ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.30.1
अथ तौ देशकालज्ञौ राजपुत्रावरिंदमौ ।
देशे काले च वाक्यज्ञावब्रूतां कौशिकं वचः ॥ १.३०.१ ॥
ଏବେ ଦେଶ ଓ କାଳ ଜାଣିଥିବା, ବାକ୍ୟରେ ନିପୁଣ, ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ସେହି ଦୁଇ ରାଜକୁମାର ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟରେ କୌଶିକଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.30.2
भगवञ्छ्रोतुमिच्छावो यस्मिन् काले निशाचरौ ।
संरक्षणीयौ तौ ब्रूहि नातिवर्तेत तत्क्षणम् ॥ १.३०.२ ॥
ଭଗବନ୍! ସେହି ଦୁଇ ନିଶାଚର (ରାକ୍ଷସ)ଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ କେଉଁ ସମୟରେ ଆମେ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ତାହା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ। ସେହି କ୍ଷଣ ଅତିକ୍ରମ ନ ହେଉ, ତାହା କୁହନ୍ତୁ।
1.30.3
एवं ब्रुवाणौ काकुत्स्थौ त्वरमाणौ युयुत्सया ।
सर्वे ते मुनयः प्रीताः प्रशशंसुर्नृपात्मजौ ॥ १.३०.३ ॥
ଏପରି କହୁଥିବା, ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଶୀଘ୍ର ଗତିକାରୀ ସେହି ଦୁଇ କାକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ମୁନି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
1.30.4
अद्यप्रभृति षड्रात्रं रक्षतां राघवौ युवाम् ।
दीक्षां गतो ह्येष मुनिर्मौनित्वं च गमिष्यति ॥ १.३०.४ ॥
ଆଜିଠାରୁ ଛଅ ରାତ୍ରି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ଦୁହେଁ ରକ୍ଷା କର, ହେ ରାଘବଗଣ। କାରଣ ଏହି ମୁନି ଦୀକ୍ଷାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ମୌନ ଧାରଣ କରିବେ।
1.30.5
तौ तु तद्वचनं श्रुत्वा राजपुत्रौ यशस्विनौ ।
अनिद्रं षडहोरात्रं तपोवनमरक्षताम् ॥ १.३०.५ ॥
ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେହି ଦୁଇ ଯଶସ୍ୱୀ ରାଜକୁମାର ଛଅ ଦିନ-ରାତି ନିଦ୍ରା ନ କରି ତପୋବନର ରକ୍ଷା କଲେ।
1.30.6
उपासांचक्रतुर्वीरौ यत्तौ परमधन्विनौ ।
ररक्षतुर्मुनिवरं विश्वामित्रमरिंदमौ ॥ १.३०.६ ॥
ସେହି ଦୁଇ ବୀର, ସାବଧାନ ରହି, ପରମ ଧନୁର୍ଧର ହୋଇ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ସେବା କରି ରକ୍ଷା କଲେ; ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ସେହି ଦୁହେଁ।
1.30.7
अथ काले गते तस्मिन् षष्ठेऽहनि तदागते ।
सौमित्रिमब्रवीद् रामो यत्तो भव समाहितः ॥ १.३०.७ ॥
ସମୟ ବିତିଲା ଓ ଷଷ୍ଠ ଦିନ ଆସିଲେ ରାମ ସୌମିତ୍ରିଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସତର୍କ ଓ ଏକାଗ୍ର ହୁଅ।"
1.30.8
रामस्यैवं ब्रुवाणस्य त्वरितस्य युयुत्सया ।
प्रजज्वाल ततो वेदिः सोपाध्यायपुरोहिता ॥ १.३०.८ ॥
ରାମ ଏହିପରି କହୁଥିବା ବେଳେ, ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ତ୍ୱରିତ ହୋଇ, ସେତେବେଳେ ଉପାଧ୍ୟାୟ ଓ ପୁରୋହିତଙ୍କ ସହିତ ବେଦି ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲା।
1.30.9
सदर्भचमसस्रुक्का स समित्कुसुमोच्चया ।
विश्वामित्रेण सहिता वेदिर्जज्वाल सर्त्विजा ॥ १.३०.९ ॥
ଦର୍ଭ, ଚମସ, ସ୍ରୁକ୍, ସମିଧ ଓ ଫୁଲରାଶି ସହିତ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଋତ୍ୱିଜଙ୍କ ସହିତ ବେଦି ଜ୍ୱଳିଲା।
1.30.10
मन्त्रवच्च यथान्यायं यज्ञोऽसौ सम्प्रवर्तते ।
आकाशे च महाञ्छ्ब्दः प्रादुरासीद् भयानकः ॥ १.३०.१० ॥
ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ବିଧି ଅନୁସାରେ ସେ ଯଜ୍ଞ ଚାଲିଲା; ଆକାଶରେ ଏକ ମହା ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।
1.30.11
आवार्य गगनं मेघो यथा प्रावृषि दृश्यते ।
तथा मायां विकुर्वाणौ राक्षसावभ्यधावताम् ॥ १.३०.११ ॥
ବର୍ଷାକାଳରେ ମେଘ ଯେପରି ଆକାଶକୁ ଢାଙ୍କି ଦିଏ, ସେପରି ମାୟା ରଚି ଦୁଇ ରାକ୍ଷସ ଧାଇଁ ଆସିଲେ।
1.30.12
मारीचश्च सुबाहुश्च तयोरनुचरास्तथा ।
आगम्य भीमसंकाशा रुधिरौघानवासृजन् ॥ १.३०.१२ ॥
ମାରୀଚ ଓ ସୁବାହୁ, ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଚରମାନେ ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ଆସି ରକ୍ତର ଧାରା ବର୍ଷାଇଲେ।
1.30.13
ताम् तेन रुधिरौघेण वेदीं वीक्ष्य समुक्षिताम् ।
सहसाभिद्रुतो रामस्तानपश्यत् ततो दिवि ॥ १.३०.१३ ॥
ସେହି ରକ୍ତଧାରାରେ ବେଦି ଭିଜିଥିବା ଦେଖି ରାମ ସହସା ଧାଇଁଲେ; ତାପରେ ଆକାଶରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
1.30.14
तावापतन्तौ सहसा दृष्ट्वा राजीवलोचनः ।
लक्ष्मणं त्वभिसम्प्रेक्ष्य रामो वचनमब्रवीत् ॥ १.३०.१४ ॥
ସେମାନେ ଦୁହେଁ ସହସା ଝାମ୍ପି ଆସୁଥିବା ଦେଖି କମଳନୟନ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଚାହିଁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
1.30.15
पश्य लक्ष्मण दुर्वृत्तान् राक्षसान् पिशिताशनान् ।
मानवास्त्रसमाधूताननिलेन यथा घनान् ॥ १.३०.१५ ॥
ଦେଖ ଲକ୍ଷ୍ମଣ! ଏ ଦୁରାଚାରୀ, ମାଂସଭୋଜୀ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ମାନବାସ୍ତ୍ରରେ ପବନ ମେଘକୁ ଯେପରି ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରେ ସେପରି ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରାଯିବ।
1.30.16
करिष्यामि न संदेहो नोत्सहे हन्तुमीदृशान् ।
इत्युक्त्वा वचनं रामश्चापे संधाय वेगवान् ॥ १.३०.१६ ॥
ମୁଁ ସେପରି କରିବି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଏପରିଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ମୋର ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ। ଏହା କହି ବେଗବାନ ରାମ ଧନୁରେ ବାଣ ସଂଯୋଜିତ କଲେ।
1.30.17
मानवं परमोदारमस्त्रं परमभास्वरम् ।
चिक्षेप परमक्रुद्धो मारीचोरसि राघवः ॥ १.३०.१७ ॥
ଅତି କ୍ରୋଧିତ ରାଘବ (ରାମ) ଅତି ଉଦାର ଓ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମାନବାସ୍ତ୍ର ମାରୀଚଙ୍କ ଛାତିରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
1.30.18
स तेन परमास्त्रेण मानवेन समाहतः ।
सम्पूर्णं योजनशतं क्षिप्तः सागरसम्प्लवे ॥ १.३०.१८ ॥
ସେହି ପରମାସ୍ତ୍ର ମାନବାସ୍ତ୍ରରେ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ସେ (ମାରୀଚ) ସମୁଦ୍ରର ପ୍ଲାବନରେ ଶହେ ଯୋଜନ ଦୂରକୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହେଲା।
1.30.19
विचेतनं विघूर्णन्तं शीतेषुबलपीडितम् ।
निरस्तं दृश्य मारीचं रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ १.३०.१९ ॥
ମାରୀଚ ଅଚେତନ, ଘୂରୁଥିବା, ଶୀତଳ ବାଣର ବଳରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଦୂରକୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହେବା ଦେଖି ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣକୁ କହିଲେ।
1.30.20
पश्य लक्ष्मण शीतेषुं मानवं मनुसंहितम् ।
मोहयित्वा नयत्येनं न च प्राणैर्वियुज्यते ॥ १.३०.२० ॥
ଦେଖ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମନୁଙ୍କ ରଚିତ ଏହି ମାନବ ଶୀତଳ ବାଣ। ଏହା ତାକୁ ମୋହିତ କରି ଦୂରକୁ ନେଇଯାଏ, କିନ୍ତୁ ତାର ପ୍ରାଣ ହରଣ କରେ ନାହିଁ।
1.30.21
इमानपि वधिष्यामि निर्घृणान् दुष्टचारिणः ।
राक्षसान् पापकर्मस्थान् यज्ञघ्नान् रुधिराशनान् ॥ १.३०.२१ ॥
ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦୟ, ଦୁଷ୍ଟ ଆଚରଣ ଥିବା, ପାପକର୍ମରେ ଲାଗିଥିବା, ଯଜ୍ଞ ନାଶକାରୀ, ରକ୍ତ ଖାଉଥିବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ବଧ କରିବି।
1.30.22
इत्युक्त्वा लक्ष्मणं चाशु लाघवं दर्शयन्निव ।
विगृह्य सुमहच्चास्त्रमाग्नेयं रघुनन्दनः ॥ १.३०.२२ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହା କହି, ଯେପରି ନିଜର ଚତୁରତା ଦେଖାଉଥିଲେ, ରଘୁନନ୍ଦନ ଶୀଘ୍ର ଅତି ମହାନ ଆଗ୍ନେୟ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଲେ।
1.30.23
सुबाहूरसि चिक्षेप स विद्धः प्रापतद् भुवि ।
शेषान् वायव्यमादाय निजघान महायशाः ।
राघवः परमोदारो मुनीनां मुदमावहन् ॥ १.३०.२३ ॥
ସେ ସୁବାହୁଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ସେ ଆହତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଅବଶିଷ୍ଟମାନଙ୍କୁ ବାୟବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ସେହି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ବଧ କଲେ। ପରମ ଉଦାର ରାଘବ ମୁନିମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ।
1.30.24
स हत्वा राक्षसान् सर्वान् यज्ञघ्नान् रघुनन्दनः ।
ऋषिभिः पूजितस्तत्र यथेन्द्रो विजये पुरा ॥ १.३०.२४ ॥
ଯଜ୍ଞ ନାଶକାରୀ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ବଧ କରି ରଘୁନନ୍ଦନ ସେଠାରେ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଲେ, ଯେପରି ପୂର୍ବରେ ବିଜୟ ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପୂଜିତ ହୋଇଥିଲେ।
1.30.25
अथ यज्ञे समाप्ते तु विश्वामित्रो महामुनिः ।
निरीतिका दिशो दृष्ट्वा काकुत्स्थमिदमब्रवीत् ॥ १.३०.२५ ॥
ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ ହେଲା ପରେ ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସବୁ ଦିଗ ଉପଦ୍ରବ-ରହିତ ଦେଖି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
1.30.26
कृतार्थोऽस्मि महाबाहो कृतं गुरुवचस्त्वया ।
सिद्धाश्रममिदं सत्यं कृतं वीर महायशः ।
स हि रामं प्रशस्यैवं ताभ्यां संध्यामुपागमत् ॥ १.३०.२६ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ମୁଁ କୃତାର୍ଥ ହେଲି। ଗୁରୁବାକ୍ୟ ତୁମେ ପୂରଣ କଲ। ହେ ବୀର, ମହାଯଶସ୍ୱୀ, ଏହି ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମକୁ ତୁମେ ପ୍ରକୃତରେ ସଫଳ କଲ। ଏହିପରି ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ସେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ସନ୍ଧ୍ୟା ପାଇଁ ଗଲେ।