ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.36.1
उक्तवाक्ये मुनौ तस्मिन्नुभौ राघवलक्ष्मणौ ।
प्रतिनन्द्य कथां वीरावूचतुर्मुनिपुङ्गवम् ॥ १.३६.१ ॥
ମୁନି ଏପରି କହିବା ପରେ, ରାଘବ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦୁହେଁ ବୀର ସେହି କଥାକୁ ସ୍ୱାଗତ କରି ସେହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ।
1.36.2
धर्मयुक्तमिदं ब्रह्मन् कथितं परमं त्वया ।
दुहितुः शैलराजस्य ज्येष्ठाया वक्तुमर्हसि ।
विस्तरं विस्तरज्ञोऽसि दिव्यमानुषसम्भवम् ॥ १.३६.२ ॥
ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍! ଆପଣ ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ଏହି ପରମ କଥା କହିଲେ। ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା କନ୍ୟାଙ୍କ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତାରରେ କହିବା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ; ଆପଣ ବିସ୍ତାର ଜାଣନ୍ତି, ଦିବ୍ୟ ଓ ମାନୁଷୀ ଉତ୍ପତ୍ତିର ସେହି କନ୍ୟା ବିଷୟରେ।
1.36.3
त्रीन् पथो हेतुना केन प्लावयेल्लोकपावनी ।
कथं गङ्गां त्रिपथगा विश्रुता सरिदुत्तमा ॥ १.३६.३ ॥
କେଉଁ କାରଣରୁ ଲୋକପାବନୀ ସେ ଗଙ୍ଗା ତିନି ପଥରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି? କିପରି ତ୍ରିପଥଗା ଗଙ୍ଗା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ରୂପେ ବିଖ୍ୟାତ ହେଲେ?
1.36.4
त्रिषु लोकेषु धर्मज्ञ कर्मभिः कैः समन्विता ।
तथा ब्रुवति काकुत्स्थे विश्वामित्रस्तपोधनः ॥ १.३६.४ ॥
ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ତ୍ରିଲୋକରେ ସେ କେଉଁ କର୍ମରେ ଯୁକ୍ତା? କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଏପରି କହୁଥିବା ବେଳେ ତପୋଧନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର...
1.36.5
निखिलेन कथां सर्वामृषिमध्ये न्यवेदयत् ।
पुरा राम कृतोद्वाहः शितिकण्ठो महातपाः ॥ १.३६.५ ॥
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମଗ୍ର କଥା ବିସ୍ତାରରେ କହିଲେ: ହେ ରାମ, ପୂର୍ବେ ବିବାହ କରିଥିବା, ନୀଳକଣ୍ଠ, ମହାତପା (ଶିବ)...
1.36.6
दृष्ट्वा च भगवान् देवीं मैथुनायोपचक्रमे ।
तस्य संक्रीडमानस्य महादेवस्य धीमतः ।
शितिकण्ठस्य देवस्य दिव्यं वर्षशतं गतम् ॥ १.३६.६ ॥
ଭଗବାନ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି ମିଳନ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେହିପରି କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିବା ବୁଦ୍ଧିମାନ ମହାଦେବ, ନୀଳକଣ୍ଠ ଦେବଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଶହେ ବର୍ଷ ଅତିବାହିତ ହେଲା।
1.36.7
न चापि तनयो राम तस्यामासीत् परंतप ।
सर्वे देवाः समुद्युक्ताः पितामहपुरोगमाः ॥ १.३६.७ ॥
ହେ ରାମ, ତାଙ୍କର କୌଣସି ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମି ନ ଥିଲା। ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, ତେବେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଉଦ୍ୟମ କଲେ।
1.36.8
यदिहोत्पद्यते भूतं कस्तत् प्रतिसहिष्यति ।
अभिगम्य सुराः सर्वे प्रणिपत्येदमब्रुवन् ॥ १.३६.८ ॥
ଏଠାରେ ଯଦି ଏପରି ପ୍ରାଣୀ ଜନ୍ମେ, ତେବେ ତାହାକୁ କିଏ ସହିବ? ଏହା ଭାବି ସମସ୍ତ ଦେବତା ନିକଟକୁ ଯାଇ ପ୍ରଣାମ କରି ଏହା କହିଲେ।
1.36.9
देवदेव महादेव लोकस्यास्य हिते रत ।
सुराणां प्रणिपातेन प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ १.३६.९ ॥
ହେ ଦେବଦେବ, ମହାଦେବ, ଏହି ଲୋକର ହିତରେ ରତ, ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଣାମରେ ଅନୁଗ୍ରହ କରିବା ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ।
1.36.10
न लोका धारयिष्यन्ति तव तेजः सुरोत्तम ।
ब्राह्मेण तपसा युक्तो देव्या सह तपश्चर ॥ १.३६.१० ॥
ହେ ସୁରୋତ୍ତମ, ତୁମର ତେଜ ଲୋକମାନେ ଧାରଣ କରି ପାରିବେ ନାହିଁ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ତପସ୍ୟା କର।
1.36.11
त्रैलोक्यहितकामार्थं तेजस्तेजसि धारय ।
रक्ष सर्वानिमाँल्लोकान् नालोकं कर्तुमर्हसि ॥ १.३६.११ ॥
ତ୍ରିଲୋକର ହିତ କାମନାରେ ତୁମ ତେଜକୁ ତେଜରେ ଧାରଣ କର। ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ରକ୍ଷା କର; ଲୋକନାଶ କରିବା ତୁମ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
1.36.12
देवतानां वचः श्रुत्वा सर्वलोकमहेश्वरः ।
बाढमित्यब्रवीत् सर्वान् पुनश्चेदमुवाच ह ॥ १.३६.१२ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସର୍ବଲୋକମହେଶ୍ବର 'ଠିକ୍' କହି ପୁନର୍ବାର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
1.36.13
धारयिष्याम्यहं तेजस्तेजसैव सहोमया ।
त्रिदशाः पृथिवी चैव निर्वाणमधिगच्छतु ॥ १.३६.१३ ॥
ମୁଁ ଉମା ସହିତ ମୋ ତେଜକୁ ନିଜେ ଧାରଣ କରିବି; ଦେବତା ଓ ପୃଥିବୀ ଶାନ୍ତି ପାଆନ୍ତୁ।
1.36.14
यदिदं क्षुभितं स्थानान्मम तेजो ह्यनुत्तमम् ।
धारयिष्यति कस्तन्मे ब्रुवन्तु सुरसत्तमाः ॥ १.३६.१४ ॥
ମୋ ସ୍ଥାନରୁ ବିଚଳିତ ଏହି ଅନୁପମ ତେଜ କିଏ ଧାରଣ କରିବ? ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାଗଣ, କୁହନ୍ତୁ।
1.36.15
एवमुक्तास्ततो देवाः प्रत्यूचुर्वृषभध्वजम् ।
यत्तेजः क्षुभितं ह्यद्य तद्धरा धारयिष्यति ॥ १.३६.१५ ॥
ଏପରି କୁହାଗଲା ପରେ ଦେବତାମାନେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ଏବେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇଥିବା ସେ ତେଜ ପୃଥିବୀ ଧାରଣ କରିବେ।
1.36.16
एवमुक्तः सुरपतिः प्रमुमोच महाबलः ।
तेजसा पृथिवी येन व्याप्ता सगिरिकानना ॥ १.३६.१६ ॥
ଏପରି କୁହାଗଲା ପରେ ମହାବଳ ସୁରପତି (ଶିବ) ସେ ତେଜ ମୁକ୍ତ କଲେ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ପର୍ବତ ଓ ବନ ସହିତ ପୃଥିବୀ ବ୍ୟାପ୍ତ ହେଲା।
1.36.17
ततो देवाः पुनरिदमूचुश्चापि हुताशनम् ।
आविश त्वं महातेजो रौद्रं वायुसमन्वितः ॥ १.३६.१७ ॥
ତା'ପରେ ଦେବତାମାନେ ପୁଣି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ବାୟୁ ସହିତ ସେହି ଭୟଙ୍କର ତେଜରେ ପ୍ରବେଶ କର।
1.36.18
तदग्निना पुनर्व्याप्तं संजातं श्वेतपर्वतम् ।
दिव्यं शरवणं चैव पावकादित्यसंनिभम् ॥ १.३६.१८ ॥
ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ତାହା ପୁଣି ବ୍ୟାପ୍ତ ହେଲା ଏବଂ ଏକ ଧଳା ପର୍ବତ ଓ ଅଗ୍ନି-ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଦିବ୍ୟ ଶରବଣ ଜନ୍ମିଲା।
1.36.19
यत्र जातो महातेजाः कार्तिकेयोऽग्निसम्भवः ।
अथोमां च शिवं चैव देवाः सर्षिगणास्तदा ॥ १.३६.१९ ॥
ଅଗ୍ନିରୁ ଜାତ ମହାତେଜସ୍ୱୀ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଯେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମିଲେ, ସେତେବେଳେ ଦେବତା ଓ ଋଷିଗଣ ଉମା ଓ ଶିବଙ୍କ ସହ ସେଠାରେ ଥିଲେ।
1.36.20
पूजयामासुरत्यर्थं सुप्रीतमनसस्तदा ।
अथ शैलसुता राम त्रिदशानिदमब्रवीत् ॥ १.३६.२० ॥
ସେତେବେଳେ ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ଦେବତାମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୂଜା କଲେ। ହେ ରାମ, ସେତେବେଳେ ପର୍ବତକନ୍ୟା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
1.36.21
समन्युरशपत् सर्वान् क्रोधसंरक्तलोचना ।
यस्मान्निवारिता चाहं संगता पुत्रकाम्यया ॥ १.३६.२१ ॥
କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନରେ ସେ କୁପିତ ହୋଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ: 'ପୁତ୍ରକାମନାରେ ମୁଁ ମିଳିତ ହେଉଥିବାବେଳେ ମୋତେ ବାରଣ କରାଯାଇଥିଲା, ସେଥିପାଇଁ।'
1.36.22
अपत्यं स्वेषु दारेषु नोत्पादयितुमर्हथ ।
अद्यप्रभृति युष्माकमप्रजाः सन्तु पत्नयः ॥ १.३६.२२ ॥
'ତୁମେମାନେ ନିଜ ପତ୍ନୀଙ୍କଠାରେ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ। ଆଜିଠାରୁ ତୁମମାନଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ସନ୍ତାନହୀନା ହେଉ।'
1.36.23
एवमुक्त्वा सुरान् सर्वाञ्शशाप पृथिवीमपि ।
अवने नैकरूपा त्वं बहुभार्या भविष्यसि ॥ १.३६.२३ ॥
ଏହା କହି ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ; ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ: 'ହେ ପୃଥିବୀ, ତୁମେ ଅନେକ ରୂପବତୀ ଓ ବହୁ ସ୍ୱାମୀବିଶିଷ୍ଟା ହେବ।'
1.36.24
न च पुत्रकृतां प्रीतिं मत्क्रोधकलुषीकृता ।
प्राप्स्यसि त्वं सुदुर्मेधो मम पुत्रमनिच्छती ॥ १.३६.२४ ॥
'ମୋ କ୍ରୋଧରେ କଳଙ୍କିତା ହୋଇ ତୁମେ ପୁତ୍ରରୁ ମିଳୁଥିବା ସୁଖ ପାଇବ ନାହିଁ, ହେ ମୂର୍ଖା, କାରଣ ତୁମେ ମୋ ପୁତ୍ରକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ନାହଁ।'
1.36.25
तान् सर्वान् पीडितान् दृष्ट्वा सुरान् सुरपतिस्तदा ।
गमनायोपचक्राम दिशं वरुणपालिताम् ॥ १.३६.२५ ॥
ସେହି ସମସ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେତେବେଳେ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ବରୁଣ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଦିଗ ଆଡ଼କୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
1.36.26
स गत्वा तप आतिष्ठत् पार्श्वे तस्योत्तरे गिरेः ।
हिमवत्प्रभवे शृङ्गे सह देव्या महेश्वरः ॥ १.३६.२६ ॥
ସେ ଯାଇ ସେହି ପର୍ବତର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ହିମାଳୟରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିବା ଶିଖରରେ ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ମହେଶ୍ୱର ତପସ୍ୟା କଲେ।
1.36.27
एष ते विस्तरो राम शैलपुत्र्या निवेदितः
गङ्गायाः प्रभवं चैव शृणु मे सहलक्ष्मण ॥ १.३६.२७ ॥
ହେ ରାମ, ଶୈଳପୁତ୍ରୀଙ୍କ ଏହି ବିବରଣୀ ମୁଁ ତୁମକୁ ବିସ୍ତାରିତ ଭାବେ କହିଲି। ଏବେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଗଙ୍ଗାର ଉତ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।