వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.26.1
मुनेर्वचनमक्लीबं श्रुत्वा नरवरात्मजः ।
राघवः प्राञ्जलिर्भूत्वा प्रत्युवाच दृढव्रतः ॥ १.२६.१ ॥
మునివాక్యాన్ని విని, నరశ్రేష్ఠుని కుమారుడైన, దృఢవ్రతుడైన రాఘవుడు అంజలి ఘటించి ప్రత్యుత్తరమిచ్చాడు.
1.26.2
पितुर्वचननिर्देशात् पितुर्वचनगौरवात् ।
वचनं कौशिकस्येति कर्तव्यमविशङ्कया ॥ १.२६.२ ॥
తండ్రి వాక్య ఆజ్ఞవల్ల, తండ్రి వాక్యగౌరవం వల్ల, కౌశికుని ఈ మాటను సందేహం లేకుండా చేయాలి.
1.26.4
अनुशिष्टोऽस्म्ययोध्यायां गुरुमध्ये महात्मना ।
पित्रा दशरथेनाहं नावज्ञेयं हि तद्वचः ॥१-२६-१३
सोऽहं पितुर्वचः श्रुत्वा शासनाद् ब्रह्मवादिनः ।
करिष्यामि न संदेहस्ताटकावधमुत्तमम् ॥ १.२६.४ ॥
అయోధ్యలో పెద్దల మధ్య మహాత్ముడైన తండ్రి దశరథుడు నాకు ఉపదేశించాడు; ఆయన మాటను తృణీకరించరాదు. కాబట్టి తండ్రి మాటను, బ్రహ్మవాది అయిన మునియొక్క ఆజ్ఞను విని, సందేహం లేకుండా తాటకా వధను చేస్తాను.
1.26.5
गोब्राह्मणहितार्थाय देशस्य च हिताय च ।
तव चैवाप्रमेयस्य वचनं कर्तुमुद्यतः ॥ १.२६.५ ॥
గోవులు, బ్రాహ్మణుల హితం కోసం, దేశ క్షేమం కోసం, మరియు అప్రమేయులైన మీ వాక్యాన్ని నెరవేర్చడానికి నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను.
1.26.6
एवमुक्त्वा धनुर्मध्ये बद्ध्वा मुष्टिमरिन्दमः ।
ज्याघोषमकरोत् तीव्रं दिशः शब्देन नादयन् ॥ १.२६.६ ॥
ఇలా చెప్పి, శత్రుసంహారకుడు విల్లు మధ్యలో పట్టును బిగించి, తీవ్రమైన వింటినారి ధ్వనిని చేశాడు; ఆ శబ్దంతో దిశలు ప్రతిధ్వనించాయి.
1.26.7
तेन शब्देन वित्रस्तास्ताटकावनवासिनः ।
ताटका च सुसंक्रुद्धा तेन शब्देन मोहिता ॥ १.२६.७ ॥
ఆ ధ్వనికి తాటకా వనవాసులు భయపడిపోయారు; అత్యంత కోపంతో ఉన్న తాటక కూడా ఆ శబ్దంతో మోహానికి లోనైంది.
1.26.8
तं शब्दमभिनिध्याय राक्षसी क्रोधमूर्छिता ।
श्रुत्वा चाभ्यद्रवत् क्रुद्धा यत्र शब्दो विनिःसृतः ॥ १.२६.८ ॥
ఆ శబ్దాన్ని శ్రద్ధగా విని, కోపంతో మూర్ఛితురాలైన రాక్షసి కోపోద్రిక్తురాలై, ఆ శబ్దం వెలువడిన చోటికి పరుగెత్తింది.
1.26.9
तां दृष्ट्वा राघवः क्रुद्धां विकृतां विकृताननाम् ।
प्रमाणेनातिवृद्धां च लक्ष्मणं सोऽभ्यभाषत ॥ १.२६.९ ॥
కోపంతో, వికృతమైన ముఖంతో, అపారమైన శరీర పరిమాణంతో ఉన్న ఆమెను చూసిన రాఘవుడు లక్ష్మణునితో ఇలా అన్నాడు.
1.26.10
पश्य लक्ष्मण यक्षिण्या भैरवं दारुणं वपुः ।
भिद्येरन् दर्शनादस्या भीरूणां हृदयानि च ॥ १.२६.१० ॥
లక్ష్మణా, ఈ యక్షిణి యొక్క భయంకరమైన, దారుణమైన రూపాన్ని చూడు. ఈమెను చూడగానే భీరువుల హృదయాలు పగిలిపోతాయి.
1.26.11
एतां पश्य दुराधर्षां मायाबलसमन्विताम् ।
विनिवृत्तां करोम्यद्य हृतकर्णाग्रनासिकाम् ॥ १.२६.११ ॥
ఈమెను చూడు, ఈమె అజేయురాలు, మాయాబలంతో కూడినది. ఈరోజే ఈమె చెవుల, ముక్కు కొనలను కోసి వెనక్కి పంపుతాను.
1.26.12
न ह्येनामुत्सहे हन्तुं स्त्रीस्वभावेन रक्षिताम् ।
वीर्यं चास्या गतिं चैव हन्यामिति हि मे मतिः ॥ १.२६.१२ ॥
ఈమెను చంపడానికి నేను సిద్ధంగా లేను; స్త్రీ స్వభావంతో ఈమె రక్షింపబడింది. కానీ ఈమె బలాన్ని, ఈమె గమనాన్ని నాశనం చేస్తానని నా నిశ్చయం.
1.26.13
एवं ब्रुवाणे रामे तु ताटका क्रोधमूर्छिता ।
उद्यम्य बाहू गर्जन्ती राममेवाभ्यधावत ॥ १.२६.१३ ॥
రాముడు ఇలా మాట్లాడుతుండగా, కోపంతో మూర్ఛితురాలైన తాటక చేతులెత్తి గర్జిస్తూ రాముని వైపే పరుగెత్తింది.
1.26.14
विश्वामित्रस्तु ब्रह्मर्षिर्हुंकारेणाभिभर्त्स्य ताम् ।
स्वस्ति राघवयोरस्तु जयं चैवाभ्यभाषत ॥ १.२६.१४ ॥
బ్రహ్మర్షి విశ్వామిత్రుడు హుంకారంతో ఆమెను గద్దించి, 'రాఘవులిద్దరికీ క్షేమం కలుగుగాక, జయం కలుగుగాక' అని పలికాడు.
1.26.15
उद्धुन्वाना रजो घोरं ताटका राघवावुभौ ।
रजोमेघेन महता मुहूर्तं सा व्यमोहयत् ॥ १.२६.१५ ॥
భయంకరమైన ధూళిని రేపి, తాటక రఘువంశ వీరులిద్దరినీ మహా ధూళిమేఘంతో క్షణకాలం మోహింపజేసింది.
1.26.16
ततो मायां समास्थाय शिलावर्षेण राघवौ ।
अवाकिरत् सुमहता ततश्चुक्रोध राघवः ॥ १.२६.१६ ॥
అప్పుడు మాయను ఆశ్రయించి ఆమె ఇద్దరు రాఘవులపై మహా శిలావర్షం కురిపించింది; అప్పుడు రాఘవుడు కోపించాడు.
1.26.17
शिलावर्षं महत् तस्याः शरवर्षेण राघवः ।
प्रतिवार्योपधावन्त्याः करौ चिच्छेद पत्रिभिः ॥ १.२६.१७ ॥
ఆమె మహా శిలావర్షాన్ని రాఘవుడు (రాముడు) బాణవర్షంతో అడ్డుకున్నాడు; పరుగెత్తి వస్తున్న ఆమె రెండు చేతులను బాణాలతో ఖండించాడు.
1.26.18
ततश्च्छिन्नभुजां श्रान्तामभ्याशे परिगर्जतीम् ।
सौमित्रिरकरोत् क्रोधाद्धृतकर्णाग्रनासिकाम् ॥ १.२६.१८ ॥
అప్పుడు చేతులు తెగి, అలసిపోయి, సమీపంలో గర్జిస్తున్న ఆమెను సౌమిత్రి (లక్ష్మణుడు) కోపంతో చెవులు, ముక్కు చివర కోసిన దానిగా చేశాడు.
1.26.19
कामरूपधरा सा तु कृत्वा रूपाण्यनेकशः ।
अन्तर्धानं गता यक्षी मोहयन्ती स्वमायया ॥ १.२६.१९ ॥
కోరిన రూపం ధరించగల ఆ యక్షిణి అనేక రూపాలు సృష్టించి, తన మాయతో మోహింపజేస్తూ అంతర్ధానమైంది.
1.26.20
अश्मवर्षं विमुञ्चन्ती भैरवं विचचार सा ॥
ततस्तावश्मवर्षेण कीर्यमाणौ समन्ततः ॥ १.२६.२० ॥
ఆమె భయంకరంగా రాళ్ల వర్షాన్ని కురిపిస్తూ తిరిగింది. అప్పుడు రాళ్ల వర్షంతో అన్ని వైపులా కప్పబడిన ఆ ఇద్దరు.
1.26.21
दृष्ट्वा गाधिसुतः श्रीमानिदं वचनमब्रवीत् ।
अलं ते घृणया राम पापैषा दुष्टचारिणी ॥ १.२६.२१ ॥
గాధి కుమారుడు శ్రీమంతుడు దీనిని చూసి ఈ మాట అన్నాడు: రామా, నీకు దయ చాలు; ఈమె పాపిష్ఠి, దుష్ట ప్రవర్తన కలది.
1.26.22
यज्ञविघ्नकरी यक्षी पुरा वर्धेत मायया ।
वध्यतां तावदेवैषा पुरा संध्या प्रवर्तते ॥ १.२६.२२ ॥
యజ్ఞానికి ఆటంకం కలిగించే ఈ యక్షిణి మాయతో పెరిగిపోతుంది; ఇప్పుడే ఈమెను చంపు, సంధ్యాసమయం ప్రారంభమవుతోంది.
1.26.23
रक्षांसि संध्याकाले तु दुर्धर्षाणि भवन्ति हि ।
इत्युक्तः स तु तां यक्षीमश्मवृष्ट्याभिवर्षणीम् ॥ १.२६.२३ ॥
సంధ్యాకాలంలో రాక్షసులు నిజంగానే అజేయులవుతారు. ఇలా చెప్పబడినవాడై అతడు రాళ్ల వర్షం కురిపిస్తున్న ఆ యక్షిణిపై.
1.26.24
दर्शयञ्शब्दवेधित्वं तां रुरोध स सायकैः ।
सा रुद्धा बाणजालेन मायाबलसमन्विता ॥ १.२६.२४ ॥
శబ్దవేధిత్వాన్ని ప్రదర్శిస్తూ అతడు బాణాలతో ఆమెను అడ్డుకున్నాడు. బాణ జాలంతో అడ్డగించబడిన ఆమె, మాయాబలంతో కూడినదైనప్పటికీ.
1.26.25
अभिदुद्राव काकुत्स्थं लक्ष्मणं च विनेषुदी ।
तामापतन्तीं वेगेन विक्रान्तामशनीमिव ॥ १.२६.२५ ॥
ఆమె కాకుత్స్థుడైన రాముని మరియు లక్ష్మణుని వైపు పరుగెత్తి, వారిపై దెబ్బలు కొట్టింది. వేగంగా వస్తున్న ఆ పరాక్రమవంతురాలిని, వజ్రం వలె.
1.26.26
शरेणोरसि विव्याध सा पपात ममार च ।
तां हतां भीमसंकाशां दृष्ट्वा सुरपतिस्तदा ॥ १.२६.२६ ॥
రాముడు బాణంతో ఆమె రొమ్మును గుచ్చాడు; ఆమె పడి మరణించింది. భయంకర రూపం గల ఆమె హతమవడం చూసి, అప్పుడు దేవతల అధిపతి...
1.26.27
साधु साध्विति काकुत्स्थं सुराश्चाप्यभिपूजयन् ।
उवाच परमप्रीतः सहस्राक्षः पुरन्दरः ॥ १.२६.२७ ॥
"సాధు! సాధు!" అని పలుకుతూ దేవతలు కూడా కాకుత్స్థుడైన రాముని పూజించారు. అత్యంత సంతోషించిన సహస్రాక్షుడు, పురందరుడు (ఇంద్రుడు) ఇలా అన్నాడు...
1.26.28
सुराश्च सर्वे संहृष्टा विश्वामित्रमथाब्रुवन् ।
मुने कौशिक भद्रं ते सेन्द्राः सर्वे मरुद्गणाः ॥ १.२६.२८ ॥
అప్పుడు దేవతలందరూ ఎంతో సంతోషించి విశ్వామిత్రునితో ఇలా అన్నారు: "ఓ ముని కౌశికా, నీకు శుభం! ఇంద్రునితో కూడిన మరుద్గణాలందరూ...
1.26.29
तोषिताः कर्मणानेन स्नेहं दर्शय राघवे ।
प्रजापतेः कृशाश्वस्य पुत्रान् सत्यपराक्रमान् ॥ १.२६.२९ ॥
"ఈ కార్యంతో మేము సంతృప్తి చెందాము. రాఘవుని పట్ల నీ ప్రేమను చూపు; ప్రజాపతి కుశాశ్వుని సత్యపరాక్రమ పుత్రులను...
1.26.30
तपोबलभृतो ब्रह्मन् राघवाय निवेदय ।
पात्रभूतश्च ते ब्रह्मंस्तवानुगमने रतः ॥ १.२६.३० ॥
"బ్రాహ్మణా, తపోబలం కలిగిన వీరిని రాఘవునికి సమర్పించు. బ్రాహ్మణా, అతడు నీకు తగిన పాత్రుడు; నిన్ను అనుసరించడంలో అనురక్తుడు...
1.26.31
कर्तव्यं सुमहत् कर्म सुराणां राजसूनुना ।
एवमुक्त्वा सुराः सर्वे जग्मुर्हृष्टा विहायसम् ॥ १.२६.३१ ॥
"దేవతల అత్యంత గొప్ప కార్యాన్ని రాజకుమారుడు చేయాలి." ఇలా పలికి దేవతలందరూ సంతోషంతో ఆకాశంలోకి వెళ్లారు.
1.26.32
विश्वामित्रं पूजयन्तस्ततः संध्या प्रवर्तते ।
ततो मुनिवरः प्रीतस्ताटकावधतोषितः ॥ १.२६.३२ ॥
విశ్వామిత్రుని గౌరవిస్తూ అప్పుడు సంధ్య ప్రారంభమైంది. అప్పుడు మునివరుడు తాటక వధతో సంతుష్టుడై ప్రీతి చెందాడు.
1.26.33
मूर्ध्नि राममुपाघ्राय इदं वचनमब्रवीत् ।
इहाद्य रजनीं राम वसाम शुभदर्शन ॥ १.२६.३३ ॥
రాముని తలను ముద్దాడి ఆయన ఈ మాటలు పలికాడు: 'రామా, శుభదర్శనుడా, ఈ రాత్రి ఇక్కడే ఉందాం.'
1.26.34
श्वः प्रभाते गमिष्यामस्तदाश्रमपदं मम ।
विश्वामित्रवचः श्रुत्वा हृष्टो दशरथात्मजः ॥ १.२६.३४ ॥
'రేపు తెల్లవారుజామున మన ఆశ్రమానికి వెళ్దాం.' విశ్వామిత్రుని మాటలు విని దశరథ పుత్రుడు సంతోషించాడు.
1.26.35
उवास रजनीं तत्र ताटकाया वने सुखम् ।
मुक्तशापं वनं तच्च तस्मिन्नेव तदाहनि ।
रमणीयं विबभ्राज यथा चैत्ररथं वनम् ॥ १.२६.३५ ॥
అక్కడ తాటక అడవిలో ఆయన సుఖంగా రాత్రి గడిపాడు. ఆ రోజే ఆ అడవి శాపవిముక్తమై చైత్రరథ వనంలా రమణీయంగా ప్రకాశించింది.
1.26.36
निहत्य तां यक्षसुतां स रामः
प्रशस्यमानः सुरसिद्धसङ्घैः ।
उवास तस्मिन् मुनिना सहैव
प्रभातवेलां प्रतिबोध्यमानः ॥ १.२६.३६ ॥
ఆ యక్ష కుమార్తెను వధించి, దేవతలు సిద్ధ సమూహాలచే ప్రశంసించబడుతూ రాముడు ఆ మునితో కలిసి అక్కడే ఉన్నాడు; ప్రభాత వేళలో మేల్కొలపబడ్డాడు.