ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.40.1
देवतानां वचः श्रुत्वा भगवान् वै पितामहः ।
प्रत्युवाच सुसंत्रस्तान् कृतान्तबलमोहितान् ॥ १.४०.१ ॥
ದೇವತೆಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭಗವಾನ್ ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಯಮನ ಬಲದಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಭೀತರಾದವರಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
1.40.2
यस्येयं वसुधा कृत्स्ना वासुदेवस्य धीमतः ।
महिषी माधवस्यैषा स एव भगवन् प्रभुः ॥ १.४०.२ ॥
ಈ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿ ಯಾರದೋ, ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ವಾಸುದೇವನದು; ಈಕೆ ಮಾಧವನ ಮಹಿಷಿ — ಓ ಭಗವಂತನೇ, ಅವನೇ ಪ್ರಭು.
1.40.3
कापिलं रूपमास्थाय धारयत्यनिशं धराम् ।
तस्य कोपाग्निना दग्धा भविष्यन्ति नृपात्मजाः ॥ १.४०.३ ॥
ಕಪಿಲರ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಅವನ ಕೋಪಾಗ್ನಿಯಿಂದ ರಾಜಕುಮಾರರು ದಗ್ಧರಾಗುವರು.
1.40.4
पृथिव्याश्चापि निर्भेदो दृष्ट एव सनातनः ।
सगरस्य च पुत्राणां विनाशो दीर्घदर्शिनाम् ॥ १.४०.४ ॥
ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೀಳುವುದೂ ಸನಾತನವಾಗಿ ಕಾಣಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ದೂರದರ್ಶಿಗಳಾದ ಸಗರನ ಪುತ್ರರ ನಾಶವೂ ಕಾಣಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
1.40.5
पितामहवचः श्रुत्वा त्रयस्त्रिंशदरिंदमाः ।
देवाः परमसंहृष्टाः पुनर्जग्मुर्यथागतम् ॥ १.४०.५ ॥
ಪಿತಾಮಹನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸುವ ಮೂವತ್ತಮೂರು ದೇವತೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
1.40.6
सगरस्य च पुत्राणां प्रादुरासीन्महास्वनः ।
पृथिव्यां भिद्यमानायां निर्घातसमनिस्वनः ॥ १.४०.६ ॥
ಭೂಮಿ ಸೀಳಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಸಗರನ ಪುತ್ರರಿಂದ ಸಿಡಿಲಿನ ಸದ್ದಿನಂತಹ ಮಹಾಧ್ವನಿ ಹುಟ್ಟಿತು.
1.40.7
ततो भित्त्वा महीं सर्वां कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
सहिताः सागराः सर्वे पितरं वाक्यमब्रुवन् ॥ १.४०.७ ॥
ನಂತರ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಗೆದು, ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆಗೆ ಈ ಮಾತು ಹೇಳಿದರು.
1.40.8
परिक्रान्ता मही सर्वा सत्त्ववन्तश्च सूदिताः ।
देवदानवरक्षांसि पिशाचोरगपन्नगाः ॥ १.४०.८ ॥
ಭೂಮಿಯೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಶೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಜೀವಿಗಳು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ — ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಪಿಶಾಚರು, ಉರಗರು, ಪನ್ನಗರು.
1.40.9
न च पश्यामहेऽश्वं ते अश्वहर्तारमेव च ।
किं करिष्याम भद्रं ते बुद्धिरत्र विचार्यताम् ॥ १.४०.९ ॥
ನಿಮ್ಮ ಕುದುರೆಯನ್ನೂ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಕದ್ದವನನ್ನೂ ನಾವು ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ನಿಮಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ — ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿ.
1.40.10
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा पुत्राणां राजसत्तमः ।
समन्युरब्रवीद् वाक्यं सगरो रघुनन्दन ॥ १.४०.१० ॥
ಮಕ್ಕಳ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ರಘುವಂಶದ ಆನಂದದಾಯಕ ಸಗರನು ಕೋಪದಿಂದ ಈ ಮಾತು ಹೇಳಿದನು.
1.40.11
भूयः खनत भद्रं वो विभेद्य वसुधातलम् ।
अश्वहर्तारमासाद्य कृतार्थाश्च निवर्तत ॥ १.४०.११ ॥
ಮತ್ತೆ ಅಗೆಯಿರಿ — ನಿಮಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಸೀಳಿ, ಕುದುರೆಯನ್ನು ಕದ್ದವನನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು, ನಿಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶ ಈಡೇರಿಸಿ ಹಿಂತಿರುಗಿ.
1.40.12
पितुर्वचनमासाद्य सगरस्य महात्मनः ।
षष्टिः पुत्रसहस्राणि रसातलमभिद्रवन् ॥ १.४०.१२ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ಸಗರನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಮಕ್ಕಳು ರಸಾತಲದತ್ತ ಧಾವಿಸಿದರು.
1.40.13
खन्यमाने ततस्तस्मिन् ददृशुः पर्वतोपमम् ।
दिशागजं विरूपाक्षं धारयन्तं महीतलम् ॥ १.४०.१३ ॥
ಆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಗೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪರ್ವತದಂತಿದ್ದ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಎಂಬ ದಿಗ್ಗಜವನ್ನು ಅವರು ಕಂಡರು; ಅದು ಭೂತಳವನ್ನು ಹೊತ್ತಿತ್ತು.
1.40.14
सपर्वतवनां कृत्स्नां पृथिवीं रघुनन्दन ।
धारयामास शिरसा विरूपाक्षो महागजः ॥ १.४०.१४ ॥
ರಘುನಂದನ, ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ವನಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಡೀ ಪೃಥ್ವಿಯನ್ನು ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಎಂಬ ಆ ಮಹಾಗಜ ತನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತಿತ್ತು.
1.40.15
यदा पर्वणि काकुत्स्थ विश्रमार्थं महागजः ।
खेदाच्चालयते शीर्षं भूमिकम्पस्तदा भवेत् ॥ १.४०.१५ ॥
ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ, ಆ ಮಹಾಗಜ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗಾಗಿ, ಆಯಾಸದಿಂದ ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಿದಾಗ ಭೂಕಂಪವಾಗುತ್ತದೆ.
1.40.16
ते तं प्रदक्षिणं कृत्वा दिशापालं महागजम् ।
मानयन्तो हि ते राम जग्मुर्भित्त्वा रसातलम् ॥ १.४०.१६ ॥
ರಾಮ, ಅವರು ಆ ದಿಕ್ಪಾಲಕ ಮಹಾಗಜವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಗೌರವಿಸುತ್ತಾ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ರಸಾತಲಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
1.40.17
ततः पूर्वां दिशं भित्त्वा दक्षिणां बिभिदुः पुनः ।
दक्षिणस्यामपि दिशि ददृशुस्ते महागजम् ॥ १.४०.१७ ॥
ನಂತರ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಪುನಃ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಭೇದಿಸಿದರು; ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ಅವರು ಒಂದು ಮಹಾಗಜವನ್ನು ಕಂಡರು.
1.40.18
महापद्मं महात्मानं सुमहत्पर्वतोपमम् ।
शिरसा धारयन्तं गां विस्मयं जग्मुरुत्तमम् ॥ १.४०.१८ ॥
ಮಹಾಪದ್ಮ ಎಂಬ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ, ಪರ್ವತದಂತೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಆ ಗಜವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡರು.
1.40.19
ते तं प्रदक्षिणं कृत्वा सगरस्य महात्मनः ।
षष्टिः पुत्रसहस्राणि पश्चिमां बिभिदुर्दिशम् ॥ १.४०.१९ ॥
ಅವರು ಮಹಾತ್ಮ ಸಗರನ ಆ (ಗಜ) ಅನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಪುತ್ರರು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಅಗೆದರು.
1.40.20
पश्चिमायामपि दिशि महान्तमचलोपमम् ।
दिशागजं सौमनसं ददृशुस्ते महाबलाः ॥ १.४०.२० ॥
ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಆ ಮಹಾಬಲರು ಪರ್ವತದಂತಿದ್ದ ದಿಗ್ಗಜ ಸೌಮನಸನನ್ನು ಕಂಡರು.
1.40.21
तं ते प्रदक्षिणं कृत्वा पृष्ट्वा चापि निरामयम् ।
खनन्तः समुपक्रान्ता दिशं सोमवतीं तदा ॥ १.४०.२१ ॥
ಅವನನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಅವನ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ, ಆಗ ಅಗೆಯುತ್ತಾ ಸೋಮವತೀ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಮುಂದುವರಿದರು.
1.40.22
उत्तरस्यां रघुश्रेष्ठ ददृशुर्हिमपाण्डुरम् ।
भद्रं भद्रेण वपुषा धारयन्तं महीमिमाम् ॥ १.४०.२२ ॥
ಓ ರಘುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಿಮದಂತೆ ಬಿಳಿಯಾದ, ಶುಭರೂಪದಿಂದ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ (ಗಜ) ಅನ್ನು ಅವರು ಕಂಡರು.
1.40.23
समालभ्य ततः सर्वे कृत्वा चैनं प्रदक्षिणम् ।
षष्टिः पुत्रसहस्राणि बिभिदुर्वसुधातलम् ॥ १.४०.२३ ॥
ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಅವನನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಪುತ್ರರು ಭೂತಲವನ್ನು ಅಗೆದರು.
1.40.24
ततः प्रागुत्तरां गत्वा सागराः प्रथितां दिशम् ।
रोषादभ्यखनन् सर्वे पृथिवीं सगरात्मजाः ॥ १.४०.२४ ॥
ಬಳಿಕ ಪೂರ್ವ-ಉತ್ತರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಸಗರನ ಪುತ್ರರೆಲ್ಲರೂ ಕೋಪದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಗೆದರು.
1.40.25
ते तु सर्वे महत्मानो भिमवेगा महबलाः ।
ददृशुः कपिलं तत्र वासुदेवं सनातनम् ॥ १.४०.२५ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮರೆಲ್ಲರೂ, ಭಯಂಕರ ವೇಗವುಳ್ಳವರು, ಮಹಾಬಲರು, ಅಲ್ಲಿ ಸನಾತನನಾದ ವಾಸುದೇವ ಕಪಿಲನನ್ನು ಕಂಡರು.
1.40.26
हयं च तस्य देवस्य चरन्तमविदूरतः ।
प्रहर्षमतुलं प्राप्ताः सर्वे ते रघुनंदन ॥ १.४०.२६ ॥
ಆ ದೇವನ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಮೇಯುತ್ತಿದ್ದ ಕುದುರೆಯನ್ನೂ ಕಂಡರು. ರಘುನಂದನ, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅಪಾರ ಹರ್ಷ ಹೊಂದಿದರು.
1.40.27
ते तं यज्ञहनं ज्ञात्वा क्रोधपर्याकुलेक्षणाः ।
खनित्रलाङ्गलधरा नानावृक्षशिलाधराः ॥ १.४०.२७ ॥
ಅವನು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದವನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಕೋಪದಿಂದ ಕಲಕಿದ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವರಾಗಿ, ಗುದ್ದಲಿ ನೇಗಿಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ನಾನಾ ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನೂ ಶಿಲೆಗಳನ್ನೂ ಹೊತ್ತು (ಮುಂದೆ ಬಂದರು).
1.40.28
अभ्यधावन्त संक्रुद्धास्तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रुवन् ।
अस्माकं त्वं हि तुरगं यज्ञियं हृतवानसि ॥ १.४०.२८ ॥
ಅತಿಯಾದ ಕೋಪದಿಂದ ಅವರು ಅವನತ್ತ ಧಾವಿಸಿದರು; "ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು!" ಎಂದು ಕೂಗಿದರು. "ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞದ ಕುದುರೆಯನ್ನು ನೀನು ಕದ್ದಿರುವೆ."
1.40.29
दुर्मेधस्त्वं हि संप्राप्तान् विद्धि नः सगरात्मजान् ।
श्रुत्वा तद्वचनं तेषां कपिलो रघुनन्दन ॥ १.४०.२९ ॥
"ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯೇ, ನಾವು ಸಗರನ ಪುತ್ರರು ಬಂದಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ತಿಳಿ." ರಘುನಂದನ, ಅವರ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕಪಿಲ—
1.40.30
रोषेण महताविष्टो हुंकारमकरोत् तदा ।
ततस्तेनाप्रमेयेण कपिलेन महात्मना ।
भस्मराशीकृताः सर्वे काकुत्स्थ सगरात्मजाः ॥ १.४०.३० ॥
ಮಹಾ ಕೋಪದಿಂದ ಆವೇಶಿತನಾಗಿ ಅವನು ಆಗ ಹುಂಕಾರ ಮಾಡಿದನು. ಆಗ ಆ ಅಪ್ರಮೇಯ ಮಹಾತ್ಮ ಕಪಿಲನಿಂದ, ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ, ಸಗರನ ಪುತ್ರರೆಲ್ಲರೂ ಭಸ್ಮರಾಶಿಗಳಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟರು.