ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.30.1
अथ तौ देशकालज्ञौ राजपुत्रावरिंदमौ ।
देशे काले च वाक्यज्ञावब्रूतां कौशिकं वचः ॥ १.३०.१ ॥
ಆಗ ದೇಶಕಾಲವನ್ನು ಅರಿತ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸುವ ಆ ಇಬ್ಬರು ರಾಜಕುಮಾರರು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೌಶಿಕನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
1.30.2
भगवञ्छ्रोतुमिच्छावो यस्मिन् काले निशाचरौ ।
संरक्षणीयौ तौ ब्रूहि नातिवर्तेत तत्क्षणम् ॥ १.३०.२ ॥
ಭಗವನ್! ಆ ಇಬ್ಬರು ನಿಶಾಚರರನ್ನು (ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು) ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ತಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ಆ ಕ್ಷಣ ಮೀರದಂತೆ ಹೇಳಿ.
1.30.3
एवं ब्रुवाणौ काकुत्स्थौ त्वरमाणौ युयुत्सया ।
सर्वे ते मुनयः प्रीताः प्रशशंसुर्नृपात्मजौ ॥ १.३०.३ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ, ಯುದ್ಧದ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಕಾಕುತ್ಸ್ಥರನ್ನು ಎಲ್ಲ ಮುನಿಗಳೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೊಗಳಿದರು.
1.30.4
अद्यप्रभृति षड्रात्रं रक्षतां राघवौ युवाम् ।
दीक्षां गतो ह्येष मुनिर्मौनित्वं च गमिष्यति ॥ १.३०.४ ॥
ಇಂದಿನಿಂದ ಆರು ರಾತ್ರಿಗಳ ಕಾಲ ನೀವಿಬ್ಬರೂ ರಕ್ಷಿಸಿ, ರಾಘವರೇ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಮುನಿ ದೀಕ್ಷೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮೌನವನ್ನು ವಹಿಸುವರು.
1.30.5
तौ तु तद्वचनं श्रुत्वा राजपुत्रौ यशस्विनौ ।
अनिद्रं षडहोरात्रं तपोवनमरक्षताम् ॥ १.३०.५ ॥
ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಯಶಸ್ವಿ ರಾಜಕುಮಾರರು ಆರು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ದೆಗೆಡದೆ ತಪೋವನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರು.
1.30.6
उपासांचक्रतुर्वीरौ यत्तौ परमधन्विनौ ।
ररक्षतुर्मुनिवरं विश्वामित्रमरिंदमौ ॥ १.३०.६ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು, ಎಚ್ಚರದಿಂದಿದ್ದು, ಮಹಾ ಬಿಲ್ಲುಗಾರರಾಗಿ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸಿದರು; ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸುವ ಆ ಇಬ್ಬರು.
1.30.7
अथ काले गते तस्मिन् षष्ठेऽहनि तदागते ।
सौमित्रिमब्रवीद् रामो यत्तो भव समाहितः ॥ १.३०.७ ॥
ಕಾಲ ಕಳೆದು ಆರನೆಯ ದಿನ ಬಂದಾಗ ರಾಮನು ಸೌಮಿತ್ರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿರು."
1.30.8
रामस्यैवं ब्रुवाणस्य त्वरितस्य युयुत्सया ।
प्रजज्वाल ततो वेदिः सोपाध्यायपुरोहिता ॥ १.३०.८ ॥
ರಾಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಯುದ್ಧದ ಆಸೆಯಿಂದ ತ್ವರೆಯಿಂದಿದ್ದಾಗ, ಆಗ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪುರೋಹಿತರೊಂದಿಗೆ ವೇದಿಕೆ ಉರಿಯಿತು.
1.30.9
सदर्भचमसस्रुक्का स समित्कुसुमोच्चया ।
विश्वामित्रेण सहिता वेदिर्जज्वाल सर्त्विजा ॥ १.३०.९ ॥
ದರ್ಭೆ, ಚಮಸ, ಸ್ರುಕ್ಕು, ಸಮಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ರಾಶಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಋತ್ವಿಜರೊಂದಿಗೆ ವೇದಿಕೆ ಉರಿಯಿತು.
1.30.10
मन्त्रवच्च यथान्यायं यज्ञोऽसौ सम्प्रवर्तते ।
आकाशे च महाञ्छ्ब्दः प्रादुरासीद् भयानकः ॥ १.३०.१० ॥
ಮಂತ್ರಗಳೊಡನೆ ವಿಧಿಯಂತೆ ಆ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯಿತು; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಭಯಂಕರ ಶಬ್ದ ಹುಟ್ಟಿತು.
1.30.11
आवार्य गगनं मेघो यथा प्रावृषि दृश्यते ।
तथा मायां विकुर्वाणौ राक्षसावभ्यधावताम् ॥ १.३०.११ ॥
ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೋಡ ಆಕಾಶವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವಂತೆ, ಮಾಯೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತ ಇಬ್ಬರು ರಾಕ್ಷಸರು ಧಾವಿಸಿದರು.
1.30.12
मारीचश्च सुबाहुश्च तयोरनुचरास्तथा ।
आगम्य भीमसंकाशा रुधिरौघानवासृजन् ॥ १.३०.१२ ॥
ಮಾರೀಚ ಮತ್ತು ಸುಬಾಹು, ಅವರ ಅನುಚರರೂ ಭಯಂಕರ ರೂಪದಿಂದ ಬಂದು ರಕ್ತದ ಧಾರೆ ಸುರಿಸಿದರು.
1.30.13
ताम् तेन रुधिरौघेण वेदीं वीक्ष्य समुक्षिताम् ।
सहसाभिद्रुतो रामस्तानपश्यत् ततो दिवि ॥ १.३०.१३ ॥
ಆ ರಕ್ತಪ್ರವಾಹದಿಂದ ವೇದಿಕೆ ತೋಯ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಮ ತಕ್ಷಣ ಧಾವಿಸಿದನು; ಆಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಕಂಡನು.
1.30.14
तावापतन्तौ सहसा दृष्ट्वा राजीवलोचनः ।
लक्ष्मणं त्वभिसम्प्रेक्ष्य रामो वचनमब्रवीत् ॥ १.३०.१४ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಹಠಾತ್ತನೆ ಎರಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಕಮಲನಯನ ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ನೋಡಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.30.15
पश्य लक्ष्मण दुर्वृत्तान् राक्षसान् पिशिताशनान् ।
मानवास्त्रसमाधूताननिलेन यथा घनान् ॥ १.३०.१५ ॥
ನೋಡು ಲಕ್ಷ್ಮಣ! ಈ ದುಷ್ಟ, ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಮಾನವಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಗಾಳಿಯು ಮೋಡಗಳನ್ನು ಚದರಿಸುವಂತೆ ಚದರಿಸಲಾಗುವುದು.
1.30.16
करिष्यामि न संदेहो नोत्सहे हन्तुमीदृशान् ।
इत्युक्त्वा वचनं रामश्चापे संधाय वेगवान् ॥ १.३०.१६ ॥
ನಾನು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುವೆನು, ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ; ಇಂಥವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ವೇಗವಂತ ರಾಮ ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಬಾಣವನ್ನು ಹೂಡಿದನು.
1.30.17
मानवं परमोदारमस्त्रं परमभास्वरम् ।
चिक्षेप परमक्रुद्धो मारीचोरसि राघवः ॥ १.३०.१७ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಗೊಂಡ ರಾಘವ (ರಾಮ) ಅತ್ಯಂತ ಉದಾತ್ತವೂ ಅತ್ಯಂತ ತೇಜೋಮಯವೂ ಆದ ಮಾನವಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಾರೀಚನ ಎದೆಗೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
1.30.18
स तेन परमास्त्रेण मानवेन समाहतः ।
सम्पूर्णं योजनशतं क्षिप्तः सागरसम्प्लवे ॥ १.३०.१८ ॥
ಆ ಪರಮಾಸ್ತ್ರವಾದ ಮಾನವಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು (ಮಾರೀಚ) ಸಮುದ್ರದ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ನೂರು ಯೋಜನ ದೂರಕ್ಕೆ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.
1.30.19
विचेतनं विघूर्णन्तं शीतेषुबलपीडितम् ।
निरस्तं दृश्य मारीचं रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ १.३०.१९ ॥
ಮಾರೀಚನು ಪ್ರಜ್ಞೆತಪ್ಪಿ, ಸುತ್ತಿ ತಿರುಗುತ್ತಾ, ಶೀತಲ ಬಾಣದ ಬಲದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ದೂರ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.30.20
पश्य लक्ष्मण शीतेषुं मानवं मनुसंहितम् ।
मोहयित्वा नयत्येनं न च प्राणैर्वियुज्यते ॥ १.३०.२० ॥
ನೋಡು ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಮನುವಿನಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಈ ಮಾನವ ಶೀತಲ ಬಾಣವನ್ನು. ಇದು ಅವನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿ ದೂರ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅಗಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
1.30.21
इमानपि वधिष्यामि निर्घृणान् दुष्टचारिणः ।
राक्षसान् पापकर्मस्थान् यज्ञघ्नान् रुधिराशनान् ॥ १.३०.२१ ॥
ಈ ನಿರ್ದಯ, ದುಷ್ಟ ನಡತೆಯ, ಪಾಪಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಂತ, ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ, ರಕ್ತ ತಿನ್ನುವ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನೂ ನಾನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ.
1.30.22
इत्युक्त्वा लक्ष्मणं चाशु लाघवं दर्शयन्निव ।
विगृह्य सुमहच्चास्त्रमाग्नेयं रघुनन्दनः ॥ १.३०.२२ ॥
ಹೀಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿ, ತನ್ನ ಚುರುಕುತನವನ್ನು ತೋರಿಸುವಂತೆ ರಘುನಂದನನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆಗ್ನೇಯ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
1.30.23
सुबाहूरसि चिक्षेप स विद्धः प्रापतद् भुवि ।
शेषान् वायव्यमादाय निजघान महायशाः ।
राघवः परमोदारो मुनीनां मुदमावहन् ॥ १.३०.२३ ॥
ಅವನು ಸುಬಾಹುವಿನ ಎದೆಗೆ ಎಸೆದನು; ಅವನು ಗಾಯಗೊಂಡು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು. ಉಳಿದವರನ್ನು ವಾಯವ್ಯ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಆ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಕೊಂದನು. ಅತ್ಯಂತ ಉದಾರನಾದ ರಾಘವನು ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದನು.
1.30.24
स हत्वा राक्षसान् सर्वान् यज्ञघ्नान् रघुनन्दनः ।
ऋषिभिः पूजितस्तत्र यथेन्द्रो विजये पुरा ॥ १.३०.२४ ॥
ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕೊಂದ ರಘುನಂದನನು, ಹಿಂದೆ ಜಯದ ನಂತರ ಇಂದ್ರನು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
1.30.25
अथ यज्ञे समाप्ते तु विश्वामित्रो महामुनिः ।
निरीतिका दिशो दृष्ट्वा काकुत्स्थमिदमब्रवीत् ॥ १.३०.२५ ॥
ಯಜ್ಞವು ಸಮಾಪ್ತವಾದಾಗ, ಮಹಾಮುನಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು ದಿಕ್ಕುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಭಯರಹಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ರಾಮನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
1.30.26
कृतार्थोऽस्मि महाबाहो कृतं गुरुवचस्त्वया ।
सिद्धाश्रममिदं सत्यं कृतं वीर महायशः ।
स हि रामं प्रशस्यैवं ताभ्यां संध्यामुपागमत् ॥ १.३०.२६ ॥
ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ನಾನು ಕೃತಾರ್ಥನಾದೆ. ಗುರುವಾಕ್ಯವನ್ನು ನೀನು ನೆರವೇರಿಸಿದೆ. ವೀರನೇ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯೇ, ಈ ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮವನ್ನು ನೀನು ನಿಜವಾಗಿ ಸಫಲಗೊಳಿಸಿದೆ. ಹೀಗೆ ರಾಮನನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ ಅವರಿಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಸಂಧ್ಯೆಗೆ ತೆರಳಿದರು.