వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.30.1
अथ तौ देशकालज्ञौ राजपुत्रावरिंदमौ ।
देशे काले च वाक्यज्ञावब्रूतां कौशिकं वचः ॥ १.३०.१ ॥
అప్పుడు దేశకాలాలను తెలిసిన, మాటలో నేర్పరులైన, శత్రువులను అణచే ఆ ఇద్దరు రాజకుమారులు తగిన స్థలంలో, తగిన సమయంలో కౌశికునితో ఈ మాటలు పలికారు.
1.30.2
भगवञ्छ्रोतुमिच्छावो यस्मिन् काले निशाचरौ ।
संरक्षणीयौ तौ ब्रूहि नातिवर्तेत तत्क्षणम् ॥ १.३०.२ ॥
భగవన్! ఏ సమయంలో ఆ ఇద్దరు నిశాచరులను (రాక్షసులను) మేము కాపాడాలో వినాలని కోరుతున్నాము. ఆ క్షణం దాటిపోకుండా చెప్పండి.
1.30.3
एवं ब्रुवाणौ काकुत्स्थौ त्वरमाणौ युयुत्सया ।
सर्वे ते मुनयः प्रीताः प्रशशंसुर्नृपात्मजौ ॥ १.३०.३ ॥
ఈ విధంగా మాట్లాడుతూ, యుద్ధాన్ని కోరి త్వరపడుతున్న ఆ ఇద్దరు కాకుత్స్థ వంశీయులను సర్వ మునులు సంతోషించి ప్రశంసించారు.
1.30.4
अद्यप्रभृति षड्रात्रं रक्षतां राघवौ युवाम् ।
दीक्षां गतो ह्येष मुनिर्मौनित्वं च गमिष्यति ॥ १.३०.४ ॥
ఈ రోజు నుండి ఆరు రాత్రులు మీరిద్దరూ రక్షించండి, రాఘవులారా. ఈ ముని దీక్షలోకి ప్రవేశించి మౌనాన్ని పాటిస్తారు.
1.30.5
तौ तु तद्वचनं श्रुत्वा राजपुत्रौ यशस्विनौ ।
अनिद्रं षडहोरात्रं तपोवनमरक्षताम् ॥ १.३०.५ ॥
ఆ మాటను విని, ఆ ఇద్దరు యశస్వులైన రాజకుమారులు ఆరు పగళ్లు-రాత్రులు నిద్ర లేకుండా తపోవనాన్ని రక్షించారు.
1.30.6
उपासांचक्रतुर्वीरौ यत्तौ परमधन्विनौ ।
ररक्षतुर्मुनिवरं विश्वामित्रमरिंदमौ ॥ १.३०.६ ॥
ఆ ఇద్దరు వీరులు, అప్రమత్తంగా ఉంటూ, మహా ధనుర్ధరులై, మునిశ్రేష్ఠుడైన విశ్వామిత్రుని సేవించి రక్షించారు; శత్రువులను అణచే ఆ ఇద్దరు.
1.30.7
अथ काले गते तस्मिन् षष्ठेऽहनि तदागते ।
सौमित्रिमब्रवीद् रामो यत्तो भव समाहितः ॥ १.३०.७ ॥
కాలం గడిచి ఆరవ రోజు వచ్చినప్పుడు, రాముడు సౌమిత్రితో అన్నాడు: "సిద్ధంగా, ఏకాగ్రతతో ఉండు."
1.30.8
रामस्यैवं ब्रुवाणस्य त्वरितस्य युयुत्सया ।
प्रजज्वाल ततो वेदिः सोपाध्यायपुरोहिता ॥ १.३०.८ ॥
రాముడు ఇలా చెబుతుండగా, యుద్ధకాంక్షతో త్వరపడుతూ, అప్పుడు ఉపాధ్యాయులు, పురోహితులతో కూడిన వేది ప్రజ్వలించింది.
1.30.9
सदर्भचमसस्रुक्का स समित्कुसुमोच्चया ।
विश्वामित्रेण सहिता वेदिर्जज्वाल सर्त्विजा ॥ १.३०.९ ॥
దర్భలు, చమసం, స్రుక్కులు, సమిధలు, పూలరాశులతో కూడి, విశ్వామిత్రుడు మరియు ఋత్విజులతో వేది ప్రజ్వలించింది.
1.30.10
मन्त्रवच्च यथान्यायं यज्ञोऽसौ सम्प्रवर्तते ।
आकाशे च महाञ्छ्ब्दः प्रादुरासीद् भयानकः ॥ १.३०.१० ॥
మంత్రాలతో, నియమం ప్రకారం ఆ యజ్ఞం సాగింది; ఆకాశంలో ఒక మహా భయంకర శబ్దం పుట్టింది.
1.30.11
आवार्य गगनं मेघो यथा प्रावृषि दृश्यते ।
तथा मायां विकुर्वाणौ राक्षसावभ्यधावताम् ॥ १.३०.११ ॥
వర్షాకాలంలో మేఘం ఆకాశాన్ని కప్పినట్టు, మాయను సృష్టిస్తూ ఇద్దరు రాక్షసులు దూసుకువచ్చారు.
1.30.12
मारीचश्च सुबाहुश्च तयोरनुचरास्तथा ।
आगम्य भीमसंकाशा रुधिरौघानवासृजन् ॥ १.३०.१२ ॥
మారీచుడు, సుబాహుడు, వారి అనుచరులు కూడా భయంకర రూపంతో వచ్చి రక్తప్రవాహాన్ని కురిపించారు.
1.30.13
ताम् तेन रुधिरौघेण वेदीं वीक्ष्य समुक्षिताम् ।
सहसाभिद्रुतो रामस्तानपश्यत् ततो दिवि ॥ १.३०.१३ ॥
ఆ రక్తప్రవాహంతో వేదిక తడిసిపోవడం చూసి రాముడు వెంటనే పరుగెత్తాడు; అప్పుడు ఆకాశంలో వారిని చూశాడు.
1.30.14
तावापतन्तौ सहसा दृष्ट्वा राजीवलोचनः ।
लक्ष्मणं त्वभिसम्प्रेक्ष्य रामो वचनमब्रवीत् ॥ १.३०.१४ ॥
వారిద్దరూ వేగంగా దూకుతుండటం చూసిన కమలనేత్రుడు రాముడు లక్ష్మణుని వైపు చూసి ఈ మాట పలికాడు.
1.30.15
पश्य लक्ष्मण दुर्वृत्तान् राक्षसान् पिशिताशनान् ।
मानवास्त्रसमाधूताननिलेन यथा घनान् ॥ १.३०.१५ ॥
చూడు లక్ష్మణా! ఈ దుష్టులైన, మాంసాహారులైన రాక్షసులను మానవాస్త్రంతో గాలి మేఘాలను చెదరగొట్టినట్లు చెదరగొడతాను.
1.30.16
करिष्यामि न संदेहो नोत्सहे हन्तुमीदृशान् ।
इत्युक्त्वा वचनं रामश्चापे संधाय वेगवान् ॥ १.३०.१६ ॥
అలాగే చేస్తాను, సందేహం లేదు; ఇలాంటివారిని చంపడానికి నేను ఇష్టపడను. ఇలా పలికి వేగవంతుడైన రాముడు ధనువుపై బాణాన్ని సంధించాడు.
1.30.17
मानवं परमोदारमस्त्रं परमभास्वरम् ।
चिक्षेप परमक्रुद्धो मारीचोरसि राघवः ॥ १.३०.१७ ॥
అత్యంత కోపంతో ఉన్న రాఘవుడు (రాముడు) అత్యంత ఉదారమైన, అత్యంత ప్రకాశవంతమైన మానవాస్త్రాన్ని మారీచుని ఛాతీపై ప్రయోగించాడు.
1.30.18
स तेन परमास्त्रेण मानवेन समाहतः ।
सम्पूर्णं योजनशतं क्षिप्तः सागरसम्प्लवे ॥ १.३०.१८ ॥
ఆ పరమాస్త్రమైన మానవాస్త్రంచే కొట్టబడిన అతడు (మారీచుడు) సముద్ర ప్రవాహంలో నూరు యోజనాల దూరం విసిరివేయబడ్డాడు.
1.30.19
विचेतनं विघूर्णन्तं शीतेषुबलपीडितम् ।
निरस्तं दृश्य मारीचं रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ १.३०.१९ ॥
మారీచుడు స్పృహ తప్పి, తిరుగుతూ, శీతల బాణ బలంతో బాధపడి దూరంగా విసిరివేయబడటం చూసి రాముడు లక్ష్మణునితో ఇలా అన్నాడు.
1.30.20
पश्य लक्ष्मण शीतेषुं मानवं मनुसंहितम् ।
मोहयित्वा नयत्येनं न च प्राणैर्वियुज्यते ॥ १.३०.२० ॥
చూడు లక్ష్మణా! మనువు రచించిన ఈ మానవ శీతల బాణాన్ని చూడు. ఇది అతన్ని మోహింపజేసి దూరంగా తీసుకువెళ్తుంది, కానీ అతని ప్రాణాలను తీయదు.
1.30.21
इमानपि वधिष्यामि निर्घृणान् दुष्टचारिणः ।
राक्षसान् पापकर्मस्थान् यज्ञघ्नान् रुधिराशनान् ॥ १.३०.२१ ॥
ఈ దయలేని, దుష్ట ప్రవర్తన గల, పాపకార్యాలలో నిలిచిన, యజ్ఞాలను నాశనం చేసే, రక్తం తినే రాక్షసులను కూడా నేను వధిస్తాను.
1.30.22
इत्युक्त्वा लक्ष्मणं चाशु लाघवं दर्शयन्निव ।
विगृह्य सुमहच्चास्त्रमाग्नेयं रघुनन्दनः ॥ १.३०.२२ ॥
ఇలా లక్ష్మణునితో చెప్పి, తన చురుకుదనాన్ని చూపుతున్నట్లుగా రఘునందనుడు వెంటనే అత్యంత గొప్పదైన ఆగ్నేయ అస్త్రాన్ని ధరించాడు.
1.30.23
सुबाहूरसि चिक्षेप स विद्धः प्रापतद् भुवि ।
शेषान् वायव्यमादाय निजघान महायशाः ।
राघवः परमोदारो मुनीनां मुदमावहन् ॥ १.३०.२३ ॥
అతడు సుబాహువు ఛాతీపై విసిరాడు; అతడు గాయపడి నేలపై పడిపోయాడు. మిగిలిన రాక్షసులను వాయవ్య అస్త్రాన్ని తీసుకొని ఆ మహాయశస్వి సంహరించాడు. అత్యంత ఉదారుడైన రాఘవుడు మునులకు ఆనందం కలిగించాడు.
1.30.24
स हत्वा राक्षसान् सर्वान् यज्ञघ्नान् रघुनन्दनः ।
ऋषिभिः पूजितस्तत्र यथेन्द्रो विजये पुरा ॥ १.३०.२४ ॥
యజ్ఞాలను నాశనం చేసిన రాక్షసులందరినీ సంహరించిన రఘునందనుడు, పూర్వం విజయం పొందిన తర్వాత ఇంద్రుడు సత్కరింపబడినట్లుగా, అక్కడ ఋషులచే పూజింపబడ్డాడు.
1.30.25
अथ यज्ञे समाप्ते तु विश्वामित्रो महामुनिः ।
निरीतिका दिशो दृष्ट्वा काकुत्स्थमिदमब्रवीत् ॥ १.३०.२५ ॥
యజ్ఞం పూర్తయిన తర్వాత, మహామునియైన విశ్వామిత్రుడు దిక్కులన్నీ ఉపద్రవరహితంగా ఉండటం చూసి కాకుత్స్థుడైన రాముడితో ఇలా అన్నాడు.
1.30.26
कृतार्थोऽस्मि महाबाहो कृतं गुरुवचस्त्वया ।
सिद्धाश्रममिदं सत्यं कृतं वीर महायशः ।
स हि रामं प्रशस्यैवं ताभ्यां संध्यामुपागमत् ॥ १.३०.२६ ॥
మహాబాహూ, నేను కృతార్థుడనయ్యాను. గురువాక్యాన్ని నీవు నెరవేర్చావు. వీరుడా, మహాయశస్వీ, ఈ సిద్ధాశ్రమాన్ని నిజంగా సఫలం చేశావు. ఇలా రాముని ప్రశంసించి, వారిద్దరితో కలిసి సంధ్యోపాసనకు వెళ్ళాడు.