వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.32.1
ब्रह्मयोनिर्महानासीत् कुशो नाम महातपाः ।
अक्लिष्टव्रतधर्मज्ञः सज्जनप्रतिपूजकः ॥ १.३२.१ ॥
బ్రహ్మ వంశంలో కుశుడు అనే మహాతపస్వి ఉండేవాడు; అలసట లేని వ్రతధర్మాలను తెలిసినవాడు, సజ్జనులను గౌరవించేవాడు.
1.32.2
स महात्मा कुलीनायां युक्तायां सुमहाबलान् ।
वैदर्भ्यां जनयामास चतुरः सदृशान् सुतान् ॥ १.३२.२ ॥
ఆ మహాత్ముడు కులీనురాలు, తగినదైన విదర్భ రాకుమారి వలన తనతో సమానులైన, మిక్కిలి బలవంతులైన నలుగురు కుమారులను కన్నాడు.
1.32.3
कुशाम्बं कुशनाभं च असूर्तरजसं वसुम् ।
दीप्तियुक्तान् महोत्साहान् क्षत्रधर्मचिकीर्षया ॥ १.३२.३ ॥
కుశాంబుడు, కుశనాభుడు, అసూర్తరజసుడు, వసువు—తేజస్సుతో కూడినవారు, మహోత్సాహులు; క్షత్రధర్మాన్ని ఆచరించాలనే కోరికతో.
1.32.4
तानुवाच कुशः पुत्रान् धर्मिष्ठान् सत्यवादिनः ।
क्रियतां पालनं पुत्रा धर्मं प्राप्स्यथ पुष्कलम् ॥ १.३२.४ ॥
కుశుడు ఆ ధర్మనిష్ఠులైన, సత్యవాదులైన కుమారులతో ఇలా అన్నాడు—“కుమారులారా, రక్షణ కార్యాన్ని నెరవేర్చండి; సమృద్ధమైన ధర్మాన్ని పొందుతారు.”
1.32.5
कुशस्य वचनं श्रुत्वा चत्वारो लोकसत्तमाः ।
निवेशं चक्रिरे सर्वे पुराणां नृवरास्तदा ॥ १.३२.५ ॥
కుశుని మాటలు విని ఆ నలుగురు ఉత్తమ పురుషులు అప్పుడు నగరాలను స్థాపించారు.
1.32.6
कुशाम्बस्तु महातेजाः कौशाम्बीमकरोत् पुरीम् ।
कुशनाभस्तु धर्मात्मा पुरं चक्रे महोदयम् ॥ १.३२.६ ॥
మహాతేజస్వి అయిన కుశాంబుడు కౌశాంబి నగరాన్ని నిర్మించాడు; ధర్మాత్ముడైన కుశనాభుడు అత్యంత వైభవమైన నగరాన్ని నిర్మించాడు.
1.32.7
असूर्तरजसो नाम धर्मारण्यं महीपतिः ।
चक्रे पुरवरं राजा वसुनाम गिरिव्रजम् ॥ १.३२.७ ॥
అసూర్తరజసుడనే ధర్మారణ్యపు రాజు, వసు అనే రాజు గిరివ్రజం అనే శ్రేష్ఠ నగరాన్ని నిర్మించాడు.
1.32.8
एषा वसुमती राम वसोस्तस्य महात्मनः ।
एते शैलवराः पञ्च प्रकाशन्ते समन्ततः ॥ १.३२.८ ॥
ఓ రామా, ఇది మహాత్ముడైన వసువు వసుమతి. ఈ ఐదు శ్రేష్ఠ పర్వతాలు అన్ని వైపులా ప్రకాశిస్తున్నాయి.
1.32.9
सुमागधी नदी रम्या मागधान् विश्रुताऽऽययौ ।
पञ्चानां शैलमुख्यानां मध्ये मालेव शोभते ॥ १.३२.९ ॥
సుమాగధి అనే రమ్యమైన నది మాగధుల మధ్య ప్రసిద్ధంగా ప్రవహించింది. ఐదు ప్రధాన పర్వతాల మధ్య అది మాలవలె ప్రకాశిస్తుంది.
1.32.10
सैषा हि मागधी राम वसोस्तस्य महात्मनः ।
पूर्वाभिचरिता राम सुक्षेत्रा सस्यमालिनी ॥ १.३२.१० ॥
ఓ రామా, ఇదే ఆ మహాత్ముడైన వసువు మాగధీ నది. ఇది పూర్వమే సాగు చేయబడింది; మంచి పొలాలతో పంటలతో నిండి ఉంది.
1.32.11
कुशनाभस्तु राजर्षिः कन्याशतमनुत्तमम् ।
जनयामास धर्मात्मा घृताच्यां रघुनन्दन ॥ १.३२.११ ॥
రాజర్షి కుశనాభుడు, ఓ రఘునందనా, ఘృతాచి ద్వారా అనుపమమైన వంద మంది కుమార్తెలకు జన్మనిచ్చాడు.
1.32.12
तास्तु यौवनशालिन्यो रूपवत्यः स्वलङ्कृताः ।
उद्यानभूमिमागम्य प्रावृषीव शतह्रदाः ॥ १.३२.१२ ॥
యౌవనంతో ప్రకాశించే, రూపవతులైన, చక్కగా అలంకరించుకున్న ఆ కుమార్తెలు ఉద్యానవనంలోకి వచ్చి వర్షాకాలంలో మెరుపుల్లా ప్రకాశించారు.
1.32.13
गायन्त्यो नृत्यमानाश्च वादयन्त्यस्तु राघव ।
आमोदं परमं जग्मुर्वराभरणभूषिताः ॥ १.३२.१३ ॥
ఓ రాఘవా, పాడుతూ, నాట్యం చేస్తూ, వాద్యాలు వాయిస్తూ, శ్రేష్ఠమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన వారు పరమానందాన్ని పొందారు.
1.32.14
अथ ताश्चारुसर्वाङ्ग्यो रूपेणाप्रतिमा भुवि ।
उद्यानभूमिमागम्य तारा इव घनान्तरे ॥ १.३२.१४ ॥
అప్పుడు అందమైన అవయవాలు కలిగి, భూమిపై రూపంలో సాటిలేని వారైన ఆ స్త్రీలు ఉద్యానవనానికి వచ్చి, మేఘాల మధ్య నక్షత్రాల వలె ప్రకాశించారు.
1.32.15
ताः सर्वा गुणसम्पन्ना रूपयौवनसंयुताः ।
दृष्ट्वा सर्वात्मको वायुरिदं वचनमब्रवीत् ॥ १.३२.१५ ॥
గుణసంపన్నులు, రూపయౌవనాలతో కూడిన ఆ స్త్రీలందరినీ చూసి, సర్వాత్మకుడైన వాయువు ఈ మాటలు పలికాడు.
1.32.16
अहं वः कामये सर्वा भार्या मम भविष्यथ ।
मानुषस्त्यज्यतां भावो दीर्घमायुरवाप्स्यथ ॥ १.३२.१६ ॥
నేను మిమ్మల్ని అందరినీ కోరుతున్నాను; మీరంతా నా భార్యలవుతారు. మానవ భావాన్ని విడిచిపెట్టండి; మీరు దీర్ఘాయువు పొందుతారు.
1.32.17
चलं हि यौवनं नित्यं मानुषेषु विशेषतः ।
अक्षयं यौवनं प्राप्ता अमर्यश्च भविष्यथ ॥ १.३२.१७ ॥
మనుష్యులలో యౌవనం ఎల్లప్పుడూ చంచలం, ముఖ్యంగా. అక్షయ యౌవనాన్ని పొంది మీరు అమరులవుతారు.
1.32.18
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वायोरक्लिष्टकर्मणः ।
अपहास्य ततो वाक्यं कन्याशतमथाब्रवीत् ॥ १.३२.१८ ॥
అక్లిష్టకర్మ అయిన వాయువు ఆ మాటలు విని, నూరుగురు కన్యలు నవ్వి ఈ మాట అన్నారు.
1.32.19
अन्तश्चरसि भूतानां सर्वेषां सुरसत्तम ।
प्रभावज्ञाश्च ते सर्वाः किमर्थमवमन्यसे ॥ १.३२.१९ ॥
నీవు సమస్త ప్రాణుల లోపల సంచరిస్తావు, దేవతలలో ఉత్తముడా. నీ ప్రభావాన్ని తెలిసిన మేము అందరం నీవు ఎందుకు మమ్మల్ని అవమానిస్తున్నావు?
1.32.20
कुशनाभसुता देव सर्वाः समस्ताः सुरसत्तम ।
स्थानाच्च्यावयितुं देवं रक्षामस्तु तपो वयम् ॥ १.३२.२० ॥
ఓ దేవా, కుశనాభుని కుమార్తెలమైన మేమందరం, దేవతలలో ఉత్తముడా, మా తపస్సును కాపాడుకుంటాము; నిన్ను మా స్థానం నుండి కదలనివ్వము.
1.32.21
मा भूत् स कालो दुर्मेधः पितरं सत्यवादिनम् ।
अवमन्य स्वधर्मेण स्वयं वरमुपास्महे ॥ १.३२.२१ ॥
ఓ మూఢుడా, సత్యవాది అయిన తండ్రిని అవమానించి, మన ధర్మాన్ని విడిచి, మనమే వరుని వెతుక్కునే ఆ కాలం రాకూడదు.
1.32.22
पिता हि प्रभुरस्माकं दैवतं परमं च सः ।
यस्य नो दास्यति पिता स नो भर्ता भविष्यति ॥ १.३२.२२ ॥
మా తండ్రియే మా ప్రభువు, పరమ దైవం. ఎవరికి తండ్రి మమ్మల్ని ఇస్తాడో, అతడే మా భర్త అవుతాడు.
1.32.23
तासां तु वचनं श्रुत्वा हरिः परमकोपनः ।
प्रविश्य सर्वगात्राणि बभञ्ज भगवान् प्रभुः ॥ १.३२.२३ ॥
వారి మాటలు విని అత్యంత కోపించిన హరి (వాయువు), వారి అవయవాలన్నింటిలో ప్రవేశించి, ఆ భగవంతుడు ప్రభువు వారి అవయవాలను విరిచివేశాడు.
1.32.24
अरत्निमात्राकृतयो भग्नगात्रा भयार्दिताः ।
ताः कन्या वायुना भग्ना विविशुर्नृपतेर्गृहम् ।
प्रविश्य च सुसम्भ्रान्ताः सलज्जाः सास्रलोचनाः ॥ १.३२.२४ ॥
ఒక మూర అంత పొట్టి ఆకారం గల, అవయవాలు విరిగిన, భయంతో పీడించబడిన ఆ కన్యలు వాయువు చేత విరిగిపోయి రాజు గృహంలో ప్రవేశించారు. ప్రవేశించి, మిక్కిలి కలతచెంది, సిగ్గుపడి, కన్నీరు నిండిన కళ్లతో ఉన్నారు.
1.32.25
स च ता दयिता भग्नाः कन्याः परमशोभनाः ।
दृष्ट्वा दीनास्तदा राजा सम्भ्रान्त इदमब्रवीत् ॥ १.३२.२५ ॥
రాజు తన ప్రియమైన, విరిగిపోయిన, అత్యంత సుందరమైన కన్యలను దీనస్థితిలో చూసి, కలవరపడి ఇలా అన్నాడు.
1.32.26
किमिदं कथ्यतां पुत्र्यः को धर्ममवमन्यते ।
कुब्जाः केन कृताः सर्वाश्चेष्टन्त्यो नाभिभाषथ ।
एवं राजा विनिःश्वस्य समाधिं संदधे ततः ॥ १.३२.२६ ॥
"ఓ కుమార్తెలారా, ఇదేమిటి? చెప్పండి, ధర్మాన్ని ఎవరు అవమానించారు? మిమ్మల్ని అందరినీ కుబ్జలుగా ఎవరు చేశారు? మీరు కదులుతున్నారు, కానీ మాట్లాడటం లేదు." ఇలా చెప్పి రాజు నిట్టూర్చి, తరువాత మనస్సును నిలిపాడు.