వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.29.1
अथ तस्याप्रमेयस्य वचनं परिपृच्छतः ।
विश्वामित्रो महातेजा व्याख्यातुमुपचक्रमे ॥ १.२९.१ ॥
అప్పుడు ఆ అప్రమేయుని ప్రశ్నను విని మహాతేజస్వి విశ్వామిత్రుడు వివరించడం ప్రారంభించాడు.
1.29.2
इह राम महाबाहो विष्णुर्देवनमस्कृतः ।
वर्षाणि सुबहूनीह तथा युगशतानि च ॥ १.२९.२ ॥
ఓ రామా, మహాబాహూ! దేవతలచే నమస్కరించబడిన విష్ణువు ఇక్కడ ఎన్నో సంవత్సరాలు, వందల యుగాలు ఉన్నాడు.
1.29.3
तपश्चरणयोगार्थमुवास सुमहातपाः ।
एष पूर्वाश्रमो राम वामनस्य महात्मनः ॥ १.२९.३ ॥
తపస్సు, యోగ సాధన కోసం ఆ మహాతపస్వి అక్కడ నివసించాడు. ఓ రామా, ఇది మహాత్ముడైన వామనుని పూర్వ ఆశ్రమం.
1.29.4
सिद्धाश्रम इति ख्यातः सिद्धो ह्यत्र महातपाः ।
एतस्मिन्नेव काले तु राजा वैरोचनिर्बलिः ॥ १.२९.४ ॥
ఇది సిద్ధాశ్రమంగా ప్రసిద్ధి చెందింది; ఇక్కడ సిద్ధుడైన మహాతపస్వి ఉన్నాడు. ఆ కాలంలోనే విరోచనుని కుమారుడు రాజు బలి ఉన్నాడు.
1.29.5
निर्जित्य दैवतगणान् सेन्द्रान् सहमरुद्गणान् ।
कारयामास तद्राज्यं त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ॥ १.२९.५ ॥
ఇంద్రునితో సహా దేవగణాలను, మరుద్గణాలను జయించి, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధుడై ఆ రాజ్యాన్ని పాలించాడు.
1.29.6
यज्ञं चकार सुमहानसुरेन्द्रो महाबलः ।
बलेस्तु यजमानस्य देवाः साग्निपुरोगमाः ।
समागम्य स्वयं चैव विष्णुमूचुरिहाश्रमे ॥ १.२९.६ ॥
మహాబలుడైన అసురేంద్రుడు గొప్ప యజ్ఞం చేశాడు. యజమానుడైన బలి యజ్ఞంలో, అగ్ని ముందున్న దేవతలు స్వయంగా కలిసి ఇక్కడ ఆశ్రమంలో విష్ణువుతో మాట్లాడారు.
1.29.7
बलिर्वैरोचनिर्विष्णो यजते यज्ञमुत्तमम् ।
असमाप्तव्रते तस्मिन् स्वकार्यमभिपद्यताम् ॥ १.२९.७ ॥
ఓ విష్ణో, విరోచనుని కుమారుడు బలి ఉత్తమ యజ్ఞం చేస్తున్నాడు. అతని వ్రతం ఇంకా పూర్తికాలేదు; కాబట్టి (ఈ సమయంలో) మన కార్యం సాధించబడాలి.
1.29.8
ये चैनमभिवर्तन्ते याचितार इतस्ततः ।
यच्च यत्र यथावच्च सर्वं तेभ्यः प्रयच्छति ॥ १.२९.८ ॥
ఇటూ అటూ నుండి అతని వద్దకు వచ్చే యాచకులకు, ఏది ఎక్కడ ఎంతగా కావాలో అంతటినీ అతడు యథావిధిగా ఇస్తాడు.
1.29.9
स त्वं सुरहितार्थाय मायायोगमुपाश्रितः ।
वामनत्वं गतो विष्णो कुरु कल्याणमुत्तमम् ॥ १.२९.९ ॥
ఓ విష్ణో, దేవతల హితం కోసం మాయాయోగాన్ని ఆశ్రయించి వామన రూపాన్ని పొంది, పరమ శుభాన్ని చేయి.
1.29.10
एतस्मिन्नन्तरे राम कश्यपोग्निसमप्रभः ।
अदित्या सहितो राम दीप्यमान इवौजसा ॥ १.२९.१० ॥
ఈ లోగా, ఓ రామా, అగ్నితో సమానమైన తేజస్సు గల కశ్యపుడు, అదితితో కలిసి, తన ఓజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ (అక్కడకు వచ్చాడు).
1.29.11
देवीसहायो भगवान् दिव्यं वर्षसहस्रकम् ।
व्रतं समाप्य वरदं तुष्टाव मधुसूदनम् ॥ १.२९.११ ॥
దేవి (అదితి) సహాయంతో ఉన్న భగవానుడు (కశ్యపుడు) వెయ్యి దివ్య సంవత్సరాల వ్రతాన్ని పూర్తి చేసి, వరదుడైన మధుసూదనుని స్తుతించాడు.
1.29.12
तपोमयं तपोराशिं तपोमूर्तिं तपात्मकम् ।
तपसा त्वां सुतप्तेन पश्यामि पुरुषोत्तमम् ॥ १.२९.१२ ॥
తపోమయుడా, తపస్సు రాశివి, తపోమూర్తి, తపఃస్వరూపుడా — నిన్ను, బాగా ఆచరించిన నా తపస్సుతో చూస్తున్నాను, ఓ పురుషోత్తమా.
1.29.13
शरीरे तव पश्यामि जगत् सर्वमिदं प्रभो ।
त्वमनादिरनिर्देश्यस्त्वामहं शरणं गतः ॥ १.२९.१३ ॥
ఓ ప్రభూ, నీ శరీరంలో ఈ సమస్త జగత్తును నేను చూస్తున్నాను. నీవు ఆదిలేనివాడవు, వర్ణింపరానివాడవు; నేను నీ శరణు పొందాను.
1.29.14
तमुवाच हरिः प्रीतः कश्यपं गतकल्मषम् ।
वरं वरय भद्रं ते वरार्होऽसि मतो मम ॥ १.२९.१४ ॥
అప్పుడు ప్రసన్నుడైన హరి, పాపరహితుడైన కశ్యపునితో ఇలా అన్నాడు: 'వరం కోరుకో, నీకు శుభం కలుగుగాక; నీవు వరానికి అర్హుడవు అని నా అభిప్రాయం.'
1.29.15
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य मारीचः कश्यपोऽब्रवीत् ।
अदित्या देवतानां च मम चैवानुयाचितम् ॥ १.२९.१५ ॥
ఆయన మాటలు విని మరీచి పుత్రుడైన కశ్యపుడు ఇలా అన్నాడు: 'అదితికోసం, దేవతలకోసం, నా కోసం ఇదే యాచించబడినది.'
1.29.16
वरं वरद सुप्रीतो दातुमर्हसि सुव्रत ।
पुत्रत्वं गच्छ भगवन्नदित्या मम चानघ ॥ १.२९.१६ ॥
వరదా, పరమ ప్రసన్నుడవై వరం ప్రసాదించాలి, సుబ్రతా. ఓ భగవానుడా, నిష్పాపుడా, అదితికీ నాకూ పుత్రుడవుగా రావలసింది.
1.29.17
भ्राता भव यवीयांस्त्वं शक्रस्यासुरसूदन ।
शोकार्तानां तु देवानां साहाय्यं कर्तुमर्हसि ॥ १.२९.१७ ॥
అసుర సంహారీ, నీవు శక్రుని తమ్ముడిగా ఉండు; శోకపీడితులైన దేవతలకు సహాయం చేయాలి.
1.29.18
अयं सिद्धाश्रमो नाम प्रसादात् ते भविष्यति ।
सिद्धे कर्मणि देवेश उत्तिष्ठ भगवन्नितः ॥ १.२९.१८ ॥
ఈ ఆశ్రమం నీ అనుగ్రహం వల్ల 'సిద్ధాశ్రమం' అనే పేరు పొందుతుంది. ఓ దేవేశా, కార్యం సిద్ధించాక, ఓ భగవానుడా, ఇక్కడినుండి లేచి వెళ్ళు.
1.29.19
अथ विष्णुर्महातेजा अदित्यां समजायत ।
वामनं रूपमास्थाय वैरोचनिमुपागमत् ॥ १.२९.१९ ॥
అప్పుడు మహాతేజస్వి అయిన విష్ణువు అదితి గర్భంలో జన్మించాడు. వామన రూపం ధరించి వైరోచనిని (బలిని) సమీపించాడు.
1.29.20
त्रीन् पदानथ भिक्षित्वा प्रतिगृह्य च मेदिनीम् ।
आक्रम्य लोकाँल्लोकार्थी सर्वलोकहिते रतः ॥ १.२९.२० ॥
తరువాత మూడు అడుగుల భూమిని యాచించి, పొంది, లోకాల క్షేమాన్ని కోరి, సర్వలోకహితంలో నిమగ్నుడై ఆయన లోకాలను ఆక్రమించాడు.
1.29.21
महेन्द्राय पुनः प्रादान्नियम्य बलिमोजसा ।
त्रैलोक्यं स महातेजाश्चक्रे शक्रवशं पुनः ॥ १.२९.२१ ॥
మహాతేజస్వి అయిన ఆయన బలిని తన బలంతో అణచి, మళ్లీ మహేంద్రునికి ఇచ్చాడు; మూడు లోకాలను మళ్లీ శక్రుని వశంలో ఉంచాడు.
1.29.22
तेनैव पूर्वमाक्रान्त आश्रमः श्रमनाशनः ।
मयापि भक्त्या तस्यैव वामनस्योपभुज्यते ॥ १.२९.२२ ॥
పూర్వం ఆయనే ఈ శ్రమనాశక ఆశ్రమాన్ని ఆక్రమించాడు; ఇప్పుడు నేనూ భక్తితో ఆ వామనునికోసమే ఈ ఆశ్రమాన్ని అనుభవిస్తున్నాను.
1.29.23
एनमाश्रममायान्ति राक्षसा विघ्नकारिणः ।
अत्र ते पुरुषव्याघ्र हन्तव्या दुष्टचारिणः ॥ १.२९.२३ ॥
ఈ ఆశ్రమానికి విఘ్నం కలిగించే రాక్షసులు వస్తుంటారు; పురుషవ్యాఘ్రా, ఇక్కడ నీవు ఆ దుష్టాచారులైన రాక్షసులను సంహరించాలి.
1.29.24
अद्य गच्छामहे राम सिद्धाश्रममनुत्तमम् ।
तदाश्रमपदं तात तवाप्येतद् यथा मम ॥ १.२९.२४ ॥
రామా, ఈ రోజు మనం అత్యుత్తమమైన సిద్ధాశ్రమానికి వెళ్దాం. తండ్రీ, ఆ ఆశ్రమ స్థానం నాదెలాగో నీదీ అలాగే.
1.29.25
इत्युक्त्वा परमप्रीतो गृह्य रामं सलक्ष्मणम् ।
प्रविशन्नाश्रमपदं व्यरोचत महामुनिः ।
शशीव गतनीहारः पुनर्वसुसमन्वितः ॥ १.२९.२५ ॥
ఇలా చెప్పి అత్యంత సంతోషంతో రాముడిని, లక్ష్మణుడిని వెంట తీసుకుని ఆశ్రమ ప్రాంగణంలో ప్రవేశించిన మహాముని, మంచు తొలగిన తర్వాత పునర్వసుతో కూడిన చంద్రునిలా ప్రకాశించాడు.
1.29.26
तं दृष्ट्वा मुनयः सर्वे सिद्धाश्रमनिवासिनः ।
उत्पत्योत्पत्य सहसा विश्वामित्रमपूजयन् ॥ १.२९.२६ ॥
ఆయనను చూసి సిద్ధాశ్రమవాసులైన మునులందరూ వెంటనే పదేపదే లేచి విశ్వామిత్రుడిని గౌరవించారు.
1.29.27
यथार्हं चक्रिरे पूजां विश्वामित्राय धीमते ।
तथैव राजपुत्राभ्यामकुर्वन्नतिथिक्रियाम् ॥ १.२९.२७ ॥
బుద్ధిమంతుడైన విశ్వామిత్రునికి తగిన పూజ చేశారు; అలాగే ఇద్దరు రాజకుమారులకూ అతిథి సత్కారం చేశారు.
1.29.28
मुहूर्तमथ विश्रान्तौ राजपुत्रावरिंदमौ ।
प्राञ्जली मुनिशार्दूलमूचतू रघुनन्दनौ ॥ १.२९.२८ ॥
కొంతసేపు విశ్రమించిన తర్వాత, శత్రువులను అణచే రఘువంశ ఆనందకారులైన ఇద్దరు రాజకుమారులు చేతులు జోడించి మునిశార్దూలునితో పలికారు.
1.29.29
अद्यैव दीक्षां प्रविश भद्रं ते मुनिपुङ्गव ।
सिद्धाश्रमोऽयं सिद्धः स्यात् सत्यमस्तु वचस्तव ॥ १.२९.२९ ॥
మునిశ్రేష్ఠా! మీకు శుభం కలుగుగాక. ఇప్పుడే దీక్షలో ప్రవేశించండి. ఈ సిద్ధాశ్రమం సిద్ధించుగాక; మీ మాట నిజమగుగాక.
1.29.30
एवमुक्तो महातेजा विश्वामित्रो महानृषिः ।
प्रविवेश तदा दीक्षां नियतो नियतेन्द्रियः ॥ १.२९.३० ॥
ఇలా చెప్పగానే మహాతేజస్వి అయిన మహర్షి విశ్వామిత్రుడు, నియమంతో ఇంద్రియాలను నిగ్రహించి అప్పుడు దీక్షలో ప్రవేశించాడు.
1.29.31
कुमारावपि तां रात्रिमुषित्वा सुसमाहितौ ।
प्रभातकाले चोत्थाय पूर्वां संध्यामुपास्य च ॥ १.२९.३१ ॥
ఆ రాత్రి అక్కడ గడిపిన ఆ ఇద్దరు రాజకుమారులూ ఏకాగ్రచిత్తులై, తెల్లవారుజామున లేచి ప్రాతఃసంధ్యోపాసన చేశారు.
1.29.32
प्रशुची परमं जाप्यं समाप्य नियमेन च ।
हुताग्निहोत्रमासीनं विश्वामित्रमवन्दताम् ॥ १.२९.३२ ॥
శుచులై, నియమంతో పరమ జపాన్ని ముగించి, అగ్నిహోత్రం హోమం చేసి ఆసీనుడైన విశ్వామిత్రునికి వారిద్దరూ నమస్కరించారు.