ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.32.1
ब्रह्मयोनिर्महानासीत् कुशो नाम महातपाः ।
अक्लिष्टव्रतधर्मज्ञः सज्जनप्रतिपूजकः ॥ १.३२.१ ॥
ବ୍ରହ୍ମବଂଶରେ କୁଶ ନାମକ ମହାତପସ୍ବୀ ଥିଲେ; ସେ ଅକ୍ଲିଷ୍ଟ ବ୍ରତଧର୍ମ ଜାଣୁଥିଲେ ଏବଂ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ।
1.32.2
स महात्मा कुलीनायां युक्तायां सुमहाबलान् ।
वैदर्भ्यां जनयामास चतुरः सदृशान् सुतान् ॥ १.३२.२ ॥
ସେ ମହାତ୍ମା କୁଳୀନା ଓ ଯୋଗ୍ୟା ବିଦର୍ଭ ରାଜକନ୍ୟାଠାରୁ ନିଜ ସଦୃଶ ଅତି ବଳବାନ ଚାରି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
1.32.3
कुशाम्बं कुशनाभं च असूर्तरजसं वसुम् ।
दीप्तियुक्तान् महोत्साहान् क्षत्रधर्मचिकीर्षया ॥ १.३२.३ ॥
କୁଶାମ୍ବ, କୁଶନାଭ, ଅସୂର୍ତରଜସ ଓ ବସୁ—ତେଜସ୍ୱୀ, ମହୋତ୍ସାହୀ; କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମ ପାଳନ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ।
1.32.4
तानुवाच कुशः पुत्रान् धर्मिष्ठान् सत्यवादिनः ।
क्रियतां पालनं पुत्रा धर्मं प्राप्स्यथ पुष्कलम् ॥ १.३२.४ ॥
କୁଶ ସେହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟବାଦୀ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ପୁତ୍ରଗଣ, ପାଳନ କାର୍ଯ୍ୟ କର; ତୁମେମାନେ ପ୍ରଚୁର ଧର୍ମ ପାଇବ।”
1.32.5
कुशस्य वचनं श्रुत्वा चत्वारो लोकसत्तमाः ।
निवेशं चक्रिरे सर्वे पुराणां नृवरास्तदा ॥ १.३२.५ ॥
କୁଶଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେହି ଚାରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ତହିଁ ନଗର ସ୍ଥାପନ କଲେ।
1.32.6
कुशाम्बस्तु महातेजाः कौशाम्बीमकरोत् पुरीम् ।
कुशनाभस्तु धर्मात्मा पुरं चक्रे महोदयम् ॥ १.३२.६ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ କୁଶାମ୍ବ କୌଶାମ୍ବୀ ନଗରୀ ନିର୍ମାଣ କଲେ; ଧର୍ମାତ୍ମା କୁଶନାଭ ଅତି ସମୃଦ୍ଧ ନଗର ଗଢ଼ିଲେ।
1.32.7
असूर्तरजसो नाम धर्मारण्यं महीपतिः ।
चक्रे पुरवरं राजा वसुनाम गिरिव्रजम् ॥ १.३२.७ ॥
ଅସୂର୍ତରଜସ ନାମକ ଧର୍ମାରଣ୍ୟର ରାଜା ବସୁ ଗିରିବ୍ରଜ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗର ନିର୍ମାଣ କଲେ।
1.32.8
एषा वसुमती राम वसोस्तस्य महात्मनः ।
एते शैलवराः पञ्च प्रकाशन्ते समन्ततः ॥ १.३२.८ ॥
ହେ ରାମ, ଏହା ମହାତ୍ମା ବସୁଙ୍କ ବସୁମତୀ। ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ଚତୁର୍ଦିଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
1.32.9
सुमागधी नदी रम्या मागधान् विश्रुताऽऽययौ ।
पञ्चानां शैलमुख्यानां मध्ये मालेव शोभते ॥ १.३२.९ ॥
ସୁମାଗଧୀ ନାମକ ରମଣୀୟ ନଦୀ ମାଗଧମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା। ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ରଧାନ ପର୍ବତର ମଧ୍ୟରେ ତାହା ମାଳା ପରି ଶୋଭେ।
1.32.10
सैषा हि मागधी राम वसोस्तस्य महात्मनः ।
पूर्वाभिचरिता राम सुक्षेत्रा सस्यमालिनी ॥ १.३२.१० ॥
ହେ ରାମ, ଏହା ସେହି ମହାତ୍ମା ବସୁଙ୍କ ମାଗଧୀ ନଦୀ। ଏଥିରେ ପୂର୍ବରୁ ଚାଷ ହୋଇଛି; ଏହା ସୁନ୍ଦର କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଫସଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
1.32.11
कुशनाभस्तु राजर्षिः कन्याशतमनुत्तमम् ।
जनयामास धर्मात्मा घृताच्यां रघुनन्दन ॥ १.३२.११ ॥
ରାଜର୍ଷି କୁଶନାଭ, ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ଘୃତାଚୀଙ୍କଠାରୁ ଶହେ ଅନୁପମ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
1.32.12
तास्तु यौवनशालिन्यो रूपवत्यः स्वलङ्कृताः ।
उद्यानभूमिमागम्य प्रावृषीव शतह्रदाः ॥ १.३२.१२ ॥
ଯୌବନରେ ଶୋଭିତ, ରୂପବତୀ, ସୁସଜ୍ଜିତ ସେହି କନ୍ୟାମାନେ ଉଦ୍ୟାନଭୂମିକୁ ଆସି ବର୍ଷାଋତୁର ବିଜୁଳି ପରି ଚମକିଲେ।
1.32.13
गायन्त्यो नृत्यमानाश्च वादयन्त्यस्तु राघव ।
आमोदं परमं जग्मुर्वराभरणभूषिताः ॥ १.३२.१३ ॥
ହେ ରାଘବ, ଗାୟନ, ନୃତ୍ୟ ଓ ବାଦ୍ୟ ବଜାଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ସେମାନେ ପରମ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ।
1.32.14
अथ ताश्चारुसर्वाङ्ग्यो रूपेणाप्रतिमा भुवि ।
उद्यानभूमिमागम्य तारा इव घनान्तरे ॥ १.३२.१४ ॥
ତା'ପରେ ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟା, ପୃଥିବୀରେ ରୂପରେ ଅତୁଳନୀୟା ସେମାନେ ଉଦ୍ୟାନଭୂମିକୁ ଆସି ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ତାରା ପରି ଶୋଭିଲେ।
1.32.15
ताः सर्वा गुणसम्पन्ना रूपयौवनसंयुताः ।
दृष्ट्वा सर्वात्मको वायुरिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.३२.१५ ॥
ଗୁଣସଂପନ୍ନା, ରୂପ ଓ ଯୌବନଯୁକ୍ତା ସେହି ସମସ୍ତ ନାରୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସର୍ବାତ୍ମକ ବାୟୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.32.16
अहं वः कामये सर्वा भार्या मम भविष्यथ ।
मानुषस्त्यज्यतां भावो दीर्घमायुरवाप्स्यथ ॥ १.३२.१६ ॥
ମୁଁ ତୁମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟା ହେବ। ମାନବୀୟ ଭାବ ତ୍ୟାଗ କର; ତୁମେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇବ।
1.32.17
चलं हि यौवनं नित्यं मानुषेषु विशेषतः ।
अक्षयं यौवनं प्राप्ता अमर्यश्च भविष्यथ ॥ १.३२.१७ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୌବନ ସର୍ବଦା ଚଞ୍ଚଳ, ବିଶେଷ କରି। ଅକ୍ଷୟ ଯୌବନ ପାଇ ତୁମେ ଅମର ହେବ।
1.32.18
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वायोरक्लिष्टकर्मणः ।
अपहास्य ततो वाक्यं कन्याशतमथाब्रवीत् ॥ १.३२.१८ ॥
ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମା ବାୟୁଙ୍କର ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଶହେ କନ୍ୟା ପରିହାସରେ ହସି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
1.32.19
अन्तश्चरसि भूतानां सर्वेषां सुरसत्तम ।
प्रभावज्ञाश्च ते सर्वाः किमर्थमवमन्यसे ॥ १.३२.१९ ॥
ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭିତରେ ବିଚରଣ କର, ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତୁମ ପ୍ରଭାବ ଜାଣୁଥିବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତୁମେ କାହିଁକି ଅବମାନନା କରୁଛ?
1.32.20
कुशनाभसुता देव सर्वाः समस्ताः सुरसत्तम ।
स्थानाच्च्यावयितुं देवं रक्षामस्तु तपो वयम् ॥ १.३२.२० ॥
ହେ ଦେବ, କୁଶନାଭଙ୍କ ସମସ୍ତ କନ୍ୟା ଆମେ, ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମ ତପସ୍ୟାର ରକ୍ଷା କରିବୁ; ତୁମକୁ ଆମ ସ୍ଥାନରୁ ବିଚଳିତ କରିବାକୁ ଦେବୁ ନାହିଁ।
1.32.21
मा भूत् स कालो दुर्मेधः पितरं सत्यवादिनम् ।
अवमन्य स्वधर्मेण स्वयं वरमुपास्महे ॥ १.३२.२१ ॥
ହେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, ସତ୍ୟବାଦୀ ପିତାଙ୍କୁ ଅବମାନନା କରି, ସ୍ୱଧର୍ମ ଛାଡ଼ି ଆମେ ନିଜେ ବର ଖୋଜିବା ସେ ସମୟ ଯେନ କେବେ ନ ଆସେ।
1.32.22
पिता हि प्रभुरस्माकं दैवतं परमं च सः ।
यस्य नो दास्यति पिता स नो भर्ता भविष्यति ॥ १.३२.२२ ॥
ଆମ ପିତା ହିଁ ଆମ ପ୍ରଭୁ ଓ ପରମ ଦେବତା। ଯାହାକୁ ପିତା ଆମକୁ ଦେବେ, ସେ ହିଁ ଆମର ସ୍ୱାମୀ ହେବେ।
1.32.23
तासां तु वचनं श्रुत्वा हरिः परमकोपनः ।
प्रविश्य सर्वगात्राणि बभञ्ज भगवान् प्रभुः ॥ १.३२.२३ ॥
ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହରି (ବାୟୁ), ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେ ଭଗବାନ ପ୍ରଭୁ ସେମାନଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
1.32.24
अरत्निमात्राकृतयो भग्नगात्रा भयार्दिताः ।
ताः कन्या वायुना भग्ना विविशुर्नृपतेर्गृहम् ।
प्रविश्य च सुसम्भ्रान्ताः सलज्जाः सास्रलोचनाः ॥ १.३२.२४ ॥
ଏକ ହାତ ପରିମାଣ ଆକୃତିର, ଅଙ୍ଗ ଭାଙ୍ଗିଥିବା, ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ସେ କନ୍ୟାମାନେ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଭଗ୍ନ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କ ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ପ୍ରବେଶ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ, ଲଜ୍ଜିତ ଓ ଲୁହଭରା ଆଖିରେ ରହିଲେ।
1.32.25
स च ता दयिता भग्नाः कन्याः परमशोभनाः ।
दृष्ट्वा दीनास्तदा राजा सम्भ्रान्त इदमब्रवीत् ॥ १.३२.२५ ॥
ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଭଗ୍ନଦେହ, ଅତି ସୁନ୍ଦର କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଦୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି ବିଚଳିତ ହୋଇ ଏହା କହିଲେ।
1.32.26
किमिदं कथ्यतां पुत्र्यः को धर्ममवमन्यते ।
कुब्जाः केन कृताः सर्वाश्चेष्टन्त्यो नाभिभाषथ ।
एवं राजा विनिःश्वस्य समाधिं संदधे ततः ॥ १.३२.२६ ॥
"ଝିଅମାନେ, ଏ କ'ଣ? କୁହ, କିଏ ଧର୍ମକୁ ଅପମାନ କଲା? ତୁମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କୁବ୍ଜା କିଏ କଲା? ତୁମେ ଗତି କରୁଛ, କିନ୍ତୁ କଥା କହୁନାହଁ।