ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.33.1
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कुशनाभस्य धीमतः ।
शिरोभिश्चरणौ स्पृष्ट्वा कन्याशतमभाषत ॥ १.३३.१ ॥
ସେଇ ବୁଦ୍ଧିମାନ କୁଶନାଭଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି, ମସ୍ତକରେ ତାଙ୍କ ଚରଣ ଛୁଇଁ ଶହେ କନ୍ୟା କହିଲେ।
1.33.2
वायुः सर्वात्मको राजन् प्रधर्षयितुमिच्छति ।
अशुभं मार्गमास्थाय न धर्मं प्रत्यवेक्षते ॥ १.३३.२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସର୍ବାତ୍ମା ବାୟୁ ଆମକୁ ଅପମାନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି। ଅଶୁଭ ପଥ ଧରି ସେ ଧର୍ମକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉନାହାନ୍ତି।
1.33.3
पितृमत्यः स्म भद्रं ते स्वच्छन्दे न वयं स्थिताः ।
पितरं नो वृणीष्व त्वं यदि नो दास्यते तव ॥ १.३३.३ ॥
ଆପଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଆମେ ପିତାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଅଛୁ, ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ନୁହେଁ। ଆମ ପିତାଙ୍କୁ ହିଁ ବରଣ କରନ୍ତୁ; ଯଦି ସେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆମକୁ ଦିଅନ୍ତି।
1.33.4
तेन पापानुबन्धेन वचनं न प्रतीच्छता ।
एवं ब्रुवन्त्यः सर्वाः स्म वायुनाभिहता भृशम् ॥ १.३३.४ ॥
ସେହି ପାପୀର ବଚନ ନ ମାନିବାରୁ, ଏପରି କହୁଥିବା ସମସ୍ତେ ବାୟୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟଧିକ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ।
1.33.5
तासां तु वचनं श्रुत्वा राजा परमधार्मिकः ।
प्रत्युवाच महातेजाः कन्याशतमनुत्तमम् ॥ १.३३.५ ॥
ସେମାନଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ପରମ ଧାର୍ମିକ, ମହାତେଜସ୍ବୀ ରାଜା ସେହି ଉତ୍ତମ ଶହେ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
1.33.6
क्षान्तं क्षमावतां पुत्र्यः कर्तव्यं सुमहत् कृतम् ।
ऐकमत्यमुपागम्य कुलं चावेक्षितं मम ॥ १.३३.६ ॥
ହେ ଝିଅମାନେ, କ୍ଷମାଶୀଳମାନଙ୍କର କ୍ଷମା ହିଁ ଧର୍ମ। ତୁମେମାନେ ଅତି ମହାନ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିଛ; ଏକମତ ହୋଇ ମୋ କୁଳକୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରିଛ।
1.33.7
अलङ्कारो हि नारीणां क्षमा तु पुरुषस्य वा ।
दुष्करं तच्च वै क्षान्तं त्रिदशेषु विशेषतः ॥ १.३३.७ ॥
କ୍ଷମା ନାରୀମାନଙ୍କର ଅଳଙ୍କାର, ପୁରୁଷର ମଧ୍ୟ ତାହା। ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷମା ବିଶେଷଭାବେ କଷ୍ଟକର; ତାହାକୁ ପ୍ରକୃତରେ ଧାରଣ କରିବା କଠିନ।
1.33.8
यादृशी वः क्षमा पुत्र्यः सर्वासामविशेषतः ।
क्षमा दानं क्षमा सत्यं क्षमा यज्ञाश्च पुत्रिकाः ॥ १.३३.८ ॥
ହେ କନ୍ୟାଗଣ, ତୁମମାନଙ୍କର କ୍ଷମା ଯେପରି, ତାହା ତୁମମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରେ ଭେଦବିହୀନ ଭାବେ ଅଛି। କ୍ଷମା ହିଁ ଦାନ; କ୍ଷମା ହିଁ ସତ୍ୟ; ହେ କନ୍ୟାଗଣ, କ୍ଷମା ହିଁ ଯଜ୍ଞ।
1.33.9
क्षमा यशः क्षमा धर्मः क्षमायां विष्ठितं जगत् ।
विसृज्य कन्याः काकुत्स्थ राजा त्रिदशविक्रमः ॥ १.३३.९ ॥
କ୍ଷମା ହିଁ ଯଶ; କ୍ଷମା ହିଁ ଧର୍ମ; କ୍ଷମାରେ ହିଁ ଏ ଜଗତ ସ୍ଥିତ। ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଦେବତାଙ୍କ ସମାନ ପରାକ୍ରମୀ ରାଜା...
1.33.10
मन्त्रज्ञो मन्त्रयामास प्रदानं सह मन्त्रिभिः ।
देशे काले च कर्तव्यं सदृशे प्रतिपादनम् ॥ १.३३.१० ॥
ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କଲେ: ଉପଯୁକ୍ତ ଦେଶରେ ଓ ଉପଯୁକ୍ତ କାଳରେ, ଯୋଗ୍ୟ ବରକୁ କନ୍ୟାଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
1.33.11
एतस्मिन्नेव काले तु चूली नाम महाद्युतिः
ऊर्ध्वरेताः शुभाचारो ब्राह्मं तप उपागमत् ॥ १.३३.११ ॥
ସେହି ସମୟରେ, ଚୂଲୀ ନାମକ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ମୁନି, ଊର୍ଧ୍ବରେତା ଓ ଶୁଭାଚାରୀ, ବ୍ରାହ୍ମ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲେ।
1.33.12
तपस्यन्तमृषिं तत्र गन्धर्वी पर्युपासते ।
सोमदा नाम भद्रं ते ऊर्मिलातनया तदा ॥ १.३३.१२ ॥
ସେଠାରେ ତପସ୍ୟାରତ ସେହି ଋଷିଙ୍କୁ ସୋମଦା ନାମକ ଜଣେ ଗନ୍ଧର୍ବୀ ସେବା କରୁଥିଲେ; ସେ ଊର୍ମିଲାଙ୍କ କନ୍ୟା। ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।
1.33.13
सा च तं प्रणता भूत्वा शुश्रूषणपरायणा ।
उवास काले धर्मिष्ठा तस्यास्तुष्टोऽभवद् गुरुः ॥ १.३३.१३ ॥
ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସେବାରେ ନିରତ ହୋଇ ରହିଲେ। ସମୟକ୍ରମେ ସେହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠାରେ ଗୁରୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
1.33.14
स च तां कालयोगेन प्रोवाच रघुनन्दन ।
परितुष्टोऽस्मि भद्रं ते किं करोमि तव प्रियम् ॥ १.३३.१४ ॥
ସମୟକ୍ରମେ ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ତୁମର ପ୍ରିୟ କ'ଣ କରିବି?"
1.33.15
परितुष्टं मुनिं ज्ञात्वा गन्धर्वी मधुरस्वरम् ।
उवाच परमप्रीता वाक्यज्ञा वाक्यकोविदम् ॥ १.३३.१५ ॥
ମୁନି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଜାଣି, ବାକ୍ୟନିପୁଣା ସେହି ଗନ୍ଧର୍ବୀ ପରମ ପ୍ରୀତିରେ ମଧୁର ସ୍ବରରେ ବାକ୍ୟପଣ୍ଡିତ ମୁନିଙ୍କୁ କହିଲା।
1.33.16
लक्ष्म्या समुदितो ब्राह्म्या ब्रह्मभूतो महातपाः ।
ब्राह्मेण तपसा युक्तं पुत्रमिच्छामि धार्मिकम् ॥ १.३३.१६ ॥
"ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ବ୍ରାହ୍ମୀ ତେଜରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ, ମହାତପସ୍ୱୀ, ବ୍ରାହ୍ମ ତପସ୍ୟାରେ ଯୁକ୍ତ ଏକ ଧାର୍ମିକ ପୁତ୍ର ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।"
1.33.17
अपतिश्चास्मि भद्रं ते भार्या चास्मि न कस्यचित् ।
ब्राह्मेणोपगतायाश्च दातुमर्हसि मे सुतम् ॥ १.३३.१७ ॥
"ମୋର ପତି ନାହିଁ; ମୁଁ କାହାରିର ଭାର୍ଯ୍ୟା ନୁହେଁ। ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ବ୍ରାହ୍ମ ବିଧିରେ ଉପଗତା ମୋତେ ତୁମେ ପୁତ୍ର ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।"
1.33.18
तस्याः प्रसन्नो ब्रह्मर्षिर्ददौ ब्राह्ममनुत्तमम् ।
ब्रह्मदत्त इति ख्यातं मानसं चूलिनः सुतम् ॥ १.३३.१८ ॥
ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମ (ପୁତ୍ର) ଦେଲେ — ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ, ଚୂଳିଙ୍କ ମାନସପୁତ୍ର।
1.33.19
स राजा ब्रह्मदत्तस्तु पुरीमध्यवसत् तदा ।
काम्पिल्यां परया लक्ष्म्या देवराजो यथा दिवम् ॥ १.३३.१९ ॥
ସେହି ରାଜା ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ସେତେବେଳେ କାମ୍ପିଲ୍ୟ ନଗରୀରେ ବାସ କଲେ, ଯେପରି ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରନ୍ତି, ପରମ ଶୋଭାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ।
1.33.20
स बुद्धिं कृतवान् राजा कुशनाभः सुधार्मिकः ।
ब्रह्मदत्ताय काकुत्स्थ दातुं कन्याशतं तदा ॥ १.३३.२० ॥
ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ଅତି ଧାର୍ମିକ କୁଶନାଭ ରାଜା ସେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତଙ୍କୁ ଶହେ କନ୍ୟା ଦେବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ।
1.33.21
तमाहूय महातेजा ब्रह्मदत्तं महीपतिः ।
ददौ कन्याशतं राजा सुप्रीतेनान्तरात्मना ॥ १.३३.२१ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସେହି ରାଜା ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତଙ୍କୁ ଡାକି, ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ଶହେ କନ୍ୟା ଦାନ କଲେ।
1.33.22
यथाक्रमं तदा पाणिं जग्राह रघुनन्दन ।
ब्रह्मदत्तो महीपालस्तासां देवपतिर्यथा ॥ १.३३.२२ ॥
ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ସେତେବେଳେ ମହୀପାଳ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ କ୍ରମାନୁସାରେ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କର ପାଣିଗ୍ରହଣ କଲେ, ଯେପରି ଦେବପତି ଇନ୍ଦ୍ର କରନ୍ତି।
1.33.23
स्पृष्टमात्रे तदा पाणौ विकुब्जा विगतज्वराः ।
युक्तं परमया लक्ष्म्या बभौ कन्याशतं तदा ॥ १.३३.२३ ॥
ହାତ ଛୁଇଁବା ମାତ୍ରେ ସେହି କୁବଡ଼ି କନ୍ୟାମାନେ ଜ୍ୱରମୁକ୍ତ ହେଲେ; ସେତେବେଳେ ସେହି ଶହେ କନ୍ୟା ପରମ ଶୋଭାରେ ଝଲସି ଉଠିଲେ।
1.33.24
स दृष्ट्वा वायुना मुक्ताः कुशनाभो महीपतिः ।
बभूव परमप्रीतो हर्षं लेभे पुनः पुनः ॥ १.३३.२४ ॥
ବାୟୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ସେହି କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମହୀପତି କୁଶନାଭ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ବାରମ୍ବାର ସେ ହର୍ଷ ଲାଭ କଲେ।
1.33.25
कृतोद्वाहं तु राजानं ब्रह्मदत्तं महीपतिम् ।
सदारं प्रेषयामास सोपाध्यायगणं तदा ॥ १.३३.२५ ॥
ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ ହେବା ପରେ ରାଜା କୁଶନାଭ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତଙ୍କୁ ପତ୍ନୀ ଓ ପୁରୋହିତମାନଙ୍କ ସହିତ ବିଦାୟ ଦେଲେ।
1.33.26
सोमदापि सुतं दृष्ट्वा पुत्रस्य सदृशीं क्रियाम् ।
यथान्यायं च गन्धर्वी स्नुषास्ताः प्रत्यनन्दत ।
स्पृष्ट्वा स्पृष्ट्वा च ताः कन्याः कुशनाभं प्रशस्य च ॥ १.३३.२६ ॥
ସୋମଦା ପୁତ୍ରର ଉପଯୁକ୍ତ ବିଧି ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ଗନ୍ଧର୍ବୀ ଯଥାବିଧି ପୁତ୍ରବଧୂମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ। ସେହି କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ସ୍ପର୍ଶ କରି ଏବଂ କୁଶନାଭଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ସେ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରକାଶ କଲେ।