ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.35.1
उपास्य रात्रिशेषं तु शोणाकूले महर्षिभिः ।
निशायां सुप्रभातायां विश्वामित्रोऽभ्यभाषत ॥ १.३५.१ ॥
ਰਾਤ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਣ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਸੁਪ੍ਰਭਾਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ।
1.35.2
सुप्रभाता निशा राम पूर्वा संध्या प्रवर्तते ।
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रं ते गमनायाभिरोचय ॥ १.३५.२ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਰਾਤ ਸੁਪ੍ਰਭਾਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; ਪੂਰਬੀ ਸੰਧਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਉੱਠ, ਉੱਠ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਤੁਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾ।
1.35.3
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कृतपूर्वाह्णिकक्रियः ।
गमनं रोचयामास वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ १.३५.३ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਵੇਰ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਤੁਰਨ ਲਈ ਹਾਮੀ ਭਰ ਕੇ ਉਸਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.35.4
अयं शोणः शुभजलोऽगाधः पुलिनमण्डितः ।
कतरेण पथा ब्रह्मन् संतरिष्यामहे वयम् ॥ १.३५.४ ॥
ਇਹ ਸ਼ੋਣ ਨਦੀ ਹੈ; ਇਸਦਾ ਪਾਣੀ ਸ਼ੁਭ, ਡੂੰਘਾ ਅਤੇ ਰੇਤਲੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਕਿਸ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਾਂਗੇ?
1.35.5
एवमुक्तस्तु रामेण विश्वामित्रोऽब्रवीदिदम् ।
एष पन्था मयोद्दिष्टो येन यान्ति महर्षयः ॥ १.३५.५ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ: ਇਹੀ ਉਹ ਰਸਤਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
1.35.6
एवमुक्ता महर्षयो विश्वामित्रेण धीमता ।
पश्यन्तस्ते प्रयाता वै वनानि विविधानि च ॥ १.३५.६ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਨ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਤੁਰ ਪਏ।
1.35.7
ते गत्वा दूरमध्वानं गतेऽर्धदिवसे तदा ।
जाह्नवीं सरितां श्रेष्ठां ददृशुर्मुनिसेविताम् ॥ १.३५.७ ॥
ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਰਾਹ ਤੁਰ ਕੇ, ਦੁਪਹਿਰ ਢਲਣ ਤੇ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਮੁਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਜਾਹਨਵੀ (ਗੰਗਾ) ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
1.35.8
तां दृष्ट्वा पुण्यसलिलां हंससारससेविताम् ।
बभूवुर्मुनयः सर्वे मुदिताः सहराघवाः ॥ १.३५.८ ॥
ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਾਲੀ, ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ ਰਾਘਵਾਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ।
1.35.9
तस्यास्तीरे तदा सर्वे चक्रुर्वासपरिग्रहम् ।
ततः स्नात्वा यथान्यायं संतर्प्य पितृदेवताः ॥ १.३५.९ ॥
ਤਦ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣਾਇਆ। ਫਿਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦਿੱਤਾ।
1.35.10
हुत्वा चैवाग्निहोत्राणि प्राश्य चामृतवद्धविः ।
विविशुर्जाह्नवीतीरे शुभा मुदितमानसाः ॥ १.३५.१० ॥
ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਦੀਆਂ ਆਹੂਤੀਆਂ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਹਵਿਸ਼ ਖਾ ਕੇ, ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਜਾਹਨਵੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਿਰਾਜੇ।
1.35.11
विश्वामित्रं महात्मानं परिवार्य समन्ततः ।
विष्ठिताश्च यथान्यायं राघवौ च यथार्हतः ।
संप्रहृष्टमना रामो विश्वामित्रमथाब्रवीत् ॥ १.३५.११ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੂੰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬੈਠੇ; ਦੋਵੇਂ ਰਾਘਵ ਵੀ ਢੁਕਵੀਂ ਥਾਂ ਬੈਠੇ। ਤਦ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
1.35.12
भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि गङ्गां त्रिपथगां नदीम् ।
त्रैलोक्यं कथमाक्रम्य गता नदनदीपतिम् ॥ १.३५.१२ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਲੰਘ ਕੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ (ਸਮੁੰਦਰ) ਕੋਲ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਗਈ, ਇਹ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਗੰਗਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
1.35.13
चोदितो रामवाक्येन विश्वामित्रो महामुनिः ।
वृद्धिं जन्म च गङ्गाया वक्तुमेवोपचक्रमे ॥ १.३५.१३ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ।
1.35.14
शैलेन्द्रो हिमवान् राम धातूनामाकरो महान् ।
तस्य कन्याद्वयं राम रूपेणाप्रतिमं भुवि ॥ १.३५.१४ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਖਾਨ ਪਰਬਤਰਾਜ ਹਿਮਵਾਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ।
1.35.15
या मेरुदुहिता राम तयोर्माता सुमध्यमा ।
नाम्ना मेना मनोज्ञा वै पत्नी हिमवतः प्रिया ॥ १.३५.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ — ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਮਨੋਹਰ ਮੇਨਾ ਨਾਮ ਦੀ, ਹਿਮਵਾਨ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ।
1.35.16
तस्यां गङ्गेयमभवज्ज्येष्ठा हिमवतः सुता ।
उमा नाम द्वितीयाभूत् कन्या तस्यैव राघव ॥ १.३५.१६ ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਹਿਮਵਾਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਇਹ ਗੰਗਾ ਜਨਮੀ; ਹੇ ਰਾਘਵ, ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਧੀ ਉਮਾ ਨਾਮ ਦੀ ਹੋਈ।
1.35.17
अथ ज्येष्ठां सुराः सर्वे देवकार्यचिकीर्षया ।
शैलेन्द्रं वरयामासुर्गङ्गां त्रिपथगां नदीम् ॥ १.३५.१७ ॥
ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵ-ਕਾਜ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਰਬਤਰਾਜ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਗਣ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਮੰਗਿਆ।
1.35.18
ददौ धर्मेण हिमवांस्तनयां लोकपावनीम् ।
स्वच्छन्दपथगां गङ्गां त्रैलोक्यहितकाम्यया ॥ १.३५.१८ ॥
ਹਿਮਵਾਨ ਨੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੀ ਧੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਗਣ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
1.35.19
प्रतिगृह्य त्रिलोकार्थं त्रिलोकहितकांक्षिणः ।
गङ्गामादाय तेऽगच्छन् कृतार्थेनान्तरात्मना ॥ १.३५.१९ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਮਨ ਨਾਲ ਚਲੇ ਗਏ।
1.35.20
या चान्या शैलदुहिता कन्याऽसीद् रघुनन्दन ।
उग्रं सुव्रतमास्थाय तपस्तेपे तपोधना ॥ १.३५.२० ॥
ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ! ਪਰਬਤਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਧੀ ਕੁਆਰੀ ਸੀ; ਤਪ ਹੀ ਜਿਸਦਾ ਧਨ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਕਠੋਰ ਵਰਤ ਧਾਰ ਕੇ ਉਗਰ ਤਪ ਕੀਤਾ।
1.35.21
उग्रेण तपसा युक्तां ददौ शैलवरः सुताम् ।
रुद्रायाप्रतिरूपाय उमां लोकनमस्कृताम् ॥ १.३५.२१ ॥
ਉਗਰ ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਉਸ ਧੀ ਨੂੰ ਪਰਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਅਤੁਲ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਉਮਾ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰੀ ਗਈ ਹੈ।
1.35.22
एते ते शैलराजस्य सुते लोकनमस्कृते ।
गङ्गा च सरितां श्रेष्ठा उमादेवी च राघव ॥ १.३५.२२ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ! ਪਰਬਤਰਾਜ ਦੀਆਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਧੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ — ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਉਮਾ।
1.35.23
एतत् ते सर्वमाख्यातं यथा त्रिपथगामिनी ।
खं गता प्रथमं तात गतिं गतिमतां वर ॥ १.३५.२३ ॥
ਤ੍ਰਿਪਥਗਾਮਿਨੀ ਗੰਗਾ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਗਈ, ਇਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਹੇ ਤਾਤ! ਗਤੀਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ!
1.35.24
सैषा सुरनदी रम्या शैलेन्द्रतनया तदा ।
सुरलोकं समारूढा विपापा जलवाहिनी ॥ १.३५.२४ ॥
ਉਹ ਰਮਣੀਕ ਦੇਵਨਦੀ, ਪਰਬਤਰਾਜ ਦੀ ਧੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਲੋਕ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹ ਗਈ — ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਜਲ ਵਾਹਕ।