ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.31.1
अथ तां रजनीं तत्र कृतार्थौ रामलक्षणौ ।
ऊषतुर्मुदितौ वीरौ प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ १.३१.१ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ରାତିରେ ସେଠାରେ କୃତାର୍ଥ, ଆନନ୍ଦିତ ବୀର ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପ୍ରସନ୍ନ ଅନ୍ତରରେ ରହିଲେ।
1.31.2
प्रभातायां तु शर्वर्यां कृतपौर्वाह्णिकक्रियौ ।
विश्वामित्रमृषींश्चान्यान्सहितावभिजग्मतुः ॥ १.३१.२ ॥
ପ୍ରଭାତ ହେଲେ ପୂର୍ବାହ୍ନ କର୍ମ ସାରି ସେ ଦୁହେଁ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଏକତ୍ର ଗଲେ।
1.31.3
अभिवाद्य मुनिश्रेष्ठं ज्वलन्तमिव पावकम् ।
ऊचतुर्परमोदारं वाक्यं मधुरभाषिणौ ॥ १.३१.३ ॥
ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ମଧୁରଭାଷୀ ସେ ଦୁହେଁ ଅତି ଉଦାର ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.31.4
इमौ स्म मुनिशार्दूल किङ्करौ समुपागतौ ।
आज्ञापय मुनिश्रेष्ठ शासनं करवाव किम् ॥ १.३१.४ ॥
ହେ ମୁନିଶାର୍ଦ୍ଦୂଳ, ଆମେ ଦୁହେଁ ଆପଣଙ୍କ ସେବକ ରୂପେ ଆସିଛୁ। ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମେ କଅଣ କରିବୁ?
1.31.5
एवमुक्ते तयोर्वाक्ये सर्व एव महर्षयः ।
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य रामं वचनमब्रुवन् ॥ १.३१.५ ॥
ସେମାନଙ୍କର ଏହି ବାକ୍ୟ କୁହାଯିବା ପରେ ସମସ୍ତ ମହର୍ଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ରାମଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.31.6
मैथिलस्य नरश्रेष्ठ जनकस्य भविष्यति ।
यज्ञः परमधर्मिष्ठस्तत्र यास्यामहे वयम् ॥ १.३१.६ ॥
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୈଥିଳ ଜନକଙ୍କର ଅତି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଆମେ ସେଠାକୁ ଯିବା।
1.31.7
त्वं चैव नरशार्दूल सहास्माभिर्गमिष्यसि ।
अद्भुतं च धनूरत्नं तत्र त्वं द्रष्टुमर्हसि ॥ १.३१.७ ॥
ହେ ନରଶାର୍ଦୂଳ! ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଆମ ସହିତ ଯିବ; ସେଠାରେ ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ଧନୁରତ୍ନ ତୁମେ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
1.31.8
तद्धि पूर्वं नरश्रेष्ठ दत्तं सदसि दैवतैः ।
अप्रमेयबलं घोरं मखे परमभास्वरम् ॥ १.३१.८ ॥
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସେହି ଧନୁ ପୂର୍ବେ ଯଜ୍ଞସଭାରେ ଦେବତାମାନେ ଦେଇଥିଲେ; ତାହା ଅପରିମିତ ବଳବାନ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ।
1.31.9
नास्य देवा न गन्धर्वा नासुरा न च राक्षसाः ।
कर्तुमारोपणं शक्ता न कथञ्चन मानुषाः ॥ १.३१.९ ॥
ଏହାକୁ ଗୁଣ ଚଢ଼ାଇବାକୁ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅସୁର, ରାକ୍ଷସ କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟ କେହି କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି।
1.31.10
धनुषस्तस्य वीर्यं हि जिज्ञासन्तो महीक्षितः ।
न शेकुरारोपयितुं राजपुत्रा महाबलाः ॥ १.३१.१० ॥
ସେହି ଧନୁର ବଳ ପରଖିବାକୁ ଆସିଥିବା ରାଜା ଓ ମହାବଳୀ ରାଜକୁମାରମାନେ ତାହାକୁ ଗୁଣ ଚଢ଼ାଇ ପାରି ନଥିଲେ।
1.31.11
तद्धनुर्नरशार्दूल मैथिलस्य महात्मनः ।
तत्र द्रक्ष्यसि काकुत्स्थ यज्ञं च परमाद्भुतम् ॥ १.३१.११ ॥
ହେ ନରଶାର୍ଦୂଳ! ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ! ସେହି ଧନୁ ମହାତ୍ମା ମୈଥିଳର; ସେଠାରେ ତୁମେ ସେହି ଧନୁ ଓ ପରମ ଅଦ୍ଭୁତ ଯଜ୍ଞ ଦେଖିବ।
1.31.12
तद्धि यज्ञफलं तेन मैथिलेनोत्तमं धनुः ।
याचितं नरशार्दूल सुनाभं सर्वदैवतैः ॥ १.३१.१२ ॥
ହେ ନରଶାର୍ଦୂଳ! ଯଜ୍ଞଫଳ ରୂପେ ମୈଥିଳ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କଠାରୁ ମାଗି ପାଇଥିବା ସେହି ଉତ୍ତମ ଧନୁ ସୁନାଭ ନାମକ।
1.31.13
आयागभूतं नृपतेस्तस्य वेश्मनि राघव ।
अर्चितं विविधैर्गन्धैर्धूपैश्चागुरुगन्धिभिः ॥१-३१-१३
एवमुक्त्वा मुनिवरः प्रस्थानमकरोत् तदा ।
सर्षिसङ्घः सकाकुत्स्थ आमन्त्र्य वनदेताः ॥ १.३१.१३ ॥
ହେ ରାଘବ, ରାଜାଙ୍କ ସେହି ଗୃହରେ ଯଜ୍ଞୀୟ ସେହି ଧନୁ ବିବିଧ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଅଗରୁ ସୁଗନ୍ଧ ଧୂପରେ ପୂଜିତ ହୋଇଥିଲା।
1.31.14
स्वस्ति वोऽस्तु गमिष्यामि सिद्धः सिद्धाश्रमादहम् ।
उत्तरे जाह्नवीतीरे हिमवन्तं शिलोच्चयम् ॥ १.३१.१४ ॥
ଆପଣମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମରୁ ମୁଁ ଯାଉଛି। ଗଙ୍ଗାର ଉତ୍ତର କୂଳରେ, ଶିଳାସ୍ତୂପ ହିମାଳୟ ଅଭିମୁଖେ।
1.31.15
इत्युक्त्वा मुनिशार्दूलः कौशिकः स तपोधनः ।
उत्तरां दिशमुद्दिश्य प्रस्थातुमुपचक्रमे ॥ १.३१.१५ ॥
ଏହା କହି, ତପ ହିଁ ଯାହାର ଧନ ସେହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ କୌଶିକ ଉତ୍ତର ଦିଗ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
1.31.16
तं व्रजन्तं मुनिवरमन्वगादनुसारिणाम् ।
शकटीशतमात्रं तु प्रयाणे ब्रह्मवादिनाम् ॥ १.३१.१६ ॥
ଯାଉଥିବା ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିଙ୍କ ପଛେ, ଯାତ୍ରାରେ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନଙ୍କର ଶହେ ଗାଡ଼ିଭର ଦଳ ଚାଲିଲା।
1.31.17
मृगपक्षिगणाश्चैव सिद्धाश्रमनिवासिनः ।
अनुजग्मुर्महात्मानं विश्वामित्रं तपोधनम् ॥ १.३१.१७ ॥
ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମରେ ବାସ କରୁଥିବା ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀଗଣ ମଧ୍ୟ ସେହି ମହାତ୍ମା, ତପଧନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ପଛେ ଚାଲିଲେ।
1.31.18
निवर्तयामास ततः स ऋषि सन्घः स पक्षिणः ।
ते गत्वा दूरम् अध्वानम् लम्बमाने दिवाकरे ॥ १.३१.१८ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଋଷିସମୂହ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ସେମାନେ ବହୁ ଦୂର ପଥରେ ଚାଲିଗଲେ।
1.31.19
ते गत्वा दूरमध्वानं लम्बमाने दिवाकरे ।
वासं चक्रुर्मुनिगणाः शोणाकूले समाहिताः ॥ १.३१.१९ ॥
ସେମାନେ ବହୁ ଦୂର ପଥ ଚାଲି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଢଳୁଥିବାବେଳେ, ଶୋଣା ନଦୀ କୂଳରେ ସମାହିତ ମୁନିଗଣ ବାସ କଲେ।
1.31.20
तेऽस्तं गते दिनकरे स्नात्वा हुतहुताशनाः ।
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य निषेदुरमितौजसः ॥ १.३१.२० ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ଗଲା ପରେ ସେମାନେ ସ୍ନାନ କରି, ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଇ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ବସିଲେ; ସେମାନେ ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ଥିଲେ।
1.31.21
रामोऽपि सहसौमित्रिर्मुनींस्तानभिपूज्य च ।
अग्रतो निषसादाथ विश्वामित्रस्य धीमतः ॥ १.३१.२१ ॥
ରାମ ମଧ୍ୟ ସୌମିତ୍ରି ସହିତ ସେହି ମୁନିମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ, ପରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବସିଲେ।
1.31.22
अथ रामो महातेजा विश्वामित्रं तपोधनम् ।
पप्रच्छ मुनिशार्दूलं कौतूहलसमन्वितम् ॥ १.३१.२२ ॥
ତା'ପରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାମ, ତପସ୍ୟା ଯାଙ୍କର ଧନ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ କୌତୂହଳରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
1.31.23
भगवन् को न्वयं देशः समृद्धवनशोभितः ।
श्रोतुमिच्छामि भद्रं ते वक्तुमर्हसि तत्त्वतः ॥ १.३१.२३ ॥
ଭଗବନ୍, ସମୃଦ୍ଧ ବନରେ ଶୋଭିତ ଏ ଦେଶ କେଉଁଟି? ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି; ଆପଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ଯଥାର୍ଥ କହନ୍ତୁ।
1.31.24
चोदितो रामवाक्येन कथयामास सुव्रतः ।
तस्य देशस्य निखिलमृषिमध्ये महातपाः ॥ १.३१.२४ ॥
ରାମଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ବ୍ରତନିଷ୍ଠ ମହାତପସ୍ୱୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ଦେଶର ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତାନ୍ତ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।