ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.31.1
अथ तां रजनीं तत्र कृतार्थौ रामलक्षणौ ।
ऊषतुर्मुदितौ वीरौ प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ १.३१.१ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਰਾਤ ਉੱਥੇ ਕਿਰਤਾਰਥ ਹੋਏ, ਖ਼ੁਸ਼ ਵੀਰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਠਹਿਰੇ।
1.31.2
प्रभातायां तु शर्वर्यां कृतपौर्वाह्णिकक्रियौ ।
विश्वामित्रमृषींश्चान्यान्सहितावभिजग्मतुः ॥ १.३१.२ ॥
ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੇ ਪੂਰਬਾਹਨ ਦੀਆਂ ਕਰਮ-ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਕਰਕੇ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕੋਲ ਇਕੱਠੇ ਗਏ।
1.31.3
अभिवाद्य मुनिश्रेष्ठं ज्वलन्तमिव पावकम् ।
ऊचतुर्परमोदारं वाक्यं मधुरभाषिणौ ॥ १.३१.३ ॥
ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਮੁਨੀਸ਼ਰੇਸ਼ਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਉਦਾਰ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.31.4
इमौ स्म मुनिशार्दूल किङ्करौ समुपागतौ ।
आज्ञापय मुनिश्रेष्ठ शासनं करवाव किम् ॥ १.३१.४ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀ-ਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਆਪ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼ਰੇਸ਼ਟ, ਹੁਕਮ ਕਰੋ, ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?
1.31.5
एवमुक्ते तयोर्वाक्ये सर्व एव महर्षयः ।
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य रामं वचनमब्रुवन् ॥ १.३१.५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.31.6
मैथिलस्य नरश्रेष्ठ जनकस्य भविष्यति ।
यज्ञः परमधर्मिष्ठस्तत्र यास्यामहे वयम् ॥ १.३१.६ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜਨਕ ਦਾ ਬਹੁਤ ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ ਯੱਗ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਜਾਵਾਂਗੇ।
1.31.7
त्वं चैव नरशार्दूल सहास्माभिर्गमिष्यसि ।
अद्भुतं च धनूरत्नं तत्र त्वं द्रष्टुमर्हसि ॥ १.३१.७ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼ਾਰਦੂਲ! ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜਾਵੇਂਗਾ; ਉੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਧਨੁਸ਼-ਰਤਨ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1.31.8
तद्धि पूर्वं नरश्रेष्ठ दत्तं सदसि दैवतैः ।
अप्रमेयबलं घोरं मखे परमभास्वरम् ॥ १.३१.८ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਯੱਗ-ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਉਹ ਅਪਾਰ ਬਲ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜਸਵੀ ਹੈ।
1.31.9
नास्य देवा न गन्धर्वा नासुरा न च राक्षसाः ।
कर्तुमारोपणं शक्ता न कथञ्चन मानुषाः ॥ १.३१.९ ॥
ਇਸ ਉੱਤੇ ਤਾਰ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਅਸੁਰ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹਨ।
1.31.10
धनुषस्तस्य वीर्यं हि जिज्ञासन्तो महीक्षितः ।
न शेकुरारोपयितुं राजपुत्रा महाबलाः ॥ १.३१.१० ॥
ਉਸ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਏ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਤਾਰ ਨਾ ਚੜ੍ਹਾ ਸਕੇ।
1.31.11
तद्धनुर्नरशार्दूल मैथिलस्य महात्मनः ।
तत्र द्रक्ष्यसि काकुत्स्थ यज्ञं च परमाद्भुतम् ॥ १.३१.११ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼ਾਰਦੂਲ! ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ! ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਮਹਾਤਮਾ ਮੈਥਿਲ ਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਤੂੰ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਯੱਗ ਵੇਖੇਂਗਾ।
1.31.12
तद्धि यज्ञफलं तेन मैथिलेनोत्तमं धनुः ।
याचितं नरशार्दूल सुनाभं सर्वदैवतैः ॥ १.३१.१२ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼ਾਰਦੂਲ! ਯੱਗ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਮੈਥਿਲ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਉਹ ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਸੁਨਾਭ ਹੈ।
1.31.13
आयागभूतं नृपतेस्तस्य वेश्मनि राघव ।
अर्चितं विविधैर्गन्धैर्धूपैश्चागुरुगन्धिभिः ॥१-३१-१३
एवमुक्त्वा मुनिवरः प्रस्थानमकरोत् तदा ।
सर्षिसङ्घः सकाकुत्स्थ आमन्त्र्य वनदेताः ॥ १.३१.१३ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਉਸ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਯੱਗ ਦੇ ਯੋਗ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਅਗਰੂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਧੂਪਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
1.31.14
स्वस्ति वोऽस्तु गमिष्यामि सिद्धः सिद्धाश्रमादहम् ।
उत्तरे जाह्नवीतीरे हिमवन्तं शिलोच्चयम् ॥ १.३१.१४ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ; ਸਿੱਧਾਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਮੈਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ, ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਲੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵੱਲ।
1.31.15
इत्युक्त्वा मुनिशार्दूलः कौशिकः स तपोधनः ।
उत्तरां दिशमुद्दिश्य प्रस्थातुमुपचक्रमे ॥ १.३१.१५ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਤਪ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਨ ਹੈ ਉਹ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕੌਸ਼ਿਕ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਤੁਰਨ ਲੱਗੇ।
1.31.16
तं व्रजन्तं मुनिवरमन्वगादनुसारिणाम् ।
शकटीशतमात्रं तु प्रयाणे ब्रह्मवादिनाम् ॥ १.३१.१६ ॥
ਜਾਂਦੇ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਨਾਲ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਸੌ ਗੱਡਿਆਂ ਜਿੰਨਾ ਝੁੰਡ ਤੁਰ ਪਿਆ।
1.31.17
मृगपक्षिगणाश्चैव सिद्धाश्रमनिवासिनः ।
अनुजग्मुर्महात्मानं विश्वामित्रं तपोधनम् ॥ १.३१.१७ ॥
ਸਿੱਧਾਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਮ੍ਰਿਗ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ, ਤਪ-ਧਨੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪਏ।
1.31.18
निवर्तयामास ततः स ऋषि सन्घः स पक्षिणः ।
ते गत्वा दूरम् अध्वानम् लम्बमाने दिवाकरे ॥ १.३१.१८ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ; ਸੂਰਜ ਢਲਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਚਲੇ ਗਏ।
1.31.19
ते गत्वा दूरमध्वानं लम्बमाने दिवाकरे ।
वासं चक्रुर्मुनिगणाः शोणाकूले समाहिताः ॥ १.३१.१९ ॥
ਉਹ ਦੂਰ ਤੱਕ ਰਾਹ ਤੁਰ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਢਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ, ਸ਼ੋਣਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਏਕਾਗਰ ਮੁਨੀ-ਸਮੂਹ ਨੇ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ।
1.31.20
तेऽस्तं गते दिनकरे स्नात्वा हुतहुताशनाः ।
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य निषेदुरमितौजसः ॥ १.३१.२० ॥
ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਹੂਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ; ਉਹ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸਨ।
1.31.21
रामोऽपि सहसौमित्रिर्मुनींस्तानभिपूज्य च ।
अग्रतो निषसादाथ विश्वामित्रस्य धीमतः ॥ १.३१.२१ ॥
ਰਾਮ ਨੇ ਵੀ ਸੌਮਿੱਤ੍ਰਿ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਨੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠ ਗਏ।
1.31.22
अथ रामो महातेजा विश्वामित्रं तपोधनम् ।
पप्रच्छ मुनिशार्दूलं कौतूहलसमन्वितम् ॥ १.३१.२२ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਰਾਮ ਨੇ, ਤਪ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਨ ਹੈ ਐਸੇ, ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
1.31.23
भगवन् को न्वयं देशः समृद्धवनशोभितः ।
श्रोतुमिच्छामि भद्रं ते वक्तुमर्हसि तत्त्वतः ॥ १.३१.२३ ॥
ਭਗਵਨ੍, ਸੰਘਣੇ ਬਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਕਿਹੜਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸੋ।
1.31.24
चोदितो रामवाक्येन कथयामास सुव्रतः ।
तस्य देशस्य निखिलमृषिमध्ये महातपाः ॥ १.३१.२४ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਾਰਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸੁਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।