Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 1.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.36.1
उक्तवाक्ये मुनौ तस्मिन्नुभौ राघवलक्ष्मणौ ।
प्रतिनन्द्य कथां वीरावूचतुर्मुनिपुङ्गवम् ॥ १.३६.१ ॥
Cuando el sabio terminó de hablar, los dos héroes, Rāma y Lakṣmaṇa, de la estirpe de Raghu, acogieron aquel relato y hablaron al mejor de los sabios.
1.36.2
धर्मयुक्तमिदं ब्रह्मन् कथितं परमं त्वया ।
दुहितुः शैलराजस्य ज्येष्ठाया वक्तुमर्हसि ।
विस्तरं विस्तरज्ञोऽसि दिव्यमानुषसम्भवम् ॥ १.३६.२ ॥
¡Oh brahmán!, has contado este relato supremo, lleno de dharma. Ahora debes hablar con detalle de la hija mayor del rey de las montañas, tú que conoces los detalles, de aquella nacida de lo divino y lo humano.
1.36.3
त्रीन् पथो हेतुना केन प्लावयेल्लोकपावनी ।
कथं गङ्गां त्रिपथगा विश्रुता सरिदुत्तमा ॥ १.३६.३ ॥
¿Por qué causa aquella que purifica los mundos fluye por tres caminos? ¿Y cómo llegó a ser famoso el Gaṅgā, el de tres sendas, como el mejor de los ríos?
1.36.4
त्रिषु लोकेषु धर्मज्ञ कर्मभिः कैः समन्विता ।
तथा ब्रुवति काकुत्स्थे विश्वामित्रस्तपोधनः ॥ १.३६.४ ॥
¡Oh conocedor del dharma!, ¿con qué acciones está dotada en los tres mundos? Mientras el Kākutstha hablaba así, Viśvāmitra, cuya riqueza es el austeridad,
1.36.5
निखिलेन कथां सर्वामृषिमध्ये न्यवेदयत् ।
पुरा राम कृतोद्वाहः शितिकण्ठो महातपाः ॥ १.३६.५ ॥
Viśvāmitra narró la historia completa entre los sabios: Rāma, en tiempos antiguos, el de garganta azul, gran asceta, habiéndose casado,
1.36.6
दृष्ट्वा च भगवान् देवीं मैथुनायोपचक्रमे ।
तस्य संक्रीडमानस्य महादेवस्य धीमतः ।
शितिकण्ठस्य देवस्य दिव्यं वर्षशतं गतम् ॥ १.३६.६ ॥
Al ver a la diosa, el bendito Señor inició la unión con ella; y mientras el sabio gran dios, la deidad de garganta azul, se entregaba a aquel juego, transcurrieron cien años divinos.
1.36.7
न चापि तनयो राम तस्यामासीत् परंतप ।
सर्वे देवाः समुद्युक्ताः पितामहपुरोगमाः ॥ १.३६.७ ॥
Rāma, no nació ningún hijo de ella. Oh abrasador de enemigos, entonces todos los dioses, encabezados por Brahmā, se prepararon.
1.36.8
यदिहोत्पद्यते भूतं कस्तत् प्रतिसहिष्यति ।
अभिगम्य सुराः सर्वे प्रणिपत्येदमब्रुवन् ॥ १.३६.८ ॥
Si aquí nace un ser así, ¿quién lo soportará? Con este pensamiento, todos los dioses se acercaron, se inclinaron y dijeron esto.
1.36.9
देवदेव महादेव लोकस्यास्य हिते रत ।
सुराणां प्रणिपातेन प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ १.३६.९ ॥
Oh dios de los dioses, gran dios, que te deleitas en el bienestar de este mundo, te corresponde conceder tu favor ante la reverencia de los dioses.
1.36.10
न लोका धारयिष्यन्ति तव तेजः सुरोत्तम ।
ब्राह्मेण तपसा युक्तो देव्या सह तपश्चर ॥ १.३६.१० ॥
Oh mejor de los dioses, los mundos no soportarán tu resplandor. Unido a la austeridad de Brahmā, practica la penitencia junto con la diosa.
1.36.11
त्रैलोक्यहितकामार्थं तेजस्तेजसि धारय ।
रक्ष सर्वानिमाँल्लोकान् नालोकं कर्तुमर्हसि ॥ १.३६.११ ॥
Deseando el bien de los tres mundos, sostén tu resplandor dentro de tu resplandor. Protege todos estos mundos; no te corresponde causar su destrucción.
1.36.12
देवतानां वचः श्रुत्वा सर्वलोकमहेश्वरः ।
बाढमित्यब्रवीत् सर्वान् पुनश्चेदमुवाच ह ॥ १.३६.१२ ॥
Habiendo oído las palabras de los dioses, el gran señor de todos los mundos dijo: «Muy bien», y luego habló de nuevo a todos ellos.
1.36.13
धारयिष्याम्यहं तेजस्तेजसैव सहोमया ।
त्रिदशाः पृथिवी चैव निर्वाणमधिगच्छतु ॥ १.३६.१३ ॥
Yo mismo soportaré este resplandor junto con Umā; que los dioses y la tierra alcancen la calma (nirvāṇa).
1.36.14
यदिदं क्षुभितं स्थानान्मम तेजो ह्यनुत्तमम् ।
धारयिष्यति कस्तन्मे ब्रुवन्तु सुरसत्तमाः ॥ १.३६.१४ ॥
¿Quién soportará este resplandor mío incomparable, agitado desde su lugar? Decídmelo, mejores de los dioses.
1.36.15
एवमुक्तास्ततो देवाः प्रत्यूचुर्वृषभध्वजम् ।
यत्तेजः क्षुभितं ह्यद्य तद्धरा धारयिष्यति ॥ १.३६.१५ ॥
Así interpelados, los dioses respondieron al de la enseña del toro (Śiva): la tierra soportará ahora aquel resplandor que se ha agitado.
1.36.16
एवमुक्तः सुरपतिः प्रमुमोच महाबलः ।
तेजसा पृथिवी येन व्याप्ता सगिरिकानना ॥ १.३६.१६ ॥
Así interpelado, el poderoso señor de los dioses (Śiva) liberó aquel resplandor, con el que la tierra, con sus montañas y bosques, quedó impregnada.
1.36.17
ततो देवाः पुनरिदमूचुश्चापि हुताशनम् ।
आविश त्वं महातेजो रौद्रं वायुसमन्वितः ॥ १.३६.१७ ॥
Entonces los dioses dijeron de nuevo a Agni, el fuego: Oh, de gran esplendor, únete al viento y entra en aquel resplandor feroz.
1.36.18
तदग्निना पुनर्व्याप्तं संजातं श्वेतपर्वतम् ।
दिव्यं शरवणं चैव पावकादित्यसंनिभम् ॥ १.३६.१८ ॥
Penetrado de nuevo por Agni, aquel resplandor se convirtió en una montaña blanca y en el divino Śaravaṇa, semejante al fuego y al sol.
1.36.19
यत्र जातो महातेजाः कार्तिकेयोऽग्निसम्भवः ।
अथोमां च शिवं चैव देवाः सर्षिगणास्तदा ॥ १.३६.१९ ॥
Donde nació Kārtikeya, el de gran esplendor, nacido del fuego; entonces los dioses, con las multitudes de sabios, estaban allí junto con Umā y Śiva.
1.36.20
पूजयामासुरत्यर्थं सुप्रीतमनसस्तदा ।
अथ शैलसुता राम त्रिदशानिदमब्रवीत् ॥ १.३६.२० ॥
Entonces los dioses, con mentes muy complacidas, los adoraron en gran manera. Oh Rāma, entonces la hija de la montaña habló estas palabras a los dioses.
1.36.21
समन्युरशपत् सर्वान् क्रोधसंरक्तलोचना ।
यस्मान्निवारिता चाहं संगता पुत्रकाम्यया ॥ १.३६.२१ ॥
Con los ojos enrojecidos por la ira, ella, airada, maldijo a todos: 'Porque fui obstruida cuando me uní por deseo de un hijo.'
1.36.22
अपत्यं स्वेषु दारेषु नोत्पादयितुमर्हथ ।
अद्यप्रभृति युष्माकमप्रजाः सन्तु पत्नयः ॥ १.३६.२२ ॥
'No merecéis engendrar descendencia con vuestras propias esposas. Desde hoy, que vuestras esposas sean sin hijos.'
1.36.23
एवमुक्त्वा सुरान् सर्वाञ्शशाप पृथिवीमपि ।
अवने नैकरूपा त्वं बहुभार्या भविष्यसि ॥ १.३६.२३ ॥
Habiendo dicho esto, maldijo a todos los dioses y también a la tierra: 'Oh Tierra, serás de muchas formas y tendrás muchos maridos.'
1.36.24
न च पुत्रकृतां प्रीतिं मत्क्रोधकलुषीकृता ।
प्राप्स्यसि त्वं सुदुर्मेधो मम पुत्रमनिच्छती ॥ १.३६.२४ ॥
'Enturbiada por mi ira, tú, oh muy necia, no obtendrás la alegría que viene de un hijo, pues no deseas a mi hijo.'
1.36.25
तान् सर्वान् पीडितान् दृष्ट्वा सुरान् सुरपतिस्तदा ।
गमनायोपचक्राम दिशं वरुणपालिताम् ॥ १.३६.२५ ॥
Viendo a todos aquellos dioses afligidos, entonces Indra, señor de los dioses, se dispuso a partir hacia la región protegida por Varuṇa.
1.36.26
स गत्वा तप आतिष्ठत् पार्श्वे तस्योत्तरे गिरेः ।
हिमवत्प्रभवे शृङ्गे सह देव्या महेश्वरः ॥ १.३६.२६ ॥
Habiendo ido al lado norte de aquella montaña, en los picos que nacen del Himālaya, Maheśvara practicó austeridades junto con la diosa.
1.36.27
एष ते विस्तरो राम शैलपुत्र्या निवेदितः
गङ्गायाः प्रभवं चैव शृणु मे सहलक्ष्मण ॥ १.३६.२७ ॥
Oh Rāma, este relato detallado de la hija de la montaña te ha sido contado. Ahora escucha, junto con Lakṣmaṇa, de mí también el origen del Gaṅgā.