వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.31.1
अथ तां रजनीं तत्र कृतार्थौ रामलक्षणौ ।
ऊषतुर्मुदितौ वीरौ प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ १.३१.१ ॥
అప్పుడు ఆ రాత్రి అక్కడ కృతార్థులైన వీరులు రాముడు, లక్ష్మణుడు ఆనందంతో, ప్రసన్న హృదయంతో నివసించారు.
1.31.2
प्रभातायां तु शर्वर्यां कृतपौर्वाह्णिकक्रियौ ।
विश्वामित्रमृषींश्चान्यान्सहितावभिजग्मतुः ॥ १.३१.२ ॥
తెల్లవారినప్పుడు పూర్వాహ్న కర్మలు ముగించుకొని ఆ ఇద్దరూ విశ్వామిత్రుని వద్దకు, ఇతర ఋషుల వద్దకు కలిసి వెళ్ళారు.
1.31.3
अभिवाद्य मुनिश्रेष्ठं ज्वलन्तमिव पावकम् ।
ऊचतुर्परमोदारं वाक्यं मधुरभाषिणौ ॥ १.३१.३ ॥
అగ్నిలా ప్రకాశించే మునిశ్రేష్ఠునికి నమస్కరించి, మధురంగా మాట్లాడే ఆ ఇద్దరూ అత్యంత ఉదారమైన మాటలు పలికారు.
1.31.4
इमौ स्म मुनिशार्दूल किङ्करौ समुपागतौ ।
आज्ञापय मुनिश्रेष्ठ शासनं करवाव किम् ॥ १.३१.४ ॥
ముని-శార్దూలా, మేమిద్దరం మీ సేవకులుగా వచ్చాము. మునిశ్రేష్ఠా, ఆజ్ఞాపించండి, మేమేమి చేయాలి?
1.31.5
एवमुक्ते तयोर्वाक्ये सर्व एव महर्षयः ।
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य रामं वचनमब्रुवन् ॥ १.३१.५ ॥
వారిద్దరి మాటలు ఈవిధంగా చెప్పబడినప్పుడు, మహర్షులందరూ విశ్వామిత్రుని ముందుంచి రాముడితో ఈ మాటలు పలికారు.
1.31.6
मैथिलस्य नरश्रेष्ठ जनकस्य भविष्यति ।
यज्ञः परमधर्मिष्ठस्तत्र यास्यामहे वयम् ॥ १.३१.६ ॥
నరశ్రేష్ఠా, మైథిలుడైన జనకుని అత్యంత ధర్మనిష్ఠమైన యజ్ఞం జరగబోతోంది. మేమంతా అక్కడికి వెళ్తాము.
1.31.7
त्वं चैव नरशार्दूल सहास्माभिर्गमिष्यसि ।
अद्भुतं च धनूरत्नं तत्र त्वं द्रष्टुमर्हसि ॥ १.३१.७ ॥
నరశార్దూలా! నీవు కూడా మాతో కలిసి వస్తావు; అక్కడ ఆ అద్భుతమైన ధనుర్ధన రత్నాన్ని నీవు చూడాలి.
1.31.8
तद्धि पूर्वं नरश्रेष्ठ दत्तं सदसि दैवतैः ।
अप्रमेयबलं घोरं मखे परमभास्वरम् ॥ १.३१.८ ॥
నరశ్రేష్ఠా! ఆ ధనుస్సు పూర్వం యజ్ఞ సభలో దేవతలచే ఇవ్వబడినది; అది అపరిమిత బలం, భయంకర తేజస్సు కలది.
1.31.9
नास्य देवा न गन्धर्वा नासुरा न च राक्षसाः ।
कर्तुमारोपणं शक्ता न कथञ्चन मानुषाः ॥ १.३१.९ ॥
దీనికి వింటినారు ఎక్కించడానికి దేవతలు, గంధర్వులు, అసురులు, రాక్షసులు, మానవులు ఎవరూ ఏ విధంగానూ సమర్థులు కారు.
1.31.10
धनुषस्तस्य वीर्यं हि जिज्ञासन्तो महीक्षितः ।
न शेकुरारोपयितुं राजपुत्रा महाबलाः ॥ १.३१.१० ॥
ఆ ధనుస్సు బలాన్ని తెలుసుకోవాలనే కోరికతో వచ్చిన రాజులు, మహాబలవంతులైన రాజకుమారులు దానికి వింటినారు ఎక్కించలేకపోయారు.
1.31.11
तद्धनुर्नरशार्दूल मैथिलस्य महात्मनः ।
तत्र द्रक्ष्यसि काकुत्स्थ यज्ञं च परमाद्भुतम् ॥ १.३१.११ ॥
నరశార్దూలా! కాకుత్స్థా! ఆ ధనుస్సు మహాత్ముడైన మైథిలుడిది; అక్కడ నీవు ఆ ధనుస్సును, అత్యంత అద్భుతమైన యజ్ఞాన్ని చూస్తావు.
1.31.12
तद्धि यज्ञफलं तेन मैथिलेनोत्तमं धनुः ।
याचितं नरशार्दूल सुनाभं सर्वदैवतैः ॥ १.३१.१२ ॥
నరశార్దూలా! యజ్ఞఫలంగా మైథిలుడు సమస్త దేవతల నుండి యాచించి పొందిన ఆ ఉత్తమ ధనుస్సు సునాభం అనేది.
1.31.13
आयागभूतं नृपतेस्तस्य वेश्मनि राघव ।
अर्चितं विविधैर्गन्धैर्धूपैश्चागुरुगन्धिभिः ॥१-३१-१३
एवमुक्त्वा मुनिवरः प्रस्थानमकरोत् तदा ।
सर्षिसङ्घः सकाकुत्स्थ आमन्त्र्य वनदेताः ॥ १.३१.१३ ॥
ఓ రాఘవా, రాజు ఆ గృహంలో యజ్ఞార్హమైన ఆ ధనుస్సు వివిధ సుగంధాలతో, అగరు పరిమళ ధూపాలతో పూజింపబడింది.
1.31.14
स्वस्ति वोऽस्तु गमिष्यामि सिद्धः सिद्धाश्रमादहम् ।
उत्तरे जाह्नवीतीरे हिमवन्तं शिलोच्चयम् ॥ १.३१.१४ ॥
మీకు శుభం కలుగుగాక; సిద్ధాశ్రమం నుండి నేను వెళ్తున్నాను. గంగా ఉత్తర తీరంలో, రాళ్ల రాశులైన హిమవంతం వైపు.
1.31.15
इत्युक्त्वा मुनिशार्दूलः कौशिकः स तपोधनः ।
उत्तरां दिशमुद्दिश्य प्रस्थातुमुपचक्रमे ॥ १.३१.१५ ॥
ఇలా చెప్పి, తపస్సే ధనమైన ముని శ్రేష్ఠుడు కౌశికుడు ఉత్తర దిశ వైపు బయలుదేరసాగాడు.
1.31.16
तं व्रजन्तं मुनिवरमन्वगादनुसारिणाम् ।
शकटीशतमात्रं तु प्रयाणे ब्रह्मवादिनाम् ॥ १.३१.१६ ॥
వెళ్తున్న ఆ శ్రేష్ఠ ముని వెంట, ప్రయాణంలో అనుసరించిన బ్రహ్మవాదుల నూరు బండ్ల మేరకు సమూహం అనుసరించింది.
1.31.17
मृगपक्षिगणाश्चैव सिद्धाश्रमनिवासिनः ।
अनुजग्मुर्महात्मानं विश्वामित्रं तपोधनम् ॥ १.३१.१७ ॥
సిద్ధాశ్రమంలో నివసించే మృగ, పక్షి గణాలు కూడా ఆ మహాత్ముడు, తపోధనుడు విశ్వామిత్రుని వెంట నడిచాయి.
1.31.18
निवर्तयामास ततः स ऋषि सन्घः स पक्षिणः ।
ते गत्वा दूरम् अध्वानम् लम्बमाने दिवाकरे ॥ १.३१.१८ ॥
అప్పుడు ఆయన ఋషిసమూహాన్ని, పక్షులను వెనుదిరిగి పంపాడు. వారు చాలా దూరం దారిలో వెళ్ళారు, సూర్యుడు అస్తమిస్తుండగా.
1.31.19
ते गत्वा दूरमध्वानं लम्बमाने दिवाकरे ।
वासं चक्रुर्मुनिगणाः शोणाकूले समाहिताः ॥ १.३१.१९ ॥
వారు దూరం మార్గం నడిచి, సూర్యుడు అస్తమిస్తుండగా, శోణ నది ఒడ్డున ఏకాగ్రులైన మునిగణం విడిది చేసింది.
1.31.20
तेऽस्तं गते दिनकरे स्नात्वा हुतहुताशनाः ।
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य निषेदुरमितौजसः ॥ १.३१.२० ॥
సూర్యుడు అస్తమించగా, వారు స్నానం చేసి, అగ్నిలో హవిస్సులు సమర్పించి, విశ్వామిత్రుడిని ముందుంచుకుని కూర్చున్నారు; వారు అపారతేజస్వులు.
1.31.21
रामोऽपि सहसौमित्रिर्मुनींस्तानभिपूज्य च ।
अग्रतो निषसादाथ विश्वामित्रस्य धीमतः ॥ १.३१.२१ ॥
రాముడు కూడా సౌమిత్రితో కలిసి ఆ మునులను గౌరవించి, తరువాత బుద్ధిమంతుడైన విశ్వామిత్రుని ముందు కూర్చున్నాడు.
1.31.22
अथ रामो महातेजा विश्वामित्रं तपोधनम् ।
पप्रच्छ मुनिशार्दूलं कौतूहलसमन्वितम् ॥ १.३१.२२ ॥
అప్పుడు మహాతేజస్వి రాముడు, తపస్సే ధనంగా కలిగిన, మునులలో సింహమైన విశ్వామిత్రుడిని కుతూహలంతో ప్రశ్నించాడు.
1.31.23
भगवन् को न्वयं देशः समृद्धवनशोभितः ।
श्रोतुमिच्छामि भद्रं ते वक्तुमर्हसि तत्त्वतः ॥ १.३१.२३ ॥
భగవన్, సమృద్ధమైన వనాలతో శోభిల్లుతున్న ఈ దేశం ఏది? వినాలనుకుంటున్నాను; మీకు శుభం కలుగుగాక, యథార్థంగా చెప్పండి.
1.31.24
चोदितो रामवाक्येन कथयामास सुव्रतः ।
तस्य देशस्य निखिलमृषिमध्ये महातपाः ॥ १.३१.२४ ॥
రాముని మాటలతో ప్రేరితుడైన, వ్రతనిష్ఠుడైన మహాతపస్వి విశ్వామిత్రుడు, మునులమధ్య ఆ దేశం సమగ్ర వృత్తాంతాన్ని చెప్పసాగాడు.