વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 1.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.35.1
उपास्य रात्रिशेषं तु शोणाकूले महर्षिभिः ।
निशायां सुप्रभातायां विश्वामित्रोऽभ्यभाषत ॥ १.३५.१ ॥
રાત્રિના બાકીના ભાગમાં શોણ નદીના કિનારે મહર્ષિઓ સાથે ઉપાસના કરી, સુપ્રભાત થતાં વિશ્વામિત્રે કહ્યું.
1.35.2
सुप्रभाता निशा राम पूर्वा संध्या प्रवर्तते ।
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रं ते गमनायाभिरोचय ॥ १.३५.२ ॥
હે રામ, રાત્રિ સુપ્રભાત થઈ છે; પૂર્વ સંધ્યા શરૂ થઈ છે. ઊઠ, ઊઠ, તારું કલ્યાણ થાય; પ્રસ્થાન માટે મન બનાવ.
1.35.3
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कृतपूर्वाह्णिकक्रियः ।
गमनं रोचयामास वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ १.३५.३ ॥
તેમનું એ વચન સાંભળીને, પ્રાતઃકર્મ કરીને, પ્રસ્થાનને સંમતિ આપીને તેણે આ વાક્ય કહ્યું.
1.35.4
अयं शोणः शुभजलोऽगाधः पुलिनमण्डितः ।
कतरेण पथा ब्रह्मन् संतरिष्यामहे वयम् ॥ १.३५.४ ॥
આ શોણ નદી છે; તેનું જળ શુભ, ઊંડું અને રેતીના કિનારાઓથી શોભિત છે. હે બ્રહ્મન્, કયા માર્ગે આપણે તેને ઓળંગીશું?
1.35.5
एवमुक्तस्तु रामेण विश्वामित्रोऽब्रवीदिदम् ।
एष पन्था मयोद्दिष्टो येन यान्ति महर्षयः ॥ १.३५.५ ॥
રામે આમ કહેતાં વિશ્વામિત્રે કહ્યું: મહર્ષિઓ જે માર્ગે જાય છે, મેં બતાવેલો માર્ગ આ જ છે.
1.35.6
एवमुक्ता महर्षयो विश्वामित्रेण धीमता ।
पश्यन्तस्ते प्रयाता वै वनानि विविधानि च ॥ १.३५.६ ॥
બુદ્ધિમાન વિશ્વામિત્રે આમ કહેતાં મહર્ષિઓ વિવિધ વનો જોતા પ્રયાણ કરી ગયા.
1.35.7
ते गत्वा दूरमध्वानं गतेऽर्धदिवसे तदा ।
जाह्नवीं सरितां श्रेष्ठां ददृशुर्मुनिसेविताम् ॥ १.३५.७ ॥
તેઓ ઘણું દૂર માર્ગ ચાલીને, બપોર વીત્યા પછી, નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ, મુનિઓએ સેવેલી જાહ્નવી (ગંગા)ને જોઈ.
1.35.8
तां दृष्ट्वा पुण्यसलिलां हंससारससेविताम् ।
बभूवुर्मुनयः सर्वे मुदिताः सहराघवाः ॥ १.३५.८ ॥
પવિત્ર જળવાળી, હંસ અને સારસોથી સેવિત તેને જોઈને બધા મુનિઓ રાઘવો સાથે પ્રસન્ન થયા.
1.35.9
तस्यास्तीरे तदा सर्वे चक्रुर्वासपरिग्रहम् ।
ततः स्नात्वा यथान्यायं संतर्प्य पितृदेवताः ॥ १.३५.९ ॥
ત્યારે બધાએ તેના કિનારે નિવાસ ગોઠવ્યો. પછી વિધિ પ્રમાણે સ્નાન કરીને પિતૃઓ અને દેવતાઓને તર્પણ કર્યું.
1.35.10
हुत्वा चैवाग्निहोत्राणि प्राश्य चामृतवद्धविः ।
विविशुर्जाह्नवीतीरे शुभा मुदितमानसाः ॥ १.३५.१० ॥
અગ્નિહોત્રોની આહુતિ આપીને, અમૃત સમાન હવિષ્ય ગ્રહણ કરીને, શુભ અને પ્રસન્ન મનવાળા તેઓ જાહ્નવીના તટે રોકાયા.
1.35.11
विश्वामित्रं महात्मानं परिवार्य समन्ततः ।
विष्ठिताश्च यथान्यायं राघवौ च यथार्हतः ।
संप्रहृष्टमना रामो विश्वामित्रमथाब्रवीत् ॥ १.३५.११ ॥
મહાત્મા વિશ્વામિત્રને ચારે બાજુથી ઘેરીને યથાન્યાય બેઠા; બંને રાઘવો પણ યથાયોગ્ય બેઠા. ત્યારે અત્યંત પ્રસન્ન મનવાળા રામે વિશ્વામિત્રને કહ્યું.
1.35.12
भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि गङ्गां त्रिपथगां नदीम् ।
त्रैलोक्यं कथमाक्रम्य गता नदनदीपतिम् ॥ १.३५.१२ ॥
ભગવન્, ત્રણ લોક ઓળંગીને નદીઓના અધિપતિ (સમુદ્ર) પાસે તે કેવી રીતે ગઈ, એ ત્રિપથગા ગંગા વિશે સાંભળવાની મારી ઇચ્છા છે.
1.35.13
चोदितो रामवाक्येन विश्वामित्रो महामुनिः ।
वृद्धिं जन्म च गङ्गाया वक्तुमेवोपचक्रमे ॥ १.३५.१३ ॥
રામના વચનથી પ્રેરાઈને મહામુનિ વિશ્વામિત્રે ગંગાની વૃદ્ધિ અને તેના જન્મનું વર્ણન શરૂ કર્યું.
1.35.14
शैलेन्द्रो हिमवान् राम धातूनामाकरो महान् ।
तस्य कन्याद्वयं राम रूपेणाप्रतिमं भुवि ॥ १.३५.१४ ॥
હે રામ, ખનિજોની મહાન ખાણ એવા પર્વતરાજ હિમવાનની બે કન્યાઓ છે, જેમનું રૂપ પૃથ્વી પર અજોડ છે.
1.35.15
या मेरुदुहिता राम तयोर्माता सुमध्यमा ।
नाम्ना मेना मनोज्ञा वै पत्नी हिमवतः प्रिया ॥ १.३५.१५ ॥
હે રામ, મેરુની પુત્રી એવી તે બંનેની માતા છે — પાતળી કમરવાળી, મનોહર મેના નામની, હિમવાનની પ્રિય પત્ની.
1.35.16
तस्यां गङ्गेयमभवज्ज्येष्ठा हिमवतः सुता ।
उमा नाम द्वितीयाभूत् कन्या तस्यैव राघव ॥ १.३५.१६ ॥
તેમનાથી હિમવાનની જ્યેષ્ઠ પુત્રી તરીકે આ ગંગા જન્મી; હે રાઘવ, તેમની બીજી કન્યા ઉમા નામની થઈ.
1.35.17
अथ ज्येष्ठां सुराः सर्वे देवकार्यचिकीर्षया ।
शैलेन्द्रं वरयामासुर्गङ्गां त्रिपथगां नदीम् ॥ १.३५.१७ ॥
પછી દેવતાઓએ દેવકાર્ય સિદ્ધ કરવાની ઇચ્છાથી પર્વતરાજ પાસે તેમની જ્યેષ્ઠ પુત્રી, ત્રિપથગા નદી ગંગાને માંગી.
1.35.18
ददौ धर्मेण हिमवांस्तनयां लोकपावनीम् ।
स्वच्छन्दपथगां गङ्गां त्रैलोक्यहितकाम्यया ॥ १.३५.१८ ॥
હિમવાને ધર્મ અનુસાર પોતાની પુત્રી, લોકને પાવન કરનારી, સ્વેચ્છાએ વહેતી ગંગાને ત્રણે લોકના હિતની કામનાથી આપી.
1.35.19
प्रतिगृह्य त्रिलोकार्थं त्रिलोकहितकांक्षिणः ।
गङ्गामादाय तेऽगच्छन् कृतार्थेनान्तरात्मना ॥ १.३५.१९ ॥
ત્રિલોકના હિતની કામના કરનારાઓએ ત્રિલોકને માટે તે સ્વીકાર્યું અને ગંગાને લઈને કૃતાર્થ અંતરાત્માથી તેઓ ચાલ્યા ગયા.
1.35.20
या चान्या शैलदुहिता कन्याऽसीद् रघुनन्दन ।
उग्रं सुव्रतमास्थाय तपस्तेपे तपोधना ॥ १.३५.२० ॥
હે રઘુનંદન! પર્વતરાજની બીજી કન્યા હતી; તપ જ ધન હતું તેવી તેણે કઠોર વ્રત ધારણ કરીને ઉગ્ર તપ કર્યું.
1.35.21
उग्रेण तपसा युक्तां ददौ शैलवरः सुताम् ।
रुद्रायाप्रतिरूपाय उमां लोकनमस्कृताम् ॥ १.३५.२१ ॥
ઉગ્ર તપથી યુક્ત તે પુત્રીને પર્વતશ્રેષ્ઠે અપ્રતિમ રુદ્રને આપી; તે ઉમા લોકો દ્વારા નમસ્કૃત છે.
1.35.22
एते ते शैलराजस्य सुते लोकनमस्कृते ।
गङ्गा च सरितां श्रेष्ठा उमादेवी च राघव ॥ १.३५.२२ ॥
હે રાઘવ! પર્વતરાજની આ બે પુત્રીઓ લોકો દ્વારા નમસ્કૃત છે — નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ ગંગા અને દેવી ઉમા.
1.35.23
एतत् ते सर्वमाख्यातं यथा त्रिपथगामिनी ।
खं गता प्रथमं तात गतिं गतिमतां वर ॥ १.३५.२३ ॥
ત્રિપથગામિની ગંગા પ્રથમ આકાશમાં કેવી રીતે ગઈ તે આ બધું તને કહેવાયું. હે તાત! ગતિમાનોમાં શ્રેષ્ઠ!
1.35.24
सैषा सुरनदी रम्या शैलेन्द्रतनया तदा ।
सुरलोकं समारूढा विपापा जलवाहिनी ॥ १.३५.२४ ॥
તે રમણીય દેવનદી, પર્વતરાજની પુત્રી, ત્યારે દેવલોકમાં આરૂઢ થઈ — નિષ્પાપ, જળ વહન કરનારી.