ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 1.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.41.1
पुत्रांश्चिरगताञ्ज्ञात्वा सगरो रघुनन्दन ।
नप्तारमब्रवीद् राजा दीप्यमानं स्वतेजसा ॥ १.४१.१ ॥
ସଗର ଜାଣିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ବହୁକାଳରୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି। ତେବେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ନିଜ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ନାତିକୁ ରାଜା କହିଲେ।
1.41.2
शूरश्च कृतविद्यश्च पूर्वैस्तुल्योऽसि तेजसा ।
पितॄणां गतिमन्विच्छ येन चाश्वोऽपवाहितः ॥ १.४१.२ ॥
ତୁମେ ଶୂର, ବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଏବଂ ତେଜରେ ତୁମ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ସମାନ। ଯେଉଁ ପଥରେ ଅଶ୍ୱ ନିଆଯାଇଛି, ସେହି ପିତୃମାନଙ୍କ ପଥ ଖୋଜ।
1.41.3
अन्तर्भौमानि सत्त्वानि वीर्यवन्ति महान्ति च ।
तेषां तु प्रतिघातार्थं सासिं गृह्णीष्व कार्मुकम् ॥ १.४१.३ ॥
ପୃଥିବୀ ଭିତରେ ରହୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ବଳବାନ ଓ ମହାନ। ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାକୁ ଖଡ୍ଗ ସହିତ ଧନୁ ଧର।
1.41.4
अभिवाद्याभिवाद्यांस्त्वं हत्वा विघ्नकरानपि ।
सिद्धार्थः संनिवर्तस्व मम यज्ञस्य पारगः ॥ १.४१.४ ॥
ବନ୍ଦନୀୟମାନଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରି ଏବଂ ବିଘ୍ନକାରୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କରି, କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧ ହୋଇ ମୋ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଫେରି ଆସ।
1.41.5
एवमुक्तोंऽशुमान् सम्यक् सगरेण महात्मना ।
धनुरादाय खड्गं च जगाम लघुविक्रमः ॥ १.४१.५ ॥
ମହାତ୍ମା ସଗର ଏହିପରି କହିବାରୁ ଅଂଶୁମାନ ଧନୁ ଓ ଖଡ୍ଗ ଧରି ଦ୍ରୁତ ପରାକ୍ରମରେ ଚାଲିଗଲା।
1.41.6
स खातं पितृभिर्मार्गमन्तर्भौमं महात्मभिः ।
प्रापद्यत नरश्रेष्ठ तेन राज्ञाभिचोदितः ॥ १.४१.६ ॥
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ମହାତ୍ମା ପିତୃମାନଙ୍କ ଖୋଳାଯାଇଥିବା ଭୂଗର୍ଭ ପଥରେ ସେ ପହଞ୍ଚିଲା, ସେହି ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ।
1.41.7
देवदानवरक्षोभिः पिशाचपतगोरगैः ।
पूज्यमानं महातेजा दिशागजमपश्यत ॥ १.४१.७ ॥
ଦେବ, ଦାନବ, ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ, ପକ୍ଷୀ ଓ ସର୍ପମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ସେହି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଦିଗ୍ଗଜକୁ ସେ ଦେଖିଲେ।
1.41.8
स तं प्रदक्षिणं कृत्वा पृष्ट्वा चैव निरामयम् ।
पितॄन् स परिपप्रच्छ वाजिहर्तारमेव च ॥ १.४१.८ ॥
ସେ ସେହି ଦିଗ୍ଗଜକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରି, କୁଶଳ ପଚାରି, ତାଙ୍କ ପିତୃପୁରୁଷ ଓ ଘୋଡ଼ା ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।
1.41.9
दिशागजस्तु तच्छ्रुत्वा प्रत्युवाच महामतिः ।
आसमञ्ज कृतार्थस्त्वं सहाश्वः शीघ्रमेष्यसि ॥ १.४१.९ ॥
ମହାମତି ସେହି ଦିଗ୍ଗଜ ତାହା ଶୁଣି ଉତ୍ତର ଦେଲେ — 'ହେ ଅସମଞ୍ଜ, ତୁମେ କୃତାର୍ଥ ହୋଇ ଘୋଡ଼ା ସହ ଶୀଘ୍ର ଫେରିବ।'
1.41.10
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वानेव दिशागजान् ।
यथाक्रमं यथान्यायं प्रष्टुं समुपचक्रमे ॥ १.४१.१० ॥
ତାଙ୍କର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ଗଜଙ୍କୁ କ୍ରମାନୁସାରେ ଓ ନ୍ୟାୟାନୁସାରେ ପଚାରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
1.41.11
तैश्च सर्वैर्दिशापालैर्वाक्यज्ञैर्वाक्यकोविदैः ।
पूजितः सहयश्चैवागन्तासीत्यभिचोदितः ॥ १.४१.११ ॥
ବାକ୍ୟଜ୍ଞ ଓ ବାକ୍ୟକୁଶଳ ସେହି ସମସ୍ତ ଦିକ୍ପାଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, 'ତୁମେ ଘୋଡ଼ା ସହ ଫେରିବ' ବୋଲି ଆଦେଶ ପାଇ—।
1.41.12
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा जगाम लघुविक्रमः ।
भस्मराशीकृता यत्र पितरस्तस्य सागराः ॥ १.४१.१२ ॥
ସେମାନଙ୍କର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ସେ ଦ୍ରୁତ ପାଦରେ ସେଠାକୁ ଗଲେ — ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ପିତୃପୁରୁଷ, ସଗରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଭସ୍ମର ଢିପି ହୋଇ ପଡ଼ି ରହିଥିଲେ।
1.41.13
स दुःखवशमापन्नस्त्वसमञ्जसुतस्तदा ।
चुक्रोश परमार्तस्तु वधात् तेषां सुदुःखितः ॥ १.४१.१३ ॥
ସେତେବେଳେ ଅସମଞ୍ଜସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁଃଖର ବଶୀଭୂତ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ବଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ବିଳାପ କଲେ।
1.41.14
यज्ञियं च हयं तत्र चरन्तमविदूरतः ।
ददर्श पुरुषव्याघ्रो दुःखशोकसमन्वितः ॥ १.४१.१४ ॥
ସେଠାରେ ଅଳ୍ପ ଦୂରରେ ଯଜ୍ଞର ଘୋଡ଼ା ଚରୁଥିବାର ସେ ଦେଖିଲେ; ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାହା ଦେଖିଲେ।
1.41.15
स तेषां राजपुत्राणां कर्तुकामो जलक्रियाम् ।
स जलार्थी महातेजा न चापश्यज्जलाशयम् ॥ १.४१.१५ ॥
ସେହି ରାଜପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଜଳକ୍ରିୟା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଜଳ ଖୋଜୁଥିବା ସେହି ମହାତେଜସ୍ୱୀ କୌଣସି ଜଳାଶୟ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
1.41.16
विसार्य निपुणां दृष्टिं ततोऽपश्यत् खगाधिपम् ।
पितॄणां मातुलं राम सुपर्णमनिलोपमम् ॥ १.४१.१६ ॥
ତା'ପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟି ଚଳାଇ ସେ ପକ୍ଷୀରାଜ ସୁପର୍ଣ (ଗରୁଡ)ଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ — ହେ ରାମ, ଯିଏ ପବନ ସମାନ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କର ମାମୁ।
1.41.17
स चैनमब्रवीद् वाक्यं वैनतेयो महाबलः ।
मा शुचः पुरुषव्याघ्र वधोऽयं लोकसम्मतः ॥ १.४१.१७ ॥
ସେତେବେଳେ ମହାବଳୀ ବୈନତେୟ (ଗରୁଡ) ତାଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ — 'ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୋକ କର ନାହିଁ; ଏହି ବଧ ଲୋକରେ ସମ୍ମତ।'
1.41.18
कपिलेनाप्रमेयेण दग्धा हीमे महाबलाः ।
सलिलं नार्हसि प्राज्ञ दातुमेषां हि लौकिकम् ॥ १.४१.१८ ॥
ଅପ୍ରମେୟ କପିଲଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ମହାବଳୀମାନେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ଭସ୍ମ ହୋଇଛନ୍ତି। ହେ ପ୍ରାଜ୍ଞ, ଏମାନଙ୍କୁ ଲୌକିକ ରୀତିରେ ଜଳ ଦେବା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
1.41.19
गङ्गा हिमवतो ज्येष्ठा दुहिता पुरुषर्षभ ।
तस्यां कुरु महाबाहो पितॄणां तु जल क्रियाम् ॥ १.४१.१९ ॥
ହିମବାନଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା କନ୍ୟା ଗଙ୍ଗା, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ। ହେ ମହାବାହୁ, ତା'ରେ ପିତୃଗଣଙ୍କ ଜଳକ୍ରିୟା କର।
1.41.20
भस्मराशीकृतानेतान् प्लावयेल्लोकपावनी ।
तया क्लिन्नमिदं भस्म गङ्गया लोककान्तया ।
षष्टिं पुत्रसहस्राणि स्वर्गलोकं गमिष्यति ॥ १.४१.२० ॥
ଭସ୍ମରାଶି ହୋଇଥିବା ଏମାନଙ୍କୁ ଲୋକପାବନୀ ଗଙ୍ଗା ନିଶ୍ଚୟ ପ୍ଲାବିତ କରିବେ। ଗଙ୍ଗାରେ ଭିଜିଥିବା ଏହି ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା, ଲୋକପ୍ରିୟା ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାରା, ଷାଠିଏ ହଜାର ପୁତ୍ର ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ଯିବେ।
1.41.21
निर्गच्छाश्वं महाभाग संगृह्य पुरुषर्षभ।
यज्ञं पैतामहं वीर निर्वर्तयितुमर्हसि ॥ १.४१.२१ ॥
ହେ ମହାଭାଗ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ବୀର, ଅଶ୍ୱକୁ ନେଇ ବାହାରି ଯାଅ; ପିତାମହଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ।
1.41.22
सुपर्णवचनं श्रुत्वा सोंऽशुमानतिवीर्यवान् ।
त्वरितं हयमादाय पुनरायान्महातपाः ॥ १.४१.२२ ॥
ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଅତି ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ମହାତପା ଅଂଶୁମାନ ଶୀଘ୍ର ଅଶ୍ୱ ନେଇ ପୁନଃ ଫେରିଲେ।
1.41.23
ततो राजानमासाद्य दीक्षितं रघुनन्दन ।
न्यवेदयद् यथावृत्तं सुपर्णवचनं तथा ॥ १.४१.२३ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ଦୀକ୍ଷିତ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଯାହା ଘଟିଥିଲା ଓ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ବାକ୍ୟ ସେହିପରି ନିବେଦନ କଲେ।
1.41.24
तच्छ्रुत्वा घोरसंकाशं वाक्यमंशुमतो नृपः ।
यज्ञं निर्वर्तयामास यथाकल्पं यथाविधि ॥ १.४१.२४ ॥
ଅଂଶୁମାନଙ୍କର ସେ ଭୟଙ୍କର ପରି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ରାଜା ଯଥାକଳ୍ପ ଓ ଯଥାବିଧି ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।
1.41.25
स्वपुरं त्वगमच्छ्रीमानिष्टयज्ञो महीपतिः ।
गङ्गायाश्चागमे राजा निश्चयं नाध्यगच्छत ॥ १.४१.२५ ॥
ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ସେହି ତେଜସ୍ୱୀ ମହୀପତି ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ; କିନ୍ତୁ ଗଙ୍ଗାର ଆଗମନ ବିଷୟରେ ରାଜା କୌଣସି ନିଶ୍ଚୟରେ ପହଞ୍ଚି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
1.41.26
अगत्वा निश्चयं राजा कालेन महता महान् ।
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि राज्यं कृत्वा दिवं गतः ॥ १.४१.२६ ॥
ବହୁ ସମୟ ବିତିଗଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ନିଶ୍ଚୟରେ ନ ପହଞ୍ଚିଥିବା ସେହି ମହାନ ରାଜା ତିରିଶ ହଜାର ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗମନ କଲେ।