والمیکی رامائن · سرگ 1.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.40.1
देवतानां वचः श्रुत्वा भगवान् वै पितामहः ।
प्रत्युवाच सुसंत्रस्तान् कृतान्तबलमोहितान् ॥ १.४०.१ ॥
دیوتاؤں کی بات سن کر بھگوان پِتامہ (برہما) نے، جو یَم کی قوت سے حواس باختہ اور نہایت خوفزدہ تھے، انہیں جواب دیا۔
1.40.2
यस्येयं वसुधा कृत्स्ना वासुदेवस्य धीमतः ।
महिषी माधवस्यैषा स एव भगवन् प्रभुः ॥ १.४०.२ ॥
یہ ساری زمین جس دانا وَاسُدیو کی ہے، اور یہ مادھَو کی مہِشی ہے — اے بھگوان، وہی پربھو ہیں۔
1.40.3
कापिलं रूपमास्थाय धारयत्यनिशं धराम् ।
तस्य कोपाग्निना दग्धा भविष्यन्ति नृपात्मजाः ॥ १.४०.३ ॥
کپل کی صورت اختیار کر کے وہ مسلسل اس زمین کو تھامے ہوئے ہیں؛ ان کی غضب کی آگ سے بادشاہ کے بیٹے جل کر راکھ ہو جائیں گے۔
1.40.4
पृथिव्याश्चापि निर्भेदो दृष्ट एव सनातनः ।
सगरस्य च पुत्राणां विनाशो दीर्घदर्शिनाम् ॥ १.४०.४ ॥
زمین کا پھٹنا بھی ازلی طور پر دیکھا گیا ہے؛ اور دور اندیش ساگر کے بیٹوں کی ہلاکت بھی۔
1.40.5
पितामहवचः श्रुत्वा त्रयस्त्रिंशदरिंदमाः ।
देवाः परमसंहृष्टाः पुनर्जग्मुर्यथागतम् ॥ १.४०.५ ॥
پِتامہ کی بات سن کر، دشمنوں کو زیر کرنے والے تینتیس دیوتا نہایت خوش ہو کر جس راستے سے آئے تھے اسی طرف لوٹ گئے۔
1.40.6
सगरस्य च पुत्राणां प्रादुरासीन्महास्वनः ।
पृथिव्यां भिद्यमानायां निर्घातसमनिस्वनः ॥ १.४०.६ ॥
زمین کے پھٹتے وقت ساگر کے بیٹوں سے بجلی کی کڑک جیسی ایک بڑی گونج اٹھی۔
1.40.7
ततो भित्त्वा महीं सर्वां कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
सहिताः सागराः सर्वे पितरं वाक्यमब्रुवन् ॥ १.४०.७ ॥
پھر انہوں نے پوری زمین کو کھود کر اور اس کی پرکرما کر کے، سب ساگر کے بیٹے مل کر اپنے باپ سے یہ بات بولے۔
1.40.8
परिक्रान्ता मही सर्वा सत्त्ववन्तश्च सूदिताः ।
देवदानवरक्षांसि पिशाचोरगपन्नगाः ॥ १.४०.८ ॥
ساری زمین چھان ماری گئی ہے اور جاندار مارے گئے ہیں — دیوتا، دانو، رākshas، پشاچ، ناگ اور سرپ۔
1.40.9
न च पश्यामहेऽश्वं ते अश्वहर्तारमेव च ।
किं करिष्याम भद्रं ते बुद्धिरत्र विचार्यताम् ॥ १.४०.९ ॥
ہمیں نہ آپ کا گھوڑا دکھائی دیتا ہے اور نہ گھوڑا چرانے والا۔ ہم کیا کریں؟ آپ کا بھلا ہو — اس پر غور فرمائیے۔
1.40.10
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा पुत्राणां राजसत्तमः ।
समन्युरब्रवीद् वाक्यं सगरो रघुनन्दन ॥ १.४०.१० ॥
بیٹوں کی وہ بات سن کر راجاؤں میں افضل، رگھو نسل کو خوشی دینے والا ساگر غصے میں یہ بات بولا۔
1.40.11
भूयः खनत भद्रं वो विभेद्य वसुधातलम् ।
अश्वहर्तारमासाद्य कृतार्थाश्च निवर्तत ॥ १.४०.११ ॥
پھر کھودو — تمہارا بھلا ہو۔ زمین کی تہ پھاڑ کر، گھوڑا چرانے والے کو پا کر، اپنا مقصد پورا کر کے لوٹو۔
1.40.12
पितुर्वचनमासाद्य सगरस्य महात्मनः ।
षष्टिः पुत्रसहस्राणि रसातलमभिद्रवन् ॥ १.४०.१२ ॥
مہاتما ساگر کا حکم پا کر ساٹھ ہزار بیٹے رساتل کی طرف دوڑ پڑے۔
1.40.13
खन्यमाने ततस्तस्मिन् ददृशुः पर्वतोपमम् ।
दिशागजं विरूपाक्षं धारयन्तं महीतलम् ॥ १.४०.१३ ॥
جب وہ زمین کھودی جا رہی تھی تو انھوں نے وہاں پہاڑ جیسا وِرُوپاکش نامی دِگ्गج دیکھا، جو زمین کی سطح کو سنبھالے ہوئے تھا۔
1.40.14
सपर्वतवनां कृत्स्नां पृथिवीं रघुनन्दन ।
धारयामास शिरसा विरूपाक्षो महागजः ॥ १.४०.१४ ॥
اے رَگھُنندن! پہاڑوں اور جنگلوں سمیت پوری زمین کو وِرُوپاکش نامی اُس عظیم ہاتھی نے اپنے سر پر اٹھا رکھا تھا۔
1.40.15
यदा पर्वणि काकुत्स्थ विश्रमार्थं महागजः ।
खेदाच्चालयते शीर्षं भूमिकम्पस्तदा भवेत् ॥ १.४०.१५ ॥
اے کاکُتستھ! جب وہ عظیم ہاتھی آرام کی خاطر تھکن سے اپنا سر ہلاتا ہے تو زلزلہ آتا ہے۔
1.40.16
ते तं प्रदक्षिणं कृत्वा दिशापालं महागजम् ।
मानयन्तो हि ते राम जग्मुर्भित्त्वा रसातलम् ॥ १.४०.१६ ॥
اے رام! انھوں نے اُس دِگپال عظیم ہاتھی کی پرکرما کر کے اُس کی تعظیم کی، اور زمین کو چیر کر رسا تل کی طرف چلے گئے۔
1.40.17
ततः पूर्वां दिशं भित्त्वा दक्षिणां बिभिदुः पुनः ।
दक्षिणस्यामपि दिशि ददृशुस्ते महागजम् ॥ १.४०.१७ ॥
پھر مشرق کی سمت کو چیر کر انھوں نے پھر جنوب کی سمت کو چیرا؛ جنوب کی سمت میں بھی انھوں نے ایک عظیم ہاتھی دیکھا۔
1.40.18
महापद्मं महात्मानं सुमहत्पर्वतोपमम् ।
शिरसा धारयन्तं गां विस्मयं जग्मुरुत्तमम् ॥ १.४०.१८ ॥
مہاپدم نامی، مہاتما، پہاڑ جیسے نہایت وسیع اُس ہاتھی کو سر پر زمین اٹھائے دیکھ کر انھیں بہت حیرت ہوئی۔
1.40.19
ते तं प्रदक्षिणं कृत्वा सगरस्य महात्मनः ।
षष्टिः पुत्रसहस्राणि पश्चिमां बिभिदुर्दिशम् ॥ १.४०.१९ ॥
انہوں نے مہاتما ساگر کے اس (ہاتھی) کی پرداکشنا کی، اور ساٹھ ہزار بیٹوں نے مغربی سمت کو کھودا۔
1.40.20
पश्चिमायामपि दिशि महान्तमचलोपमम् ।
दिशागजं सौमनसं ददृशुस्ते महाबलाः ॥ १.४०.२० ॥
مغربی سمت میں بھی ان مہابلی (شہزادوں) نے پہاڑ جیسے عظیم دِگ گج سومنس کو دیکھا۔
1.40.21
तं ते प्रदक्षिणं कृत्वा पृष्ट्वा चापि निरामयम् ।
खनन्तः समुपक्रान्ता दिशं सोमवतीं तदा ॥ १.४०.२१ ॥
اس کی پرداکشنا کرکے اور اس کی خیریت پوچھ کر، تب کھودتے ہوئے وہ سومورتی سمت کی طرف بڑھے۔
1.40.22
उत्तरस्यां रघुश्रेष्ठ ददृशुर्हिमपाण्डुरम् ।
भद्रं भद्रेण वपुषा धारयन्तं महीमिमाम् ॥ १.४०.२२ ॥
اے رگھو کے سرتاج! شمالی سمت میں انہوں نے برف کی طرح سفید، بابرکت جسم سے اس زمین کو سہارنے والے (ہاتھی) کو دیکھا۔
1.40.23
समालभ्य ततः सर्वे कृत्वा चैनं प्रदक्षिणम् ।
षष्टिः पुत्रसहस्राणि बिभिदुर्वसुधातलम् ॥ १.४०.२३ ॥
پھر سب نے اسے چھو کر اور پرداکشنا کرکے، ساٹھ ہزار بیٹوں نے زمین کی سطح کو کھود ڈالا۔
1.40.24
ततः प्रागुत्तरां गत्वा सागराः प्रथितां दिशम् ।
रोषादभ्यखनन् सर्वे पृथिवीं सगरात्मजाः ॥ १.४०.२४ ॥
پھر مشرق-شمال کی مشہور سمت میں جا کر ساگر کے سب بیٹوں نے غصے سے زمین کو کھودا۔
1.40.25
ते तु सर्वे महत्मानो भिमवेगा महबलाः ।
ददृशुः कपिलं तत्र वासुदेवं सनातनम् ॥ १.४०.२५ ॥
وہ سب مہاتما، ہولناک رفتار والے اور مہابلی تھے، انہوں نے وہاں سناتن واسودیو کپل کو دیکھا۔
1.40.26
हयं च तस्य देवस्य चरन्तमविदूरतः ।
प्रहर्षमतुलं प्राप्ताः सर्वे ते रघुनंदन ॥ १.४०.२६ ॥
اور اس دیوتا کے قریب چرتا ہوا گھوڑا بھی انہوں نے دیکھا۔ اے رگھونندن، وہ سب بے مثال خوشی کو پہنچے۔
1.40.27
ते तं यज्ञहनं ज्ञात्वा क्रोधपर्याकुलेक्षणाः ।
खनित्रलाङ्गलधरा नानावृक्षशिलाधराः ॥ १.४०.२७ ॥
اسے یज्ञ کا چور جان کر، غصے سے بے چین آنکھوں والے، کدال اور ہل اٹھائے، طرح طرح کے درخت اور پتھر لیے (آگے بڑھے)۔
1.40.28
अभ्यधावन्त संक्रुद्धास्तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रुवन् ।
अस्माकं त्वं हि तुरगं यज्ञियं हृतवानसि ॥ १.४०.२८ ॥
شدید غصے میں وہ اس کی طرف دوڑے اور کہا، "ٹھہرو، ٹھہرو! تم نے ہمارا یज्ञ کا گھوڑا چرایا ہے۔"
1.40.29
दुर्मेधस्त्वं हि संप्राप्तान् विद्धि नः सगरात्मजान् ।
श्रुत्वा तद्वचनं तेषां कपिलो रघुनन्दन ॥ १.४०.२९ ॥
"اے بدعقل، جان لو کہ ہم ساگر کے بیٹے آ پہنچے ہیں۔" اے رگھونندن، ان کی یہ بات سن کر کپل—
1.40.30
रोषेण महताविष्टो हुंकारमकरोत् तदा ।
ततस्तेनाप्रमेयेण कपिलेन महात्मना ।
भस्मराशीकृताः सर्वे काकुत्स्थ सगरात्मजाः ॥ १.४०.३० ॥
سخت غصے سے بھر کر اس نے تب ہنکار کیا۔ تب اس اپرمیئے مہاتما کپل کے ذریعے، اے کاکتستھ، ساگر کے سب بیٹے راکھ کے ڈھیر بنا دیے گئے۔