನು.
1.26.12
न ह्येनामुत्सहे हन्तुं स्त्रीस्वभावेन रक्षिताम् ।
वीर्यं चास्या गतिं चैव हन्यामिति हि मे मतिः ॥ १.२६.१२ ॥
ಇವಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ನಾನು ಉತ್ಸಾಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇವಳು ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ರಕ್ಷಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಆದರೆ ಇವಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಚಲನೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಯ.
1.26.13
एवं ब्रुवाणे रामे तु ताटका क्रोधमूर्छिता ।
उद्यम्य बाहू गर्जन्ती राममेवाभ्यधावत ॥ १.२६.१३ ॥
ರಾಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕೋಪದಿಂದ ಮೂರ್ಛಿತಳಾದ ತಾಟಕೆ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ರಾಮನ ಕಡೆಗೇ ಧಾವಿಸಿದಳು.
1.26.14
विश्वामित्रस्तु ब्रह्मर्षिर्हुंकारेणाभिभर्त्स्य ताम् ।
स्वस्ति राघवयोरस्तु जयं चैवाभ्यभाषत ॥ १.२६.१४ ॥
ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹುಂಕಾರದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಗದರಿಸಿ, 'ರಾಘವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಕ್ಷೇಮವಾಗಲಿ, ಜಯವಾಗಲಿ' ಎಂದನು.
1.26.15
उद्धुन्वाना रजो घोरं ताटका राघवावुभौ ।
रजोमेघेन महता मुहूर्तं सा व्यमोहयत् ॥ १.२६.१५ ॥
ಭಯಂಕರ ಧೂಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿ, ತಾಟಕೆಯು ರಾಘವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಮಹಾ ಧೂಳಿನ ಮೇಘದಿಂದ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದಳು.
1.26.16
ततो मायां समास्थाय शिलावर्षेण राघवौ ।
अवाकिरत् सुमहता ततश्चुक्रोध राघवः ॥ १.२६.१६ ॥
ನಂತರ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವಳು ರಾಘವರಿಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಮಹಾ ಶಿಲಾವರ್ಷ ಸುರಿಸಿದಳು; ಆಗ ರಾಘವ (ರಾಮ) ಕ್ರುದ್ಧನಾದನು.
1.26.17
शिलावर्षं महत् तस्याः शरवर्षेण राघवः ।
प्रतिवार्योपधावन्त्याः करौ चिच्छेद पत्रिभिः ॥ १.२६.१७ ॥
ಅವಳ ಮಹಾ ಶಿಲಾವರ್ಷವನ್ನು ರಾಘವ (ರಾಮ) ಬಾಣವರ್ಷದಿಂದ ತಡೆದು, ಧಾವಿಸಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳ ಎರಡು ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
1.26.18
ततश्च्छिन्नभुजां श्रान्तामभ्याशे परिगर्जतीम् ।
सौमित्रिरकरोत् क्रोधाद्धृतकर्णाग्रनासिकाम् ॥ १.२६.१८ ॥
ನಂತರ ಬಾಹುಗಳು ತುಂಡಾಗಿ, ದಣಿದು, ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳನ್ನು ಸೌಮಿತ್ರಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ) ಕೋಪದಿಂದ ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಮೂಗಿನ ತುದಿ ಕತ್ತರಿಸಿದವಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.
1.26.19
कामरूपधरा सा तु कृत्वा रूपाण्यनेकशः ।
अन्तर्धानं गता यक्षी मोहयन्ती स्वमायया ॥ १.२६.१९ ॥
ಬಯಸಿದ ರೂಪ ಧರಿಸಬಲ್ಲ ಆ ಯಕ್ಷಿಣಿ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಅದೃಶ್ಯಳಾದಳು.
1.26.20
अश्मवर्षं विमुञ्चन्ती भैरवं विचचार सा ॥
ततस्तावश्मवर्षेण कीर्यमाणौ समन्ततः ॥ १.२६.२० ॥
ಅವಳು ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಕಲ್ಲಿನ ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸಿದಳು. ಆಗ ಕಲ್ಲಿನ ಮಳೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಇಬ್ಬರು.
1.26.21
दृष्ट्वा गाधिसुतः श्रीमानिदं वचनमब्रवीत् ।
अलं ते घृणया राम पापैषा दुष्टचारिणी ॥ १.२६.२१ ॥
ಗಾಧಿಯ ಮಗ ಶ್ರೀಮಂತನು ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಮ, ನಿನಗೆ ಕರುಣೆ ಸಾಕು; ಇವಳು ಪಾಪಿನಿ, ದುಷ್ಟ ನಡತೆಯವಳು.
1.26.22
यज्ञविघ्नकरी यक्षी पुरा वर्धेत मायया ।
वध्यतां तावदेवैषा पुरा संध्या प्रवर्तते ॥ १.२६.२२ ॥
ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ವಿಘ್ನ ಮಾಡುವ ಈ ಯಕ್ಷಿಣಿ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಬೆಳೆದುಬಿಡುವಳು; ಈಗಲೇ ಇವಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲು, ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದೆ.
1.26.23
रक्षांसि संध्याकाले तु दुर्धर्षाणि भवन्ति हि ।
इत्युक्तः स तु तां यक्षीमश्मवृष्ट्याभिवर्षणीम् ॥ १.२६.२३ ॥
ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಜೇಯರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿ ಅವನು ಕಲ್ಲಿನ ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಯಕ್ಷಿಣಿಯ ಮೇಲೆ.
1.26.24
दर्शयञ्शब्दवेधित्वं तां रुरोध स सायकैः ।
सा रुद्धा बाणजालेन मायाबलसमन्विता ॥ १.२६.२४ ॥
ಶಬ್ದವೇಧಿ ಕೌಶಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ತಡೆದನು. ಬಾಣಜಾಲದಿಂದ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅವಳು, ಮಾಯಾಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ.
1.26.25
अभिदुद्राव काकुत्स्थं लक्ष्मणं च विनेषुदी ।
तामापतन्तीं वेगेन विक्रान्तामशनीमिव ॥ १.२६.२५ ॥
ಅವಳು ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿ, ಅವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದಳು. ವೇಗವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಪರಾಕ್ರಮಿಯನ್ನು, ವಜ್ರದಂತೆ.
1.26.26
शरेणोरसि विव्याध सा पपात ममार च ।
तां हतां भीमसंकाशां दृष्ट्वा सुरपतिस्तदा ॥ १.२६.२६ ॥
ರಾಮನು ಬಾಣದಿಂದ ಅವಳ ಎದೆಯನ್ನು ಇರಿದನು; ಅವಳು ಬಿದ್ದು ಸತ್ತಳು. ಭಯಂಕರ ರೂಪದ ಅವಳು ಹತಳಾದುದನ್ನು ಕಂಡು, ಆಗ ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯನು...
1.26.27
साधु साध्विति काकुत्स्थं सुराश्चाप्यभिपूजयन् ।
उवाच परमप्रीतः सहस्राक्षः पुरन्दरः ॥ १.२६.२७ ॥
"ಸಾಧು! ಸಾಧು!" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ದೇವತೆಗಳೂ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನಾದ ರಾಮನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು. ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಪುರಂದರನು (ಇಂದ್ರನು) ಹೇಳಿದನು...
1.26.28
सुराश्च सर्वे संहृष्टा विश्वामित्रमथाब्रुवन् ।
मुने कौशिक भद्रं ते सेन्द्राः सर्वे मरुद्गणाः ॥ १.२६.२८ ॥
ಆಗ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಮುನಿ ಕೌಶಿಕನೇ, ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ! ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ಮರುದ್ಗಣರು...
1.26.29
तोषिताः कर्मणानेन स्नेहं दर्शय राघवे ।
प्रजापतेः कृशाश्वस्य पुत्रान् सत्यपराक्रमान् ॥ १.२६.२९ ॥
"ಈ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ನಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ರಾಘವನ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ತೋರಿಸು; ಪ್ರಜಾಪತಿ ಕುಶಾಶ್ವನ ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿ ಪುತ್ರರನ್ನು...
1.26.30
तपोबलभृतो ब्रह्मन् राघवाय निवेदय ।
पात्रभूतश्च ते ब्रह्मंस्तवानुगमने रतः ॥ १.२६.३० ॥
"ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ತಪೋಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇವರನ್ನು ರಾಘವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸು. ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಅವನು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರನು; ನಿನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತನು...
1.26.31
कर्तव्यं सुमहत् कर्म सुराणां राजसूनुना ।
एवमुक्त्वा सुराः सर्वे जग्मुर्हृष्टा विहायसम् ॥ १.२६.३१ ॥
"ದೇವತೆಗಳ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ರಾಜಕುಮಾರನು ಮಾಡಬೇಕು." ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
1.26.32
विश्वामित्रं पूजयन्तस्ततः संध्या प्रवर्तते ।
ततो मुनिवरः प्रीतस्ताटकावधतोषितः ॥ १.२६.३२ ॥
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿರಲು ಆಗ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲ ಬಂದಿತು. ಆಗ ಮುನಿವರರು ತಾಟಕೆಯ ವಧೆಯಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿ ಪ್ರೀತರಾದರು.
1.26.33
मूर्ध्नि राममुपाघ्राय इदं वचनमब्रवीत् ।
इहाद्य रजनीं राम वसाम शुभदर्शन ॥ १.२६.३३ ॥
ರಾಮನ ತಲೆಯನ್ನು ಮುದ್ದಿಸಿ ಅವರು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದರು: 'ರಾಮ, ಶುಭದರ್ಶನನೇ, ಇಂದು ರಾತ್ರಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ತಂಗೋಣ.'
1.26.34
श्वः प्रभाते गमिष्यामस्तदाश्रमपदं मम ।
विश्वामित्रवचः श्रुत्वा हृष्टो दशरथात्मजः ॥ १.२६.३४ ॥
'ನಾಳೆ ಬೆಳಗಿನ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಮ್ಮ ಆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ.' ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರ ಮಾತು ಕೇಳಿ ದಶರಥನ ಮಗ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು.
1.26.35
उवास रजनीं तत्र ताटकाया वने सुखम् ।
मुक्तशापं वनं तच्च तस्मिन्नेव तदाहनि ।
रमणीयं विबभ्राज यथा चैत्ररथं वनम् ॥ १.२६.३५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ತಾಟಕೆಯ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಸುಖವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದರು. ಅದೇ ದಿನ ಆ ಕಾಡು ಶಾಪಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚೈತ್ರರಥ ವನದಂತೆ ರಮಣೀಯವಾಗಿ ಹೊಳೆಯಿತು.
1.26.36
निहत्य तां यक्षसुतां स रामः
प्रशस्यमानः सुरसिद्धसङ्घैः ।
उवास तस्मिन् मुनिना सहैव
प्रभातवेलां प्रतिबोध्यमानः ॥ १.२६.३६ ॥
ಆ ಯಕ್ಷ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಂದ ರಾಮನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಹೊಗಳಲ್ಪಡುತ್ತ ಆ ಮುನಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ತಂಗಿದನು; ಬೆಳಗಿನ ವೇಳೆ ಎಬ್ಬಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.