ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.26.1
मुनेर्वचनमक्लीबं श्रुत्वा नरवरात्मजः ।
राघवः प्राञ्जलिर्भूत्वा प्रत्युवाच दृढव्रतः ॥ १.२६.१ ॥
ମୁନିଙ୍କ ସେହି ଦୃଢ଼ ବାଣୀ ଶୁଣି, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ରାଘବ ହାତଯୋଡ଼ି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
1.26.2
पितुर्वचननिर्देशात् पितुर्वचनगौरवात् ।
वचनं कौशिकस्येति कर्तव्यमविशङ्कया ॥ १.२६.२ ॥
ପିତାଙ୍କ ବାଣୀର ଆଜ୍ଞାରୁ ଓ ପିତାଙ୍କ ବାଣୀର ଗୌରବରୁ, କୌଶିକଙ୍କ ଏହି ବାଣୀ ସନ୍ଦେହ ବିନା ପାଳନ କରିବାକୁ ହେବ।
1.26.4
अनुशिष्टोऽस्म्ययोध्यायां गुरुमध्ये महात्मना ।
पित्रा दशरथेनाहं नावज्ञेयं हि तद्वचः ॥१-२६-१३
सोऽहं पितुर्वचः श्रुत्वा शासनाद् ब्रह्मवादिनः ।
करिष्यामि न संदेहस्ताटकावधमुत्तमम् ॥ १.२६.४ ॥
ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାତ୍ମା ପିତା ଦଶରଥ ମୋତେ ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ବାଣୀକୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ପିତାଙ୍କ ବାଣୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ମୁନିଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି, ସନ୍ଦେହ ବିନା ମୁଁ ଉତ୍ତମ ତାଟକା-ବଧ କରିବି।
1.26.5
गोब्राह्मणहितार्थाय देशस्य च हिताय च ।
तव चैवाप्रमेयस्य वचनं कर्तुमुद्यतः ॥ १.२६.५ ॥
ଗାଈ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ, ଦେଶର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ, ଏବଂ ଆପଣ ଅପ୍ରମେୟଙ୍କ ବାଣୀ ପାଳନ କରିବାକୁ ମୁଁ ଉଦ୍ୟତ।
1.26.6
एवमुक्त्वा धनुर्मध्ये बद्ध्वा मुष्टिमरिन्दमः ।
ज्याघोषमकरोत् तीव्रं दिशः शब्देन नादयन् ॥ १.२६.६ ॥
ଏହିପରି କହି ଶତ୍ରୁଦମନ ରାମ ଧନୁର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ମୁଷ୍ଟି ବାନ୍ଧି ତୀବ୍ର ଜ୍ୟାଘୋଷ କଲେ; ସେହି ଶବ୍ଦରେ ଦିଗସମୂହ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଲା।
1.26.7
तेन शब्देन वित्रस्तास्ताटकावनवासिनः ।
ताटका च सुसंक्रुद्धा तेन शब्देन मोहिता ॥ १.२६.७ ॥
ସେହି ଶବ୍ଦରେ ତାଟକା ବନର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ; ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧା ତାଟକା ମଧ୍ୟ ସେହି ଶବ୍ଦରେ ବିମୂଢ଼ ହେଲା।
1.26.8
तं शब्दमभिनिध्याय राक्षसी क्रोधमूर्छिता ।
श्रुत्वा चाभ्यद्रवत् क्रुद्धा यत्र शब्दो विनिःसृतः ॥ १.२६.८ ॥
ସେହି ଶବ୍ଦକୁ ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣି କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ରାକ୍ଷସୀ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଯେଉଁଠୁ ଶବ୍ଦ ଉଠିଥିଲା ସେଆଡ଼େ ଧାଇଁଲା।
1.26.9
तां दृष्ट्वा राघवः क्रुद्धां विकृतां विकृताननाम् ।
प्रमाणेनातिवृद्धां च लक्ष्मणं सोऽभ्यभाषत ॥ १.२६.९ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧା, ବିକୃତମୁଖୀ ଓ ଆକାରରେ ଅତି ବିଶାଳ ସେହି ରାକ୍ଷସୀକୁ ଦେଖି ରାଘବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
1.26.10
पश्य लक्ष्मण यक्षिण्या भैरवं दारुणं वपुः ।
भिद्येरन् दर्शनादस्या भीरूणां हृदयानि च ॥ १.२६.१० ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହି ଯକ୍ଷିଣୀର ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୀଷଣ ରୂପ ଦେଖ। ଏହାର ଦର୍ଶନରେ ଭୀରୁମାନଙ୍କର ହୃଦୟ ଫାଟିଯିବ।
1.26.11
एतां पश्य दुराधर्षां मायाबलसमन्विताम् ।
विनिवृत्तां करोम्यद्य हृतकर्णाग्रनासिकाम् ॥ १.२६.११ ॥
ଏହାକୁ ଦେଖ, ଏ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷା ଓ ମାୟାବଳସମ୍ପନ୍ନା। ଆଜି ମୁଁ ଏହାର କାନ ଓ ନାକର ଅଗ୍ରଭାଗ କାଟି ଏହାକୁ ଫେରାଇ ଦେବି।
1.26.12
न ह्येनामुत्सहे हन्तुं स्त्रीस्वभावेन रक्षिताम् ।
वीर्यं चास्या गतिं चैव हन्यामिति हि मे मतिः ॥ १.२६.१२ ॥
ଏହାକୁ ମାରିବାକୁ ମୋର ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ, କାରଣ ଏ ସ୍ତ୍ରୀ-ସ୍ୱଭାବ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତା। କିନ୍ତୁ ଏହାର ବଳ ଓ ଗତି ନଷ୍ଟ କରିବି, ଏହା ହିଁ ମୋର ସଂକଳ୍ପ।
1.26.13
एवं ब्रुवाणे रामे तु ताटका क्रोधमूर्छिता ।
उद्यम्य बाहू गर्जन्ती राममेवाभ्यधावत ॥ १.२६.१३ ॥
ରାମ ଏହିପରି କହୁଥିବା ବେଳେ କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ତାଟକା ବାହୁ ଉଠାଇ ଗର୍ଜନ କରି ରାମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ହିଁ ଧାଇଁଲା।
1.26.14
विश्वामित्रस्तु ब्रह्मर्षिर्हुंकारेणाभिभर्त्स्य ताम् ।
स्वस्ति राघवयोरस्तु जयं चैवाभ्यभाषत ॥ १.२६.१४ ॥
ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ହୁଙ୍କାରରେ ତାକୁ ଭର୍ତ୍ସନା କରି କହିଲେ, 'ରାଘବଦ୍ୱୟଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ଜୟ ହେଉ।'
1.26.15
उद्धुन्वाना रजो घोरं ताटका राघवावुभौ ।
रजोमेघेन महता मुहूर्तं सा व्यमोहयत् ॥ १.२६.१५ ॥
ଭୟଙ୍କର ଧୂଳି ଉଡାଇ ତାଟକା ରାଘବଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ମହା ଧୂଳି-ମେଘରେ କ୍ଷଣକ ପାଇଁ ବିମୋହିତ କଲା।
1.26.16
ततो मायां समास्थाय शिलावर्षेण राघवौ ।
अवाकिरत् सुमहता ततश्चुक्रोध राघवः ॥ १.२६.१६ ॥
ତା'ପରେ ମାୟାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସେ ରାଘବଦ୍ୱୟଙ୍କ ଉପରେ ମହା ଶିଳାବର୍ଷଣ କଲା; ତେବେ ରାଘବ (ରାମ) କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
1.26.17
शिलावर्षं महत् तस्याः शरवर्षेण राघवः ।
प्रतिवार्योपधावन्त्याः करौ चिच्छेद पत्रिभिः ॥ १.२६.१७ ॥
ତାର ମହା ଶିଳାବର୍ଷଣକୁ ରାଘବ (ରାମ) ଶରବର୍ଷଣରେ ପ୍ରତିହତ କଲେ, ଏବଂ ଧାଉଁ ଆସୁଥିବା ତାର ଦୁଇ ହାତ ବାଣରେ ଛେଦନ କଲେ।
1.26.18
ततश्च्छिन्नभुजां श्रान्तामभ्याशे परिगर्जतीम् ।
सौमित्रिरकरोत् क्रोधाद्धृतकर्णाग्रनासिकाम् ॥ १.२६.१८ ॥
ତା'ପରେ ହାତ କଟି, କ୍ଳାନ୍ତ ଓ ନିକଟରେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ତାକୁ ସୌମିତ୍ରି (ଲକ୍ଷ୍ମଣ) କ୍ରୋଧରେ କାନ ଓ ନାକର ଅଗ୍ରଭାଗ କଟା କରି ଦେଲେ।
1.26.19
कामरूपधरा सा तु कृत्वा रूपाण्यनेकशः ।
अन्तर्धानं गता यक्षी मोहयन्ती स्वमायया ॥ १.२६.१९ ॥
ଇଚ୍ଛାରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସେହି ଯକ୍ଷିଣୀ ଅନେକ ରୂପ ସୃଷ୍ଟି କରି ନିଜ ମାୟାରେ ମୋହିତ କରି ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲା।
1.26.20
अश्मवर्षं विमुञ्चन्ती भैरवं विचचार सा ॥
ततस्तावश्मवर्षेण कीर्यमाणौ समन्ततः ॥ १.२६.२० ॥
ସେ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ପଥର ବର୍ଷା କରି ବୁଲିଲା। ତେବେ ପଥର ବର୍ଷାରେ ସବୁ ପାଖରୁ ଆବୃତ ସେ ଦୁଇଜଣ।
1.26.21
दृष्ट्वा गाधिसुतः श्रीमानिदं वचनमब्रवीत् ।
अलं ते घृणया राम पापैषा दुष्टचारिणी ॥ १.२६.२१ ॥
ଗାଧିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ରୀମାନ୍ ଏହା ଦେଖି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: ହେ ରାମ, ତୁମର ଦୟା ଯଥେଷ୍ଟ; ଏ ପାପିନୀ ଓ ଦୁଷ୍ଟାଚାରିଣୀ।
1.26.22
यज्ञविघ्नकरी यक्षी पुरा वर्धेत मायया ।
वध्यतां तावदेवैषा पुरा संध्या प्रवर्तते ॥ १.२६.२२ ॥
ଯଜ୍ଞରେ ବିଘ୍ନ ଘଟାଉଥିବା ଏ ଯକ୍ଷିଣୀ ମାୟାରେ ବଢ଼ିଯିବ; ଏବେ ହିଁ ଏହାକୁ ବଧ କର, ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି।
1.26.23
रक्षांसि संध्याकाले तु दुर्धर्षाणि भवन्ति हि ।
इत्युक्तः स तु तां यक्षीमश्मवृष्ट्याभिवर्षणीम् ॥ १.२६.२३ ॥
ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ହୁଅନ୍ତି। ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ ସେ ପଥର ବର୍ଷା କରୁଥିବା ସେ ଯକ୍ଷିଣୀ ପ୍ରତି।
1.26.24
दर्शयञ्शब्दवेधित्वं तां रुरोध स सायकैः ।
सा रुद्धा बाणजालेन मायाबलसमन्विता ॥ १.२६.२४ ॥
ଶବ୍ଦବେଧୀ କୌଶଳ ଦେଖାଇ ସେ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାକୁ ରୋକିଲେ। ବାଣଜାଲରେ ରୁଦ୍ଧ ସେ, ମାୟାବଳରେ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ।
1.26.25
अभिदुद्राव काकुत्स्थं लक्ष्मणं च विनेषुदी ।
तामापतन्तीं वेगेन विक्रान्तामशनीमिव ॥ १.२६.२५ ॥
ସେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଧାଇଁଲା, ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆଘାତ କରି। ବେଗରେ ଆସୁଥିବା ସେ ପରାକ୍ରମିଣୀକୁ, ବଜ୍ର ପରି।
1.26.26
शरेणोरसि विव्याध सा पपात ममार च ।
तां हतां भीमसंकाशां दृष्ट्वा सुरपतिस्तदा ॥ १.२६.२६ ॥
ରାମ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଛାତିକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ସେ ପଡ଼ି ମରିଗଲା। ଭୟଙ୍କର ରୂପର ସେହି ନିହତା ଦେଖି ତେବେ ଦେବତାଙ୍କ ଅଧିପତି...
1.26.27
साधु साध्विति काकुत्स्थं सुराश्चाप्यभिपूजयन् ।
उवाच परमप्रीतः सहस्राक्षः पुरन्दरः ॥ १.२६.२७ ॥
"ସାଧୁ! ସାଧୁ!" ବୋଲି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ କାକୁତ୍ସ୍ଥ (ରାମ)ଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ସହସ୍ରାକ୍ଷ, ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର) କହିଲେ...
1.26.28
सुराश्च सर्वे संहृष्टा विश्वामित्रमथाब्रुवन् ।
मुने कौशिक भद्रं ते सेन्द्राः सर्वे मरुद्गणाः ॥ १.२६.२८ ॥
ତେବେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ମୁନି କୌଶିକ, ତୁମର କଲ୍ୟାଣ ହେଉ! ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତ ମରୁଦ୍ଗଣ...
1.26.29
तोषिताः कर्मणानेन स्नेहं दर्शय राघवे ।
प्रजापतेः कृशाश्वस्य पुत्रान् सत्यपराक्रमान् ॥ १.२६.२९ ॥
"ଏହି କର୍ମରେ ଆମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଛୁ। ରାଘବଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମର ସ୍ନେହ ଦେଖାଅ; ପ୍ରଜାପତି କୁଶାଶ୍ୱଙ୍କ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ...
1.26.30
तपोबलभृतो ब्रह्मन् राघवाय निवेदय ।
पात्रभूतश्च ते ब्रह्मंस्तवानुगमने रतः ॥ १.२६.३० ॥
"ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ତପୋବଳଧାରୀ ଏମାନଙ୍କୁ ରାଘବଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କର। ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ସେ ତୁମର ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ର; ତୁମ ଅନୁଗମନରେ ସେ ରତ...
1.26.31
कर्तव्यं सुमहत् कर्म सुराणां राजसूनुना ।
एवमुक्त्वा सुराः सर्वे जग्मुर्हृष्टा विहायसम् ॥ १.२६.३१ ॥
"ଦେବତାଙ୍କର ଅତି ମହାନ କର୍ମ ରାଜପୁତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।" ଏହା କହି ସମସ୍ତ ଦେବତା ହର୍ଷରେ ଆକାଶକୁ ଚାଲିଗଲେ।
1.26.32
विश्वामित्रं पूजयन्तस्ततः संध्या प्रवर्तते ।
ततो मुनिवरः प्रीतस्ताटकावधतोषितः ॥ १.२६.३२ ॥
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିବା ବେଳେ ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ତେବେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଟକା ବଧରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
1.26.33
मूर्ध्नि राममुपाघ्राय इदं वचनमब्रवीत् ।
इहाद्य रजनीं राम वसाम शुभदर्शन ॥ १.२६.३३ ॥
ରାମଙ୍କ ମସ୍ତକ ଚୁମ୍ବନ କରି ସେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: 'ହେ ରାମ, ଶୁଭଦର୍ଶନ, ଆଜି ରାତି ଆମେ ଏଠାରେ ରହିବା।'
1.26.34
श्वः प्रभाते गमिष्यामस्तदाश्रमपदं मम ।
विश्वामित्रवचः श्रुत्वा हृष्टो दशरथात्मजः ॥ १.२६.३४ ॥
'କାଲି ପ୍ରଭାତରେ ଆମେ ମୋ ସେହି ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବା।' ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଦଶରଥ-ପୁତ୍ର ହର୍ଷିତ ହେଲେ।
1.26.35
उवास रजनीं तत्र ताटकाया वने सुखम् ।
मुक्तशापं वनं तच्च तस्मिन्नेव तदाहनि ।
रमणीयं विबभ्राज यथा चैत्ररथं वनम् ॥ १.२६.३५ ॥
ସେଠାରେ ତାଟକାର ବନରେ ସେ ସୁଖରେ ରାତି କଟାଇଲେ। ସେହିଦିନ ସେ ବନ ଶାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ଚୈତ୍ରରଥ ବନ ପରି ରମଣୀୟ ହୋଇ ଝଲସି ଉଠିଲା।
1.26.36
निहत्य तां यक्षसुतां स रामः
प्रशस्यमानः सुरसिद्धसङ्घैः ।
उवास तस्मिन् मुनिना सहैव
प्रभातवेलां प्रतिबोध्यमानः ॥ १.२६.३६ ॥
ସେହି ଯକ୍ଷକନ୍ୟାକୁ ବଧ କରି ରାମ ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ ମୁନିଙ୍କ ସହିତ ସେଠାରେ ରହିଲେ; ପ୍ରଭାତବେଳାରେ ତାଙ୍କୁ ଜଗାଯାଇଥିଲା।