Vālmīki Rāmāyaṇa · Sarga 1.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.32.1
ब्रह्मयोनिर्महानासीत् कुशो नाम महातपाः ।
अक्लिष्टव्रतधर्मज्ञः सज्जनप्रतिपूजकः ॥ १.३२.१ ॥
Born of Brahmā's lineage was a great ascetic named Kuśa, who knew the dharma of unwearying vows and honored good people.
1.32.2
स महात्मा कुलीनायां युक्तायां सुमहाबलान् ।
वैदर्भ्यां जनयामास चतुरः सदृशान् सुतान् ॥ १.३२.२ ॥
That great-souled one begot, through the noble and suitable Vidarbha princess, four sons, mighty and like himself.
1.32.3
कुशाम्बं कुशनाभं च असूर्तरजसं वसुम् ।
दीप्तियुक्तान् महोत्साहान् क्षत्रधर्मचिकीर्षया ॥ १.३२.३ ॥
Kuśāmba, Kuśanābha, Asūtarajas and Vasu—radiant and of great enterprise, desiring to practice the dharma of the warrior.
1.32.4
तानुवाच कुशः पुत्रान् धर्मिष्ठान् सत्यवादिनः ।
क्रियतां पालनं पुत्रा धर्मं प्राप्स्यथ पुष्कलम् ॥ १.३२.४ ॥
Kuśa said to those righteous, truthful sons: "Sons, undertake the protection of the realm; you will obtain abundant dharma."
1.32.5
कुशस्य वचनं श्रुत्वा चत्वारो लोकसत्तमाः ।
निवेशं चक्रिरे सर्वे पुराणां नृवरास्तदा ॥ १.३२.५ ॥
Having heard Kuśa's words, those four best of men then established their cities.
1.32.6
कुशाम्बस्तु महातेजाः कौशाम्बीमकरोत् पुरीम् ।
कुशनाभस्तु धर्मात्मा पुरं चक्रे महोदयम् ॥ १.३२.६ ॥
Kuśāmba, of great splendor, built the city of Kauśāmbī; and Kuśanābha, righteous of soul, made a city of great prosperity.
1.32.7
असूर्तरजसो नाम धर्मारण्यं महीपतिः ।
चक्रे पुरवरं राजा वसुनाम गिरिव्रजम् ॥ १.३२.७ ॥
The king Vasu, lord of the Dharmāraṇya named Asūrtarajas, founded the excellent city called Girivraja.
1.32.8
एषा वसुमती राम वसोस्तस्य महात्मनः ।
एते शैलवराः पञ्च प्रकाशन्ते समन्ततः ॥ १.३२.८ ॥
O Rāma, this is the Vasumatī of the great-souled Vasu; these five excellent mountains shine on every side.
1.32.9
सुमागधी नदी रम्या मागधान् विश्रुताऽऽययौ ।
पञ्चानां शैलमुख्यानां मध्ये मालेव शोभते ॥ १.३२.९ ॥
The lovely river Sumāgadhī came flowing, famed among the Māgadhas; in the midst of the five chief mountains she shines like a garland.
1.32.10
सैषा हि मागधी राम वसोस्तस्य महात्मनः ।
पूर्वाभिचरिता राम सुक्षेत्रा सस्यमालिनी ॥ १.३२.१० ॥
O Rāma, this is indeed the Māgadhī river of that great-souled Vasu; formerly cultivated, it has fine fields and is rich with crops.
1.32.11
कुशनाभस्तु राजर्षिः कन्याशतमनुत्तमम् ।
जनयामास धर्मात्मा घृताच्यां रघुनन्दन ॥ १.३२.११ ॥
The royal sage Kuśanābha, O delight of the Raghus, begot through Ghṛtācī a hundred incomparable daughters.
1.32.12
तास्तु यौवनशालिन्यो रूपवत्यः स्वलङ्कृताः ।
उद्यानभूमिमागम्य प्रावृषीव शतह्रदाः ॥ १.३२.१२ ॥
Those daughters, radiant with youth, beautiful and well adorned, came to the pleasure-garden ground and shone like lightning-flashes in the rainy season.
1.32.13
गायन्त्यो नृत्यमानाश्च वादयन्त्यस्तु राघव ।
आमोदं परमं जग्मुर्वराभरणभूषिताः ॥ १.३२.१३ ॥
O Rāghava, singing, dancing and playing instruments, adorned with the finest ornaments, they reached supreme delight.
1.32.14
अथ ताश्चारुसर्वाङ्ग्यो रूपेणाप्रतिमा भुवि ।
उद्यानभूमिमागम्य तारा इव घनान्तरे ॥ १.३२.१४ ॥
Then those women, with beautiful limbs and incomparable beauty on earth, came to the garden ground and shone like stars amid the clouds.
1.32.15
ताः सर्वा गुणसम्पन्ना रूपयौवनसंयुताः ।
दृष्ट्वा सर्वात्मको वायुरिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.३२.१५ ॥
Seeing all those women, endowed with virtues and possessed of beauty and youth, Vāyu, the all-pervading one, spoke these words.
1.32.16
अहं वः कामये सर्वा भार्या मम भविष्यथ ।
मानुषस्त्यज्यतां भावो दीर्घमायुरवाप्स्यथ ॥ १.३२.१६ ॥
I desire all of you; you shall become my wives. Abandon the human mindset, and you will obtain long life.
1.32.17
चलं हि यौवनं नित्यं मानुषेषु विशेषतः ।
अक्षयं यौवनं प्राप्ता अमर्यश्च भविष्यथ ॥ १.३२.१७ ॥
Among humans youth is always fleeting, especially so. Having attained imperishable youth, you shall become immortal.
1.32.18
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वायोरक्लिष्टकर्मणः ।
अपहास्य ततो वाक्यं कन्याशतमथाब्रवीत् ॥ १.३२.१८ ॥
Hearing those words of Vāyu, the one of effortless deeds, the hundred maidens laughed scornfully and then spoke these words.
1.32.19
अन्तश्चरसि भूतानां सर्वेषां सुरसत्तम ।
प्रभावज्ञाश्च ते सर्वाः किमर्थमवमन्यसे ॥ १.३२.१९ ॥
You move within all beings, best of the gods. Knowing your power, all of us, why do you scorn us?
1.32.20
कुशनाभसुता देव सर्वाः समस्ताः सुरसत्तम ।
स्थानाच्च्यावयितुं देवं रक्षामस्तु तपो वयम् ॥ १.३२.२० ॥
O god, we all, the daughters of Kuśanābha, best of the gods, will guard our austerity; we will not let you be dislodged from your place.
1.32.21
मा भूत् स कालो दुर्मेधः पितरं सत्यवादिनम् ।
अवमन्य स्वधर्मेण स्वयं वरमुपास्महे ॥ १.३२.२१ ॥
O foolish one, let not that time come when we, having disrespected our truthful father and abandoned our own duty, seek a husband for ourselves.
1.32.22
पिता हि प्रभुरस्माकं दैवतं परमं च सः ।
यस्य नो दास्यति पिता स नो भर्ता भविष्यति ॥ १.३२.२२ ॥
Our father is our lord and supreme deity. The one to whom our father gives us, he will be our husband.
1.32.23
तासां तु वचनं श्रुत्वा हरिः परमकोपनः ।
प्रविश्य सर्वगात्राणि बभञ्ज भगवान् प्रभुः ॥ १.३२.२३ ॥
Hearing their words, Hari (Vāyu), greatly enraged, entered all their limbs, and the blessed lord broke them.
1.32.24
अरत्निमात्राकृतयो भग्नगात्रा भयार्दिताः ।
ताः कन्या वायुना भग्ना विविशुर्नृपतेर्गृहम् ।
प्रविश्य च सुसम्भ्रान्ताः सलज्जाः सास्रलोचनाः ॥ १.३२.२४ ॥
Shrunk to the size of an arm's length, their limbs broken and afflicted with fear, those maidens, broken by Vāyu, entered the king's house. Having entered, greatly bewildered, ashamed, with tear-filled eyes, they stood there.
1.32.25
स च ता दयिता भग्नाः कन्याः परमशोभनाः ।
दृष्ट्वा दीनास्तदा राजा सम्भ्रान्त इदमब्रवीत् ॥ १.३२.२५ ॥
And the king, seeing his beloved, broken, and most lovely daughters so distressed, in agitation spoke this.
1.32.26
किमिदं कथ्यतां पुत्र्यः को धर्ममवमन्यते ।
कुब्जाः केन कृताः सर्वाश्चेष्टन्त्यो नाभिभाषथ ।
एवं राजा विनिःश्वस्य समाधिं संदधे ततः ॥ १.३२.२६ ॥
"O daughters, what is this? Tell me: who has disrespected dharma? By whom have you all been made hunchbacked? You move, yet you do not speak." Saying thus, the king heaved a deep sigh, and then collected his mind.